Melankoli: Normal Bir Anomali

Herkese merhaba dikens gül bahçesi vaat etmiyoruz.

Podcast'in yeni bölümünden size sesleniyoruz.

Bu potkes bölümünde benimle beraber profesör doktor timuçin

oray ve doktor ibrahim elek var. Cem hoca işleri sebebiyle bu

hafta olamayacak. Daha sonrasında tekrar onunla da

birlikte olacağız. Ben geçtiğimiz hafta kaldığımız

noktadan belki devam edebiliriz diye düşündüm.

Onu açalım tekrar. Eee en son unipollar, depresyon,

bipolar, depresyon gibi şeylerden bahsetmiştik.

Bahsederken, aralarında ayrım yapabileceğimizden hani nasıl

bir ayrım yapabileceğimizden konuşalım demiştik.

Onun onunla başlayalım. Onunla başlarken de hani ben

timuçin hocaya sorayım. Hocam unipolar, depresyon, onun

dışında bipolar, depresyonun atipik depresyon gibi bir sürü

tanım var. Şu kadar kolay mı?

Hayırdır. Etmek için bu kadar kolayca

kolay değil de buyurun hocam. Yani şöyle tabii biz hep

kendilerimizde konuşurken de bu kategorizasyon meselesini

eleştiriyoruz. Bunların bu kadar kolay

ayrılabilir olmadığını söylüyoruz işte.

Ne bileyim her insandan bir tane var.

Nasıl bu kadar kolay söylüyorsunuz diyoruz filan ama

bir yandan da tabii bir yanımızda hakikaten aralarında

bir fark var mı? Varsa bu farklar.

Anlamlı mı ve kayda değer mi diye bakıyoruz.

Niye bakıyoruz? Şunun için bakıyoruz çünkü

karşımıza gelen depresyon tablosu o kesitte.

Eğer bipoların, yani manik depresif hastalığın

depresyonuyla sadece tekrarlayan, kendi başına

tekrarlayan depresyonun depresyonu arasında bir fark

gösteriyorsa, bunu bulmalıyız ki o depresyon tablosuna tedavi ile

müdahale ettiğinizde doğru işi yapıyor olalım.

Çünkü bazı depresyonda kullanılan inançlar, örneğin

bir. Polar depresyonda yani manik

depresif hastalıkta, daha doğrusu eminin ortaya çıkmasına

sebep olabiliyor. Ortaya çıkmasına sebep olmasa

bile bazen de evet sebep olmuyorlar.

Bazı kişiler de ama döngülenmenin hızlanmasına sebep

oluyorlar. Yani daha sık manik ve depresif

episootlar geçirmesi ne sebep olabiliyorlar.

O yüzden önemli çünkü aşağı yukarı pek çok çalışma var dok.

Sanların sonları 2 binlerin başlarında yapılmış.

O çalışmalar diyorlar ki. Bipolardaki bipolarda hastaların

yüzde yetmişi daha önce yanlış tan almıştır.

Yani olimpolar zannedilmiştir ya da başka bir şey zannedilmiştir

ve işinin lince bu hastalıkların yaklaşık yarısında ek hastalık

dönemi depresyon yani mani ile başlatıyor.

Çok kolay oluyor da depresyonla başlayınca hayır da etmesi de

zor. O zaman keşke baştan yapabiliyor

olsak bunu. Diyoruz şimdi.

Bipolar tablolar mesela ne ile çok sık eşleştirilmiş donır

vardır meşhur bipolarda. Ikiyi de tanımlayan kişi.

Amerikalı psikiyatrist veya kıskandığın çok bahsediyoruz

zaten daha önce ben pitsburg'da hilal how'tan da bahsetmiştim.

Onlar daha çok mesela erken başlangıç yaşının hep söylüyorum

ya 15 25 yaş bipolar bozukluk için önemlidir diye.

Işte mesela 21 yaşından önce başlayan hatip özelliklerle

seyreden ki onların ne olduğunu açalım ya da doğum sonrası

gelişen mesela. Depresyonlar daha çok sanki.

Şey açısından unipollar depresyon açısından.

Farklılık gösteriyor gibi görünüyor.

Yahutça hani ikisini birbirinden ayırt edeceksek.

Daha erken başlangıç bipolara uygun.

Aile öyküsü olması bipolere daha uygun, kadın erkek oranı eşit.

Dağılımı olarak ama unipoller göreceğiz.

Zaman zaman daha şiddetli. Intihar düşüncesi daha fazla

uykusuzluk, daha fazla aile öyküsü daha az ama mesela kadın

erkek oranın tersine dönüyor kadınlar.

Da daha 2 katı fazla görülüyor. Tek başına depresyonla seyreden

hastalık tablosu. Dolayısıyla bunlar sanki biraz

farklılaştırıyor tabloyu gibi görünüyor.

Sanki çok çalışma var. Dediğim gibi bir polerin polar

depresyon farkı şeyden de türkiye'den de çalışma ege

ekibinin mesela simavi arkadaşlarında çalışmaları var

mesela. Bipolar da.

Ha erken uyanıyorlar. Unipoller daha çok ajitasyon

somatik anksiyete genel somatik belirtiler gösteriyorlar filan

gibi. Bu ne önemi var?

Bütünlüğün şöyle bir önemi var, bunu daha önceki konuşmalarda

söylemiştim. Ölçeklerle yapılıyor.

Bu ilaç araştırmaları ya da bir takım inançlar geliştirilirken

yararlı olup olmadığını değerlendirmek ama zaten

uniparalar depresyon için geliştirilmiş ölçecek de

birpolar depresyonu ölçmeye çalıştığımızda bazen yanıltıcı

olabiliyor gibi düşünceler ve çalışmalar da var.

