Yas, Başka Türlü Adlandırılamayan

Herkese merhaba diken süpür bahçesi vaat etmiyoruz.

Podcastini yeni bölümünden sesleniyoruz.

Ben doktor Tahsin rolas bu podcast bölümünde benimle

beraber profesör doktor timuçin oray, profesör doktor Cemal

paşaoğlu ve doktor ibrahim el app var.

Bu hafta depresyondan bahsedeceğiz ama depresyondan

bahsetmeden önce ben ibrahim'e sözü vereyim.

Bir dinleyici yorumundan bahsetsin kendisi oradan devam

edelim. Daha sonrasında ibrahim söz

sende. Teşekkür ederim, Tahsin.

Ben şöyle bir mesaj aldım, isterseniz olduğu gibi

okuyabilirim aslında sağlık kalarak.

Bizim bir bu. Podcast yayınlarını takip eden

bir takipçimiz şöyle diyor, hocam yayını pazar günü

dinledim. Aklımda kalan bir kaç şey var.

Bir timuçin hoca mani örnekleri verdi.

Orada bir mani örneği verdi ve açıklaması hüzünlü mani gibi bir

şeydi. Sanırım tam hatırlamıyorum.

Lipe many hüzün delilliği hüzün halinin eksiklik halinin manisi

demişti. Lipe mani ve monomoni hakkında

bir şey bulamadım diye söylemişti.

Ben bu arada kendisine bu soruya dönük bir şey.

Kısa bir şey gönderdim, döküman gönderdim.

Ikinci sorusu ya da katkısı terapistlerin bipoları tedavi

edilir bir şey olduğunu ve ortadan kaldırılacak bir

hastalık olarak görüldüğü çok yaygın terapistler bipoları

böyle görüyor diyor. 6 yıl psikanalizden geçtim ve analizde

bipolar hastalığım hemen hemen çok az konu oldu.

Getirilen şey ilaçlarını alıyor musun?

Onun dışında terapi sonrası ilaçlarını al 3 ayda bir

kontrole git. O kadar psikaninizden geçtiğim

için hiç ama hiç pişman değilim. Çok şey kattı ve öğretti.

Fakat bipolar için uygun olan nedir?

Açıkçası bilmiyorum. Üçüncü katkısı da.

Iryan lider böyle okunuyor herhalde dariyan liderin

kitabını sitricli bipolar. Henüz okumadım fakat ilk 20

sayfasının çevresini okudum ve aslında bipolar hastalığının

olmadığını ve seksenli doksanlı yıllarda ilaç sektörünün

uydurduğu her semtoma ilaç yazıldığını.

Yazmış. Dördüncüsü iç körü iyi mi kötü

mü bilmiyorum. Hocam cahillik mutluluk deniyor.

Burada bir gülücük işareti koymuş hiç görü olunca sanırım

insan daha dirençli oluyor tedaviye.

Yayın yine çok keyifliydi. Emeğinize sağlık, teşekkürler

hocam deyip bitirmiş iletisini. Ne diyorsunuz?

Nereden barışalım diye düşündüm. Hemen önce derya han nedir?

O bir ingiliz psikanist. Ben onun bir kitabını okumuştum,

batiz mantolarınız diye bir kitabını okumuştum bir zaman.

Delilik nedir diye? Evet, evet, öyle bir kitabı

Türkçe site var mı bilmiyorum. Var mı var?

Hocam var. Yani şöyle işte, tam aslında

benim söylemek istediğime biraz ışık tutuyor.

Bu durum geçen sefer söylediğime ya da diyeyim.

Hani yoktur ve olmadığı için de zaten biz bunu psikanalizle

başka bir şeyle tedavi ederiz diyen toksik bakışı anlatıyor

bu. Geçen günkü şeyde bir hak

konferansında konuştuğumdan söz etmiştim.

Size kendilerimizde konuşurken orada da sık sık gündeme

getirdiğim şey oydu. Yani hani tıp tabii bizim bir

şanssızlığımız var. Daha önce galiba bizim

konuşmalarımızda da söyledim. Yani antipsikiyatriden

bahsederken mesela anti üroloji yok, anti anti oftihemoni yok

ama antibiyotik var diye. Ve hani anti üroloji olsa

üroloji hop, oturur, hop kalkar ama biz psikiyatriden anti

psikiyatristleri dinleyip oradan bir şey öğrenmeye, yolumuza ışık

tutsunlar diye uğraşmaya çalışıyoruz filan.

Çünkü bizim meslek dadımız olarak yaptığımız işin gereği bu

zaten. At gözüyle bakmamaya çalışıyoruz

filan ama bir yandan da tabii bazen bu iş.

Kantarın topuzu iyice kaçabiliyor.

Bu bu örnekte olduğu gibi şimdi yanlış olan kısmı düzelteyim.

Tabi herkesin düşüncesi kendisine dönüyorlar.

Ne istiyorsa onu biliyorsun de. Yani hani bu yoktur ve bigharma

tarafından ilaç firmalarıdır ama icat edilmiştir kısmı biraz.

Buna da açıklık getirmemiz gerekiyor.

Çünkü şimdi. Psikiyatri de psikopolojideki en

eski ilaç benle yaşıt. Hadi keşfinden alalım.

