Z Kuşağı

Herkese merhaba diken spil bahçesi vaat etmiyoruz.

Bu podcastinin yeni bölümüne hoş geldiniz.

Ben doktor taysinin rullas bu podcast bölümünde benimle

beraber profesör, doktor, cemaat Başoğlu, profesör doktor timuçin

ural, doktor ibrahim aylap ve konuk olarak da doktor Batuhan

er misket bizle beraber bizlerle beraber.

Ben eee konuya başlamadan önce ibrahim'in sözü bırakayım.

Ibrahim batuhan'u tanısın daha sonrasında konuşmaya devam

edelim. Batuhan ermusket Ankara Atatürk

Anadolu Lisesi mezunu hacettepe'den 2.020 birde mezunu

oldu. Şu an gazi de psikiyatri

asistanı gazi üniversitesi'nde ikinci yılında bizim batuhanla

tanışmamız aslında şöyle oldu, ben hacettepe'de poliklinik

yapıyordum. Batuhan'la naz diye bir arkadaş.

Bunlar intern olarak geldiler yanıma onlarla beraber.

Hasta gördük yanlış hatırlamıyorsam sonrasında biraz

konuştuk baktım ikisi de çok akıllı insanlar.

OO günden sonra pek bağlantıyı kesmedim.

Naz şu an ingiltere'de batuhan'da gazi de.

Iıı yani benim ııı öğrenciliğinden bildiğim ııı

asistanlığını da takip ettiğim bence başarılı, meraklı bir

genç. Bugün tabii z kuşağının

temsilcisi olarak çağırdık ama. Böyle.

Iıı tabii ba bak Batuhan bir uçta jahrein de z kuşağı sayılır

mı? Batuhan y'ye dahil oluyorsun y

mi dahil çünkü yani o kuşaktan böyle çok feci insanlar da var.

Sen çok iyi bir örneksin ama. Tanımları bir tekrarlayabilir

misiniz? Baktım hocam tanımlayım mı?

Tabi her zamanki gibi bak hemen makale bile yollar tarzı.

Makale diyorlar ama bunu şeyden önce öğlen iş arasında şey

yaptım baktım. Şimdi kuşakları şöyle

ayırıyorlarmış, ayırırken eee ikinci dünya savaşının referans

alıyorlar. Sanırım ikinci dünya savaşından

bugüne kadar olan kuşaklara adlandırıyorlar.

Bunu yaparken de 1.940 altıdan 1.960 dörde kadar olan kısma

baby bomer diyorlar. Baby bummer denmesinin sebebi.

Burada hani savaşı atıf yapılıyor aslında savaş dönemi

bebek patlaması yaşandığı için 10'a çıkart bebi bu muradı

veriliyor. Daha sonra doğru.

Aslında değil mi? Daha çok.

Evet, savaş bitti he savaş bitti.

Savaştan sonra hani bir bebek patlaması fazlalığı oluyor.

Ondan dolayı bumod dönemi deniliyor bu dönemi.

Bunun dışında bir x kuşağı var. Bu 1.960 beşle 1.980 arasındaki

dönemi kapsıyor. Geçiş kusa kuşağı olarak kabul

ediliyormuş. Bunun dışında 1.980 birle 96

arasına y kuşağı deniliyor, 97 ile 2.012 arasına da z kuşağı

deniliyor. Eee 2.010 üçten itibaren

gelenlere de artık alfa kuşağı deniliyormuş.

Öyle ııı şey yapılıyor. Bu kuşak adlandırmaları yapılır.

Sen de hani bu kuşakların kendi özellikleri olduğu varsayılarak

aslında bu kuşaklar. Adlandırılıyor yani örneğin

bunların teknolojiyle haşır neşir olması, vesaire gibi

şeyler önemli etmenler aslında burada.

Babe boomur kuşağı teknolojiye sonradan hani uyum sağlamaya

çalışan nesil ama uyum sağlamaktır.

Sorun yaşayan nesil olarak kabul ediliyor.

Yani benim internetten takip edebildiğim kadarıyla hani sanki

böyle bir hakaret kelimesi olarak da.

Kullanıyorum tabii hakaret olarak kullanılıyor.

Eğer okey bomer var ya. Tamam anladık deyip cevap

vermeye ve açıklamaya tenezzül etmemek okey bomer ama bütün

kategoriler gibi tabii çoğunlukla demek gerekiyor.

Bir de örtüşmeleri dikkate almak gerekiyor.

Burada timuçin ile kendimi koruyarak konuşmak.

Insansız tabi bize okey bulmuş filan demiyor allah'tan.

Yüzümüze demiyorlar bir de. Bilmiyoruz diyorlarsa.

Bundan sonra şey olursa hocam ihtilafa düşersek deriz.

Tamam peki. Sizin şeyinde x kuşağı hocam şey

hem analog hem dijital dünyayı beraber tanımaya başlayan nesil

olarak kabul ediliyor. Bu dönem hani biraz daha hani

böyle bireyselliğin arttığı işte bu 68 kuşağın vesaire.

Şey izlerinin görülmeye başlandığı dönem olarak kabul

ediliyor. Çiçek, çocuklar hippiler falan.

Y kuşağı dediğimiz kuşak ibosen de dahil misin buraya?

Kardan ben. Ben dahilim de sen dahil misin?

Ben bu umarım Tahsin. Ya pardon bu çiçek çocuklar 68

kuşağa devrimi çok sevmiştik diyenler filan.

Aslında bumurlar çünkü. Onlar 59.

Liradan çünkü. Evet onlar 50 doğanla filan.

Tabii. Ama yani ilk kuşağı aslında

şununla daha çok örtüşmüyor mu? Böldüm seni ama.

Hani yeni dünya düzeni rusya'nın dağılması, milliyetçi

hakkınların artması. Peresco vesaire bunlar da tanık

olan evet. Öyle bireysel değil öne çıktı

şey ingiltere'deki demir leydi amerika'daki yani neoliberal

düzeni yeni başlanması dimi 68 kuşağının başarısızlığı.

Neoliberalizmin yükselişi gibi. Eee evet ve sosyalizmin çöküşün

tabii bireyciliğin artması. Sonrasında y kuşağı bu 1.981 96

arası dönemi kapsayan kuşak olarak kabul ediliyor.

Burası aslında hani internetin cep telefonunun kullanılmaya

başlandığı ve onlarla beraber hani büyümeye başlanılan yıllar

olarak da kabul ediliyor. Hani teknolojiye adapte olan bir

nesil olarak biliniyor ya bu nesil daha çok şey gibi kabul

ediliyor. Hani bölüm?

Çoğu işini böyle internetten yapmayı seven ne bileyim işte 10

line alışveriş olsun işte yapacağı tüm işlemleri işte 10

line bankacılık üzerinden filan önerdikleri halletmeyi seven

daha çok teknolojiyle yaşamayı seven nesil olarak kabul

ediliyor. Z kuşağı da tamamen artık şey

olan ııı teknolojinin içine dolmuş olan nesil olarak kabul

ediliyor. Ve hani eee işte akıllı

telefonlar, tabletler, youtube ııı, tiktok gibi birçok şeyin

sanki çocuğun hayatının bir parçasıymış gibi olduğu şeye

evriliyor artık. Bunun dışında bir de alfa kuşağı

var. Dediğim gibi alfa kuşağı biraz

daha hani yakın. Hani 2.013 ve sonrasını

kapsıyor. Yani buradaki kuşak biraz daha

teknolojinin daha ileri versiyonlarına denk gelmiş şey

olarak kuşak olarak kabul ediliyor.

Yapay zeka filan direk şey yapabilen bireyleri olarak kabul

ediliyor ve alfa kuşağı genelde hani ye kuşağının çocukları

oluyor ve hani biraz daha hani bireyselleş nasıl desem?

Eee birey eee şeklinde hani eee toplumdan çok bireyin önemli

olduğu şeklinde bir büyüme ııı modeliyle eee devam ediyorlar

diye söyleyebiliriz. Yani bunlar kuşaklar.

Aslında hani bu kuşaklar bizim belki de son.

Bence 34 yıldır daha çok hani duymaya başladığımızda adına

duyduğumuz şeyler oldu ve bazı özellikleri tanımlarken ya da

bazı ne bileyim siyasi tercihleri vesaire tanımlarken

de en çok duyduğumuz şeylerden biri oldu.

Yani bu. Önceden seçim zamanı filan şey

derdik yani hani eee işte ilk defa oy kullanacak insanlar neye

oy veriyor diye konuşurduk. Şimdi z kuşağı kime oy veriyor

diye ııı konuşuyoruz. Hani hayatımızın dilimizin bir

parçası olduğu gibi geliyor bana.

Bu biraz şeyden mi Tahsin yani z kuşağının bu saydığın diğer 3

kuşaktan böyle belirgin bir şekilde.

Farklı olmasından mı? Aslında buradan tutup mesela

batuhanada dönebiliriz ama yani niye hakkaten mesela z kuşağı

yokken ben az önce sordum, ben y kuşağı sayılıyorum.

Şeyi, yani bizden önceki kuşağın ilk kuşağı olduğunu, bizim

kuşağını y kuşağı olduğunu ben bilmiyordum.

Ben de bilmiyordum şahsen. Yani bilmiyordu çünkü evet, yani

z kuşağı çıktıktan sonra bu ayrıklık fark edildi.

Onu yaratan şey ne acaba? Soralım.

