Çocukluk Çağında Depresyon

Herkese merhaba diken süpür bahçesi vaat etmiyoruz.

Podcastinin yeni bölümünden size sesleniyoruz.

Ben doktor Tahsin rolas bu podcast bölümünde benimle

beraber sör doktor timuçin oral profesör doktor cevatpaşaoğlu,

doktor ibrahim aylak var ve konuk olarak da doktor, profesör

doktor Neslihan inal bizlerle birlikte ben sözü timuçin hocaya

bırakayım. Timuçin hoca Neslihan hoca'yı

tanısın, ondan sonrasında sohbete başlayalım.

Teşekkür ederim. Tahsin hoş geldin Neslihan ney.

Sean, işte şeyden beri asistanlığından başladığından

beri yakından beri takip ettiğim ve kendi.

Alanına çok emek vermiş bir arkadaşımız, çocuk ve ergen

ruhsallığı ve Hastalıkları Uzmanı ama başka bir sürü

özelliği var. Onlardan bahsedeceğim. 90 altıda

dimi Neslihan 9 eylül'den mezun oldu. 2.001 yılında uzman

olduğu, sonra işte 2.000 onda doçent, 2.010 beşten itibaren de

profesör olarak çalışmaya devam mı etti ve orada hala.

Çocuk ve ergen ruh sağlığı rahatsızlıkları anı bildiğim

önünde çalışıyor. Bir dönem yöneticilik de yaptı.

Araştırma alanı en çok çocuk ve arganlarda duygu durum

bozuklukları hatırlarsınız. Biz de zaten birkaç haftadır

bunları konuşuyor idik. Nasıl?

Başladı işte çocuklukta ne oluyor, sonra neye dikkat

etmemiz gerekiyor? Tabii o olunca ister istemez

dikkat eksikliği teraktivite bozukluğu da var ama neyse

anayca işte bu teknoloji ekran bağımlılığı, önemli bozuklukları

ve çocuklarda psikoparkolojik ilaç kullanımıyla da epeyce

meçhul çok sayıda makalesi, kitap bölümleri var. 2.000 üçte

galiba en ay m üçte elon livanıldıklar çalışmış idi

bipolar bozukluklar araştırma ekibinde yer almıştı.

Sonra 2.000 sekizde de toggine international fonu ve abi çocuk

hastanesi desteği ile bipolar bozukluk ve duygu durum

regülasyonu sorununu olan çocuklarda yaygın gelişimsel

bozukluklar adlı çalışması için. Eğitim aldı.

Özellikle bu otizmli çocukluğu ana babalarla yarı

yapılandırılmış görüşme eğitimi. Aynı zamanda psikoterapiyle de

eğiliyle yap türikaliz bey psikolojiden de eğitim aldı

çocuklar. Da Birsel davranış terapiyle de

ilgileniyor. Çok sayıda ödülü var.

Bizimle annemizin üyelerinden ayrıca Türkiye, çocuk ve genç

psikiyatrisi derneğinin kuruluşundan beri içinde orada

duygu durum bozuklukları komisyonu'nda kurdu.

Ayrıca o derneğin yani çocuk ve ergen rus sağlığı hastalıkları

derneğinin de halihazırda başkanı.

Dolayısıyla çok fazla şapkası olan bu alanda çok deneyimli

epeyce konuşabileceğimiz bir arkadaşımız.

Onun için hoş geldin tekrar. Biz geçen haftalarda dedik ki

işte bu 15 25 yaşla başlar. Duygu durum bozuklukları genel

olarak demiştim. Ben ve başlarken depresyonla

başlarsa epey işimiz zor oluyor diye başlamıştım.

Daha doğrusu bitirmiştim. Konuşmayı ve demiştim ki aslında

bunları en iyisi verip çocuk ve ergan psikiyatristiyle konuşmak.

Oradan sorayım, sana ne diyorsun çocuklar çocuklarda depresyon

olur mu? Olursa ne oluyor?

Öncelikle çok teşekkür ederim. Sizin gibi benim için idol olan

hocalardan birisi tarafımdan böyle sunulmak bana onu verdi.

Çok teşekkür ediyorum. Bir kadarki duygu durum

camiasının da hani timuçin hocam da olmak üzere bana olan hep

destekleri için de çok teşekkür ediyorum.

Gerçekten hep beni ileriye yatmak.