Larg tili 1.900 ellilerin ortaları yani benden birkaç yaş

büyük. Dolayısıyla bu hastalıklar

milattan önceden beri biliniyor ve konuşuluyor.

Ilaç yaymalarının icat etmesi mümkün değil bu hastalıkları.

Ilaç firmalarının ne yaptığından da biraz bahsederiz ama mesela

hipokrat milat önce 4 yüzlerin ortalarıyla 3 yüzlerin ortaları

ya da sonları gibi yaşıyor. Areteus milattan sonra 80 80,

birle 100. 130 filan gibi milattan sonra.

Bir dönemde yaşıyor galen bergmalı galen o da işte şeyin

hemen söylesi ali teus'ta biraz kesişiyor ama ondan biraz

sonraya yani milattan sonra 2 yüzlü yılların başlarına kadar

yaşıyor. Onları tabii ben yurttaşımız

olduklarının altını çiziyorum. Bu arada bunların hepsi

yurttaşımız. Yani hipokrat istanköllü kos

adasından arı teos, kapadokyalı, Kayseri civarında galen

bergama'lı zaten bunları bizden. Saymakta zorlananlar için

söylüyorum, yurt dışımız diye aynı toprakların insanlarıyız

hani? Bir tavır alarak ibni sina'yı

gündeme getirsek ki o da aslında fars iyidir.

Buhara doğumludur, iran'da ölmüştür filan, o da işte

milattan sonra 900 ila binli yıllarda yaşıyor.

Şimdi böyle bakınca bu insanların hepsi bir biçimde

bipolar bozukluktan bahsediyorlar, maniden

bahsediyorlar. Depresyondan bahsediyorlar

hatta. Hatta artius'un bir şöyle bir

paragraf sözü var diyor ki, kara safranın mide ve diyaframa doğru

yukarı çıktığı saptanırsa melankoli oluşur.

Ateş olmaksızın görülen bir ruhsal ağırlıktır.

Çılgın kimselerde zihin bazen öfkeye, bazen neşe'ye dönerken,

menankoliklerde sadece hüzün ve kedere gider.

Ayrıca hastalık ilerlerse rüyalar sahici, korkunç ve net

hale gelir. Hastalar mantıksız korkulara

kapılır ancak daha hızlı ilerlerse insanlardan uzaklaşma,

anlamsız ağlamalar, hayattan şikayet etme ve ölme arzusu

duyar. Diyor yani hatta.

Hipokondrium sözü kullanılıyor çünkü kastedilen yer

diyafragmanın 6 ve diyafragmanın altıyla depresyonu bağdaştırmak

aslında. Bir şey gibi, yani beden ruh

ilişkisinin bu hastalıkta ne kadar gündemde olduğunu

anksiyetenin ya da somatik belirtiler dediğimiz bugün

belirtilerin ne kadar? Aslında iç içe olduğunu

gösteriyor. Gelen de yine.

Com monitarist isimli bir yazısında, yani ingilizcesi öyle

aklına çılgınca bir fikir gelen kapadokyalı bir adamla tanıştım.

Bu fikirle melankoliye girmişti. Fikir gerçekten de tuhaftı

ailesine sürekli iç çekerek. Dünyanın batacağından korktuğunu

ve kederinin dünyayı taşıyan atlasın uzun süredir dünyayı

taşımaktan yorulması nedeniyle olduğunu, gökyüzünün çöküp

dünyayı yok edeceğini söylemişti diye yazmış.

Şimdi mesela freud o dönemde yaşıtaydı, adamcağızın

depresyondaki zayıflık ve güçsüzlüğünü tanrı atlasa

projekte ettiğini söyleyebilirdi mesela.

Yahut da akışkan gör. Seydi bunu yaşasaydı o da

diyecektin ki buradaki grand diye bakın bu aslında hani

dünyanın en badbu insanıyımdaki gibi daha önce örneklediğimiz

bir şeyden bahsediyor. Bipolar depresyondan

bahsediyorlardı. Kısacası yani bu insanlar

bunları zaten o yıllarda tanımlamışlar ve ortada daha ne

ilaçlar var, ne ilaç firmaları var ve onların ortaya çıkmasına

2.000 yıl. Ya da 1.500 1.900 var neredeyse.

Dolayısıyla. Bunlar sonradan icat edilmiş

şeyler değil. Burda küçücük parantez açıp şeyi

söyleyeyim, yani lençılmaların ile ilgili şey nedir?

Mila ilaçları hobi de burada gündeme geliyorlar ya da tanı

icat ediyorlar, zannediliyor kısmının açıklaması da şu var,

öyle bir küçük açıklama ihtiyacı.

Zaten bilinen üstünde yüzyıllardır konuşulan ve bir

biçimde tedavi edilen işte anksiyete gibi bir rahatsızlığı.

Yıllar içinde daha küçük parçalara ayırarak işte bedensel

anksiyete, panik işte genelleşmiş olan vesaire ya da

sahne anksiyetesi diye küçük parçalara ayırdığında sizin.

Kullandığınız ya da icat ettiğiniz ilaçların bu

parçaların bazılarına iyi geldiğini, varsaydığınızda iddia

ettiğinizde inanç yılmasıyla o ayrışmış alt gruptan arasında

bir bağlantı oluşuyor gibi geliyor.