Z kuşağına sor. Veya acaba bu hani retrospektif

bir sınıflandırma mı yani? Hani beyb bumerlar kendi

dönemlerinde kendilerine öyle diyorlar mıydı bilmiyorum.

Acaba yeni çıkmış bir sınıflama mı bu?

Yani baby bir umur z'nin çıkışıyla çıkan bir kavram

değil, kullanımı artmış olabilir ama söylenen bir şeydi tabii.

Ben öyle. Biliyorsam, savaş sonrasındaki

doğan oranındaki artışı. Eee ifade etmek için zaten bomer

ııı ifadesi kullanılmıştı. Belki ilk kullanılması bu tür

kuşak ayrımlarını yapmak için dahi olmayabilir.

Bunu bilmeden tahmin yürüterek söylüyorum.

Yok, sosyoloji kitaplarında geçiyor hocam hakikaten o

dönemin. Zaten bütün savaşlardan sonra

bebek çocuk sayısında artış olur.

Dünya tarihi boyunca böyle olmuştur.

Ama mesela hani Türkiye hiç topraklarında savaş görmediği

ikinci dünya savaşını düşünürseniz o zorluk çekilen

kıtlık çekilen bir dönem. O dönem yine de türkiye'de de

artmış mıdır? Mesela çok emin değilim yani ama

hani kuşak olarak bizde bulmuş sayılıyoruz.

Bu nedenle yani sayılıyoruz diye öyleyiz yıl olarak ama.

Hani o her şeyin çok arttığı, doğumun çok arttığı işte savaş

sonrası koşullarına hakim olduğu dünya açısından bakınca

bilmiyorum. Yani almanya'yla, amerika'yla ya

da ne bileyim fransa'yla herhâlde kıyas kabul etmeyiz.

Yani bu böyle kuşakları kateden benim bildiğim 2 sosyolog var.

Biri Richard senle diğeri balman ı, ikisi de uzun yaşamış

insanlar. Hele Richard sennet böyle şeydir

işte bower dediğimiz grupla da saha çalışması da yapmayı seven

birisi gidip görüşmeler yapan birisi.

Sonrasında onun işe başlayan çocuğuyla da görüşme yapıyor.

Sonra onun çocuğuyla da böyle 3 kuşağa katettiğini biliyorum.

Anlatırken bummer XYZ şeklinde yapmıyor, ikinci Dünya Savaşı

sonrasındaki işte biraz daha demokratik liberal ortam.

Sonra işte mergher amerika'daki ismini getiremedim ama o da hani

neoliberaliz'a. Denk geliyor herhalde.

Carter değil de ondan sonra. Evet.

Reagan, yani biraz öyle şey yapıyor.

Sovyetlerin yıkılışına ııı yani bu dönemleri biraz böyle

ayırıyor ama sanki z kuşağı geldikten sonra bu tarifler

direkt ilk SYZ ve daha netleşti gibi.

Yani ve eks'nın de ayrımı çok önemli değil aslında z'nin

diğerlerinden farkı çok ciddi vurgulanmıyor mu?

Evet. Yani bugünlerde öyle oluyor.

Ya ben örneğin isteği ayıramam şahsen.

Sen ayırabiliyor musun? Yok Tahsin yani.

Yani. Bazı hiçbir farkı yok.

Şahsi deneyimini soruyorduk değil mi pardon?

Batuhan. Ya aslında hani bu?

Farklarla ilgili sanırım benim ilk aklıma gelen şeylerden biri

de bu politikaya yaklaşımımız olabilir.

X ve y nesline kıyasla. Bir diğeri de belki hani eee

sekülerleşmeyle gelen bir eee fark olabilir.

Aklımda öncelikle bu 2 düşünce oluştu.

Sanırım bizim hayatımızda böyle dinin etkisi önceki kuşaklara

göre biraz daha az gibi görünüyor.

Sanki biraz daha kayıtsız gibiyiz dine.

Veya böyle spiritüel uğraşların biraz daha belki arttığını

söyleyebilirim. Kendi arkadaşlarımda da göz.

Arttığını mı söylersin? Evet, evet, yani önceki?

Kıyas ya mesela meditasyon gibi uygulamaları ararım senin yani

doğrudan spiritüellizme dahil edilemez belki ama hani sonuçta

budizm gibi geleneklerden kökeni alan bir şey ve 10'a çıkart olan

ilginin artışını belki böyle yorumlamak mümkün.

Olabilir yani tek tanrılı dinleri.

Uzaklık. Evet, evet, doğru.

Aslında bunu söylemek istemiştim.

Yani bunlar tabii uygulamalar üzerinden aplig aplikasyonlar

üzerinden yapılan şeyler anlamında diyorsun dimi biraz.

Evet, özellikle bu isim verebiliyor muyuz bilmiyorum.

Çok fazla popüler uygulama da var.

Ben de arada sırada kullanıyorum.

O işlere Tahsin bakıyor öyle mi? Tahsin reklam oluyor mu?

Isim verebilirsin sorun. Değilim.

Kayıt var bir de hmm SM harris'in kendi eee yaptığı bir

uygulama var. Hatta o aynı isimde bir kitabı

da vardı belki up diye. Ben hani en sık bu ikisini

gördüm. Yuh Batuhan sen de mi

kullanıyorsun bunları? Benim bir dakika kafamı

karıştıran şöyle bir şey var, biraz hastalarımdan da deneyimin

şimdi batuhanın dediği şöyle bir şey var, hakikaten.

Iıı kalıpların daha az olması hali yani böyle kesin doğruların

ya da işte dinin ideolojilere, adanmışlığın, bağlanmışlığın

daha az olduğu bir durumu fark ediyorum.

Ama öte yandan dünyanın genelinde yükselen sağ popülist

temayülü düşününce ve onların bir kısmı da hakikaten z kuşağı

tarafından destekleniyor. Ama onlar da böyle çok.

Ak ve kara gibi hareket etmiyorlar mı yani hani

türkiye'den örnek vermeyeyim. Trump'tan örnek vereyim.

Yani mesela z kuşağın bir sempatisi var, bu şeyi

anlamıyorum çok. Hani hem böyle diğer keskin

sınırların gevşemesi, hali din, ideoloji hem de mesela Trump

gibi işte ned işte dünyayı tamamen siyah ve beyaz gibi

görme. Halinin desteklenmesi.

Iyi ki yani bence belki şeyin etkisi olabilir.

Eee haber kaynaklarının etkili etkisi olabilir.

Bu yani beslendikleri haber kaynaklarının etkisi olabilir.

Belki hani onlar daha çok şeyi kullanıyor yani twitterı

kullanıyor, ne bileyim başka şeyleri kullanıyor, sosyal medya

platformlarını kullanıyor. Haber almak için yani bizim gibi

klasik şey yapmıyorlar. Hani bir gazeteye de haber

sitesinden şey yapmayı çok tercih etmiyor.

Belki anne onun etkisi olabilir çünkü popülizm artıran şeyler

genelde hani bu tip şeyler? Hani sosyal medya platformları

ve orada yapılan eee paylaşımlar oluyor.

Hani benim dikkatimi çeken şey o yani en azından örneğin aaa,

Almanya özelinde benim. Bildiğim kadarıyla.

Son seçimlerde. Yani Sol Parti neredeyse yok

gibi bir şeydi. Yani önceki seçimlerde Sol Parti

bir anda şeye döndü. Bütün seçim kampanyası

yatırımına tiktok'a yaptı. Tiktok üzerinden bütün seçim

kampanyasını yaptı ve neredeyse hani üçüncü büyük parti konumuna

ulaştı. Hani parlamentoda ve hani çok

büyük destek aldı şeyden gençlerden özellikle.

Ve hani arada bana şey geliyor hani ınstagram'da filan

videoları denk geliyor. Direkt şey yani hani ııı nasıl

desem hani böyle 1.900 ellilerde altmışlarda dolmuş bir almanın

izlemesi için yayınlanmış videolar gibi değil de hani

böyle kısa videolar net videolar hani direkt mesajı veren ve

biten videolar 10 saniye hemen siz formu anlatan veya hani o

şeyi gösteren videolar oluyor genelde hani bu daha çok hani

böyle. Şu kaydırma şeyi var ya

harekete? Doğru kaydırımı onu seven nesil

için yaratılmış şeyler aslında. Yani hani benim gözlemlediğim

öyle bir şey var yani. Bunun bir adı da var dimi?

Roling. Yok değil bi bi kısaltma adı

var. Şimdi söyleyemeyeceğim hemen

ama. Öyle.

Nan gibi filan öyle değişik. Şeyi yani bizim kuşak için

teknolojinin, daha doğrusu teknoloji ve iletişimin

göçmeniyiz biz. Ama sonraki kuşaklar, özellikle

de z kuşağı yerlisi. Içine doldular ve başka bir

dünyayı bilmiyorlar. Dolayısıyla.

Bunun yani hani telefonun ya da televizyonun ya da başka bir

iletişim ve teknolojinin olmadığı bir şeyin ne demek

olduğu hakkında bir fikirleri yok.

Dolayısıyla bu çok net ve keskin bir ayrım yaratıyor.

Ikincisi bizim kuşağın görünmek ve görülebilir olmayı istemek

gibi bir derdi. Hiç yoktu hiç olmadı.

Şimdiki eee kuşağın görülmek ve görmekle ilgili bir meselesi

var. Bilgi meselesi de şöyle, bizim

zamanımızda bilenler ve bilmeyenler çok net olarak

ayrılırdı ikiye. Şimdi herkesin her şeyi bildiği

ama derinlemesine bilip bilmediğini kimsenin bilmediği

bir yeni dönem yaşıyoruz. Işığı için anlatılırdı.

