Çocuklukta Bipolar Bozukluk: Mümkün mü?

Herkese merhaba diken spil bahçesi ifade etmiyoruz podcastinin yeni bölümünden size sesleniyoruz. Ben doktor taysin rolas bu podcast bölümünde benimle beraber profesör doktor Cemal paşaoğlu, profesör, doktor tüm için roal doktor ibrahim aylak ve konuk olarak da sayın profesör doktor Neslihan inal bizlerle beraber geçtiğimiz hafta da özellikle işte çocuklukta gelişen depresyon hakkında konuşma fırsatı bulmuştuk bugün. Biraz daha farklı bir konuya değinip bipolara da bakacağız. Çocukluk çağ bipolarına bakacağız daha doğrusu.

Ben sözü çok uzatmadan cem hoca'ya bırakayım. Daha sonrasında devam edelim. Manik durumu gözümüzün önünde canlandıralım istiyorum. Yani bir çocukta tipik karakteristik. Evet bu manik bir repizottur dedirten. Gözümüzün önüne getirebilecek şekilde sen anlatırsın onun. Tabii ki şimdi tabii çocuklarda da mani bizim bildiğimiz hani klasik mani daha çok ergenliğe doğru daha ortaya çıkıyor ama. Ergenlikten önce bir takım prodrom belirtiler var. Bazen böyle kısa kısa böyle yarım, yarım tam anlamıyla bir hani erişkin de sizin gördüğünüz o full bloom mani'yi görmüyorsunuz ama böyle.

No spesifik birçok belirtiyle gelebiliyor. Ergen ha bu ne ki acaba diyorsunuz? Hani kısa ataklar da geçirdiği için. Aile diyor ki bu çok para harcıyor, çok makyaj yapıyor. Çok fazla erkek arkadaş arıyor. Orada diyor. Hani bir birçok tabii karıştırıcı faktör de devreye giriyor. Dyp olabilir mi acaba işte ergenlik, kimlik bunalımı mı işte şuy mu, buy mu falan gibi birçok faktör tabii devreye giriyor. Tanı koymak gerçekten bu bulduğun başlangıcında çok zor. Hani birçok çocuk psikiyatristinin çok zorlandığı bir alan.

Böyle karmaşık bir tabloyla gelebiliyor. Ergen ama takip ettiğiniz zaman iyi takip ederseniz ve aile de gerçekten hani iş birliğine yapkın bir aileyse bozukluğun başlangıcında bu bizim zaten bipoların çocuklarda işte tanısı netleştirirken DSM beşe de geçerken bu BTA denen tanımlamalar enoes denilen tanımlamaları aslında klinikte de çok yoğun bir şekilde görüyorsunuz yani. Karman çorman bir tablo kısa manik ataklar işte ne süre ölçtüğünü karşılıyor. DSM ye göre ne sayı ölçütünü karşılıyor? Ama bakıyorsunuz 3 tane manik belirtisi aynı zaman diliminde var.

2 gün 3 gün mesela o belirten işte şuradan şuraya kadar hiç yorulmamış, yürümüş, sabaha kadar uyumamış, çok alışveriş etmiş, topluyorsunuz. Gerçekten 34 tane var ama 2 gün sürmüş, 3 gün sürmüş ya da işte size geldiği zaman o belirti yok ama aile var olduğunu söylüyor. Böyle karman çorman, karışık laiklik. Çok yoğun olduğu bir tablo. Bipolar bozukluğun ilk başlangıcı tabii db ile ilgili birçok belirti de var. Bu çocuklarda işte distribtival olmaları. Motor hiperaktivitelerinin çok yoğun olması, akademik başarılarının etkilenmiş olması odaklanamamış olmaları vesaire gibi.

Tabii orada bir ayırıcı tanıdığı sorunu da ortaya çıkıyor ve bu çocukların bir diğer sorunu da tabii erken dönemde Metin de da maruz diyetleri yani bu da sonraki gidiş hayatı da bozuyor. Benzer bir şekilde ss raylara maruziyet de böyle. Ben bununla ilgili de çok mücadele veriyorum. Çocuk biz gelsin de yani gerçekten ses rayları ya da Metin beni de da maruz kaldıklarında sonradan gidiş hakları da çok bozuluyor. Bizim çalışmamız da var. Bir biz türkiye'de örneklem topladık böyle 56 ya da serviste olan çocuk psikiyatrist kliniğinden işte Ankara var, istanbul var.