Üzere çok destekleri olmuştur. 9 eylül'deki başta hocalarım olmak

üzere çocuklar. Konusunda gelince çocuklarda

çalışmam da benim aslında sevgili Zeliha hoca, Zeliha

tumca ve Ayşegül özer'den ikisinin çok burda rolü vardır.

Ben çok uzun erişkin rotasyonu yapmıştım.

Bizim zamanımızda şimdi kısaldı rotasyonlar ama biz bayağı uzun

erişkinde erişkin asistanı gibi çalışıyordu.

Ve onlar da sağ olsunlar çok benim sevişlerdi beni.

O zaman bana Zeliha hocam çok sevgilerimi de iletiyorum.

Bir şey verdi bana. Cornel afectif o thisar'dersın

bir saplement sayısını o hep böyle abonesiydi ve sürekli

alırdı okurdu. Bizimle de paylaşırdı.

Neslihan al bunu fotokopi çektir oku bak çocuklarda işte bipolar

konuşuluyor. Çocuklarda duygu durum çok yoğun

konuşulmaya başlandı diye. Bu da hangi yıllara denk

geliyor? Tam 1.999 2.002 binli yılların

başlangıcı. Gerçekten o yıllardan itibaren

artık çocuklarda ilk önce depremin.

Kadını hiç konuşulmuyor muydu neslihanlı?

Çocuk psikiyatrist. Konuşuluyordu ama çocuğumuz

azdı. Böyle çocuk psikiyatrinde şöyle

bir şey var, timuçin abi tabi birazcık da daha genç bir gerçi.

Hani amerika'daki tarihi çok da genç sayılmaz ama erişkin

psikiyatriye göre diyeyim. Biraz daha sonradan oluşan

sonradan eklemlenen bir. Bilim dalı olduğu için

başlangıçta hep acaba çocuk da tamam erişkinde bu tanıyı

koyuyoruz ama çocukta gerçekten var mı çocukta olabilir mi?

Hep böyle bir şüpheyle yaklaşılmış ilk önce depresyon

için aynı şey geçerliydi işte. Diyelim ki 2 binli yıllarda

artık hani depresyonun bu hani benim bipolara yönlendirdiğim.

Ve duyul durumda işte çok fazla artı tartışmaların yoğunlar.

Çocuklardaki o 2 binli yılların başlarında artık depresyon

olduğuna karar verilmişti. Ama o noktaya gelince kadar 20

yılda işte çocuklarda acaba depresyon olur mu?

Diye de tartışılmıştı. Ama sonrasında gelinen noktada

şöyle bir şey oldu, bilgi ağızlığından diye düşünüyorum

ben. Daha sonra bir bilgi

bombardımanı oldu. Yani 2 binli yılların

başlarından 2.000 yirmilere baktığımız zaman bilgi o kadar

katlanarak çoğaldı ki duygu durum alanında özellikle bu.

Da bir aslında iyi de bir şey oldu.

Öyle olunca artık depresyonun varlığı yokluğu ya da bir

kolların varlığı yokluğu sorgulanmıyor artık.

Hani bu kesinlikle var olduğu farkındayız ama çoc.

Uklardaki depresyonun belki işte komorbit özellikleri, eştanı

özellikleri, fenomenolojik özellikleri ve sonradan neye

evrileceği yani ve bu depresyonun hani tek bir

depresyon olarak tanımlanamaması pek çok eş tanıyla birlikte

olması ve bipolar bozukluğun çoğunlukla hani index otonom ki.

Bu da risk gruplarındaki çalışmalarla.

Sabit bir şekilde yani bipolar çocuklarıyla çalışılarak

kanıtlandı ki depresyonla başlıyor olması, depresyonu olan

ilgiyi daha da fazla arttırmış durumda ve gerçekten

çocuklardaki depresyonun da en büyük özelliği.

Yineleyici olması ve ergenlik öncesi ergenlik sonrası tablonu

çok değişmesi ergenlik öncesindeyken 2 cinsiyetteki

oranı eşit görüyorken, ergenlik sonrasında birdenbire kız

cinsiyeti 2 kata çıkıyor ve daha sonra erişkinlikte de zaten bu

şekilde devam ediyor yani. Oylarda nuripolara dönüyor gibi,

yani çok. Değil mi bu?

Bertenin de çok ciddi bir farklı etkisi var.