Bir konuda uzman olan o konuyu derinlemesine bilir ama her

konuyu bilmez ama gazeteciler her konuyu gayet düzeysel bir

şekilde bilir ve her konudan haberdardır.

Bizim zamanımızın gazeteci tanımı oydu. 10'a çıkart benzer

bir şehitten bahsediyorum yani o kadar biliyorlar demiyorum.

Tabii ki ne haddime onu iddia edemem ama görünen o ki her

konuda bilgileri var ama ne kadar bildiklerini hiçbir zaman

bilme şansımız yok. Bu 2 şey.

Çok dikkatimi çekiyor çok. Bana ilginç geliyor mesela.

Hocam bu söylediğiniz şey tamul bora ya bir kitapla ya da

konuşmasında şöyle bir şeyle de. Giriş yapıyor.

Kimin olduğunu hakikaten hatırlamıyorum.

Aklına birkaç isim var ama yine de isim söylemeyim.

Yani bir babanın oğluna öğüdü. Yani normalde bilgiyle ilişkimiz

bir bilgi de derinleşmek olmalı ama işte Osmanlı yıkılıyor.

Cumhuriyet genç bir Cumhuriyet dolayısıyla her şeyden az az

bilmem. Şu etapta gerekli gibi bir

durum. Yani aslında daha önceleri

bilgiyle kurulan ilişkide bu durum yadırganan yanlış görülen

bir şey. Her şeyden bilmek, her şeyden

yüzeysel bilmek. Hatta malumatfuruş diye bir

futbolmaduş bile vardı yani. Ya ııı.

Arada sorabilirmadım da sekülerlik için Batuhan yaygın

diyebilir miyiz bütün s kuşağı için?

Yani sanki o keskinlik. Keskin seçimler her yerde olduğu

gibi dini seçimlerde de yani dine yaklaşımda da öyle yani.

Dedim, sekülerliğin arttığı gibi sanki daha.

Katı bir dindarlığın da arttığı kesimler de yok mu ki acaba?

Evet, yani hani ılımlıların sayısı gittikçe azalıyor gibi

sanki? Evet, kesinlikle hani ııı ama

benim çevremde özellikle hani belki bu mezun olduğum liseden

işte üniversiteden kaynaklı daha çok böyle.

Hani sekülerleşmiş kesimi şahit oluyordum ben.

Evet. Yani bu çok ön yargım olacak

bilmiyorum ama mesela şöyle bir durum da var ııı özellikle

sosyal medyada gördüğüm yani sekülerlik tek başına değil ama

mesela ateizmin kendisi de böyle radikal bir din savunusu gibi.

Oluyor mu Batuhan? Evet, evet oluyor kesinlikle

bence. Şu diamond tema demi, yani hani

iş ışidli olmakla ateist olmak arasında bir yerde yani hani

herhangi bir yere kayabilir gibi yani.

Üslup çok kötü. Tartışılır.

Yani işte işte dindarlar şöyle, cahil dindarlar, hatta bazı

bazen cahilliğin ötesinde zeka geriliğine şey yapıyor.

Bu ben ulusal kongrede z kuşağıyla klinik temas.

Diye bir oturuma katıldım. Işte denizhan.

Ramakan'ın yönettiği can özen bilge, kılıç deniz sılavcı diye

bakırköy'den genç açısından arkadaşların konuştuğu orada

mesela ilginç gelen bir takım şeyler var bana belki onları da

buna ekleyerek ben artık susayım.

Bir tanesi şuydu. Her şeyi çok hızlı yapıyorlar

bir defa. Her şey çok hızlı ve her şey o

kadar hızlı ki hızlı olmayan şeyleri de ancak hızlandırarak

bravo edebiliyorlar. Aslında hepimiz zaman zaman.

Birtakım videoları çarpı 2 hızla dinliyoruzdur kuşkusuz ama onlar

için bu bir. Şey ne denir deefrasyon efendim.

Kural gibi bir şey diyorsun? Evet.

Evet gibi neredeyse bir bu ikincisi çok fazla.

Alkolle sigarayla işleri yok. Bir dopamin meselesi sürekli var

uyarana maruz kalarak kafeinle, enerji içecekleriyle bir

şeylerle ama bunu mesela başka yollardan elde etme ihtimalleri

sanki daha az gibi görünüyor. Ama özellikle belirgin olan hani

onları onlar hakkında bir şey daha çeker.

Bilgim yok ama. Özellikle alkol meselesinin son

derece de az olduğundan bahsettiler.

Bir takım yayınlarla filan ben hatta soru olarak şeyi sordum.

Yani alkolün az olması bu kuşakta yine hızla ilgili

olabilir mi acaba diye. Çünkü her şeyin çok hızlı olduğu

bir dünyada oturup yavaş yavaş hiç geçmenin yavaş yavaş sohbet

etmenin de çok hızlanmış olması lazım.

O zaman alkolde çok bize göre değil diye düşünüyor olabilirler

belki de. Bir de bu görülmek sürekli

kendilerini başka türlü photoshoplayarak şunla bunla

sunmak ve ölü olmayanı çok kabul etmemek gibi bir şey var.

Bir de yine ben yanılıyorsam düzeltsin bir real diye bir

uygulama da var öte yandan. Böyle çok kısa süreliğine

kendilerine en gerçek haliyle gösterip.

Onu da yapmak istiyorlar. Belki öbürüne bir antitez olarak

filan. Benim gözlemlerim böyle.

Belki hani bu hızla ilgili ııı şeyi söyleyebilirim.

Sanırım böyle hayatın her alanında eee kendini var etme

veya gösterme zorunluluğu hissediyoruz gibi.

Yani işte akademik alanda da başarılı olmalı.

Birisi aynı zamanda spor yapmalı, romantik ilişkilerinde

de başarılı olmalı. Ve bunların hepsini bir şekilde

eee afişe etmeli. Eee reklam eee etmeli ve kendini

parlatmalı bu şekilde gibi. Dolayısıyla hani bu işte

podcastleri veya işte youtube'da ki videoları 2 çarpı hızında

dinlemek çok sıradan bir şey aslında.

Yani onu yaptığımızda bile bir bilgi edinmek için bir aktivite

yaptığımızda bile bunu işte çok mümkün olduğunca hızlı.

Eee, hemen onu hallettikten sonra da hayatın diğer

alanlarına eee geçmeye yönelik bir çabamız var gibi.

Bence hani uyandırdığı izlenimler böyle oldu genel

olarak. Belki anlamla ilgisini pardon?

Ben şey diyecektim. Bu çarpı 2 kez dayız dinlemek ya

da izlemek konusunda. Ya bizim dönemimizde de vardı.

Bu arada örneğin biz şey yapardık.

Bölüm derslerim bazen hani o ses kayıtlarına falan alırdık onları

daha sonra dinleyip not falan alırdık.

Yani bunu yaparken de hani bazı hocaların cidden hani çarpı 2

hızla dinlemesi gerekiyormuş gibi hissederdim yani çünkü çok

yavaş akıyordu. Yani ama.

Bizim podcastte de böyle şeyler gelmişti.

Bir kaç kere eleştiriler gelmişti hani.

Çok duraksıyorsunuz ya da aralarda çok boşluklar var diye.

Yani bir insan konuşurken normalde de es veriyor.

Yani hani düşünüyor çünkü o arada ben o yüzden hani.

Şeyi mantıksız bulmuyorum. Yani hani bir şey dinlerken de

arada bir es olsa hani ben ben o dinlediklerimi bir özümsesem ne

olduğunu anlasam bana daha mantıklı geliyor açıkçası.

Ama servis edilen videolarda o araları keserek çıkararak her

türlü haber programı, youtube videosu, vesaire gibi şeyler

yapıldığı için. Alışık olunan şey öte yandan

haksız değiller yani yani. Burada bir performans

sergiliyorsan o performansın gerçeğe uygun olması beklenen

şey değil. Dinleyenin kulağına hitap

etmesi? Gibi bir durum var yani hani

Tahsin söylediği çok doğru. Hani bu podcastteki sohbet

doğallığının gereği eslerle gidiyor.

Ama ııı neticede bunun da bir performans olarak görüldüğünü

düşünürsek ııı ideale yakın olmasını bekliyorlar.

Herhâlde dimi yeter yeterince hızda dinleyiciyi sıkmayacak

şekilde. Şimdi ben tabii bir de şeyi

merak ediyorum. James'in demin sen bir soru

soruyordun da soru yarım kaldı, o aklında mı hala sormak

istiyorum işe. Anlamla ilgili olarak ııı

hissedilen arayış, daha önceki kuşaklardan farklı mı?

Diye aklıma geldi. Yani yapılanın o kişilere ifade

ettiği z kuşağındaki kişileri ifade ettiği.

Şeyin. Iıı.

Anlamın. Ve beklentinin ne olduğunu

duymak istedim. Zor sordu.

Valla baya zordu. Kötü de bir soru oldu tabii bu

kadar. Müten bir şeylikten söz ettin.

Güzel de onu batonunun üstüne yıkmak.

Yani batuhan'a şu an hayatın anlamını anlatmasını bekliyoruz

Batuhan. Şöyle şöyle söyleyeyim, herkese

birden sonra yine bakarsanız, daha önceki kuşakların anlamdan

anladıkları şeyle zeynin şimdi anladığı şey birbirine benziyor

mudur ki acaba? Yani bizler düşünelim diye hı?