Dolayısıyla hani depresyondan maniğe hızla değişir mi ki bana

manik kayma diyoruz. Döngü hızlanması olur mu?

Yani sık sık nöbet episod görülür mü?

Ya da işte ne bileyim öte yandan?

Depresyon sağlatımı da yetersiz olur mu filan gibi bir yerlere

sıkışıyoruz maalesef ve. Sadece akademik olmuyor.

Kısacası bu telaşımız akademik bir tarafı var ama sadece

akademik değil. Diyeyim bu arada.

Berk hocam. A tipik özelliğin şimdi bizim

sınıflandırma sistemimizde atipik özellikli depresyon diye

bir şey de var. Evet, ayrı bir depresyon

belirleyip. Denen komik özellikli de var

biliyorsunuz. Evet, Orhan Öztürk kitabında şey

diyor. Depresyonların yüzde otuzu bu

şekilde bunun nesiatlik gibi bir şey söylüyor.

Ama tipik denmesini ister ki çok haklısınız.

Yani Orhan hoca hakikaten sözcük kullanımı konusunda Türkçe

konusunda. Dehaydı, belki ali demek lazım.

Çok çok önemli bir nokta yaparmak basıyor değil mi?

Yani bu kadar sık görülen bir şeye niye açık diyelim?

Evet. Bi bipolarla daha mı ilişkili

dediniz hocam? Evet.

Daha fazla ilişkili. Şunun için şimdi niye açık

deniyor? Önce onu söyleyelim.

Hani sanki depresyona ilişkin her şey çok tipikmiş de gibi

anlaşılıyor. Oradaki a tipi tamamen

depresyonda daha sık görülen uykusuzluk gibi iştahsızlık gibi

cinsel işlev kaybı gibi daha çok vejetatif belirtilerle gerileme

gibi komisyondaki ya da duygu durumdaki ağırlaşmanın yanı sıra

birtakım belirtilerin o atipik denilen depresyonda olmaması,

yani daha çok. Koyması.

Hipersonun ne olması? Hiper faji olmadı, daha çok

yemek yemesi, iştahın açılması, işte hazırlık şöyle dursun

olması ve dahası mevsimsel farklılık, mevsimsel özellik ya

da diyelim hep sonbahar'a rastlaması gibi hep işte bazen

yaza kışa da rastladığı oluyor. Sonbahar ve kış daha yaygın da

ben çok ciddi yaz depresyonları da gördüm.

Gibi bir mevsimsel özellik taşıyor olması işte depresyonda

daha sık gördüğümüz belirtilerin görülmemesi anlamında atipik

yoksa Orhan hoca yerden göğe kadar haklıydı.

Yani bu. Kadar sık gören bir şey niye

tipik olsun? Bu zaten de %30 neredeyse.

Depresyonlarda bir polar gümrü bir olması özür dilerim sen

söyle. Yok estağfurullah bir bir de

pratik olarak yani çevresel koşullarla belirtilerin

hafiflemesi dimi yani insanlarla birlikteyken gayet iyi

hissedebiliyorken herhangi bir sorun yaşamazken yalnızken daha

kötü hissediyorum diyebilir. Mesela hasta ya da tam tersi

kişiler arası ilişkilere bir hassasiyetle tanımlanıyordu

galiba. Dolayısıyla orada da tam tersine

fazlaca bir etkileneyim belki yani o depresyonun süreyen bir

şekilde çökün. Duygu durumundan ziyade

hakikaten. Dalgalar bir hali.

Evet. Bir de anksiyete de herhalde

daha sık eşlik ediyor. Orada Öztürk de onu da

görmüştüm. Yani bu da bir tartışma alanı.

Bu anksiyeteyle bu kadar sık. Gidiyorsa neden buna ayrı bir

şey olarak? Bir tip olarak tarif ediyoruz.

Çünkü anksiyeteli depresyon diye ayrı da bir.

Şey var ayrı bir tip daha var yani daha doğrusu bir gidiş

belirleyicisi olarak anksetenin yoğunluğu da var.

Evet, çok doğru, çok doğru tespitler.

Bu arada şeyi de söyliyim hocam şu ölçeklerin yakalayamama

durumunu örneğin en çok kullanılan hani öz bildirim

ölçeği olarak bek depresyon envanteri kullanılıyor.

Bek depresyon envanterinin birinci versiyonunda örneğin o

direkt klasik depresyona şartlanarak yaratılmış bir ölçek

orada. Örneğin uyku azalması ve işte

azalması gibi şeyler soruluyor ama.

Uykunun ya da içten arttığı durumlar hiç sorulmuyor.

Oralar genelde sıfır puan alıyor.

Örneğin atipik depresyon hastalarında ve yanıltıcı

olabiliyor. Hani onu söyleyeyim?

Eee bir de bu. Şeyi de.

Iştahla ilgili durum filandı hocam yani.

Vejetatif belirtiler genel olarak aslında biraz kültürel

şeyler de taşıyor, ögeler de taşıyor bence bana soracak

olursanız, örneğin bizim toplumumuzda türk toplumunda

bizim bir genel cerrahiye hocası vardı.

Derdi ki işte hani. Normalde akut karın durumlarında

iştah kesilir diye söyleriz. Ama örneğin bizim ülkemizde hani

insanlar ölürken bile bir tencere lahana dolması yiyebilir

derdi. Yani o yüzden hani bizim.