Dolayısıyla ha bu aslında yoktu. Ilaç çevirmesi ilacı

geliştirdiği için icad edildi gibi bir iddiaya sebep oluyor.

Belki bununla ilgili 12 küçük örnek vardır ama bir bipolar

bozukluk gibi. Işte şizofreni gibi ya da başka

büyük hastalıklar gibi tırnak içinde hastalıkların onlar

tarafından. Icat edilmiş olması da imkan

ihtimal yok. Tabii ki burada durayım

isterseniz şimdi. Yani psikiyatrinin

sınıflandırmasının aslına bakarsan big farmanın

iddialarına. Gayet uygun bir zemin

oluşturuyor olduğunu da söylemek mümkün değil mi?

Çünkü sınıflandırma sisteminin oluşturulmasıyla big farma

arasındaki ilişkiyi yoksamayız. Evet, mümkün ama bu şunu

konuşuyoruz burda. Bunu kim söylüyor?

Biz söylüyoruz, niye biz söylüyoruz?

Çünkü biz zaten bu asistan bu hastalıkların ne olduğunu

anlamaya çalışıyoruz. Geliştirilmiş olanla

yetinmiyoruz. Verili olan bize yetmediği için

daha fazlasını istiyoruz ve sınıflandırmanın bu biçimde

yapılmasını, olumsuzluklarına dikkat çekiyoruz.

Ama bu yaptığımız işin içinde bulunduğumuz sistemin tanıları,

şunun bunun bizim tarafımızdan kullanılmadığı ya da bunlara

ihtiyaç duy. Anlamına gelmiyor ki.

Yani ben şunu demek istemiştim, bizim bakışımızda yani bu bizim

dördümüzü kastetmiyorum ama ana akım psikiyatrinin bakışında

bütün tanımlara gitgide artan sayıdaki tanımlara beyin

hastalığı muamelesi yapılıyor olması aslında big farmanın.

Amaçlarına gayet uygun bir zemin de hazırlamış oluyor.

Yani bizde zemin hazırlamış olmuyor muyuz?

Onların işine de geliyor ama şuradan bakalım şimdi büyük bir

aşı karşıtı kampanya ve kıyamet koptu biliyorsunuz.

Covid'le beraber hatta o kadar koptu ki şimdi insanlar kızılmak

aşısı yaptırmak istemiyorlar. Çocuklarına filan.

Halbuki aşılar sayesinde çok ciddi pek çok hastalık önlemde

önlenmeye de devam ediyor. Çiçek hastalığı gibi bir

hastalık dünyada yeryüzünden silindi.

Bu sayede çocuk felci tamamen neredeyse engellendi.

Çok önemli bir işti. Ve.

Işte covid gibi ne olduğu çok da belli olmayan yeni ortaya çıkmış

talebörden üretil başka bir türlü mü oldu bilemediğimiz.

Bu virüsün ortaya çıkması karşısında şaşkın ve çaresiz

olan tıp bilimi de o sırada geliştirilmekte olan hem RNA

aşısını kanserli kullanılan bir aşıyı burada denedi ve işi

eldeini gördü ve hızlı piyasaya sürdü.

Bu sayede de muhtemelen çünkü çok sayıda meslektaşımızı

kaybettik öldüler biliyorsunuz. Bu sayede de bir çok başka büyük

ölümleri muhtemelen engelledik ama bu aşının işte bir takımın

yan etkileri olduğu gerçeğini ortadan kaldırmıyor.

O yanıt etkilerin işte dikkatle ele alınması gerektiği gerçeğini

ortadan kaldırmıyor ama. Bu yan etkiler var diye bu

sadece ilaç firmalarının işine gelen insanları da işte bunu

yaptıkları bu yüzden de insanların ölmesini hatta sebep

oldukları sırf para kazanmak için bir hikaye de değilim.

Yani iş yine ifrat tefrit meselesine geliyor ya hep ya hiç

değil ki hiçbir şey. Dolayısıyla bunları tabii ki

eleştirelim, konuşalım. Sınıflandırmayı da zaten bütün

yaptığımız neyin ki burada? Öyle konuşuyoruz, bunları

konuşuyoruz ama eş psikiyatri diye bir şey yoktur.

Ya da işte ilaç firmalarının emrinde olan bir psikiyatri

vardır. Gerisi yalandır. 10.

Mayacaksa işte ne vardır? Psikolojisi vardır gibi bir yere

ya da. Bilmiyorum hocam da başka bir

yere gitmiyor olmalı. Da gidebiliyor olabilir.

Evet, neuroscience de gidiyor olabilir ama orası da çok henüz

emekleme aşamasında olduğu için. Öyle ama orada da bir iman

durumu var sonuç olarak. Emek evet ama zaten evet,

hastalanan şey bu. Tam da iman meselesine belki

karşı çıkarak ama bunu sürdürmek zorundayız.

Başka çaremiz yok ki. Burda siz burda çok şey olur ya

ibrahim Tahsin. Ben şeyi söyleyecektim burda

yani bir duruma yaklaşım işleyiş beğenilmiyor diye onu yok

etmenin bir tuhaflığı da var. Yani bunu okuduğum bir makalede

berus sınıflandırma için söylüyor.

Psikiyatrik rahatsızlıkların sınıflandırmaya.