Bursa var Konya var doğudan arkadaşlar var. Vesaire gerçekten izlam sırasında erken dönemde depresyona maruz kalan mesela kızların daha hızlı maniğe geçtiklerini gördük. Biz yani süreç içerisinde bu literatürde anti depresan, maruz kalan yani Metin ergen, metindat maruziyeti de deprem. Anti depresyon daha çok replik edilmiş şey var, veri var ama metif Vedat için de benzer risk geçerli. Yani bu karışık tablo tedaviyi de karıştırıyor. Çoğu keremetsel depresyonunu gördüğü zaman. Çünkü inekse biz o çoğu kere depresyon depresyonunu gördüğü zaman bir klinstiyan bu depresyon hemen SS rayı yapıştırayım falan diyor ondan sonrasında.

Kızanıp yani daha hızlı döngüye girebiliyor. Sonrasında nasıl gidiyor gidişat hani bu program dediğiniz dönemem aslında prodrom dediğimiz dönemde ki genellikle bu BTA dediğiniz tabloları görüyoruz işte bu çoğu kere ergenliğin başlangıcı olabiliyor. Belki orta çocukluk olabiliyor ama. Ergenlikte durum daha tabii daha sık gördüğümüz daha da artık tablonun biraz büyüdükçe işte 15, 16, 17 hatta işte 10 yedide geldiyse bir çocuk çoğu kere hani erişkin manisine yaklaşabiliyor tablo ama 13, 14 15 gibi bir aralıktaysa önce böyle MTA gibi başlıyor.

Sonra size geldiğinde daha böyle netleşmiş ya da takip ettiğiniz daha çok bipolardan şüphe etmeye başladınız. Daha çok hızlı döngü ve mix mani özelliklerinin daha fazla olduğunu görüyoruz. Hani bu bir literatürde de benzerdi ama bizim klinikteki deneyimlerim beni de yıllardır titani deneyimlerim biraz daha. Hızlı döngü mesela. Depresyonu ve many'nin inanılmaz bir çorbasını görüyorsunuz yani çocuklar hatta. Hatta bunun bende en sevmem eşi de etkilediğini düşünüyorum. Çünkü mix mani tanımı değişti.

Biliyorsunuz DSM beşte eskiden işte hem depresyona hem maniği karşılayacaktı. Şimdi öyle bir şart yok. Dolayısıyla çocuklarda gördüğünüz tabloda tam böyle aslında. Hani biraz depresyon ortaya karışık biraz mani gibi gün içinde değişkenlik çok oluyor, çok labil oluyor. Çocuklar ve yaş küçüldükçe duygu durumda militesini daha sık görüyorsunuz. Bunun nedeninin de ben yine regülasyon sistemlerinin de henüz immatür olması ve gelişim sürecinin tamamlamamasıyla da ilişkili olduğunu düşünüyorum. Çünkü ergenliğin sonuna doğru bu labilite nispeten daha az alıyor.

Daha ful bilen manidar işte daha böyle erişkin tip bipolara doğru gidiş daha artıyor ama. Ergenliğin başı ya da bozukluğun ilk başlama şekli genellikle karışık ebizotlar şeklinde. Benim klinik deneyimlerimde genelde öyle oldu. Daha büyük ergenlerde daha fobulan hani mani de gördüğümüz oluyor. Tam tam öz hale geliyor. Hı hı? Evet, evet. Aynen etayı da başka türlü adlandırılamaz adlandırma. Hâliyle değil. Mi Fethi deyince çünkü. Herkesten olmayan izleyicilerimiz de var. Başka türlü bir hastalık gibi algılamasınlar diye söylemek ihtiyacı duyuyorum.