Kriterlerin en azından yani? Aynen bizim depresyonlar o

yanıltıcı olabilir. Yani o açıdan dikkatli olmakta

fayda var. Evet, yani hani bu da tabi

mesela bizde böyle görülüyor diye genellenebilecek bir şey

değil ama biz burada böyle olmadığını görüyoruz.

Dolayısıyla bu tanımı yaparken çok dikkat etmek gerekir gibi

bir yerden alıp değerlendirmek gerekiyor.

Kesinlikle o söyleniyor. Çok yerinde bir tespit doğru

tabii ki. Yani mesela her post partim

depresyonda. Sonuç olarak unipolların da

bipolardır denemez. Düşünce olarak çünkü zaten hani

doğum sonrası depresyonu da aslında doğal bir rantisi olan

annelik hüzmü diye tanımlanan ve hormonların ani değişikliğine

bağlı olarak ortaya çıkan tablonun o kişide o kişiye özgü

ya da o duruma özgü olarak çok ağırlaştırılmış olarak ortaya

çıkıyor olması. O kadar ağırlaştırılmış olarak

ortaya çıkıyor ki bazen hani? Bazen psikotik belirtiler.

Hezeyanların düşünceler bazen manik belirtiler, hatta benim de

ucantik sınavındaki o zaman. Sınava girer, kan vaka görülür

ve vaka anlatılırdır. Jüri üyelerine bakan bir doğum

sonrası psikotik. Tabloyla ve beyni maalesef

öldüren bir kadın hastanın. Adli vakada olmuştu

değerlendirilmesiyle ilgiliydi. Hacettepe'ye girdim ben sinema

ve. Bunlar komplike yatıyordu o.

Vaka. Ahmet hoca rahmetli şey demişti

ya sen de bakırköy'den geliyorsun anne bakınları daha

iyi bilirsin. Jüride de Adnan ziya'lar var.

O da zaten adli tıpta böylece. Jüri bahanesiyle bizde vasıta

konusunda daha çok bilgi sahibi olalım demişti.

Çok büyük bir nezaketle hani bir sınava girecek bir insanın takip

etmek için söylenebilecek bir söz ancak.

Havuç bir güzel onlara evet, bir de yani buraya niye geldim?

Şey yüzünden post kartım depresyon yüzünden pardon bu

tarz. Yok hocam ben şeyi soracaktım.

Bir de şimdi konunun yönünü biraz değiştireceğim ama bu

bizim söylediğimiz işte bipolar, depresyon atipik depresyon ya da

uniprolar, depresyon genel olarak hani böyle klinik

görünüme göre koyduğumuz ya da is.

Imlendirdiğimiz şeyler bir de bizim daha önceden beri

neredeyse hani psikiyatri kadar eski olan bir şeyimiz, meramımız

şey hani? Kökene göre.

Sınıflandırabilmek. Örneğin bunun içinde egzojen ve

endüjen depresyon. Tarihi kullanılmış.

Neden söylesene biraz daha çok doğru?

Yani. Geçen belki biraz şey yaptım,

bahsettik. Geçen bölümde endojen

depresyondan kasıt, hani biyolojik olarak kökenleri

olduğu varsayılan. Ve genel olarak da hani tedaviye

ve daha doğrusu somatik tedavilere daha çok yanıt

verdiği kabul edilen bir depresyon tipi olarak kabul

ediliyor. Endojen depresyon egzojen.

Depresyonda genelde yaşam olayları.

Ön planda oluyor ve yaşam olaylarına bağlı gelişen

durumlar ortaya çıkıyor. Tabii burada.

Biz insan ki daha biyolojik gibi biri daha değil mi?

Nevrotik eski tanımlamayla. Bu sosyal diyebileceğimiz şu

anki günlük modem terminolojiyi de söyleyebileceğimiz şekilde

böyle bir ayrım var. Genel olarak bir de burada hani

eskiden. Endojen depresyondan

bahsedilirken bazı yazarlar böyle melankoli ile eş tutma

haline de giriyor. Evet doğru, tabi şu an DSM

beşteki melankolik tür şeye çok yakın endrojen depresyonu demi.

O zaman endojen diye tarif edilen depresyonu.

Evet. Anlatıyor falan da yani ds m de

geçmiyordur ama tex bolarda falan işte bu dexo methadon

suppresyon testi ram uygulatan'sı vesaire gibi

biyolojik. Anormallik evet.

Görülme olasılığı yüksek deniyor.

Şeride ı CD de somatik belirtilerle seyreden.

Diye mi geçiyordu? Öyle bir şey galiba.

Melankolik türün karşılığı olarak ama herhâlde bunların

ikisi de tahsinin bahsettiği endojen depresyon karşılığı

gibi. Evet işte yani hep bir takım

belirtiler ya da görülen bir takım.

Belirtilenin daha ağırlıklı olarak şimdilerde fakir analiz

yapılıyordur. O yıllarda o yapılmadan.

Orada kümelendiği düşüncesiyle ortaya atılmış şeyler

dolayısıyla melankolik depresyon deyince sabahları çok erken

uyanan sabah uykusuzluğunun yatınca uykusuzluk deyince sabah

çok erken olağan saatinden çok daha erken uyuyan ve tekrar

uykuya dalamayan o sırada yaşadığı şeyin.