Direnç göstermesi, buna sınıflandırmaya çok rahat

gelememesi, psikiyatrik rahatsızlıkları reddetmemize yol

açamaz diyor. Bu.

Bize ve hatta alıntı yapmışken onu da söyleyeyim, bu bize

birincisi psikiyatrik rahatsızlıkların niteliğiyle

ilgili bir şey söyler. Ikincisi genel tıbbi

sınıflandırma açısından verimli bir alanda açar diyor.

Psikiyatrik sınıflandırma üzerindeki uğraşımız ve oradaki

yeni. Açılan ufuklar tam olarak tıbbi

sınıflandırmaya da dönüp olumlu etki edecektir.

Çünkü tam sınırda duruyor. Hem beşeri bilimlerden hem doğa

bilimlerinden belli unsurlar içerdiği için.

Dolayısıyla doğal türe yakın olan versiyonları vardır.

Psikiyatrik rahatsızlıkların pratik türe yakın olanları

vardır. Sosyal inşacı yaklaşıma giren

türleri vardır diyor. Timuçin hoca'nın söylediği ta

galen'den ve hipokrattan örnekler.

Bence şu açıdan da çok önemli mesela histeri diyoruz.

Hislerinin kökeni aslında utarus rahim yani orada yanlış

bilmiyorsam hipokrat şey gibi anlatıyor rahim ya da rahimden

yükselen buharlar vapost diyor. Vücudun farklı farklı

bölgelerine gidip. Orayı sakatlıyor ya da felç

ediyor. Vesaire ister isterim dolar.

Şeyse. Bistere dakerion birazcık onu

konuşuruz ister'a. Hocam bize yani hocamız yok

biliyorsunuz. Ister rakiğim ve rahimden

kaynaklanıyor. Oduğunu zannediyorlar.

Kadınlarda daha çok görülüyor olmasında buna kanıt olarak

kullanıyorlar. Halbuki erkek istersin, kadın

isterisinden çok daha belirgin ve çok daha dramatik bir

hastalıktır da neyse. Erkek bende bunlardan tarif

etmiştir. Parantez içinde söyleyelim.

Erkeklerde ki meseleye de hipokondriağz istiyor dediniz ya

diyafram 6 orada da aynı şeydeki uteros'tan yükselen buharlar.

Dalaktan sprinden yükselip. Belli uzuvlarda sakatlığa yol

açıyor diyor. Yani hipogondsı biraz daha

erkeklerle ilişkili rahatsızlığa rahatsızlık olarak görüyor ve

bunun kökenli de tık tık kadınlardaki gibi dalağa.

Dayandırıyor ve hipogond kavramı da aslında oradan biraz.

Başka türlü de açıklanabilir, öyle değil mi?

Yani kontrolüm kontrol ihtiyacıyla olan

hipogondrazizle. Cinsiyet rolleriyle bağlantılı

olan isteri, evet, yani kontrol bende olsun istemekle ortaya

çıkan hipogondis kenberin hipokondriesiz şeyi historik,

kişilik bozukluğu tanımında var zaten kenber de.

Erkek. Kişilik çok.

Vurguluyor ya da kırılmadan. Çok daha iyi beceren kadınların

bunu duygularım. Biçiminde ortaya koyarken duygu

ifadesinde o kadar da becerikli olmayan erkeklerin

bedenselleştirerek ifade ediyor olmaları diye de ortaya

koyabiliriz. Evet.

Nasıl bakacağını pahalı. Evet, bu son bir şey daha

söyleyeyim. Burada aslında hipokratın yani

buhar ve organ metaforları diyeyim.

Bir parça beden ve ruh o zaman terminolojisiyle, bedenle,

ruhunu da ifadesi ya yani psikiyatrik rahatsızlık.

Ve bir ruh hastalığıdır. Ne de tam bir beden hastalığıdır

ifadesi. Yani isteri şey uçar usta var

ama buhar da var. Ne olduğu çokta belli olmayan ya

da is. Istim mi öyle bir şey?

Ya da sıvılar da. Var.

Stick moher. Ay o zamandan da aslında bir

bedenle zihin arasında gidip geldiğiyle ilgili de bir vurgu

bence yani dalak karışıyor işin içine buhar karışıyor, uçarız

karışıyor vesaire. Yüküne bakarsak kim usta

karışıyor? Kimya öfke aslında ama burada

timus bezi ve dolayısıyla duygulanım.

Işte ötimi de olduğu gibi yahut bi parti mide olduğu gibi ben.

Burdan gelen duydum timusum. Efendim.

Timus'un ben burdan geldiğini bilmiyordum.

Evet, yani timus oradan gelmiyor da onların timus'tan geldiğini

iddia ediyorlar. Onlar yani timus o yüzden

söylenmiş değil. Timus neden timus'lanmış obeze

bilmiyorum onu obez zaten çocuklukta var şöyle

biliyorsunuz. Bir yıl kalıyor.

Temmuz uykuluk bu arada meşhur. Etse ve annenler için öyle

bilinen bir şey. Benim için bir şey ifade etmiyor

da olur. Öyle olduğunu söylüyorlar.

Şunu söyleyeceğim, bir de özür dilerim.

Tam buraya bir saplayayım. Bu dinleyicimiz bir de lipi

meselesinden bahsetmiş ya. O da şu lipi eksik demek aslında

yunanca demiştim ve bu lipi de seni özledim.