Önce biz ne anlıyorduk biz söyle bakalım.

Ondan sonra değer değer seçimleri vardı mesela işte ne

olabilir anlamda olabilecek şey. Inanç belki bizim çevremizde şu

anda batuhanın çevresinde olduğuna göre daha yaygın bir

şeydi. Anlamlı bir şeydi, dini inanç.

Onun dışında. Olmak değil ama.

Nasıl dindar olmak değil? Dindar olmak değil ama inanç

derken? Bir kabul, dünyaya da inanmak,

insana da inanmak, eşitliğe de inanmak filan gibi bir

inanıştan, inançtan bahsediyorum.

Yoksa sonra gelen kuşakları bir kısmı bizim kuşaktan daha

dindar. Ülkü gibi mi hocam sizin

söylediğiniz? Evet.

O ülkülerin şimdi sanki daha az hissedildiğini daha.

Olumlu anlamda söylemiyorum ama. Eee, dünya böyledir gibi bir

kabulle hareketli diye söyleyeyim, bir olumlu bir şey

söylemiyorum da stori bir bakış olduğunu belki söylemek.

It izotiz gibi bir şey sanki. Onun dışında ne vardı?

Yaptığım işin göstermek ve yükselmek akademiden söz

ediyorum. Tabii ki genellerine girecek bir

şey değil ama. Tıp eğitiminden akademiden

ihtisasdan filan. Göstermek üzere olduğu kadar

öğrenmek üzere de hani daha derinlemesine çalışmak dedin.

Yemek ve öğrenmek çok önemliydi. Evet en güzel evet ifadesi bu

kısaca. Ve o çok önemliydi ve onunla bir

şeyleri değiştirebileceğimize olan inancımız da.

Gene inanç, evet. Evet.

Tabii bu tepk güzelleme gibi oldu aslında yani buydu.

Bizim amacımız zaten z kuşağından birini çağırıp böyle

evire çevire şey yapmak. Dövmek, dövmeyelim, başka bir

şey var orada. Z kuşaklarına vekaleten.

Ama şanlı öte yandan z kuşağının aslında.

Tırnak içinde çok iyi olduğunu da düşünüyorum.

Yani inanılmaz bilgiye sahipler ama o bilgiyi kullanabilme

becerileri yani z kuşağından biriyle konuştuğum zaman ben

onun duygu durumunu, ifadesini çok anlamıyorum bazen ama öyle

şeyler söyleyip öyle şeyler sorup öyle şekilde davranıyorlar

ki hayranlık duymamak. Elimde olmuyor bazen bir yandan

da. Dolayısıyla ikisi bir arada

kendi ölçülerimizle ya da kendi değerlerimizle bakmadığımız

zaman hayat daha kolay oluyor. Şimdi tekrar toparlayayım, ben

isterseniz. Şeyi şimdi cem hoca'nın sorduğu

soru, yani batuhan'a bir z kuşağı.

Hayatın nasıl anlamlandırıyo ve belki bizim kuşakla ya da işte

önceki kuşakları düşünüp belli bir ülkenin olduğunu söyledi.

Göstermenin daha az asıl bilgiyi öğrenmenin daha.

Bizim için önemli olduğunu söyledi.

Tabii bunu böyle bir karşıtlık oluşturarak bir övme noktasından

baktığını da söylemiyorum ya oradan bakmak.

Istemiyorum. Bir de şunu ekleyeyim ki,

Batuhan daha rahat, belki o zaman daha serbestçe şey

yapabilir. Öyle z kuşağını da bumur denen

kuşağı da zaten bummer türkiye'den kaynaklanmış bir şey

değil. Şimdi türkiye'yi ve kendi

çevremizi konuşurken de. Gene bütün topluma

genellenebilecek bir şeylerden söz edemeyebiliriz.

Belki z kuşağı hangi çevrenin z kuşağı en çok mesela belki

eğitimden, akademiden kendi çevreden söz edebilirsin ama

tabi şartta değil, sadece onunla sınırlı kalmak.

Ilk aklıma geleni söyleyeyim mi biraz açmak için mesela

ulaşabildiğimiz makale. Sayısı ve ulaşma hızımız çok

farklı. Şimdi.

O mesela okumayı, anlamayı, tartışmayı nasıl etkiler ki

acaba? Ya bizim için gerçekten hani bu

pubmed'de araştırma yaparken böyle yıllara göre hangi konuda

ne kadar makale yayınlandığını gösteren bir grafik çiziliyor.

Neredeyse her konuda işte 2.000 yılında itibaren böyle absürt

bir yükseliş oluyor. Dolayısıyla bir konuda araştırma

yaparken çok fazla sayıda materyele ulaşıyoruz biz.

Ama o bilginin değerini biraz bizim gözümüzde azaltıyor mu

acaba diye düşünüyorum. Ben ve böyle istediğimiz o.

Bilgiye tam isabetli olarak ulaşmamızı da zorlaştırıyor

sanırım. Çünkü çok fazla kaynak arasında

da kaybolduğumu biliyorum ben. Yani araştırma yapmak.

Kolay bir şey değil benim için o anlamda bu burada belki hani

önceki nesillere kıyasla en büyük farklardan biri de ve bu

yapay zekalar oldu diyebilirim yani hani.

Çok çabuk bir şekilde onlara başvurduğumuzu düşünüyorum.

Ben özelliklerini bu araştırma sürecinde tıkandığımda ben tam

olarak şu nitelikte bir bilgi istiyorum, 10'a çıkart göre bir

araştırma yapar mısın diye bir komutu bence çok iyi yerine

getiriyorlar. Hani son zamanlarda bana çok

yardımcı olan araçlar oldu. Belki hani öncekini nesillere

kıyasla en büyük farklardan biri olarak bunu söyleyebilirim ben.

Mümkündü o yani bu kadar rafine bir şekilde değildi belki ama

zaten yapa geldiğimiz şey google'dan önce bilmezseniz 6

tabista diye bir şey vardı filan.

Onlar zamanında da böyle şeyler yapılabiliyordu taramalar ama

biz tabi kendimiz yine ayırt etmek zorundaydık sizin

şansınız. Istediğiniz nokta atışı bilgiye

ulaşabilme şansı herhâlde. Ama bir farklı daha var, orada

karşılıklılık var. Hı yani yapay zekalarla olan

ilişkide ııı bizim ilişkimiz de tek taraflı bir şey vardı.

Şimdi ben yapay zekaya kendimi ne kadar çok tanıtırsam.

O bana o kadar daha isabetli sonuçlar veriyor değil.

Mi? Bir karşılıklılık işi çok

değiştiriyordur. Ya da kişiselleşme.

Hmm bireyselleşme yani yani? Bireyselleşme değil de

kişiselleştirme, yani seni daha iyi tanıması gibi senin

özelliklerini bilme ihtiyacı gibi filan.

Google'ın böyle bir ihtiyacı yoktu.

En fazla neyin nasıl sorduğunla ilgileniyordu ama şimdi tam

olarak ne istediğini soruyor ve sen hatta verdiği cevabın

sonunda şunu şunu da daha açayım mı ya da bunu böyle yapayım mı

filan diye de değil mi? Devam et.

Buradaki küçük bir müzik molası verelim.

Bugünkü müzik parçası olarak mozartın bi öğlen sonra

tasarımın alegro kısmında dinleyeceğiz.

Daha sonrasında tekrar birlikteyiz.

Müzik arasından sonra tekrar birlikteyiz.

Söz ettiğim üçün hocaya bırakıyorum.

Peki yani demin benim soracağım şey de şuydu, klinik açıdan bir

şey değişiyor mu çünkü. Hani kategorik olarak bir takım

tanılar da acaba şekil mi değiştiriyor?

Sonuçta sağ olsun. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı

sayesinde 10 dakikada hasta gördünüz.

Çünkü son derece hızlı her şey bu da z kuşağının.

Çok sıkılmamasına yardım ediyordur da.

Hani 20 dakika 40 dakika olsa eyvah ne konuşurduk ne sorardık

diyebileceğiniz bir durum oluyor mu gerçekten bu 12 biz uzun uzun

sorardık. Bilgi almaya çalışırdık.

Sizin bir takım sosyal medya hesaplarına hastaların biliyor

olmanız eğer varsa bir öykü anlayışını çok hızlandırıyor

mudur? Bunu da merak ediyorum.

Üçüncüsü az evvel ben koptum, tekrar bağlandım mesela.

Gittiğim bir kongrede online olamama anksiyetesi diye bir

ankseteden ve online olamama anonsesi için açılan

polikliniklerden söz etmişti. Amerika'da bir konuşmacı.

Değişen bir şey de mi var, bakışta mı var?

Birtakım yeni adlandırılan hastalık tabloları da vardı.

Geçen 2 yıl önce gittiğim kongrede ama onların işte

fononfor filan gibiymişler. Ama ben onların zaten.

Eski şeylerin hani eşeği boyayıp satmak gibi bir şey olduğunu

düşünüyorum öte yanda. Boyadığın eşeği gösterme

imkanları çok arttığı için. Mesela tear of misin ad işte

fomoo eskiden de tarif ediliyordu.

Ama fo adını biri koyduktan sonra herkes fomu demeye

başlayana kadar çok daha uzun vakit geçiyordu.

Büyük ihtimalle. Evet.

Işte yani bu bu gibi şeyler acaba klinikte ne değişiyor

dersin Batuhan? Aslında hani üniversite

kliniğinde olduğumuz için biz belki o 10 dakikada hasta bakma

olayını çok deneyimlemedik henüz.