Eşitlar mesela eşitlar çocuklukça depresyonunda ciddi

bir sorun çünkü hani önce eş tanıma başlıyor.

Önce depresyon mu başlıyor? Bu bile bir tartışma konusu.

Bununla ilgili yapılan çalışmalar var.

Çünkü eş tonu aslında depresyondan daha çok sabit ve

sebat ediyor. Eşitalarda çoğunlukla ne oluyor?

Anksiyete bozuklukları karşılarına karşı gelmeye dikkat

eksikliği, hiperaktivite ve davranım bozukluğu.

Bunlar çoğu yere depresyona eşlik eden bozukluklar ve

depresyon geliyor. Gidiyor geliyor gidiyor ama

bunlar sabit kalıyor. Yani bir yıkıcı davranış

bozukluğu profili varsa çocuğun hani ergenliğin sonuna kadar bu

çoğunlukla sabit kalıyor ama depresyon geliyor, gidiyor,

geliyor, gidiyor. Hatta çok ilginç bir bulgu var

eğer. Işte yıkıcı davranış bulutlu

mesela dm. Yi tedavi ederseniz.

Depresyonun yinelenmediği ya da işte depresyondan bir miktar

erken işte tanının ve tedavinin. Koruduğu yolda da bir mesela bir

pozitif çalışma bulgusu var yani.

Çocuklarını depresyon gerçekten izlemle birlikte.

Farklılık gösteren risk grupları apayrı bipolere dönüş apayrı bir

konu. Belki onu daha sonra tekrar ele

alırız diye düşünüyorum. Ben bir soru sorabilir miyim

hocam bu yani çocukluk çağ depresyonundan bahsederken hani

bir ortaya çıkış yaşı vesaire gibi bir şey var mı?

Hani sizin için bir kriter vesaire ya da ne bileyim?

Yani genro, klinik gözlem vesaire gibi bir şey var mıdır?

Onu sorayım ben size. Şimdi şöyle, çocukluk

depresyonunun ortaya çıkma şekli, anksiyete bozuklukları

şeklinde çoğu kere anksete bozukluklarının artık

çocuklukçağı depresyonunun prekür olduğu düşünülüyor.

O yüzden de aslında çocukluk çağında ilk çıkan anksiyle

bozukluklarına tedavi edebilirseniz, bir anlamda

depresyondan da koruyorsunuz. Ayrıca anksiyete bozukluklarının

gerek BDT ye gerekse antidepresanları olan yan.

Çocukta depresyondan daha iyi çocuklarda ilginç bir şekilde

mesela depresyona ilaç yanıtı da erişkinlerden farklı, yani

çocuklar depresyona girdikleri zaman.

E city raylara erişkinler kadar iyi yanıtlar vermiş, bu da ayrı

bir şey konusu. Araştırma konusu siz başlangıç

yaşınızı sormuştunuz. Başlangıç yaşı döneme göre

değişiyor. Yani biz hani yine erken

yaşlarda değil, ergenlikte daha yüksek oranda sap diyoruz ama

erken yaşlarda dediğim gibi. Anksiyete, bozukluklara ya da

yıkıcı davranış bozukluklarıyla başlamak, daha fazla rastlanan

bir şey ama yıkıcı davranış bozuklukları seyrinde demesen

depresyon yineleyebiliyor sonrasında.

Burada küçük bir müzik molası verebiliriz.

Bugünkü müzik parçası olarak Andreas talip'ten sterildle will

longger isimli parçayı dinleyeceğiz.

Daha sonrasında tekrar birlikteyiz.

Müzik arasından sonra tekrar birlikteyiz.

Ben sözü cem hoca'yı bırakayım. Peki ben şunu en çok merak

ediyorum. Semptomatolojinin yetişkindeki

depresyondan nasıl farkları var? Bir bir de.

Reaktif olandan yani mesela biliyoruz ki dikkat eksikliği

hiperaktivite de veya karşıt olma karşı gelme de etraftan

alınan reaksiyonlar da olumsuz bir kendilik.

Kimgesi ortaya çıkarmaya ve demoralizasyona sebep

olabiliyor. Yani biyolojik bir suçratı olan

bir bipolar bozuklukla bu tür bir reaktif durumu birbirinden

nasıl ayırt edebiliriz? Hıhı hıhı hıhı.