Sen bana eksiksin. Bunun üzüntüsünü hissediyorum

gibi bir anlamda taşıyor. Halbuki eski rol geçen hafta da

ya da onu geçen haftalara konuşmuştuk.

Birincil olarak aklın değil duyguların bozukluğu dediği bu

şeye. Tabloya monomeni için monomeni

yerine lipemani yani üzüntü çılgınlığı gibi.

Çünkü monemo'nun içinde o zaman da söylemiştik işte birçok

pironiler cluptomiler, başka vanoniler de var.

Aslında bir mani tablosu değil o zaten bir tırnak içinde tek

alana yönelmiş bir delilik tablosu gibi tarif edilen bir

şey. 10'a çıkart liphemoni diyor, yani üzüntü çılgınlığı

şeyden ayırt etmek için bu tür manilerden ayırt etmek için bu

manevi yani işin içinde hem bir hareketlenme, yükselme var hem

de bir. Depresif çökkünlük hali var

demek için. Biraz melankoya yakında ele

alıyor. Evet.

Orada bir. Orada bir de şu da olabilir,

hoca bu monemani eski. Rol tarif ederken bir okb vakası

üzerinden de tarif ediyor. Bu herhalde bizim çağdaş

psikiyatrinin ilk okb tarifi gibidir.

Daha önceleri de var ama işte normal şeyden.

El belki var. Islam tarihinden işte bu.

Melankoliğin anatomisi Bartın tarihini var. 200 ver falan

evet. Eskirol bir kadın hasta tarif

ediyor. Böyle dokunduğu şeyleri

çalmaktan korkan bir hasta bu kadını da tarif ederken diyor ki

diğer delilikler gibi işte bir global bir bozulma hali yok.

Hayatının diğer anları bozulmamış ama işte.

Mesela bu dürtüyle ilgili bir alanı bozulmuş bunu o yüzden

kısmi delilik, belki partiyel insaniti anlamında monomani

diyor. Ama orada şey tartışmaları var

monomeniler. Duygusal delilikler midir iradi

delilikler midir? Düşünceyle ilgili delilikler

midir? Muhakeme ile ilgili delilikler

midir? Gibi dolayısıyla böyle bir çok

işte iradi delilik altına girenler şunlar duygu delili.

Işte eski rol onu sadece duyguları olan kısmını ayırt

etmeye çalıştığı için lipton diyor zaten tamam da bunu

söylüyordun. Evet, sağ olun.

Burada küçük bir müzik molası verebiliriz.

Bugünkü müzik parçası olarak mozart tan ayna kılayına nah

müziği dinleyeceğiz. Daha sonrasında tekrar

birlikteyiz. Müzik arasından sonra tekrar

birlikteyiz. Ben sözü timuçin hocayı

bırakayım. Yani, dolayısıyla şeyde

depresyonda ya da melankoli de manev melankoli de diyelim ya

da. Illa onların tanımladığı gibi

söylemeyelim bizim. Yani daha eski

sınıflandırmalarda geçen şekliyle cinneti manyağı indita

denilen hastalık da, yani cinnet, cinnet manyağı.

Yani kesintilerle giden mani cinneti gibi bir şeyden

bahsediyoruz. Bilinen tedavisi için uğraşılan

tedavisi için son derece de bugün baktığımızda komik gelen

tedavi yöntemlerinin uygulandığı elbette müzikle tedavi şu bu

filan da var ama mesela yüksekten suya atma gibi bir

takım uygulamalar var. Böyle birkaç metreden 20

metreden 15 metreden neyse insanları suya atıyorlar.

Soğuk suya atıyorlar. Yahut işte oturduğu yerde bir

sandalyeyi iple tamamlanmadığı bir sandalyeyi döndürüyorlar ve

sonra tekrar bırakıyorlar bir de işte.

Ders saat istikametinin tersine de çeviriyorlar ve yahut da işte

bir takım yerlere kapatıyorlar. Bu.

Sadece bu arada galiba darbenin dedesi hocam çok.

Yani sen onun bir sandalye tedavisi var ama o dönen olan

mıydı yoksa ters çeviren miydi tahmin?

Değil ve ders çeviren sandalyeler de var.

Karaca, Ahmet tekkelerinde uygulanan bizim topraklara doğru

geldiğimizde insan. Ları sessiz, karanlık bir yerde

ayaklarını bir yere. Şey yaparak.

Hani boyunduruklar olurdu. Eski orta çağ avrupa'sında bunun

ayaklar için uygulanan bu bölüm duruk olduğunu düşünün.

Yataklara yatıyorlar. Sadece ayakları kaçmasınlar,

uzaklaşamasınlar diye. O sırada hareketli oldukları

için ama karanlık bir yerde tutuluyorlar ve onlara yemek su

servisleri falan yapılıyor. Çok sonraları tıp.

Kı depresyondaki ışid tedavisi gibi minibede karanlık tedavisi

gibi çalıştı. Italyanlar ve bununla ilgili

işte enteresan bulgular elde ettiler.

Halbuki Osmanlı. Osmanlı dar şifalarında mesela

ilginç bir şekilde karanlık su sesi ve müzik sesinin bir arada

kullanıldığı tedaviler var. Yani ne demek istiyorum?