Evet doğru bakırköy'de bir tanımlama varmıştı. Bütün ağabey bilir. O da bu bakırköy'de tanı alamayanmış oluyorum. Evet, evet, işe bazen bir türlü adlandırılamayan diye kısaltıyorlar. Bazen de bakırköy'de bile tanımadığı. O tabii şeyden birazcık 2 şey var. Orada bir tanesi bakırköyün çok fazla hasta görme ve çok fazla deneyim. Kazandırma şansı var. O çok gözden kaçırmamaya yardım ediyor ama daha önemlisi bence. Tabii çok kısa sürede çok sayıda hasta görmek ve bir bir hizmet vermek üzerine kurulu olduğu için sistem hızla tanı koyup yola devam etmek gibi biraz daha fabrika türü çalışmanın doğal sonucu.

Bakırköyün bile adlandırılamadı ya da bakırköyün bile tanımlama tanımlayamadığı demek hakikaten seyrek görülüyor anlamına geliyor. Aslında öyle bir çok açıklaması var. Evet. Evet, bir şey soracağım. Benim çocuk erişkin bir poler. Hastaların geçmişleriyle ilgili konuşurken çok fazla dikkatimi çeken bana ilginç gelen şey hep ece ayrılık anksiyetesi öykülerinin olması. Ama bunu bir yerden BB türlü doğrulama şansı olmadı ya da her zaman şeyi önerdim yani aslında. Aslında bu çocuk psikiyatrist klinikleri türkiye'de artık daha 4 dörtlük çalışmaya başladı.

Kayıtta tutuyorlar. Dolayısıyla bizimle artık bu hastaları bir koh şeklinde izleme şansımız da oluyor. Hani birileri çıksa da şu eskiden bu butoniyi almış çocuk psikiyatri kliniklerinde hastalar sonra ne oluyorlar diye baksa acaba hakikaten bir polar bozukluk oranları yüksek midir diye merak etmişimdir hep. Var mı böyle bir gözlemin ya da bilgin? Yani şey bilgim var, çok değişik tarzı. Psikiyatrik bozukluklar görülebiliyor. Premorbit de diyeyim artık yani şeyde. Olanlarda gelecekti. Yok yok bir poler için.

Söylüyorum, bir polar için bir poler primor bir dinle anlatım. Evet, premoritinde yani çok böyle farklı semptomlar, farklı semptom otorolojiler ama aksiyete bozukluğu görmeniz. Evet bir miktar hani. Bozukluğun ilerleyişi açısından da bir fikir veriyor. Çünkü ayrılmak anksiyetesi için de çocuklarda. Bütün aksiyeti bozukluklarının anası gibi bakılıyor. Yani hani ayrılık, aksiyetesi en ilk çıkan ve işte anksiyete pek durumuna girecek olan çocuğun ya da bireyin aslında ilk emaresi yani anksiyete bozukluğuyla başlıyor olay.

Belki o kadar spesifik. Yani belki sonrasında ne bileyim yaygın aksiya bozukluğuna dönüşecek belki. Ne bileyim panik atak çıkaracak daha büyüdüğünde panik bozukluk olacak vesaire yani aslında bunların hepsinin de başlangıcı belki programı bu olabilir deniyor ama anksiyete bozukluklarının da depresyonla, depresyonun da bipolerle olan bağlantısını düşünecek olursak, hani o zaman belki bu ilk yine produrma giren bir süreç olabilir. Yani bunun birçok belki karıştırıcı faktörü de olabilir. Ayrılıp aksiyeti ebeveynle de aslında ilişkisi olan.

Bir bozukluk hani ebeveyndeki patolojilerde mi acaba devreye giriyor gibi bir takım şüpheler de yaratılabilir ama bence de kort çalışmaları zaten çok kıymetli. Yani hep yapmak istediğimiz ama az yapabildiğiniz ama bilimsel literatüre her zaman en iyi bilgiyi veren çalışmalar, yani aslında bunların yapılması gerekiyor. Bende katılıyorum hatta bebeklikten itibaren. Eee, keşke bipolar annelerin çocuklarını böyle bebeklikten itibaren takip etme gibi bir çalışma. Planı evet. Kesinlikle. En çok bilgiyi onlardan elde ediyoruz aslında.