Yani daha derin depresyonuna daha ılımlı orta seviyede ya da

çevresel faktörlerin neden olduğu.

Depresyon diye mi hocam yani? Eş tanı dolayımıyla en çok evet.

Yani ikisinin ayrımını nasıl yapacağız?

Bir de bir sonra daha vardı. Doktor parkı bariz.

Park var mı mesela mani için en çok randevezitenin mevcutiyeti

ipucu oluyor diye hatırlıyorum. Iıı doğru mu?

Depresyonda da var mı böyle şeyler?

Var bipolarda da var, depresyonda da var.

Şimdi depresyonda da hep biz gelişimsel psikopatolojiyle

ilgileniyoruz. Hocam ya biraz belki erişkinden

farkımız bu. Çünkü patoloji gelişimsel evreye

göre değişim gösteriyor. Hani ergenlikte gördüğünüz

klinik tabloyla orta çocuklukta ev erken çocuklukta gördüğünüz

çok farklı olabilir. Hani bunun için içine pro drone

da giriyor? Hani program da ayrı bir şey

zaten merak konusu ama. Depresyon için bakacak olursak,

evet, depresyonun çocuk. Lardaki görünümü cinsiyet.

E göre de değişiyor, yaşa göre de değişiyor.

Eee, mesela daha erken yaşlarda diyelim.

Çocukluk çağında görülen bir depresyonda erişkinler gibi

içeçek çekilme belirtileri yani. Daha çok iritabilite daha böyle.

Bazen dışa yönelim özellikle erkek çocuklarda davranım

sorunlarının artması gibi de gündeme gelebilir.

Eee veyahut da çocuğun iyi giden işlevselliği işte akademik

işlevselliği, sosyal işlevselliğini birden bozulması,

kötüleşmesi. Çocuğun davranış değişikliğinin

oluşması, yani önceden görülmeyen bazı işte tutum ve

davranışları içerisine giriyor olması.

Ergenlik dönemine girdiğimiz zaman ergenlik döneminde

sosyalleşme daha da ön plana çıkıyor ve o yüzden daha sosyal

izolasyon gibi belirtileri de eklemeye başlıyoruz.

Kliniğe yani bu biraz evvel saydıklarımın dışında.

Daha içe çekilme belirtileri ergenlikte biraz daha fazla.

Evet, bazen melankolik depresyonda o klasik tanımınızla

daha böyle ağır depresyonlarla daha hafif daha orta seviyedeki

depresyonlar çocuklarda da tabii ki mevcut yada ergenlerde de

mevcut. Burada neler?

Tabii ki gündeme gelecek. Burada tabii biz hep 3

işlevsellik alanı bakarız. Hep çocuk ergen'de işte okul

işlevselliği nasıl? Akran işlevselliği nasıl, aile

işlevselliği nasıl ve hani bu 3 işlevsel?

Alanında en azından ikisinde ne kadar bozulması var?

Bunlar biraz daha bize bozukluğu şiddetini gösteriyor.

Ailesel yüklülük bizim için hep önemlidir.

Keza tabii ki erişkin psikiyatride de öyledir.

Ailesel yüklülük çünkü çocuklarda şöyle de bir önem

taşıyor, hem çevresel açıdan hani anne depresyonlarının

mesela çocuk depresyonların üzerinde çok etkisi olduğunu

biliyoruz. Hani mesela çocukların de?

Presyondan korumak için aslında anneleri tedavi etmek de

gerekiyor. O nedenle çevresel faktörler de

genetik faktörler hani anne babadaki bir depresyon

genetiğini de çocuğun etkiliyor? Çevresel hepi genetik olarak da

çocuğun depresyonuna Zerrin hazırlıyor.

Dolayısıyla aile yüklülüğü de bizim için önemli.

Eğer aile yüklülüğü varsa biraz daha ağır depresyon geliştirme

riski yüksek. Onun dışında.

Dediğim gibi işlevsellik alanları belki bilişsel

bozulmalar çocuklarda da görülüyor.

Eğer ağır bir depresyon varsa eş.

Tanı mutlaka çoğu kere eşlik ediyor, tekrarlayıcı olabiliyor

depresyonlar. Ve bazen de hani bu ağır

depresyonlar dediğim gibi tedaviye biraz daha dirençli

olabiliyor. Genellikle bizim algoritmalarda.