Mecburi hizmet ekip de tabii ki işler değişir ama yine biz

klinikte epoli klinikteyken en azından yarım saat

ayırabiliyoruz hastalara. O açıdan pratiğimizin

değiştiğini çok söyleyemeyeceğim.

Serviste de aynı şekildeydi. Bu arada yani serviste de.

Çok fazla sayıda hasta takip etmiyorduk.

Ideal sayıdaydı bence yani 34 gibi böyle olunca eee hastalara

çok vakit ayırabiliyorduk. Yani her gün hepsiyle birer saat

bile görüşebiliyorduk. Dolayısıyla hani o açılardan.

Önceki nesil psikiyatristlere göre çok eksik kaldığımı

hissetmedim. Ben bir de hani psikiyatri de

böyle çok belirgin teknolojik gelişmeler olmuyor.

Yeni eee kan belirtecileri bulunmuyor.

Dolayısıyla o görüşmenin önemi hep ön planda.

Hocalarımız da bize sık sık bunu hatırlatıyor.

Bana sorarsanız hani pek bir değişiklik fark etmedim,

hissetmedim ben o anlamlarda. Yani dinlerken sıkılmıyorsan

zaten bir soruyu unuttum, ben hiç buradan onu anlıyorum ben.

Takılmak bir yana aktif olarak sormanın ve neyi soracağına

karar vermenin önemli olduğunu görebiliyorlar.

Ne güzel ki. Evet engin beyin sözü aklıma

geldi. Sosyal ortamda birini dinlerken

sıkılıyorsanız sizden psikiyatrist olmaz demişti bir

keresinde. Merak etmek ilgi duymak filan.

Dinleyebilmek daha çok hani? Entik dinleme becerisine sahip

olabilmek. Bilgiyle ilişki konusunda ııı

isim vermeden ııı böyle şeydeyken kendi hocalarımda ya

hocalarımdan gördüğüm şöyle bir şey vardı, bu tabii z kuşağına

uyarlanabilir mi? Biraz ucundan uyarlanabilir.

Şöyle çok kıdemli bir hocanın. Bilgi yapısı şöyle geliyordu,

bana çok sağlam bir iskeleti var ve bu iskeletle.

Yeni gelen bütün bilgileri direkt o iskelete göre

yorumluyor şekil veriyor, bünyesine katıyor ya da almıyor,

katmıyor gibi. Mesela.

Şu direkt örnekte verebilirim işte terapi ekolleri konusunda.

MD r'yi hemen değerlendiriyor. Kendi iskeletine göre yok bu

psikiyatri de. Kabaca söylüyorum, uygun değil

deyip kabul etmiyor. Ne bileyim kabul kararlılık

terapisini diyelim. Hani ek bunların birbirinden

üstünlüğünde ilgili bir şey söylemiyorum ama bu uygun diyor.

Psikiyatrik rahatsızlıklara ve kabul ediyor.

Belli bir şeylik getiriyor. Bu özgürlük getiriyor ama bir

yavaşlık hali bu. O her şeyin kendi elinde olduğu

çerçeve ya da iskelete göre değerlendirilip.

Işlenmesi. Ama daha genç bir uzman.

Böyle bir iskelete çerçeveye sahip değil ama psikiyatrist

olmasına rağmen bir hafta sonra bize güzel bir antropoloji

makalesi yaz getir desem getiriyor.

Yazıp getiriyor ya antropolojik bil hiç bilmemesine rağmen

mesela diyelim. Yani sanki ikincisinde bilgiye

nereden ulaşacağı ya da o bilgiyi nasıl?

Evet, bilgiye nasıl ulaşacağıyla ilgili ekstra bir yeti var ama

fazladan bir esneklik var. Iıı ne dersin?

Batuhan, bu fazladan esneklik zararlı bir bir noktadan da

bakmıyorum. Hani faydalı da olabilir ama.

Işte of hani fazlalığın esneklik dediğin şey abi belki bir konu

üzerine yavaş ve derince düşünmemizi engelleyen bir şey

oluyor bizim için böyle. Yani ben kendimde daha çok fark

ediyorum. Onu bir konu üzerine araştırma

yaparken çok fazla sayıda kaynaktan sanki yüzeysel

okumalar yaparak bir şeyleri bir araya getirmeye çalışıyorum.

Eee bilgi yükü fazlaca oluyor o araştırmanın ama çok da yeni bir

şey söylüyormuş gibi gelmiyor bana mesela.

Ortaya koyduğumuz şey. Eski nesillere kıyasla belki

böyle bir fark var. Ben şey dicem ya bu ııı şeyden

eee temizlenince bahsetti de hani psikiyatristlerin kuşak

farklarından bahsetti ya belki orada şeyin katkısı da olabilir.

Hani aldığımız tıp eğitimlerinin katkısı da olabilir diye

aklından geçti. Benim ya şu açıdan yani hani.

Hani o baby boomer dediğimiz nesli düşünecek olursak hani

bize doğru gelecek olursak hani OO nesil biraz daha hani böyle

nasıl desem? Daha az kişiyle eğitim alan hani

biraz daha. Hocaları biraz daha şey olan

böyle tanrı hekim gibi olan diyeyim.

Hani öyle anlatayım biraz. Yani şey.

Kötüsüyle. Değil, hayvanların kavramı var

ya büyük hoca aynen büyük bir profesör şeyi, profesörde,

profesör. Yanisin buna şey eklemesi de

yapabiliriz ama yani. Ağrının köyüne gittin hiçbir şey

yok. Şöyle bir hasta geldi, ne

yaparsın mesela? Yeni yeni nesle böyle bir örnek

verilemez. Doğru değil, köy köye

gitmiyoruz. Artık her yerde tomografi var

falan filan şey de. Zaten anında cep telefonundan

her şeyi buldum. Var yapar yani.

Hiç gerek yok. Eee ya bir de şey değişti

sanırım ekolü yani yaklaşım değişti sanki biraz daha yani.

Bence hani ya bizim hocalarımız biraz daha şey hani bölüm abi

patenalistik şeyleri oluyordu, tutumları oluyordu hastaya karşı

ama ya benim örneğin daha rahatım yani bu konuda hani

örneğin hani hastanın muhakeme becerisi yerindeyse hani tedavi

almak istemiyorsa kimse zorla tedavi veremeyeceğimi göre iyi

diyorum. Hani geçmiş olsun diyorum.

Bir şey olursa tekrar başvurursunuz diyorum.

Hani bir şey demiyorum. Yani hemen hani hasta.

Örneğin tedaviyi reddettiği zaman ya da kabul etmediği

zaman. Eee belki hani bizden önce ki

nesiller biraz da hani şey olabilir.

O konuda hani biraz daha patenlestik bir tutum takınıp

hani biraz daha Babacan bir tavırla eee yaklaşabilir ama ben

genelde tercih etmiyorum açıkçası.

Yani belki bu benim karakterimdir, o da olabilir ama

öyle bir şey de var. Yani hani zaman geçtikçe biraz

daha böyle. O dediğim şeye doğru gidiyor

yani hani o yani tıp fakültesinde edindiğimiz bazı

karakterler de bizden önce ki nesilden edindiğimiz bazı

karakterler de bizi etkiliyor diye düşünüyorum ben.

Babacan değil de otoriter demek daha doğru.

Yani çok kullanılı bir yandan yüklemek gibi olmasın ama senin

gözlerin bana göre tamamen doğru.

Yani hem senle ilgilidir. Belki senin esnek olmanla da

ilgilidir ama hem de kuşakla da bir ilgisi olsa gerek onu.

Bir de, yani benim fark ettiğim şeylerden biri de.

Ya bizden sonraki yani tıp fakültesinde okuyan arkadaşlar.

Yani bir sene 2 sene sonra edemiyorum.

Yani 45 sene sonra okuyan insanlar biraz daha sorgulamaya

meyilli oluyor. Yani hani yaptığınız işleri ya

da başka şeyleri sürekli olarak sorguluyorlar.

Neden hani filan gibi ya bizde şey gibiydi yani hani ben

örneğini Almanya daha önce staja geldiğimde çok şey yapmıştım.

Hani şaşırmıştım. Cerrahide staj yapmıştım ben

örneğin cerrahide staj yaparken hani türkiye'de cerrahi şey gibi

bir şey. Yani hani askeriyeden farksız

bir yer. Yani hani hocaya soru sormak

değil, hani asistana soru sorarken bile zorlanıyorsun yani

sonuç itibariyle böyle sürekli olarak hani burca geliyor işte

anlamadığım bir şey var mı? Hani şunu anladın mı buna ya çok

şey yapmıştı ben hani şaşırtmıştı beni rahatsız

etmişti açıkçası. Aynı bu ne kadar ezgi ezik bir

hoca. Yok ezik bilmem değil de yani

hani beni şey yapıyor yani hani benim nasıl desem?

Işten bir rahatsız ediyor. Yani hani beni niye bilmiyorum?

Hani sanki şeyi bozulacakmış gibi aramızdaki hiyerarşi

bozulacakmış gibi hissediyorum. Belki de öyle bir şeyim oluyor.

Ya buradaki insanlar örneğin daha rahat yani o konuda ama

yine şey var yani hani eee daha yani işte bazen şeyler geliyor

bana tıp fakültesinde okuyan öğrenciler filan geliyor yanıma

ya sürekli sorguluyorlar. Yani sürekli bir şey soruyorlar

ve hani sürekli bilginin kaynağını öğrenmek istiyorlar ve

hani bir şeyleri tekrar tekrar gözden geçiriyorlar.