Yani şimdi uzun süredir takip ettiğimiz hastalarla ilgili değil mi? Timuçin senin de öyledir. Yani ikimizin de 25 30 yıllık hastalarımız var. Mesela ailelerini de biliyoruz. Bir de ben sizin işinizin. Ciddi bir zorluğu olduğunu düşünüyorum. Anne babalarla da mesela ergenlerle hani ergenlik bizde epeyce uzun sürüyor olduğu için ben anne babalarla görüşmem gereken pek çok moka görüyorum. 18 30 arası hatta kırka kadar bile anne babaları, eşleri, işlevsellik düşükse anne babaları sizin için her zaman anne babayla da iyi bir ilişkiyi kurabilmek ve sürdürebilmek çok önemli.

O yüzden bir hastanız olduğunda aslında. En az 3 kişiyle 34 kişiyle iyi ilişki kurmak sürdürmek, aileyi kaybetmemek zorundasınız. Yani işbirliği olmadığı sürece. Iıı ilerlemek mümkün olmuyor. Benim tecrübem böyle. O yüzden yani çocukçuları ayrıca tebrik etmek lazım. Çünkü her bir vakaları 3 vaka gibi oluyor en azından. Evet, erişkin psikiyatristini de biliyorlar, bilmek zorundalar zaten. Dolayısıyla böyle evet çok boyutlu görmek çok önemli hakikaten. Kesinlikle. Yani. Hiç sormak ist yok sen söyle devam et.

Yok yok ya hep şey denir de takım gibi düşünün. Hani anne baba ve işte psikiyatrist üçünün bir takım hareket etmeniz gerekiyor aslında diye. Yani onları takımın bir üyeleri gibi görmeniz gerekiyor. Yoksa gerçekten ilerlemek çok zor. Eskiden çocuk psikiyatristleri ama o anne babaları epey hırpalarlardı benim. Asistanlığımın başlangıç dönemlerinde çok iyi hatırlıyorum. Yani onlarda ise tedavinin parçası gibiydi adeta ama şimdi bu takım ruhunun gelişmiş olması güzel. Değişik. O birazcık bence şeyden de isim için abi yani biraz çocuk psikiyatristide evrim geçiriyor ilk bizim.

Hocalarımız ilk önderlerimiz biraz psikoanal insan de fazla bence etkileniyorlardı. Hatta bazen hani böyle tamamen aileyi soyutlamak gibi bir şey ya da ne bileyim. Aileyi farklı bir şekilde ele alıp çocuğu farklı bir şekilde ele almak gibi de yaklaşımlar olabiliyordu ya da her şeyi böyle dinamik psiko dinamik üzerinden yorumlama orada tabii ki. Anneyle babayla olan çatışmalar çok fazla tamamen ilişki üzerinde çalıştığınız için çıkıyordu ama şimdi tabii daha böyle çoklu bir bakış açısı geniştirme gelişince çocuk psikiyatristin de bu işte gelişimsel psikopatoloji dediğimiz olaylar işte.

Nöro gelişimsel bozuklukların bu kadar iyi anlaşılması işte çocuklarda da depresyon geçirebilir. Çocuklarda bir kolera olabilir, bunların anlaşılması. Hani bence bakış açısını çok değiştirdi. Ya riskli inindir galiba hasta aile kitabında çok çok eski bir bir şey ama şöyle bir şey hatırlıyorum. Galiba onu günsel koptu, gel hoca da söylerdi en zayıf halka çocuktur. Genellikle ailede diye ve o kitapta da bir. Iç, dinamikte bir problem varsa o en zayıf halkadan görülür hale gelir. Dolayısıyla doların içindeki boru gibidir.

Patlak varsa her zaman sızdığı yerde değildir. Sorun başka bir yerde aramalısınız ama siz duvarda orada görürsünüz. Dolayısıyla çocuk geliyor bize ama aslında iç dinamikte büyük problemler var diye yazar da öyle hatırlıyorum. Işte onu ben şey diye anlatıyorum. Zaman zaman karşımıza ergen geldiği zaman veya işte genç yetişkin aslında o ailenin semptomu olabiliyor. Yani aile içindeki dinamik semptomu olabiliyor. Bunun için de eski hocalarımızın yaptığı gibi tamamen analitik bir bakış veya bilinç dışıyla uğraşmaya gerek yok.