Daha ortada büyük parma ve ilaç şirketleri olmadan önce de

zaten. Bunlar vardı, görülüyordu bir

biçimde adlandırılmıştı ve tedavi edilmeye çalışılıyordu

zaten onun. Için psikanaliz de yoktu.

Daha o sırada dünya üzerinde. Yani geçen sefer de söylemiştim,

tekrar etmek istiyorum bana göre şu anki bilgi birikimi ve

sınıflandırmaya bakışımla düşündüğümde mani kadar geçerli

bir sendrom düşünemiyorum. Sebebi ayrı sebebini ayrı tutmak

üzere yani kendisefalid olabilir, bipolar bozukluk

olabilir. Her neyse ama manik kendi içinde

tutarlılığı çok yüksek olan bir. Geçerli dondur demek çok doğru

ve bu kadar geçerli bir tıbbi sendrom için.

Çünkü birçok sebep olabilir. O yüzden tıbbi diyorum.

Psikanalizin yeterli olabileceğini düşünmekte ciddi

bir hata var ama ibrahim'e yazılan nokta şöyle bir şey

benim dikkatimi çekti. Orada iyi bir şey var.

Psikanaliz benim olgunlaşmama faydalı oldu.

Birpolar için ne etkisi olduğunu ben bilmiyorum.

Bu çok doğru bir şey. Çok güzel.

Yani güzel bir mesela, değil mi? Hani birpolar bozukluğunda bütün

mani'nin diyeyim. Bütün tıbbi rahatsızlıklar gibi.

Ruhsal durumdan etkilenen bir sendrom olduğunu düşünecek

olursak, daha olgun da psikanalizle olgunlaşmış

birisinin mani geçirme olasılığı azalır iddiası bana çok saçma

gelmiyor. Hayır, çok doğru, çok yeri ama.

Yani bir polar bozukluk için psikanaliz bir tedavi yöntemidir

demek tamamen reddedeceğimiz bir şey tabii ki.

Öyle çok doğru. Aynı şeyi astım içinde

söyleyebiliriz cem. Aynı şeyin migren içinde

söyleyebiliriz. Yani sadece bir koler bozukluk

için değil ve tabii unutulmamız gereken şey şu, bu hastalığa

sahip olan insanlar manik ve depresif dönemlerin dışında

tamamen sağlıklı insanlar senden benden farkları yok ki.

Tamamen sağlıklı insanlar ve sağlıklı bir insanın doğal

ihtiyacın neyse psikoterapi için.

Hepimizin var. Dolayısıyla onların da

psikoterapi ihtiyacı var ve orada bir psikoterapi muhtemelen

hastalığın gelmesini engellemekle kalmaz.

Doktorla işbirliğini de arttırır.

Hastalığa olan içgörüyü değiştirebilir, çünkü kendini o

sırada. Çok farklı görmeye başladıktan

sonra yapılabilecek bir şey yok. Peygamber olduğunu düşündükten

sonra ama uykusuz kalmaya başladığında bir şeyler yolunda

gitmiyoruz. Görme şansı olur.

Çünkü psikoterapi de insan içe bakmayı da öğreniyor.

Değil mi? Depresyon için psikoterapiye

devam ettiğin zaman zaten burnun sürtülerek diyelim tırnak

içinde. Epeyce olgunlaşıyorsun?

Elbette tabii ki depresyonun da nedeninden bağımsız konuşmuyoruz

değil mi bunu? Doğru, evet.

Yani çünkü. Biyolojik bir hastalık olarak

söz etmiyoruz. Sadece onu mu demek istiyorsun?

Evet tamamen kesinlikle yani biyolojik bir hastalık olarak

söz edebildiğimiz bir depresyon da var.

Ne yazık ki onun adı narsistik. Narsistik incinmeler yüzünden

depresyona gelen insanın yaşadığı depresyonu aynı şey.

Aynı ayrım yok. Ismi de aynı belki o kesitte

yaşadığı tatsızlık da aynı. Gerçi küçük farklılıklar yok

değildi, onları konuşuruz ta var tabii ki yani çok önemli

depresyonla o nipollar, depresyonun farkı gibi özür

dilerimce. Yok orası çok mühim.

Tabii bipolar bipolar farkı da yat reaksiyonuyla ilgili olarak

DSV beşte en çok eleştirilen bir şey var şu anda.

Onu bir hatırlayalım mı? Yani yasın belli bir.

Süreden sonra zannediyorum. Evet.

Tanı konabilecek bir rahatsızlık olduğu yolunda bir değişiklik

var. Doğru muden söyle.

Yani şöyle. Yaz daha önce de yaz bir kere

tamamen sağlıklı bir şeydir. Normal bir şeydir demiyorum.

Normal ne demek bilmediğim için yani insan her.

Türlü adam insani bir şeydir. Evet tamamen insani insana dair

bir şeydir. Çok insani bir şeydir insan

kayıpla birlikte yas Yaşar ve aslında her insan yassı Yaşar.

Çünkü her gün. Ömrümüzden bir gün kaybederek.

Dünyaya başlar ve devam ederiz. Hatta ben sık sık ders sadece

şey söylerdim. Nerede tören varsa orada yaz

vardır diye işte her türlü diploma törenlere, emeklilik

törenleri çok güzel. Törenler eşittir.