Bazen hani bunaltıcı derecede sorgulayıcı olabiliyorlar.

Yani o açıdan ilginç geliyor bana.

O bahsettiğimiz o otorite kavramına yani en uzak nesil.

Şu anki nesil olabilir diye düşünüyorum.

Işte o yüzden de çoğu daha kaliteli olduklarını

düşünüyorum. Ilginç bir şekilde, yani belki

aralarında olmayanlar da vardır. Tabi ki her yerde vardır da

genel olarak bakınca çünkü mesela ben uzun bir aradan sonra

ilk defa ulusal psikiyatri komisine katıldım.

Yani bir işte 1.400 kayıt vardı aşağı yukarı ve görünen o ki

çoğunluğu YVZ kuşağı. Katılımcılarından oluşuyordu,

bütün salonlar doluydu. Neredeyse tıklım tıklım doluydu.

Dışarıdan sandalye getirecek kadar ve hepsi son derece ilgili

izliyorlardı. Tabii oturup eskiden kağıt

kalemle not alan tipler olurdu. Şimdi belki fotoğraf çekiyorlar

yahut kaydediyorlar bilmiyorum daha teknolojik oluyor

olabilirler ama ilgiyle izlediklerini.

Gördüm şunu soracağım, yani o kadar da hız hani hız ve ses çok

konuşuluyor ama mesela oturup oradaki bir buçuk saati sakin

sakin sonuna kadar dinliyorlar. Üstelik çarpı 2 yapma şansları

da yoktu. Tahsin'in sorduğu soru, böyle

biraz otoriteye karşı daha az boyu değici olmakla ilgili

düşünüyorum. Batuhan ne diyorsun?

Yani şöyle sorayım, daha doğrusu şimdi.

Anlatırlar ya işte postmodernlerinin kurumlar

zayıfladı. Statüler, etiketler, eski

anlamlarını çok şey yapmıyorlar. Artık işte sosyal medyanın

etkisiyle. Eğitim düzeyi daha düşük olan

birisi profesöre bu konuda da hiçbir şey bilmiyorsun diye

yazabiliyor. Falan hani iyi ki yazabiliyor.

Bu arada hani bundan rahatsız değilim.

Ya ama mesela tıp fakültesi de Tahsin de söylediği gibi

sorsinin söylediği o sürekli sorgulama halini ben şöyle

yorumluyorum, hani daha derin öğrenmek elbette var ama belki

önceki nesillere göre bilgi olduğu gibi kabul etmeme hali

var. Böyle konuşuyorsun ama ne belli

böyle olduğu gibi bir sorgulama bu otoriteyi.

Işte belki aynı jargon'la söylersem takmama meselesine ne

diyorsun? Sebebi hakkında bir fikrim yok

açıkçası. Ama aynı trendi bende görüyorum

gerçekten. Yani bir de bilgiye ulaşmanın

çok daha fazla çeşitli yolları var gibi sanki artık hani sadece

hocanın söylediğiyle yetinmek zorunda değil veya sadece

kitaplardan okuduklarıyla yetinmek zorunda değil de.

Çok kolaylıkla işte aynı konuda konuşan ııı Amerikalı bir

profesöre de ulaşabiliyor. Eee, dolayısıyla hani.

Ve orada hani oradaki bilginin daha güncel olduğu daha doğru

olduğu yönünde bir inanç da var. Dolayısıyla böyle bir kıyas

yapıp tabi ki onu tercih ediyorum ben diyebiliyor sanırım

insanlar veya işte hani kendi hocasının bilgisini biraz

küçümsüyor mu diyeyim bilmiyorum.

Bununla alakalı olabilir belki. Ama kesinlikle ııı söylediğin

şekilde bir trend var abi ya. Yapıyorlar bence yani?

Otoritenin bu kadar çok sorguluyor olması çok çok iyi

yararlı bir şey. Gelişme için kesinlikle.

Bir şarkı koyabilir miyim buraya şöyle ki, tıp fakültesinde bana

göre hala. Ustadan öğrenme diye bir şey var

ııı bir de eee bir de şu temin içinde de hemen bu bir sürü şey

çağrıştırdı galiba. Öyle anlıyorum.

Bir de oradaki hiyerarşide gerekçelendirebileceğimiz bir

şey de vardı. Sosyal bilimlerde olduğuna göre,

çünkü hata yaparsan çok daha büyük zarar verirsin.

Eee ve o zaman da işte o yetkiyi atfetmek veya onu hissetmek

lazım. Ben yer şeyde.

Tamamen yani. Hiyerarşi.

Ya bunu sorgularken otorite vesaireyi acaba tam da senin

işaret ettiğin yerden acaba daha kıymetli olan ne oldu?

Hani evet çok kolaylık kolay şeyleri bulabiliyorlar, doğru

daha iyisini, şunu bunu o zaman daha çok bilen ya da.

Hani söylediği şeye kolay ulaşılabilen birisi varken

karşında daha kıymetli olan ne ki artık.

Bir tane kendimize yine çuvaldız, özür dilerim, çok ııı

atladım lafa şimdi ama bu iğne çuvaldız gibi bir şey olacak.

O hiyerarşinin daha çok hissedildiği dönemde.

Bizim eee her zaman ulaşabilme imkanımız daha fazlaydı.

Yani hocalarımız her zaman için hazırdı.

Kapılarını çaldığımız anda akşama kadar hep ulaşabilirdik.

Hocalar ulaşılabilirdi. Evet, tabii biz asistan olarak

ulaşırdık. Öğrenci olarak soru

sorabilirdik. Şimdi bize ulaşma imkânları.

Çok anlaşılabilir nedenlerde de olabilir.

Iıı daha az gibi sanki? Imkanımı az isteğim az.

Asistanların imkanları da daha az ve ikisi işte tavuk, yumurta

gibi sanki. Hocam, sizin söylediğiniz şey

yani tıp gibi pratik bir disiplin ııı belli düzeyde ve

bazı alışkanlıkları elde ederken sorgulanmamayı da gerektiriyor

aslında yani. En azından bir süreliğine?

Evet ya ilk etapta dimi, evet bir şey birçok edindiğimiz

beceri'yi çok ezbere ve neden yaptığımızı bilmeden yaparız.

O açıdan dediğiniz gibi şöyle öyle bir şerh düşmek iyi

olabilir, yani otoriteye karşı çıkmak, otoriteyi sorgulamak ya

da inanmamak diyelim. Bu açıdan zararlı olabilir gibi

diyebilir miyiz? Tıpkı.

Evet sorgulamak iyidir ama her zaman.

Sadece sorgulayarak da tıp gibi böyle bir sağlıkla ilgili bir

alanda da. Iyi bir eğitim alınmayabilir.

Yani neyi? Sultan günahlar kötü oluyor o

mesela. Yani mesela.

Tutanın yaptığını yapmak yerine iyi biliyor mu diye.

Eee sorgulamak. Yani o becerin edilmesiyle

ilgili şeyi biraz ketlemez mi hocam?

Timuçin öz yani ustanın söylediğini ilk etapta beceriler

biraz öyledir diye düşünüyorum. Hani ilk etapta çok

sorgulamazsın, taklit edersin hatta copy hatta taklitin

ötesinde kopyalarsın sonrasında öğrenirsin ha biz bunu bundan

dolayı yapıyoruz gibi. Yani benim şefim, ben asistanken

bana şey derdi. Beni önce taklit et soru örnek

al derdi. Yani bu bu iyi bir şey ama

bilimsel. Iddianın olduğu bir yerde

sorgulamamak facia tabii yani bence her şey sorgulanmalı.

Sonuna kadar sorgulanmalı ama sizin burada kastettiğiniz şey

deneyimin aktarılmasında sorgulamayla zaman kaybetmemek

mi? Onu anlamıyorum tam.

Ondan ibaret aslında. Amacına ters biraz yani hocam

yani oradaki sorgulama çok bir şey katmayacak belki ya da bir

deneyim. Tabii burada cem hoca o yüzden.

Herhâlde, yani ııı, otoriteyi sorgulamak hayırlı bir iş ama

tıp gibi pratik disiplinlerde kopyalamayla öğrenilen

yönlerinin olduğu durumlarda. Yani zaman kaybetmekle çok

ilişkisi var. Doğrudan kopyalayıp ilerlemek

iyi olabilir yani. E hastaya kim ilişkisinde de

10'a çıkart bakarsınız. Öyle oluyor.

Yani bazen söylediğiniz şey tırnak içinde hastanın hayrına

olacak bir şeyi kestirmeden şunu şöyle yap diye söylediğiniz

durumda o bunu kabul etmeyip sorgularsa geç kalabiliyor.

Belirtiler değişebiliyor. Çok daha kötü konumlara

düşebiliyor filan. Ama.

Yine de hastanın otoriteyi böyle de olsa sorgulaması, her şeyi

peşinen kabullenmesinden daha hayırlı bir iş.

Evet bir ayarı bulunabilir herhalde.

Evet, evet, yani kastettiğim asla hiç sorgulamadan her şey

yapılmalı olmamalı ya biraz şunu da vurgu yapmak istemiştim.

Yani hiyerarşiyi esasında. Tamamen tukaka görmemek için tıp

tıp fakültesinde ve ihtisas'ta. Çünkü riski edeceğin şey yani

onun yaptığını yapmayarak sorgulayarak riski edeceğin şey

sağlıkla ilgili bir şey olabilir.