Daha hafif düzeyler orta ya da hafif sizin söylediğiniz gibi

daha böyle çevresel faktörlere bağlı.

Belki işte bazı travmatik olayların sonuçları uzaması

vesaire gibi. Bunlar için daha çok BDT

öneriliyor. Yani hemen ilaç başlamak değil

ama orta ve ağır bir depresyon varsa ailesel yüklük varsa o

zaman birazcık daha artık. Hani daha klasik tedavileri ve

ilaç tedavilerine de hatta bdt ile işte kombine etmenin daha

yararlı olduğu gibi. Sonuçlar ortaya çıkmış oluyor.

Tamam, bu çok aydınlatıcı oldu çok.

Teşekkürler. Cem senin sorduğunda şu var

mıydı özürlen yine sorunu da hani bazen o hastalığın işte

neyse bu dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğumu ya da

diğerlerinden bir tanesi mi? Onunla eş hastalanma gibi değil

de o hastalığın bir ön belirtisi ya da kendisi ya da kendi

semptomu gibi olabiliyor mu? Depresyon bu muydu sordun yoksa

bununla ben soruya bakayım. Bu bunları ayırt edebilir miyiz

diye? Sokmak istemiştim, bir de işte

öbürünü sonra sorayım. Doğru, bunu farklı bir

perspektiften tekrar açıklayıp şimdi şöyle dikkat eksik bir

hiperaktivite bir nöro gelişimsel bozukluk, o yüzden

zaten dikkat hiperaktivite çocuğun bütün gelişimsel şey.

I boyunca trans sesi boyunca var olan bir bozukluktur.

Yani ilk anamnez alırken de çocuğun ilk doğumundan itibaren

başlarız. Hatta varsa prenatal etkenler,

natal etkenler ve ondan sonrasında çocuğun gerçekten

küçüklükten itibaren aile çok tipik.

Mesela mizaçsal olarak bile hani o şeyleri verir işte gazlı

bebekte çok uyumamaz. Üçlüğünden beri çok

hareketlidir, erken yürümüştür, bazen morfolojik bile.

Bu saç ürünerleri olmak üzere farklılıkları olabilen çocuklar

yani bir sürü veri topladığınız zaman zaten nörogelişimsel bir

traje görürsünüz orada. Yani bu çocuk böyle pat sabah

kalktım DB oldum diye bir şey yok aslında.

O yüzden aslına bakarsanız bir çocuk dyp ise dyp'dir ama tanı

almamıştır bir şekilde fark edilmemiştir.

Depresyona da girmiş olabilir. O arada ki.

Nitekim yapılan çalışmalarda da mesela erişkin db'lerde de çok

klasik bir şekilde depresyon çok anksiyi de bulunduğu çok yoğun

gözüküyor. Dolayısıyla.

Ikisini ayırt ederken nörişimsel bir şey var mı?

Bir gidişat var mı? Hani buna bakmak bence

aydınlatıcı olur? Bir de dyp kroniktir.

Yani sorunlar her daim vardır ama depresyon gelir gider.

Yani çocuklarda hep gelip giden bir bozukluk çok tekrarlayıcı

aşırı reens var ama. Zaman zaman iyi olduğu

dönemlerde var. Zaten bu db deki depresyonda

öyle tanımlıyorlar. Hani dyp gitmiyor ya da dyp'ye

eş başka tanımlar varsa işte karşı dolma karşı gelme ya da

davranım bozdu. Bunlar gitmiyor ama depresyon

gidiyor, geliyor, gidiyor geliyor gibi.

Yani ikisinin ayırt ederken bu önemli bir özellik olabilir.

Tabii orada sizin tecrübeniz çok devreye girmiş oluyor.

Çünkü mesela benim tecrübem şu parayı rejimsel bozukluk

anamnezi aldığım için aslında ben de hep çocukluktan

başlıyorum. Anamnezi almaya yani son

şikayetiniz nedir diye değil kaç yaşında yürüdü, ne oldu falan

filan diye. Fakat en çok gördüğüm şeylerden

biri dikkat eksikliği, hiperaktivite, anam bezi veya

otizmspekumu yüksek işlevli otizmspektrumu anamnezi almak

kolay olmayabiliyor orada sizi. Tecrübeniz büyük ihtimalle çok

işin içine giriyor değil mi? Yani aileler hemen gayet

kitaptakine benzer bir DHB veya o yüksek işlevli otizm anamnezi

vermiyorlar. Evet, şimdi tabii gizem'i de bir

nörrodiverty diye bir kavram artık oluşmaya başladı.