Aile empatiyle yaklaşıp da eğer bir formülasyon yapabilirsek. Aileye bir sempati empati ikisini birden duyma imkanı da olabiliyor. Çünkü çok zor durumda kalmış kişiler istemeden de. Olumsuz etkiler gösterip. Ler çocuklar üzerinde. Mutlak.

Buradaki küçük bir müzik molası verebiliriz. Bugünkü müzik parçası olarak Martin lans tumden cloud bari mayıs'ta dinleyeceğiz. Daha sonrasında tekrar birlikteyiz. Müzik arasından sonra tekrar birlikteyiz. Ben sözü tüm hocaya bırakayım.

Çok güzel, çok teşekkür ederiz. Neslihan yani ufuk açıcı oldu. Özellikle bu çocuk psikiyatristinde bir polarite meselesi. Bir son soru şeyi sorabilir miyim izninle? Ben hep şey dedim. Bu petburg ekibinin tabi şeyi hazırlıyor olması. Ds m 5 hazırlıyor olması bu çocukluk çağı ikinci davranış çocukluğu vesaire ya da neyse bir poler öncülüğü bir takım tanı kriterlerinin girmesini sağladı. Ne diyorsun yani çekten onların bu bipoler deneyimlerinin katkısı olmuş mudur? Bunda yoksa zaten zamanın ruhu buydu ve nasıl olacaktı mı?

Yani şimdi DSM dörtte çok ciddi sıkıntı vardı çocuklara. Biz onunla ki kriterlerle şey koyamıyorduk. Tanı koyamıyorduk ve çok ciddi bir tartışma da vardı. Çocuk psikiyatristi camiasında hani duygu durum çalışan araştırmacılar üzerinde. Ben 2.000 yılların başlarında bu konuya merak saldıktan sonra 2.000 üçte hani daha fazla gördüğü arttırayım, bilgi artırayım diye ena yemeği gittim. Ben gitmeden hemen önce yani 2.001 yılında bir yuvarlak masa toplantısı yapıldı. Ena yeme içte ve o alandaki işte en önemli araştırmacılar toparlandı.

Denildi ki biz çocuklara nasıl tanık olacağız? Yani çocuklara tanı koyamıyoruz ama böyle çocuklar da var. Hani böyle bir sürü bir. Tomba gelen çok ağır gerçekten bu çocukları baş etmek çok zor. Aileler de dağılmış durumda, işte çok ciddi duygu durum belirtileri var. Kimisinin adresyon sorunu var işte kimisinin kendine zarar verme, işte su isit bir sürü yere gidiyor. Dolayısıyla hani biz buna nasıl tanık olacağı, nasıl tedavi edeceğiz? Dyp desek. Dm'ye uymuyor. Bir de orada şöyle bir tartışmada vardı, o yaş o çağlarda mesela.

Şeyde. Yine harvard'da bir durumun çok böyle bipolarda çok şey bipolarda değil de dyp'de çok böyle önemli bir isimdi. Çok çalışmaları vardı. Mesela o db'lerin bir kısmına diyeyim. Hani biraz daha duyguların belirtileri yoğun olanlara dep şey bipolar diye tanımlamaya başladı. Sonra başka kliniklerden de böyle buna benzer işte yok. Çok hızlı döngülü işte 365 gününün her gününde döngüleniyor işte. Ultra diyen döngü ultras döngü falan gibi böyle tanımlamalarla böyle değişik değişik tanımlamalarla çocuklara tanı koyma gibi bir efor içerisine girdik.

Çeşitli araştırmacılar ama çok çetinli tartışmada var. Hani bu gerçekten bu çocuklar bipolar mı değil mi? Dolayısıyla bu yuvarlak masa toplantısı yapılıyor. Bir uzlaşmaya varalım falan DSM ile de bir yol alınamıyor. Diyorlar ki 3 tane fenoit tanımlıyorlar işte. Bir dar fenotip bir geniş fenotip, bir de orta intermet gibi bir fenotip. Yani bu dar fenip bindiğimiz klasik monni bu. Orta fanatik dediğimiz yine böyle BTA dediğimiz tabloya uyan hani tam böyle süreyi de karşılamıyor, o sayıyı da karşılamıyor diyen çocuklar bir de geniş ve not diye bir fenotip tanımladılar.