Bir tek psikiyatri da düşünmeyelim.

Bu cerrahilerde hep daha fazla hissediliyor.

Çünkü orada hata yaptığın zaman düzeltilmesi çok daha güç

sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Buyurun bunun gibi bir şey demek

istedim. Ben de benzer bir şey

söyleyebilirim. Belki hani hocalardan gelecek

teorik bilgiye karşı hep eleştiri eşiyim veya sorgulama

eşiyim. Daha düşük gibi, yani onu

alırken hep bir süzgeçten geçiriyorum ama örneğin servis

vizitinde veya bu genel vizitlerde, büyük vizitlerde

veya heyete hoca hasta görürken o pratiği esnasında yani çok

daha az sorgulayıcı olduğumu. Hissediyorum yani sanki orada

böyle bilinç dışı bir öğrenme gerçekleşiyor ve akışta

ilerliyorum. Şimdi bunu neden dedi?

Gibi bir sorgulamaya girmektense.

Iıı sadece öğrenme modunun açık olduğu ve çok daha az

sorguladığım bir yer gibi geliyor.

Çünkü bazı bilgilerin teoriye dökülemeyecek gibi bir yönü var.

Yani bisiklet sürmek örneği. Bunun için hep iyi bir örnek ya

yani bisiklet sürmenin teorinin peki bir kıymeti yok.

Bisiklet süren birisini taklit ederek.

O nasıl yapıyor, nasıl duruyor ııı gözleyerek öğreniyoruz.

Biraz ve tekrarlarla burada. Hatta bisiklet sürmeyi

bileşenlerini ayırıp nasıl oturacağız?

Nasip çevireceğiz, nasıl postürümüz nasıl olacak kısmına

odaklandığımızda tam tersine esnekliğimiz bozulacak.

Bisiklet sürmemiz daha zor olacak.

Yani cem hoca'nın söylediği şey tıp gibi pratik disiplinler de

beceri de öğretiliyor ve beceriler doğası gereği bazı

beceriler. Doğrudan teorik bilgiye

dökülemeyen şeyler. EO zaman aslında demin sorduğum

sorunun cevabını böylece almış oluyorum.

Ben batuhan'dan yani hani bilgi çok kolay ulaşılabilir bir şey

olduğuna göre daha kıymetli olan şey nedir sorusunun cevabı biraz

becerinin aktarılması ve öğrenilmesi galiba.

Böyle anlıyorum. Ama demin bir şey söyledin.

Akışta olduğum zaman bu da çok kullanılan bir terim ya yeni

akışta olmamak bu sorgulanan bir şey mi?

Yani şu anda akışta mıyım değil miyim, ne zaman olacağım falan

meselesi nasıl yaşanıyor? Sizin kuşakta.

Ya sanırım geçip gittikten sonra ha ben akıştaymışım gibi.

Farklı dalgalardan falan. O andayken çok fark edemiyoruz

sanki. Ben z kuşağından acayip

umutluyum. Bu arada onu söyleyeyim.

Bir de böyle bir şey var değil mi hocam?

Evet yani yani aşırı umut ve şey yani zaman hiç böyle

düşünmüyordum. Yani ilkte ve konuşulduğu zaman

ya işte enteresan tuhaf bir şey filan gibi geliyordu ama sonra

zaman içinde. Tanıdıkça gördüm ki ve aynı

kodlarla konuşmuyoruz. Aynı kodlarla düşünmüyoruz.

Bambaşka yerlerden bakıyorlar ama.

O bakışın getirdiği. Inanılmaz bir devinim ve ileriye

doğru hızla gidiş var. Yani kendimi çok kolay emanet

edebileceğim bir sürecin. Şoförleri olduğunu düşünüyorum

açıkçası. Iyi etmen de ben söyleyeyim mi

hocam? Bu nesil direkt ekonomik krizin

içine doğdu böyle diye düşünüyorlar.

O yüzden hani yaratıcılık konusunda bence diğer önceki

nesillerden biraz daha şeyler iyiler bu konuda yani ekonomi

olmadığı için bazı şeyleri kendileri ekstra halletmek

zorunda kalıyorlar. Daha yaratıcı olabiliyorlar diye

düşünüyorum. Evet, eks ve y'ye göre bizim

yaşadığımız ekonomik sıkıntıları bilme konusuları aylar ama daha

bilgili ve daha kolay olduğuna ulaşıyorlar gibi görünüyor.

Sanki bilmiyorum. Hem batuhan'a bir soru sorayım

ııı, orada durduğun yerde böyle bütün samimiyet ve içtenliğin

hatta cesaretinle. Yani biz bizde gördüğün sıkıntı

hata nedir hocam dibinde? Yani şunu yapamıyorsunuz ya da

şu olsa daha iyi olur gibi belki de ya da önceki nesli eleştirin

diyeyim. Yani kabaca genel olarak podcast

ile ilgili bir soru değildi ama bu yani yo yo.

Bilirsin ne olduğunu? Aynen o değil mi?

Evet. Hatta doğrudan başla.

Peki? Ya podcastle ilgili gerçi

sonradan düzeltildi. Eee ilk baştaki o ııı küçük

kaktüs biraz özensiz gibiydi. Sanki o hani sembolü olan çizim

onu düzelttiğiniz için teşekkürler öncelikle.

Bir de bazen belki hani? Konular ilerlerken.

Çok sistematik değil de dağılmaya müsait olabiliyor.

Konuşmalar ben bu tarzı daha çok seviyorum ama eleştiri olarak

çevremden daha sık duydum bunu. Yani daha sistematik ve peş peşe

takip eden şekilde olsa daha çok keyif alacağına ve daha çok

öğreneceğini düşünüyor insanlar sanki.

Bir eleştiride bu olabilir. Sanırım bu ikisini

söyleyebilirim. Eee ya sizin hani.

Y vex nesne gelince nasıl bir eleştiri yapabileceğimi çok.

Düşünemiyorum şu an. Belki hani biraz daha.

Temkinlilik mi? Bizim nesle göre sizde öne çıkan

belki hani bu eleştiri konusu olabilir.

Gelişimin önüne ket vuran bir şey bu.

Hani bir z kuşağı olarak sanki daha.

Özgür girişken ve cesur olabiliyoruz gibi hissediyorum.

Ben bilmiyorum siz ne düşünürsünüz?

Eee katılırız. Kesinlikle.

O yüzden emanet edebilirim kendimi diye düşünüyorum zaten.

Peki size ama kötü bir buymuş yani?

Pek hani gözü kara ve. Şey değil, dikkatsizce olduğunu

düşünmüyorum. O yüzden.

Değil reçetar değil, sadece cesur.

Evet bu yüzden önemli. Size kötü bir dünya bırakmadı

mı? Peki Batuhan o konuda ne

düşünüyorsun? Evet, politik olarak, ekonomik

olarak. Çok kötü gelmiyor belki de

Tahsin abinin dediği gibi içine doğduğumuz için normalimiz bu

gibi Türkiye özelinde hani daha kötüye gidiş hissediyoruz bence

ama yine de ben hani kendi arkadaşlarımda da belirgin bir

umutsuzluk görmüyorum. Yani işte bu belki 15 10 sene

önce daha fazla gibiydi. O zamanlar hatırlıyorum ben hani

tıp fakültesindeyken. Türkiye'nin geleceğiyle ilgili

de daha çok endişem olduğunu hatırlıyorum.

Hatta bu çok fazla sayıda doktorun almanya'ya gitme

fikirlerinin eee böyle filizlendiği dönemler belki o

zamanlar ama sanki işler daha kötüye gittikçe.

Böyle suyun soğukluğuna alışmış gibi olduk.

Belki eee daha kabullenmiş gibi olduk ve o umutsuzluk da veya

çaresizlik hissi de giderek azaldı.

Ben de sanırım. Ama yani Türkiye Cumhuriyeti

kurulduğundan beri daha kötüye gitmiyor diye düşünen bir nesil

ve kuşak yok. Bence evet.

Öyle Batuhan bir de almanya'ya gitmekten ne derler?

Hani böyle ramak kaldı? Gitmesinden sonradan vazgeçti

belki. Dinleyen genç asistanlar için o

konuda söyleyeceğin bir şey var mı?

Yani o sürece ben yakından şahidim tabii ama sen ne dersin?

Almanya'ya gitmeyip burada tusa hazırlandın.

Evet, benim ya benim için çok böyle kararsızlıkla dolu zor bir

süreç olmuştu. Hani almanya'ya da doktorluk

lehine ve aleyhine çok fazla böyle argüman sıralanabilir

belki. Tahsin abim de fikirlerini merak

ediyorum. Ben bu konuda ama.

Eee benim için ama temelde 2 tane faktör vardı.

Beni almanya'ya gitmekten alıkoyan bir tanesi.

Sosyal bir tanesi mesleki olmak üzere.

Hani sosyal gerekçe böyle işte 25 30 yaşında bekar türk bir

erkek. Almanya'da çok fazla ön yargıyla

karşılaşma tehlikesine sahip. Eee ve bu da sosyal hayatı ciddi

anlamda kısıtlıyor. Yalnızlık çok büyük bir problem

oluyor. Ben sanki böyle almanya'ya giden

doktorlarda çift olarak gidenler daha mutlu ve daha kalıcı

olabiliyorlar gibi bir şey gözlemliyorum.