Yani sünnet düğünleri normal, hepsi bütün törenleri eşittir.

Yaz çok tır. Dolayısıyla yaz normalde

diyemiyorum. Sağlıklı bir şeydir ama.

Bunu. Problematik olan o insan için

problematik hale gelmiş ya da sorun haline gelmiş ya da

rahatsızlık haline gelmiş olandan ayırt etmek için.

Komplike yas. Kavramını icat etmiş iddieme

komplike yaz yani depresyonla komplike hâle gelmiş

komplikasyonu. Depresyon olan bir yas

sürecinden bahsediyordu. Bu son DM şöyle bir şey yaptı,

buna bir süre verdi. Yani yaz kaç gündür aslında

yazın kaç gün olduğunu. Halk.

Uygulamaları söylüyor, kırkı var 50 ikisi var işte yedisi ayrı

filan bütün dini geleneksel. Uygulamalarda bunlar gününü

tarif edilmiş durumda. 10'a çıkart da SM 6 hafta deyince

itiraz ediyoruz ama halkımız kırkı çıkınca Mehmet dokutunca

10'a çıkart bir sesimizi çıkmıyor ama aslında aynı şeyi

söylüyor oluyorlar. Bundan sonra uzarsa yine halkta

ya burada bir tuhaflık var, kırkı da çıktı hala ya da 50

ikisi de geçti. Adam hala toparlayamadı diyor

zaten. Son, bunu timuçin bir şey çok

özür dilerim, söylemek zorundayım.

Halkın kırkı çıktığı zamanki ile ilgili olan inancıyla DSM.

Nin işte belli bir süre sonrakine patolojik demesinde.

Otorite de pozitif belirlenimciliğin baskısı

arasında ciddi bir fark var. Kesinlikle haklısın yani evet,

halkımız öyle diyebilir ama resmi yada neyse tıbbi otorite

bunu söylerken 100 kere düşünmeli.

Söylemek konusunda çok haklısın, onu bir adım öyle öne götürerek

DSM 5 14 ay dedi. Çünkü bazen bir yıla kadar da

sürer, bazen çok daha uzun sürebilir çünkü normal diye bir

şey yok ki. Yasa dair herkesin yası kendi

yaşadığı biçimde yaşanıyor. 14 ay demesinin sebebini de şöyle

rasyonalize etti, bir yıl geçince üstünden seneyi

devriyesinde zaten kişinin bütün yasla ilgili duyguları alevlenir

ve onu şey yapar. Etkiler onun üstünden nikah daha

geçmiş olmalı. Benim ondan komplike diyebilmem

için diye bir. Icat da bulundu.

Bu komplike ile uzamış yas aynı dimi hocam.

Evet uzamış yaz yani komplikeyesi uzamış.

Yaz komplike yazısının içinde ama komplike yazsın.

Komplike olması için şey dışında da uzamındaki işinde başka

faktörler de söz konusu olabiliyor işte.

Depresyonun görülüyor olması yahut başka türlü psikiyatrik

bozukluğun 10'a çıkart ilave olması filan gibi.

Koçum desem 5 şeyi kaldırdı. Demi hani bir süre kısıtlılarını

kaldırdı. Herhalde beşle kalktım,

hatırlamıyorum Tahsin açıkçası. Tam söyleyelim şimdi.

Sınıftan ama DSM dörtteki hali buydu.

En azından onu biliyorum 4. Sene evet hocam.

Kaldırılmış bu ayrım da. Şeyde de değişiklik.

Oldu. DSM beşte yanlış mı?

Biliyorum. Bu TRT.

Neresinden evet text. Cevizyonumuza.

Görüşte timuçin hoca'nın söylediği uzak, uzun oynamış

için yani. En az 11 yıldan fazla bir süre

sonra 14 ayın geçmesi. Lazım 14 ayı ben söylüyorum bir

yıldan da aldığı. Bir yıldan fazla.

Bir yıl denediğinizi? Sürekli 6 herhalde.

Evet, evet. Onun dışında ama.

Şeyle ilgili DSM beşte bu ilk versiyonunda da yasak süre

kaldırılmıştı o. Şeyde de ııı DSM beşin sonunda

da sanırım mela alınıyor. Yani hani bunu yasa olarak şey

yaptık. Hani süreyi değiştirdik, ele

kaldırdık gibi ama hani tartışılabilir diye şey yaptı

diyor sanki tartışılıyor diye de hatırlıyorum bu arada.

Bence. Kolay değil bu arada yani

ikisini de denemişler ama. Hani ikisi.

Açısından da bakınca bence. Kolay bir şey değil, karar

değil. Ne ne anlamda.

Yani. Süre tanımlamak da kolay değil,

kaldırmak da kolay değil. Anadolu'da mı?

Söylüyorsun? Şöyle yani.

Bu biraz daha şey gibi. Bireyselleştirilmiş kararlar

verilmesi gereken bir konu gibi oluyor.

Bana soracak olursanız. Yani ha sizin söylediği doğru

bireysel yaşantının veya işte ne bileyim antropolojik

değerlendirmenin en kıymetli olabileceği konuda tıbbileştirme

yapmaya çalışmak, en fazla hata yapma olasılığı da ortaya

çıkarıyor. Tabii 14, 12 mi falan soruları o

kadar yersiz geliyor ki bana. Çok son derece yersiz.