And ya da anguaz diye tarif edilen yani çok ağır bir

anksiyeteli depresyon tablosu. Bazen hastalarım bunu şöyle

tarif ederler, sabah kalktığımda sanki dünyanın bütün yükü uyanır

uyanmaz üzerime düştü ve ben bununla bunun ağırlığıyla

yataktan bile katmak istemedim. Uyanığım ama yataktan

kalkamıyorum dedikleri. Asyon diye tarif edilen her

türlü fiziksel ve düşünsel ağırlaşmanın, yavaşlamanın çok

net bir biçimde ortaya çıktı. Bu tablonun gün içinde yavaş

yavaş akşama doğru görece hafiflediği muhtemelen bunda

hormonal faktörlerin kortizon değerlerinin vesairede rolü var

ama. O sabahki ağırlarım gün içinde

çevreden gelen steamünasyonlarla biraz daha hafiflediği bir tablo

anlatılır. Melankolik depresyonlar hatta

albrak dürer'in melankolya diye bir tablo süvari belki Tahsin

paylaşır. Bölümü sonunda böylece herkeste

görür orada. Güneşin doğuşunu seyretmektedir.

Melek ve. O tabloda ya da benzer meden

koli tablolarında yerde bir dünya dünyanın.

Orda da var. Evet, açık bir kitap.

Genellikle ayaklarının dibinde uyuyan bir köpek.

Köpek köpek pek çok. Rönesans resminde menen kolinin

anlatıldığı vardır ve mutlaka o tablonun resmin bir yerinde bir

kafatası bulunur. Ölümü anlatan aynı zamanda ve o

ağırlığı rekaldasyonu renk koyulduğunu.

Tablonun bütününde görmek mümkündür.

Örneğin çok iyi tarif ediyor. Kitabı hocam.

Kitabının. Melankoli kitabı.

Dimi bir. De o melankolik kitabında yani

yaklaşık 60 70 sayfa böyle hakikaten mitolojiden

kapitalizme modern dünyaya böyle salılımlar yaparak ama o

tablonun çevresinde gidiyor. Yani ben böyle iktisasa ilk

girdiğim zaman okumuştum. O kitabı çok psikiyatri böyle

bir şey demiştim. Yani hani bu nasıl bir derinlik?

Diye. Kitabın adını da söyleyelim.

Mi melankoli. Melankoli normal bir anomali

diye sanki şey yapmış. Evet, evet, hatta işi de var.

Doğru. Evet, evet, yani o alt başlık

zaten bence çoğu şeyi anlatıyor. Bu arada da yani ben zaten o

konuya gelmek istiyordum. Çünkü ibrahim bir bölümde

bahsetmişti. Sanırım bu telem bahın tipus

melankolik diye bir tiplemesi. Hani böyle bir melankolik bir

tipi anlattığı bir şeyi var orada bahsettiği kişi sanki

böyle şey gibi. Günümüzdeki melankoli tanımına

tam uymayan bir tip gibi ııı anlatılıyor.

Yani biraz daha böyle. Iıı toplum normalına uygun.

Hani biraz daha şey. Uslu ve ağır başlı

diyebileceğimiz bir karakter gibi anlatılıyor.

Ibrahim, belki sen şey yapmak istersin, bahsetmek istersin.

Thomas foks'un bir makalesinde bunu böyle çok güzel bir

bağlamda tartışıyor. Aslında tam olarak dediğin gibi

o tipus melankolikus bu weber'in protestan ahlakının şişirilmiş

versiyonu yani. Tamamen sağlamcı düzenini

değiştirdiği zaman huzursuzlanan işte öngörülemez durumlardan

sürekli bir şekilde kaçan gibi. Işte katı ahlaki kendisiyle

vicdanı da katı aynı şekilde şimdi fox'un ele alış biçimi

şöyle, evet, 1.009 yüzlerin başında bu tip tam olarak

toplumun bu yapısından ötürü depresyona daha yatkındı.

Ama artık dönemimizde bu tip değil.

Narsistik tip daha yatkındır. Bunu da şöyle temellendiriyor.

Evet, çağdan çağ, depresyon devam edebilir ama bunun hangi

koşullar altında? Meydanalıklar oluyor, değil mi?

Göre değişiyor diye söylüyordu. Günümüzde de tip üst

melankolikus yeniden çıktı ortaya ama yani bu yüzyılın

başında da benzer bir şey yani. Dünyanın hızla değişen ve

bozulan koşullarına karşı yine yerini sağlam tutmak isteyen

yine dünya olayları karşısında kendini karamsar, kötümser

hisseden ve her şeye itiraz eden bir yeni formdan düşünceden

bahsedilebilirsin. Zaten bunların hepsi sağlıklı

insanlar. Bu arada bunu arantez içinde

belirtelim. Bu melankoli'nin kastedilen.

Melankoli ile bir ilgisi yok, hatta o yüzden ds melankolik

depresyon diye ayrı bir depresyonun varlığını iddia

etmek zorunda kaldı. Yani melankoli bir şiddet, bir

ağırlık belirteci olarak yazmak zorunda hissetti.

Çünkü melankoli daha romantik bir tanım.

Hatta 1.900 kırklarda aday yuda. Bir böyle yaratıcılık depresyon

arasında bir ilişki var mı falan diye bakıyor ve.

Orada daha çok yazarların ama en çok şairlerin depresif

özellikler gösterdiğini iddia ederek şöyle bir.

Ifadesi var cümlesi var. Melankoli'nin kara güneşine

maruz kalmış kişiler ancak şiir yazabilirler gibi şimdi burada

kastedilen melankoliğin kara güneşi son derece de romantik

bir tanım ve. Aslında hafifseyen de bir tanım,

yani biraz hemenkolik olmayan şiiri yazılamaz demeye getiren

halbuki. Özellikle böyle söyleyeceğim.

Harbi melankoli ya da RSM deki biçimiyle melankolik depresyon

çok ağır bir depresyon formülü. Yani intihar düşünceleriyle

giden düşünsenize gözünüzü açıyorsunuz ve dünya üstünüze

yığılmış gibi hissedip yataktan kalkamıyorsunuz.