Bu da sivil mutlu regülation diye geçiyordu. O zaman işte şiddetli duygu durum düzenleyememe bozukluğu. Bunun içinde işte kronik yeri tabiite var. DB semptomlarının çoğu var ama dyp ile açıklanamıyor çünkü. Duygu durum belirtileri çok yoğun olan çocuklar, özellikle kronik, irtibıl ve işte haftanın 2 üçünde öfke nöbeti patlaması olan çocuk grubu olarak tanı kriterlerini bu şekilde sıraladılar ve bunu böyle yayınladılar. Bizim şeyde jackapın dergisinde sonrasında. Işte benim de yanına gittim. Ena yemeği için çocuk bir polar araştırma Grubu Başkanı olan elon livel nohut hani yıllardır da sağ olsun hala da bir konsorsiyum ürettiği yönetiyor ve o konsorsiyum var.

Artık uluslararası bir konsortun hâline getirmeye çalıştım. Türkiye olarak içindeyiz, hatta bizi teşvik ediyor. Hani türkiye'de bir çalışmıyor, yapın ben de size destek olacağım diye. Dolayısıyla KO yıllardan 2.000 yılların başından bir protokol oluşturalım ve dedi ki bunlar farklı bir şey olmalı. Grup olmalı, bunlara bipolar olmamalı ama amerika'da o çok dert yanıyordu. Bana da çok söylüyordu. Çok ciddi etiketleme sorunu var, over dayak var diyordu. Yani çocukların birdenbire çünkü o istatistiklerine de bakarsınız ve yukarıya.

Doğru gitmeye başladı. Tanı oranı bipolar çocuklarda acayip bir bipoler tanısı konuyor. Bu böyle olamaz. Bu farklı bir bozukluk olmalı ya da farklı bir varyant olmalı. Buna bir polar dersek bu çocukları boşu boşuna bir polar sınıfına sokarız ve birçok zar. Ar görebilirler. Onun bakış açısı buydu ve sonra 2 binli yılların işte DSM 5 çıkana kadar ki periyodunda. Onlar bu konuyu çalıştılar. Ben ilk gittiğimde. Protokollerini indirdim. Bana dedi ki ilk önce bu protokolleri, oku protokolleri okudum. Hani vaka seçilirken vaka toplantılarında onlarla birlikte çalıştım vesaire ama yıllarca sürdü.

Orada çok çeşitli şeyler vardı. Çalışmalar nöropsikolojik testler yapıldı. Beyin görüntüleme testleri yapıldı. Bu gruba tedavi treallar yapıldı. Mesela estolopram verildi, bir kısmına bir kısmına lityum verildi. Lityum başarısız oldu. Yani niçin etki etmedi bu çocuklara? Estağfurullah işte medife'da eş verilirse bi tık iyi sonuç verebilir diye bir ön bulguyla daha birkaç yıl önce yayınlandı. Bütün bu çalışmalar tamamlandıktan sonra evon tabi ena yeme hiç araştırmacısı ve güçlü bir isim olduğu için DSM üstünde etkin bir rolü vardı zaten DS minin.

Çocuk eee. Tanı başkanı da danipheen danipheen da zaten en m işte beni de çok bir arada olmaktan memnun olduğum bir çok değerli bir araştırmacı ya bunlar hepsi bir aradalar ve orada daha etkinler ve bunlar DMDD tanısını oraya koydular ama DMDD tanısını hani biraz daha revize ettiler işte elon dedi ki David copper bunu değiştirdi dedi. DMD yaptı biz asm dy biz dedik esendi daha güzeldi niye DMD yaptınız işte David copper değiştirdi dedi. Bunu diyen ddi yaptı. Işte dy b şeylerini filan çıkardılar.

Oradan kriterlerini bunun nedeni de işte dyb'lerin de çoğuna bu tanık konmasın diye orada birazcık revize ettiler. Şeyleri tanı ölçütlerini dolayısıyla bunu birpolar spektrumun içine koymadılar. Dediler ki bu birpolar değil, bu ayrı bir bozukluk diyerek onu depresyonun içine koydular. Depresyonun içine koydular. Bunun bir nedeni de bir kaç tane izlem çalışması var. Bu çocukların işte erken erişkinlikte daha çok depresyon anksiyeti bulduğu çıkardıklarına yönelik. O yüzden zaten eksiklopram çalışıldı falan yani.