Çocuk biz gelsin de hani bu tanı tartışmaları içerisinde de çok

tartışılacak. Su götürecek bir konu çünkü hani

bu söz ettiğiniz tanılar bazen birbirinin içine de geçiyor.

Yani ikisi de nöro gelişimsel spektrumda.

Hani birisi biraz daha belki hafif kalıyor.

Dikkat eksikliği, hiperaktivite otizm.

Birçok hani sosyal konukenti olduğu için daha ağır

işlevselliğe daha fazla zarar veren bir bozukluk o daha şeyde

kalıyor ama bunun ikisinin arasında kesişen biraz böyle.

Otizmden almış biraz dyb'den almış.

Biraz böyle ortaya disleksi falan gibiyim.

O tarz çocuklarımız da var. Yani böyle gökkuşağı gibi

düşünün. Gökkuşağının değişik renkleri

var yani. O yüzden bunlara.

Ayırt etmek aslında hani DSM tanı kitabın ben yararlanıyoruz

ama bazen DSM nin hem bir tarafından hem bir tarafından

şey alıyorsunuz gibi tanı ile ilgili ölçü tanıyorsunuz gibi

oluyor. O yüzden burada da hani klinik

herhalde bakış açısı deneyim ve her çocuğun kendine has ve

kendine özel olması yani ben hep onu.

Söylerim yani. Yaftalamak ya da etkilemek

değil. Hani hiçbir çocuktaki bir dybe

de bir dbeye benzemez işte bir otizm, bir otizme benzemez, bir

bipolar bip tolere benzemez. Herkesin kendi iç dinamiklerinde

buna bakmak lazım diye düşünüyorum.

Kişiye özel formülasyon bence çok önemli.

Hani artık diyorlar ya kişisel tedaviler ki bizim bence

psikiyatride de bu çok önem kazanacak.

Yani kişisel profil çıkartmak ve sel olarak o tedaviyi planlamak.

Için tanıyla başlayalım hatta. Efendim.

Kişisel tanıyla başlayalım. Hadi.

Sadece. Aynen.

Sözünü hatırıma getiriyor. Bu tabi otizmli bir çocuk

görmüşseniz otizmli bir çocuk görmüşsünüz demektir.

Dornawing'in bu gözlemi aslında sizin söylediğinizle çok uyumlu

bir. Şey merak ettik.

Neyse yani ikizlerde ne oluyor ya ikiz görüyor musunuz hiç?

Gördüğüm oluyor. Açıkçası böyle çok tek yumurta,

ikisi çok tecrübem olmadı. Ayrı yumurta ikizlerinden çok

oldu. Ben kardeş gibi zaten onu tek

yumurta ikizleri hani sonuçta hani aynı şey ya aynı.

Evet, evet aslında. Yani havuzu.

Hiç mesela öyle bir bipolar ikizim olmadı.

Keşke biri biri dikkat eksik diye öbürü değil filan.

Onlar öyle şeyler. O her şeyler çok yoruyorum.

Kardeşler arasında da görüyorum. Mesela dyp ile bir poların hep

yani benim klinikte hani var mı? Bu tür çalışmalarda bir

akrabalığı var mı diye çok düşündürten durumlar oluyor.

Mesela ailede hem de ebeler hem hippolar bir arada.

Ya da anne bipolar çocuk bipolarla ilgili çok duygu durum

bi atak geçirmemiş. Böyle ılımlı depresyonlar

dışında çok önemli manik atağı yok.

Hiçbir şey yok ama dyp yani klasik bildiğin dyp yani 4

dörtlük gibi böyle durumlar çok görüyorum hatta.

Bazen şey diyorlar. Hani DB bipolarında programında

olabilir mi? Bazen dyp diye tanı koyuyoruz bu

aslında. Hani program mu?

Diye bir görüş de var. Ben olabileceğini de

düşünüyorum. O da ayrı bir ince bir ayrım

yani. Çünkü bilişsel bozulmalar erken

dönemde başlıyor. Yani bozukluk belki ortaya

çıkmıyor ama hani biz biliyoruz ki bozukluk aslında çok erken

başlıyor ama nasıl başladığını bilmiyoruz.