Ağırlığında bir depresyon. Ben hasta deneyimlerinde de şu,

yani özellikle hem kendimi çaresiz hissettiğim hem de

hastanın böyle çok acı çektiğini hissettiğim durumlar.

O sabah uyanıp yaşadığı o anksiyete yani zaten günün

tamamı gidiyor. O şekilde uyanınca bizi

bulmuşken aslında. Söyleyeyim, söyleyeyim, sen bunu

tüm sorunu benim asistanlığımın ilk yıllarında yani seksenlerin

ortalarında endojen egzojen ayrımı biraz böyle de yapılırdı.

Yani endojen depresyon sabah kalktığında böyledir gün içinde

ama günün etkisiyle stela çevresel faktörlerle

hafifleyerek akşamı bulur. Dolayısıyla endojen depresyona

olan insanlar sabah korkunç hissederler ama akşama doğru

kısmen bir fer. Vardır.

Hâlbuki egzojen depresyon sabah son derece ve iyi başlar günü

ama gün sonunda çevresel faktörlerin etkisiyle işte insan

ilişkileriyle işte o zamanki tanımla nevrotik bir takım

nedenlerle akşama kendini kötü hisseder, hatta o yüzden şey

diye sorulurdu. Sabahlarımadan kötü

hissediyorsunuz. Kendisi de akşamları mı ayırt

etmek için? Yine de kıymetli yani?

Evet, evet, yani böyle bir keskin ayrım olmamakla beraber

evet, bunu anlayabilmek için kıymetli bir bakış açısı tabii

ki küçük. Bir müzik molası bugünkü müzik

parçası olarak vizon hitten street dinleyeceğiz.

Daha sonrasında tekrar. Birlikteyiz.

Pazartesi. Müzik arasından sonra tekrar

birlikteyiz. Ben sözü ibrahime vereyim.

Şeyi soracaktım. Psikotik özellikli depresyon

hakkında ne düşünüyorsunuz? Evet, bu da hep beraber

dikilmişiz gibi cem hoca ortadan.

Çünkü bugün olmayınca sizi bulmuşken dedim ama aslında bu

konuyu konuşurken sormuş. Olur.

Evet bu konuda konuşmadığımız için haklısın.

Bunu daha önce konuşmuştuk ya hani psikoz bir DSM nin gözünde

ağırlık şiddet belirtecidir ve göstergesidir.

Onun için. Psikotik belirtiler ortaya

çıktığında yani hezeyanlar var, sanılar, sanrılar var, sanılar

yahut muhakemi bozuklukları ortaya çıktığında aslında biz

tablonun ağırlaştığını düşünüyor oluruz.

Diye konuşmuştuk söyle işte hani hipomini örneğinden bahsederek

aslında bunun bazen bir eş. Hastalanma durumu birlikte

görülme durumu olabileceğini de vurgulamıştık ama bu sadece

depresyon için yani o hipomeni bipolardakinden farkı olarak

özellikle uniplerde tek tek. Hepsi oldu.

Tek dönemli depresyonlar için ciddi bir şiddet göstergesi

diyebiliriz. Çok rahatlıkla.

Şunun ayırt edilmesi önemli duygu.

Durumuna uyumlu psikotik belirtiler görürüz.

Özellikle psikotik depresyonlarda, yani kişinin

sanrıları ya da varsaları varsa bunlar kişinin içinde bulunduğu

durumu anlatan şeyler olur. Hani o.

Mesela suçlu. Sigara'nin söylediği gibi, yani

atlasın yorgunluktan dünyayı sırtından atacak olsun.

Dünyanın sonunu getirdiği düşüncesi falan gibi şeyler.

Evet. Suçluluk gibi.

Peygamber değilimde şeytanım mesela.

Cezalandırılma düşünceleri evet yani şeytan olmak,

cezalandırılmama yol açacak gibi.

Bir şey dedin Tahsin. Mihilistik sancılar hocam.

Evet çok önemli sen söyle, nilistin ne olduğunda daha güzel

olacak. Midesi aslında yani nasıl

anlatabilirim değiliz mi zaten hani?

Yokluk yok onunla. Geliyor ve burada hani yokluk

sancıları, örneğin işte hasta iç organlarının çürüdüğünü

düşünebilir ya da işte bir uzvunun parçasının ya da

kendisinin bir bütün olarak olmadığını düşünebilir.

Vesaire gibi bir sürü şey. Yaptılabilir.

Bu tamamen içinin boşaltılmış olduğunu.

Bütünleri değersizlik işe, yaramazlık, kıymetsizlik, evet

anlamında anlatıyor zaten. Dolayısıyla duyduğu sesler ya da

gördüğü bir takım görüntüler de yine bununla bağlantılı şeyler

olacak. Ister istemez hakaret eden.

Kendisinin suçlu ya da günahkar olduğunu en çok da bunu

görüyoruz ifade eden hesap vereceğini söyleyen filan, bir

takım sesler. Bunun dışında da psikotik

belirtiler oluyorsa eğer, yani düşünce içeriğiyle bu kadar

uyumlu değilse. O zaman belki tanıyıyı birazcık

daha çok yönlü araştırma ihtiyacı duyuyoruz diye altını

da çizelim. Yani bir şizofektif bozukluktan

yahut aslında şizofreni de var olan ve üzerine eklenmiş bir

depresyonun söz konusu olup olmadığından.