Dolayısıyla bunların hani bir poler olmadığını düşünerek DSM beşe böyle bir tanı kategorisi eklendi. Ama bu çocuk biz kendisinde çok diğer araştırmacılarda karşılık buluyor mu? Bulmuyor mesela pepsburg'da da petsbuk etkili bir gruptur. Orada da hatta Rasim bey'in çok çok da iyi arkadaşım. Bir polar kliniğin başında şimdi. Onunla da hep konuşuruz zaten o bipolar kliniğinin şifre hep uzun yıllardır. Orada çok büyük bir tartışma olduğunu, hatta bunu borç bir mahallede çok net bir şekilde söyledi. Bu tanı immatür bir tanıdır.

Utanın ne olacağı belli değil. Bu hani gerçekten bir tanımıdır. Sonrasında hani bu çocuklar farklı bir şey de. Biz bunun öncülüğünü mü görüyoruz? Bunların bipolar olmayacağı ne kadar net ve kesin bu gerçekten tartışılıyor. O yüzden şu anda dm d denin geleceği ne olacak bilmiyorum ben hani. Bir sonraki tanı kitabında yer alır mı yoksa bunu değiştirirler mi? Başka bir yere mi evrilir? O ayrı bir şey. Ama hani şunu biliyoruz ki bu duygu durum spek durumunda. Çocuk çerçevesinde işte bu daha farklı bir grup.

Bu karışık duygu durum belirtileri ve kronik ritabilitesi, kronik ritabiliteye eşit eden öfkesi olan çocukları bipolar olarak sınıflandırmayalım diye bir. Yaklaşım var ama bunun yanı sıra diğer bipolar kriterlerinde doğru eğitim için abinin de dediği gibi pet spor'un etkisi oldu. Çünkü peet spor kobi çalışmasını yaptı. Kobi birkaç merkezde bir çalışmaydı ama. Başı çeken fesbuk, yani esas bütün olguları alıp yıllarca çok uzun yıllar takip ettiler gerçekten ve bu takip verilerini veren onlardı ve onlar tanı kriteri olarak hani bipoların tanı kriterlerinde etki oldu, değişiminde etkili oldu diye düşünüyorum.

Ama bnd'de apayrı bir koldan geldi. Yani onu böyle çocuk çocuklukta görülen bir hastalığın ya da ilerde bir peler olacak bir şeyin öncülüğü olarak koymadılar da daha çok elon lewan of thunda etkisiyle o daha çok çocukluğa, münhasır, oraya has bir şey olarak yerleştirildi ve senin de isabetli altını çizdiğin gibi depresyonu daha çok yordayan bir hastalık. Tablosu gibi görünüyor, değil mi? Erzurum önemli. Ama onu soracaktım mesela sivil multise güler için hep. Pediatrik bir forlar bozukluk dendiğinde, geçerliğinden şüphe etmeli miyiz diye tartışırdı ve ağır duygu durum düzenleme güçlüğünü tercih ederdik.

Sonra ben dmd'd dediğini tam soracaktım. Ne kadar şimdi ne kadar koyuyorsunuz? Bu tanıyı filan diye onu biraz açıklayalım da ama yani yıkıcı duygu durum düzenleyememe bozukluğu diye mi çevireceğiz? Evet, öyle çevireceğiz. Tamam ve artık o depresif depresyon bozuklukları arasında yer alıyor. Hani bir açıklama yapalım diye DMBD diye açıklık getirelim diye bir polar bozukluklar içinde değil, depresyonla ilgili bozukluklar için. Onların arasında çocuklukta başlamış olma koşulu olan tek tanı. Bunlar öfkeli çabuk öfkelenen sürekli aslında öfkeli veya depresyonda olmaya meyilli olan ama ileride belki.