Kime göre neye göre? Çok daha uzun sürebilir bana.

Sorsa ben başka kriterlerde önerebilirdim.

Hristiyan yaşantısında çoktur biliyorsunuz.

Siyah giyiyor olmak siyah giymeyi bıraktığında

diyebilirdim. Yahut rüyalarında artık o kişiyi

iyi görmeye, tırnak içinde başladığında diyebilirdim.

Yani bunun kriteri ne ki nereden başladı?

Ya da sakalını kestiğinde. Ya da değil mi?

Yani burada bizim asıl tartıştığımız şey buna niye

ihtiyaç duydukları meselesi? Yani sınıflan.

Dırma yapıcılar kategorize etmeyi seven insanlar buna.

Buna neden ihtiyaç duyuyorlar hepimiz.

Aynı şeyi aynı biçimde adlandıralım gayretiyle bunu

yapıyorlar ama bunu yaparlarken çok.

Ciddi bir şeyi gözden kaçırmış oluyorlar.

Istemeden o der hem insandan dünyada sadece bir tane var.

Üzgünüm ama. Doğru haklısınız.

Sana bir şey hatırlatmak istiyorum.

Timuçin birazdan konuşuyoruz ya şimdi biz bundan bir kaç yıl

önce 26 mart günü Sinan sen ben beyoğlu'nda bir meyhanedeydik.

Ve o gün ölmeme günü olduğunu? Evet, bitmiştik.

Evet biz. 26 mart tekrar hatırlamalıyız yani Turgut uyar,

tomris uyar, nezihe Meriç ve galiba değil mi?

Evet, hatırlıyorum. Evet, 26 mart ölmeme günüdür.

Onun hikayesini anlatalım, gelecek şeyde. 26 mart'ta

anlatalım. Mı?

26 martta doğru anlatalım. Ölmeme günü hep kutlayalım diye

seninle konuşmuştuk Sinan sen ben Sinan gür öksüz kulağını

çınlatalım sen ben. Iıı önleme günü çok kıymetli

benim için onu. Konuşmamız lazım.

Ölmememizi mümkün değil elbette öyle bir fantez.

Ölmeyeceğiz diye rakı şişesini koyup da saklamak gibi bir şey

gelecek sene tekrar bakacağız demek galiba.

Galiba tomrislerin akıl ettiği bir şey o.

Iıı onu bir ara konuşmakta çok güzel olur.

Iyi konuşuyordum sen belki kişisel tanıklık ya da tanışın

kırkayla ilginç yerlerde anlatırsın bize.

Anlatırım tabi. Bu bölümün sonuna geldik.

Bu bölümün sonuna gelince yine bir ressam verilsinden bahsetmek

istiyorum. Bugünkü ressam olarak edward

munko resim olarak da kendisinin kaygı tablosunu tercih ettim.

Advar bahsedeyim önce mong Norveç de doğmuş.

Ekspresyonizmin en önemli ressamlarından biri olarak kabul

ediliyor. Çocuğu çocukluk dönemi aslında

büyük trajedilerle şekillenmiş biri.

Annesini ve kız kardeşini tüberkülozdan kaybediyor.

Babasının katı dini inançları var onun dışında.

Eee, bu sorunların dışında bir de bazı sağlık sorunları da

eklenince hayata ya da çocukluğu bu şekilde şekillenmiş oluyor.

Özellikle bu yaşadığı kayıplar kendisinin yasına bir şekilde

tablolarına yansıtmasına da neden olmuş, sanat eğitimi

aldıktan sonra avrupa'nın bir çok yerinde dolaşıyor.

Özellikle winsent van gogh'tan etkileniyor.

Paris ve berlin'de geçirdiği yıllarda da sanatını daha da

geliştiriyor ve kendine özgü bir tarz yaratmaya başlıyor.

Aslında kendisinin en bilinen eserlerinden biri çığlık ııı,

belki onu başka bir ııı podcast bölümünde tartışırız ama bugün

kaygı isimli eserini söyleyeceğim size.

Kaygı genel olarak ya da amx orjinal norveçli teknik ismiyle

de. Bu eser 1.894 yılında çizilmiş

bir eser. Bu eser aslında çığlıkla benzer

bir atmosfere taşıyor ve hep aynı temaları işliyor.

Renklerin kullanımına bakıldığında turuncu ve kırmızı

bir gökyüzü kullanılıyor ve bu turuncu ve kırmızı gökyüzü

aslında tehdit edici bir ortam yaratıyor.

Eee ve insan üzerindeki etkisi eee.

Daha doğrusu. Çevrenin insan üzerindeki etkisi

üzerin ııı hakkında iyi bir fikir sunuyor bize.

Bunun dışında burada bahsi geçen kaygı duyan karakterler, genel

olarak ölü gibi boş bakışlara sahip kişiler ve varos

varoluşsal olarak korkuyu temsil ediyorlar.

Mekan oslo'daki ekeber tepesi olarak biliniyor.

Mumun birçok eserinde arka planı olarak da kullanılmış.

Bu eser şu an oslo'da norveçte edward nokk müzesi'nde

sergilenmekte. Bizi dinlediğiniz için teşekkür

ederiz. Haftaya tekrar görüşmek üzere

kendinize iyi bakın.