Ya da vizisiyatif tamamen birtakım tabloların söz konusu

olup olmadığına kadar daha geniş bir yelpazeye bakma ihtiyacımız

var. Bir de unutmadan bu ayrımları

yapmışken, 1.900 yetmişlerin sonları seksenlerin başları

filan gibi belki. Biyolojik bir ayrım da yapılmaya

çalışılırdı. Endojenetrojenin yanı sıra fump

o dönem çalışırdı. Bunu daha çok.

Tereddülerjik depresyonlar ve norad enerjik depresyonlar diye

ve endojen depresyonun daha çok noradrenaljik depresyona,

diğerinin de serton enerjik depresyona yol açtığını.

Söylerdi ve bu konuda da bayağı araştırması var ilginç bir

şekilde yani beni umurilik sıvısından alınan normaldelerin

ya da serotoni'nin. Ardılarının son ürünlerinin

gösterilmesiyle kişinin seratör, enerjik, minora enerjik mi,

depresyon geçirdiğini tespit etmeye çalıştığı çalışmaları da

var hatta. Işte o yüzden normalde enerjik

ilaçlar ağırlıklı olarak birisinde veya görece

antipsikotik bazıları birisinde, diğerinde daha çok anksiyete de

kullanılan inançlar. O zaman tabii serüte enerjik

ilaçlar diye bir kavram yoktu. Çünkü hani günümüzün anlayış

anla e sarayları 1.990 sorusu sincalı olundu.

Çin 80 dokuzdan sonra o zaman bu tür yağışlarda bilinmiyordu.

Belki kilometremi birazcık daha serotonin enerjik özellik

taşıyor diye bir liprine göre gibi küçük parkılar vardı.

Üstünde çok çalışılan bir şeydi hatta dahası.

Sanıyorum. Hafızam beni yanıltın yoksa?

Nordi ki ülkelerin. Finlandiya isveç.

Çalışmaları vardır. Intiharların da böyle ayırt

edilebileceğini, dolayısıyla serotonlerjik, özellikle

intiharlar ve nörat enerjik, özellikle intiharlar diye

ayrılabileceğini ve o serüte enerjik özellikli intiharların

da görece daha tırnak içinde willand suitler yani şiddet,

şiddet içeren intihar deyince de hani basitçe ilaç olarak intihar

etmek ya da geleneksel yöntemle kendini asmak değil de athena.

Silahla intihar etmek ya da kendini yüksekten atmak veya

kendi vücuduna zarar verecek biçimde.

Eee yapılacak birtakım yapılan bir takım intihar girişimlerin

ama sonra bunların hiçbiri teyit edilemedi ama çok çalışıldı.

Üstünde bunların epeyce kafa yoruldu.

Yani öyle midir böyle midir buna sebep olur mu, olmaz mı?

Gibi. Hatta Olcay bey fangla

çalışmıştı. Olcay yazıcı gidip onunla mesela

bu konuda o yıllarda. Yaptığı bir takım çalışmalar

var. Noral dönerc ve seroton laljik

depresyon olabilir mi diye. Bugün tabii çok orijinal bir

şey. Değil mi?

Bugün işte bazı ilaçların. Hani ne yaparsanız yepın

verdiğiniz hiçbir ss arayı gelmediğinde hastalara bazen

başka gruptan yaşlar veriliyor falan o yıllarda birazcık daha

farklı olarak belirtiler üstünden düşünerek endüjen

eksojen de olduğu gibi serotonlerjik şeylerin,

depresyonların daha çok anksiyeteyle gidebilecek ya da

daha çevresel faktörlerle etkilenecek bir şeyler olup

olmadığı. Tespit etmeye yönelik

çalışmalardı, bazıları da. Orijinal bir düşünceydi?

Evet. Yani zengin ufuklar açabilecek

de bir yaklaşım. Ya hâlâ da öyle, hâlâ da bence

üstünde konuşulmaya değer. Ama şunu yapmak çok zor,

beyinahlık sıvısından parça örnek alarak saptama iddiası işe

yaramadı tabii ki. Orada biraz çocuk kaldı bu

çalışmalar çünkü belli bir zamanda almak gerekiyor.

Alınan damlanın 10. Beşincisine bakmak gerekiyor. 5

hidrosindorisini yakalayabilmek için yani böyle çok ayrıntılı

bir takım yoksa detayları olan çalışmalarca o yıllarda onun.

Yanında yani depresyonla başvuran kişiye LP yapacağım

diye diyorsunuz? Tabi.

Bunu kabul ettirmek çok. Bugün düşünülecek bir şey değil

ama bu yıllarda çok mümkün. Yani o.

Ayda psikiyatri de yatan bir hastaya senin belinden sıvı

alacağız. Dendiği zaman bu çok da yani dur

bakalım nereye alıyorsun? Filan denmeyen bir şeydi.

Artıları ve eksileriyle birlikte düşünmek lazım elbette elbette.

Ben son bir şey daha soracağım. Öyle psikotik özellikli

depresyon sanki hocam. Ya bilinen majör depresyondan

ziyade bipolar bozukluğa ve şizofreniye ile daha ilişkili.

En azından aile hikayesi mesela. Gibi.

Çünkü zaten ağırlık göstergesi ise o bahsettiğin tablolar daha

şiddetli tablolar doğal olarak ve depresyonu o anlamda bir

depresyonu ayırt etmekte çok önemliler.

Yani atik özellikli depresyonu olan kişi de aynı zamanda.

Ileride mani atağa geçirme ihtimali daha yüksek olan kişi.

Polat'a doğru kesinlikle doğru, çok çok yerinde ve çok önemli

bir saptama o yani özellikle ilk epistot depresyon

değerlendirdiğinde onu gören hekim eğer tablo şiddetli bir

tabloysa ve psikotik özellikler taşıyorsa onun lipolar

hastalığın depresyonu olma olasılığı çok çok yüksek.