Hipomani de geliştirebilecek olan vakalar değil mi? Ama aslen bir depresyon tanısı bu. Evet ya o konu biraz plu yani hani gelecekteki halleri birazcık plu gibi hani belki depresyon bu kalır yoksa depresyondan tekrar vipo mı evrilir? Orası biraz ama ilk bulgularda diyorlar ki dm d de bipolar kadar aile yüklülüğü aile bi. Le bipolar yüklüğü yok. Yani bu ayrı bir şey. Subtik hani genetiğine de baktığımız zaman deniyor ama bunu bence izin çalışmaları herhalde daha şey yapacak netleştirecek ileriki vadelerde.

Yani, umarım ki şey olmaz. Geçerliliği konusunda yeterli takip yapılmadan. Çok büyük maliyeti olan genetik çalışmalara sağlam ferışmaları olarak doğrudan sokulmazlar. Türkiye'ye en en çok üzüldüğüm şey o çok maliyeti yüksek. Genetik araştırmalara böyle. Henüz geçerliliği çok iyi olmayan şeyleri koyabiliyoruz bazen ve. Ya işte. Daha küçük fenotipleri çalışmak yerine genel tanıları çalışıyoruz. Belki onlar daha geçerlendikten sonra genetiklerine bakmak daha iyi olur. Gibi mi? Önce koort lazım. Önce koort lazım, bu neslihanın da.

Söylediği gibi, çünkü bu çok geniş böyle bir tane aslında hani konvorminity de çok fazla hani otizm çıkaralım bunun içinler dediler. Çıkaralım db'yi çıkaramıyorum çünkü dy b çok fazla bunlarda %80 yani neredeyse şeyi var, eş tanısı var o yüzden böyle hani genetiği de çok karıştıracak bir şey. Bence de önceki Türkiye edilmesi lazım yani. Sağlam fenotip lazım. Evet, evet kesinlikle. Geniş venotik yani zaten öyle çıktı ya ortaya geniş penotik bunlar. Yani zaten hastalık temelli değil de belirti. Sine yani işaret ya da belirti temelli fenotipleme yapılabilirse en sağlıklı olan o oluyor.

Tabii o da çok kolay değil tabii ki yine de bireysel farklılıklar. Hani böyle haydi yüklüğümden belki itmek daha mantıklı olur.

Valla çok teşekkür ederiz. Sizin isem ben bütün sorularımın cevabını aldım, arkadaşlarımı bilmem ama.

Çok çok teşekkür. Ederim teşekkür ederiz. Ben teşekkür ederim. Benim için bir keyif de çok mutlu oldum. Sizlerle birlikte olmaktan.

Bu bölümün sonuna geldik. Bu bölümün sonuna gelince yine bir ressam ve resim hakkında bilgi vermek istiyorum. Bugünkü ressam olarak alfresliği. Resim olarak da lopon demore more köprüsü diye çevirebiliriz. Sanırım 10'a çıkart size sunacağım. Sizle 19. Yüzyılın sonlarına doğru yaşamış bir ressam. 1.839 yılında paris'te doğuyor ancak fransa'nın farklı bölgelerinde yaşıyor özellikleri doğa resimleriyle ilgili çalışmalara ön plana çıkıyor. Eee ingiliz kökenli bir ailenin çocuğu paris'te doğmasına rağmen çoğunlukla ingiltere'de büyümüş diye biliniyor.

Sanata olan ilgisi genç yaşlarda başlıyor ve paris'teki ekolde buhard'da güzel sanatlar okuluna kaydoluyor ve orada eğitimine devam ediyor. Burada ünlü ressamlarla tanışıyor. Özellikle Kamil, pisero ve clot mona gibi. Ressamlarla tanışıp izlenimcilik akımına ilgisini pekiştiriyor. Eee ben sislerle ilgili şunu söyleyebilirim, kendisinin birçok dua resmi var. Bu resim oldukça ilginç bir resim, bir köprü, manzarası, ışık ve gölgelerle ilgili yaptığı bu resimdeki şeyler bence çok güzel. O yüzden bu tabloyu seçtim ben.

Bu resmi orsay müzesinde paris'te görebilirsiniz. Biz dinlediğiniz için çok teşekkürler. Haftaya tekrar görüşmek üzere kendinize iyi bakın.