Hani dyp olarak mı başlıyor, depresyon olarak mı başlıyor?

Anksiyete bozuklu, bunların hepsi olabilir.

Yani okb olarak da gelen çok olgun var benim de mesela.

Hani 4 dörtlük OKB gibi dışarıda tedavi belki oluyor ama sonra

bir bakıyorsunuz ya ss ray ile patlıyor ya bir şey oluyor ve

ondan sonra bir poner olarak hayatına devam ediyor.

Yani o yüzden çocuk ergen dönemi biraz hem ilginç hem zor bir

dönem bence. Bir de bizim kuşağın şöyle bir

zorluğu var ııı, dikkat eksikliği, hiperaktivite

bozukluğu, mesela yetişkinlerde hep ders.

Derslerde de konuşuyoruz, yetişkinde teşhis konduğunda

vaka takdiri bile yapmış olduğumuz bir şey.

Bugün artık neredeyse bir tane enflasyonu var diyebileceğimiz

bir şey. Otizm spektrumu da gitgide öyle

olmaya başlıyor yani. Ama biz mesela daha önce dediğim

gibi yetişkinde dikkat eksikliği, otizmspek durumu

düşünülen bir zamanda asistanlık yapmadığımız için belki bizim

dönemde hastamız olan analar babalar.

Iıı aslında gelişimsel bozuklukları olduğu halde de

bipolar bozukluk tanısı veya başka tanılar konmuş kişiler

olabiliyorlar. Onun için ben hep annede babada

bipolar bozukluk var işte halada dayı da şizofreni var.

Filan dendiğinde hakikaten öyle mi?

Diye tekrar onların önemlisini alma ihtiyacı hissediyorum.

Belki de onlarda da aynı nöro gelişimsel bozukluk varmıştı.

Haklısınız yani bazen otizmler şizofreni diye yani yanlış tanı

da alıyor olabilir. Veya bipolar bozukluk tanısı

konmuş biri aslında bayağı bir dikkat eksikliği, hiperaktivite

bozukluğu vakası olabiliyor. Bunları ayırt ediyorsunuz hep

tabii ibrahim bir şey soracak ben.

Ben de ııı aslında bu yayına siz siz sizin geleceğinizi öğrenince

biraz genel çocuk psikiyatristine baktım bu.

Bizde belki eskiden distli mi denen perstan yada Süreyya,

depresif bozukluk galiba çocuklarda tanımlanıyor.

Ne zamandan beri tanımlandı onu bulamadım pek ama.

Oradaki ayrımın amacı. Hani erişkinde daha çok

bipolarla ilişkisi de kuruluyor. Distiminin yine böyle bir amaç

mı? Yani pratik böyle bir ayrımın

pratik amacı tam olarak ne onu merak ediyorum.

Ha majör, depresyonla Süreyya, depresif bozukluk gibi.

Bir ayrımın amacı mesela pratik olarak tedavide bir farklılık

oluyor mu? Gidiş açısından işte bipolara

dönüşün daha fazla diyebiliyor muyuz?

Şiddet olarak evet, majör, depresyon belki episodik olarak

daha şiddetli olabilir. O ayrımın pratik sonucu acaba ne

diye düşündüm. Tedavi ve gidiş açısından.

Şimdi. Bipolara dönüş mü dediniz yoksa?

Ayrımın amacı mı? Şöyle, ben biraz eksik sordum,

baştan majör, depresif bozukluk çocuklarda öyle bir tanı var,

bir de persistan depresif bozukluk diye ayrı bir tanı.

Var tanımlama çocuklarda da var. Sadece bazı ölçütler değişiyor

ama hani ilişkinlerle aynı tanımlamalar var, doğru

söylüyorsunuz. Çocuklardaki pratik sonucunu

aslında merak ettim. Yani mesela aynı şekilde çünkü.

Ölçütlere baktığımızda sinirlilik ikisini de çok ön

planda birinde biraz daha aslında Süreyya vurgulanıyor.

Mesela persistan, depresif bozukluk için bipolar riski daha

yüksektir ve dolayısıyla denebilir mi?

Mesela birinci sorum bu. Ilk evet buyrun.