O %70 yüzde otuzda o yüzde otuza geldiğini unutmamak lazım.

Evet çok önemli. Çok önemli bir şey ben.

Ce sen şeyi de söylemek istersin?

Aslında belki tahsinle depresyonun birlikte görüldüğü

hastalıklar için de mesela obsesif kompulsif bozukluklar da

önemli bir yer tutuyor. Ya da bedensel bir takım

hastalıklar da çok önemli yer tutuyor.

Bununla ilgili belki bir şeyler eklersiniz.

Benim bildiğim, en azından bedensel hastalıklar konusunda

biz şey hakkında çalışmıştık. Benim uzmanlıkta izin sistemi

kurup üzerinde moto sisteminden bir romatolojik hastalıkta

aslında. Aslında psikiyatrik

hastalıkların hem ısıtlığını biraz taramak, bir de bazı

görüntüleme ve diğer biyo markalar açısından incelemekte

ama hani. Bizim hoca'nın olarak bulduğumuz

şey. Bizim aldığımız hastaların

neredeyse hepsi depresyon hastasıydı.

Öyle bir şeyimiz vardı. Yani depresyon bir kombor durum

olarak vardı orada. Ve oldukça sık yani hani?

Peki doğrudan başvuru sebebi depresyon olanlar mı yoksa tıbbi

asılığın yanı sıra depresyon? Bununla ilgili şöyle şöyle bir

ayrım yapabiliriz bence. Eee primer psikiyatrik bozukluk

olarak depresyonun polikliniğe başvurma şeyi genelde bazen.

Temel şikayetler çökkünlük ne bileyim bozukluğu, iştah

bozukluğu, onun dışında işte bunu.

Şunun için sordum ama mesela posteriyor.

Politika lastrofilerde yahut pankreas kanseri.

Yahut bazı hormonal hastalıklarda hipotiroid

örneğinde olduğu gibi ya da paratiroit bezi hastalıklarında

ilk belirtti. Sadece depresyon olabiliyor ya

yani kişidepresyonla başvuruyor. Ama aslında araştırıldığında

diğer şeyler ortaya çıkıyor gibi bu kadar net biçimde depresyonu

olanlar mı yoksa hani ikisi bir arada görülenler mi?

Yani şöyle. Benim en azından hatırladığım

kadarıyla bizim yaklaşık 25 hastalık bir hasta grubumuz

vardı. Bunların çoğu ilk olarak

psikiyatriste başvuruyorlar. Tabi ki de hani bir romat olağa

gidiyorlar ama romatolukların görüpte fark ettiği şey genelde

koordinatif becerilerdeki azalma oluyor.

Yani özellikle işte kendi ilaçlarını takip etmek ya da

işte onun dışında hastalığıyla ilgili durumu takip edebilmek

gibi bir şeyler zor gelmeye başlıyor ve üstesinden

gelemiyorlar. O yüzden psikiyatristin

değerlendirmesini istiyorlardı. Örneğin hatırladığım kadarıyla.

Belki biri öbürünü gerektiriyor mu yani?

Hani sistemin lopus olduğu için depresyona giriyor değil de

sistemik lupusla aynı anda depresyonda görülüyor anlamında.

Evet, evet, yani zaten hastalıktan sonra depresyona

girmesi belki hastalığın işte o geçen bölümünü süreci vesaire

bir şeyleri kanıtlayabilir ama burada eş zamanlı olarak ortaya

çıkan şeylerden bahsediyoruz. Şikayet bundan bahsediyoruz.

Aslında gerçek bir eş. Pek hastalık bir durumu ya da eş

hastalanma durumu. Yani direkt zaten nuri

psikiyatrik tutulma olarak adlandırılıyor bu durum.

Aynı şey psikiyatrik hastalıklar içinde var dimi yani ibrahim'de

okb ile ilgilendiği için bir dönem.

De. O okb ile ilgili bu ben tezimi

yazarken abrama wits diye birisi var bence siz bilirsiniz yani

öyle ana hakkında bence dikkatli çalışanlardan birisi.

Tabii direkt OO onun makalelerinden olunca daha

güvenilir olmuştu. Benim için şöyle aslında

çoğunlukla OKB deki yani obsesiyon ve kompozisyonların

zorlayıcılığını ikincil gelişen. Depresyon durumları daha yaygın

yani? Hatta çok sık %25 ile 50 gibi

işte okb teşhisi konan kişilerde de majör depresyon ölçütleri de

karşılanıyor diyor. Hasta işte sürekli diyelim ki

evini temizliyor ama bunun bir yerden sonra fiziksel olarak

sürdürülebilecek bir tarafı yok ama hasta.

Sürekli evinin çevresine baktığında kendisine çok pis

gelen yaşanmaz gelen bir ortamda yaşıyor ve bu her gün strese

maruz kalmak işte hayvan deneyleride de oluyor.

Bir yerden sonra hastayı hakikaten deprese.

Öğrenilmiş çaresizlik aslında. Şeydeyken de mecburideyken de

yani primer okb hastası o kadar az geldi ki hocam bana yani

şeyler geliyordu işte. Zarar vermeyle ilgili

obsesyonları olan çocuğumu öldürmekten korkuyorum mesela ya

da dini obsesyonlara olanlar ama temizlik.

Kompozisyonları olanlar neredeyse değişmez bir şekilde

depresyona geldiler. Konuşuyoruz.