Bir de tabi hani çocuklarının geleceği için endişelenip

çocuklarını orada büyütme niyetiyle gidenler belki biraz

daha avantajlı oluyorlar. Diğeri de mesleki anlamda da şu

kaygım vardı, benim almancayı öğrenmeye 22 yaşında başladım.

Ben hani ingilizce için belki bunu söylemem ama 22 yaşında

öğrenmeye başladığım bir dilde hiçbir noktada bana dil

seviyesine gelemeyecektim ve psikiyatri pratiğini yaparken de

dili çok iyi kullanmak gerektiğini düşünüyorum ben.

Temelde bu 2 çekincem vardı ve beni vazgeçiren sebepler bunlar

olmuştu. O kararsızlık sürecinde hep şeyi

düşünüyordum. Ben hangi kararı verirsem

vereyim. Diğer kararda gözüm kalacak

kesinlikle gibi geliyordu. Öyle olmadı ama yani ben hani

türkiye'de kaldığımı asistanlığı bu da yaptığımda çok memnun

oldum sonrasında. Hani memnunum diyebilirim

kararımdan. Ne güzel bu bunu duymak, bir de

bunda ııı iyi bir kurumda eğitim alıyor olmanın etkisi de var

mıdır? Vardır bence.

Yani hani isteğin hep üniversite hastanesine gireyim şeklinde

olmuştu benim. Girdikten sonra da beklentilerim

karşılığı da açıkçası benim ne güzel.

Im de tabi z kuşağı daha çok dünya vatandaşı bu arada yani

bizim zamanımızda almanya'ya göç etmek bir.

Olaydı herhâlde Amerika, Almanya değil de peko yıllardan Amerika

daha çok vardı. Ve hiç kimse kalmak için

gitmezdi. Mutlaka bir şeyler öğrenip

buraya geri gelmek için giderdi. Çok hepsine kaldı.

Burada ilk. Yıllarda hep dönmeye

hazırlanıyorlardı. Bizden önceki kuşak gitti ve

geldi. Bizdeki kuşak geri dönmek için

gitti ama neredeyse evet hemen hepsi.

Evet. Ama dediğim gibi bu kadar kolay

geçiş yapıp uyum sağlayabilecek olan kuşak sizin kuşağınız öyle

olduğunu da gördük zaten. Tahsin otoriter meselesinden

bahsederken hocam acaba türkiye'deki yerleşik hiyerarşik

yapıya bu denli yani bir belli ölçüde laik olmasının da bu yönü

olabilir mi diye düşündüm. Yani başka seçenekleri var,

başka bilgi kaynakları var. Batuhan'da dediği gibi.

Yani Tahsin özelinde mi? Söylüyorsunuz yani türkiye'deki

mesela z kuşağı otoriteye daha az boyuna yiyor.

Mesela tıp fakültesi öğrencisi için söylüyoruz.

Çünkü her halükarda başka bir ülkeye gidip uyum

sağlayabileceğini. Düşünebiliyor bir seçenek olarak

o var burada işleri tabiri caizse batırsa bile oraya

gidebilir. Evet, evet.

Yani kaldığı yerden devam edebilme şansı dünyanın herhangi

bir yeri için var. Meselesi benim de söyleyeyim,

oyuntu bu önemli bir detay. Batuhanın podcast'te eleştirisi

belki aslında sizin bir şeyler söyleyeceğiniz bir durum.

Yani meselenin bir öğretme ya da ders şeklinde değil de yol bizi

nereye götürürse gibi. Evet, evet.

Ama OO. Ihtiyacı söylüyor Batuhan önemli

olan kısmı o yoksa bize evet biz öyle yola çıktık. 10'a çıkart

bakarsanız ve eminim bu tarafının da çok hoşa giden,

beğenilen bir tarafı da vardır. Birçok insan da bunu Batuhan da

öyle söyledi zaten. Iyi geliyor.

Belki bu kendi aramızdaki sohbet ve hatta meslekten olmayan

insanların da yani geçen sefer söylemiştim sanırım.

Hiç alakasız bir konuyla hiç alakasız birisi yemek pişirirken

bizi dinleyip. Ne duyuyor ve ne hissediyor

bilmiyorum ama bir bunu sevdiğini söylüyor.

Ama belki bir ihtiyaçsa daha sistematik bir şeyin biliniyor,

konuşuluyor olması. Belki o da bir ders ihtiyacının

tırnak içinde hâlâ sürdüğünün ya da akademinin sandığımız kadar

iyi olmadığının aslında sandığımız kadar demeyeyim iyi

olmadığını biliyoruz da. Bir çok açıdan.

Ulaşımın zor oluşunun vesaire gibi şeyleri hesaba katmak

gerekiyor. Yani belki bizde zaman zaman

daha sistem açık oluyoruz nitekim.

Ama çok didaktik olmayalım diye uğraşıyoruz.

Dörtte yandan bilmiyorum, ben uğraşıyorum, sen uğraşıyorum

sunacak. Ya hem öyle evet, didaktik olmak

önemli bir bileşeni. Bu yaptığımız işin ama ders

konusunu söyleyecektim bende yani sistematik olması için

yapılması gereken derslere hazırlandığımız gibi hazırlanmak

ve neredeyse kim neyi anlatacak filan diye görev dağılımı yapmak

olacak. Eğer öyle olsa bunu şimdi 2

haftada bir daha önceyle haftada bir hiç yapamazdık gibime

geliyor. Bir de o zaman belki meslekten

olmayanların dinleme şansı da kalmazdı.

Çünkü bu. Ya da onlara da hitap etsin diye

çok daha uzun bir hazırlık gerekirdi.

Iyice seyrek dışı daha fazla. Ama yine de dikkate alalım mı?

Eleştiriyi bence kulağımızın ilkelerinde dursun.

Zaman zaman yaptıklarımızı öyle yapalım.

Iyi fikir evet. Tamam.

Uzatmam var mı? Bir son sözün misafir olarak.

Ondan sonra yeriz davet ettiğiniz için çok teşekkür

ediyorum. Biz teşekkür ederiz, iyi ki

geldin. Bu haftalık bölümümüzün sonuna

geldik. Bu hafta bölümün sonuna gelince

yine bir ressam ve resim hakkında bahsetmek istiyorum.

Bugünkü ressam olarak e dörtman'i resim olarak da

Meksika caizcilere birinci maksimum yanın idamına tercih

ettik eduat mana hakkında bilgi verecek olursam kendisi Fransız

bir ressam 19. Yüzyılda 1.830 ikide doğuyor.

Gerçekçilikten izlenimciliği geçiş de önemli bir rol oynadığı

düşünülen ressamlardan biri kendisi özellikle gençlik

yıllarında. Varlıklı bir ailenin oğlu olması

sebebiyle birçok. Alana yönlendirilebileceği

düşünüyor. Özellikle hukuk alanında eee bir

şeyler yapması isteniyor ailesi tarafından ancak kendisi ressam

olmayı tercih ediyor. E bi ara dio dejenere gidiyor

ııı orada ııı kalıyor. Daha sonrasında Almanya, italya

ve hollanda'yı da ziyaret ediyor ve bu dönemde eee birçok ııı

eseri inceleme fırsatı buluyor. Francisco goya'nın Fransız

halis'in bir sürü eserine inceliyor ve bu 3 resmen birkaç

ressamdan daha doğrusu çok etkileniyor.

Daha sonrasında kendi atölyesine açıp kendi resimlerini yapmaya

başlıyor. Bahsedeceğimiz resim olan kayser

maksim diyen idame isimli eser 1.868 69 yıllar arasında e

dörtmane tarafından resmediliyor.

Eee bu resim aslında şöyle bir ııı şeye sahip resim de

mahkumlar. Mahkum o ateş açılıyor, mahkum

burada kazer, maksim bilen ilginç olan şey kazanmaxim

bilyen aslında. Çünkü meksika'nın kayzer

maksimil yanında bir imparator var ve bu imparatoru aslında

Avusturya kraliyet ailesi olan halk haphasburg hanedanına bağlı

biri. Eee o zamanlar eee Avrupa

devletlerinin desteğiyle absürtanidarından biri gidip

meksika'da kendi imparatorluğunu ilan ediyor.

Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere birçok devlet

bunu reddediyor ve karşı çıkıyor.

Zaten 23 yıl kadar iktidarda kalabiliyor.

Daha sonra gerçekten bu resimdeki gibi kurşuna dizilerek

idam ediliyor. Burada mahkeme ilk ateşin

açıldığı an tasvir ediliyor. Ya burada maksimumilyana sonra

isimli Meksika şapkasıyla görebiliyoruz.

Eee daha sonrasında. Ya burada ayrıca eee migren

miranon ııı Thomas meyy adlı önemli ııı meksika'la direniş

kahramanları da oldu söyleniyor. Bu resimle ilgili söylenebilecek

şeylerden biri bu resmin aslında birden fazla kopyası var.

Benim şu an burada sunduğum ve ınstagram'da ve aynı zamanda

blueski paylaşacağım. Kopyası monnedm kuntz talya'da

sergileniyor. Bunun dışında birkaç kopyasından

daha bahsedeyim. Bunlardan biri boşluğun güzel

sanatlar müzesinde. Bunun dışında kopenhag'da

kars'ack müzesinde de bir tane kopyası var.

Ve londra'da national gallery'de de bir tane kopyası var.

Bence Londra nation galiba deki kopyası biraz ilginç görünüyor.

O açıdan hani internetten bakmak isterseniz bakabilirsiniz.

Bizim bu hafta anlatacaklarımız bu kadar tekrar görüşmek üzere

kendinize iyi bakın.