Hocam. Ikinci soruyu neyse ben sorayım,

ondan sonra tekrar sorarsınız, onu bazen unutuluyor çünkü ben

de yaptım. Unutuyorum.

Şimdi şöyle çalışmalarda değişen oranlar var.

Çocuklarda depresyon %40 ila %70 gibi oranlarda tekrar etme riski

o hani bar deniyor? Hani çok tekrar ediyor bunda

işte çoğunu ilk ilk 23 yıl hatta 4 yılda görüyorsunuz.

Şey de bir kolera dönüş de. Yine değişen oranlarda belli

bildiriliyor. Yani %5, 6 yediden tutun işte

yüzde kırka kadar gidiyor. Çalışmadan çalışmaya değişen

durumlar var. Bunun nedenini de ben şöyle

yorumluyorum, şöyle açıklıyorum, aldığınız vakalara göre

değişiyor. Yani siz eğer gerçekten riskli

vakaları alıp takip ederseniz mesela bir poler çocukları gibi

oran çok yüksek yani %20 otuzdan aşağı oran düşük ama daha az

riskli, daha hani hafif ya da orta düzeydeki depresyonları

aile yüklülüğü olmayan. Işte bu.

Melankolik dediğimiz daha ağır özellikleri olmayan

depresyonları alıp, yani onları içlerseniz ve takip ederse de o

zaman bipolara dönüş belki daha da düşüyor o yüzden.

Hani bir poların artık çocuklarda su tipi de şey

önemli. Hatta son dönemlerde bipolar

depresyonla, unipoller depresyonu ayırma üzerine daha

çok çalışılıyor. Bu belki hani sizin söylediğiniz

şeyin. Cevabın ile de ilgili çünkü biz

riskli depresyona ayırt edebilirsek eğer bunun en

tekrarlama hem de birpolara dönüş riski yüksek olmuş olacak.

Bir anlamda. Güzel aslında o zaman hani daha

çok risk faktörleri için de aileye depresyon şiddeti ve

saire daha ön plana çıkıyor değil mi?

Yani onun distamik olup olmamasından ya da talihsizten

olup olmamasından daha çok ibrahim bir sorun daha vardı.

Ben girdim yine araya. Bir sorunuz.

Sorduğumun cevabını da aldım. Teşekkür ederim.

Yani bu benim de nispeten kafamı karıştıran kısım biraz

buralardı, teşekkür ederim hocam.

Rica ederim. Yani hani pek çok çalışmaya

bakıyoruz, bakıyoruz. Hani çalışmalarda da işleme,

dışlama ölçütlerini aradığınız ne istediğiniz, nasıl bir grupla

çalıştığınızda aslında bence önem kazanıyor.

Yani o şeyi seçerken de o örneklerini seçerken de hani

10'a çıkart göre seçmek zaten son dönemde risk gruplarında bu

yüzden daha fazla yönelik. Yönelim var yani çok fazla risk

grubu literatürde şey buluyor, yer buluyor.

Bu da mantıklı. Tabi bir anlamda daha iyi çünkü

size şey veriyor. Bu konuda bilgi veriyor.

Bu haftalık bu bölümün sonuna geldik.

Bu bölümün sonuna gelince yine bir ressam verilsin.

Hakkında bahsetmek istiyorum. Bugünkü ressam olarak öjen dela

kurayı seçtik. Resim olarak da insanlara yol

gösteren özgürlük isim de tablosunu tercih ettim.

Özen dele kura ile ilgili bilgi verecek olursam kendisi 1.798

yılında fransa'da doğuyor. Romantizm makamının en önemli

temsilcilerinden biri olarak kabul ediliyor.

Kendisinin şeyle ilgili. Söyleyebileceğim resimleri ile

ilgili söyleyebileceğim şey, güçlü renkler kullanmayı çok

seven biri ve aynı zamanda kendisi Fransız devrimi

sırasında. Fransa'da yaşamış ve bu nedenle

de resmini bu oldukça etkilemiş durumda.

Halka yolu gösteren özgürlük isimli eser 1.830 yılında

yapılmış bir eser. Burada dikkat çekici olan şey

elinde Fransa bayrağı taşıyan bir özgürlük ya da özgürlük

temsil eden bir kadın ve onun peşinde giden devrim yapmaya

çalışan fransızlar. Eee, bu haftalık bizden bu kadar

haftaya tekrar görüşmek üzere kendinize iyi bakın.