Tamam, depresyon hastası hasbelkader vakit varsa

obsesyonlarını da sorguladığında o şey 4 dörtlük bir okb hastası

ama çevresi belli bir ölçüde bundan memnun.

Çünkü çok temiz, çok titiz. Ama bir açıdan çocuklarını da

çevreye alıştırmış. Çocuklar dışarıdan geldiğinde

işte kıyafetlerini değiştiriyorlar.

Belki bazıları duş alıyorlar, kapıda söyleniyorlar gibi onlar

çok. Da böyle 50 yaş üstü hastalardı.

Yani benim görme. Depresyonla bir arada.

Depresyonla ve şöyle aslında fark ettiğimde işte bir arttırt

gelişmiş belki işte yaşa bağlı yaşadığı bazı bedensel

sıkıntılar ve artık temizlik yapamıyor.

Temizlik yapamıyor ve dolayısıyla o.

O obsesyonların verdiği sıkıntı, belki kronik bir stres şeyi

etkeni gibi hasta depresyonla geliyor.

Yani bir gene öğrenilmiş çaresizlik gibi ortaya çıkan

şeyden bahsediyoruz. Ya kültürel olarak opsiyonları

kabul edilmiş, hatta takdir ediliyor yer.

Yer. Ailede uyum sağlamış ama.

Belki de beklesin zaten o psesif kompulsi bozukluk değil de

obsesif kompulsif kişilik örüntüleri ya da kişilik

bozukluğu. Düzeyde değil mi?

Evet, evet, yani OOO hastalarda depresyona daha yatkın hakikaten

ama. Depresyon en azından Devlet

Hastanesinde çalışırken benim için böyle bir.

Okb hastasını getiren etken gibi olmuştu.

Yani belli hastalar için tabi benim bu konuyla ilgili ekstra

belki dikkat etmemden de kaynaklanır.

Bir algıladığımı önemli bir göz ama yani bakmasını bilirsen,

göreceğin cinsten bir. Gözlem ya da buldum.

Evet, önemli aslında tabii şeyi de konuştuk ya bu erken başlar.

21 yaş öncesi bir kısmı önemli. Geçen hafta değil, ondan önceki

haftaydı galiba değil mi? Şeyi de konuşmuştuk.

Çocuklukta bu depresyon nasıl ortaya çıkıyor?

Bazen dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu

belirtileri ilk önce depresyonla ortaya çıkıyorlar gibi ya da

çocuklukta bir polar var mı gibi.

Aslında belki bunları biz bir çocuk psikiyatristi davet edip

değil mi? Onunla birlikte konuşuyor.

Çok da iyi olur. Gelecek hafta da öyle yapalım.

Şimdi ben isim anons etmeyelim ama.

Tabii ki kabul ederlerse çok güzel olur.

Sanırım bu bölümün sonuna geldik.

Bu bölümün sonuna gelmişken timuçin hoca'nın bahsettiği

melankoli tablosundan ve alboret türeriden bahsedelim.

Kısaca daha önce al bir türlerden bahsetmiştik.

Kendisinin otoport turesini aslında bir bölümde

kullanmıştık. Alrettury 1.471 yılında.

Bilmiyorum. Berk'te doğuyor kendisi aslında

özellikle tahta baskı, gravür ve resim alanındaki çalışmaları ile

tanınıyor. Genç yaşta babası tarafından

eğitiliyor. Babası aslında bir altın

oymacısı, ardından da bir ressam olan mihayil volgemutun yanında

çıralık akık yapıyor. Özellikle italya'ya yaptığı

seyahatler sırasında. Rönesans'dan çok etkileniyor.

Ve bu şekilde perspektif anatomi ve doğa betimlenme gibi şeyleri

öğreniyor. Dürerin eserleri arasında

melankoli ve dürerin otoportisi önemli yer tutuyor.

Sanatın yanı sıra matematik ve sanat teorisi üzerine de çok

ilgili bu şeyle ilgili matematikle ilgili şöyle 4

kitapta insan oranları üzerine adlı bir eseri var.

Insan vücudunun oranları. Üzerine kapsamlı

değerlendirmeler yapıyor. Ayrıca geometri bir perspektif

perspektif alanında da bazı yazıları var şeyle ilgili.

Melankoli bir tablosu ile ilgili 1.514 yılında yapılmış gizemli

bir tablo olarak ya da gravür olarak kabul ediliyor kendisi.

Yani bu tabloyla ilgili şunları söyleyeyim, bir kanatlı kadın

figürü var. Bu kanatlı kadın figürü aslında

derin düşüncelere dalmış ve melankolinin ruh halini temsil

ettiği düşünülüyor. Bunun dışında dikkat çekici olan

şehirlerden biri geometrik şekiller çok yüzlü blok taş blok

var. Onun dışında bir sürü ölçek ve

pergel kürecetvel gibi aletler de var.

Bu da aslında dürerin geometreyi ve matematiği olan ilgisini

gösteriyor. Bunun dışında kum saati çağın

gibi kavramlar da var. Bunlarla ilgili tartışmalar

mevcut olsa da kum saatinin zamanı geçiciliğine çanın da

ölümü temsil ettiğiydi. Bir rivayet var, diğer ilginç

olan şey timuçin hoca'nın bölümün ortasında söylemiş

olduğu zayıf ve yatan bir köpek. Bu hüzün ve yorgunluğu temsil

ediyor diye söyleniyor. Aslında baktığımızda dürenin bu

eseri neredeyse kendisinin tüm şeylerini tüm.

Ilgilendiği alanları kapsayan bir eser olarak dikkat çekiyor.

Şimdilik bizden bu kadar haftaya tekrar görüşmek üzere kendinize

iyi bakın.