Çocuklukta Bipolar Bozukluk: Mümkün mü?

Herkese merhaba diken spil bahçesi ifade etmiyoruz

podcastinin yeni bölümünden size sesleniyoruz.

Ben doktor taysin rolas bu podcast bölümünde benimle

beraber profesör doktor Cemal paşaoğlu, profesör, doktor tüm

için roal doktor ibrahim aylak ve konuk olarak da sayın

profesör doktor Neslihan inal bizlerle beraber geçtiğimiz

hafta da özellikle işte çocuklukta gelişen depresyon

hakkında konuşma fırsatı bulmuştuk bugün.

Biraz daha farklı bir konuya değinip bipolara da bakacağız.

Çocukluk çağ bipolarına bakacağız daha doğrusu.

Ben sözü çok uzatmadan cem hoca'ya bırakayım.

Daha sonrasında devam edelim. Manik durumu gözümüzün önünde

canlandıralım istiyorum. Yani bir çocukta tipik

karakteristik. Evet bu manik bir repizottur

dedirten. Gözümüzün önüne getirebilecek

şekilde sen anlatırsın onun. Tabii ki şimdi tabii çocuklarda

da mani bizim bildiğimiz hani klasik mani daha çok ergenliğe

doğru daha ortaya çıkıyor ama. Ergenlikten önce bir takım

prodrom belirtiler var. Bazen böyle kısa kısa böyle

yarım, yarım tam anlamıyla bir hani erişkin de sizin gördüğünüz

o full bloom mani'yi görmüyorsunuz ama böyle.

No spesifik birçok belirtiyle gelebiliyor.

Ergen ha bu ne ki acaba diyorsunuz?

Hani kısa ataklar da geçirdiği için.

Aile diyor ki bu çok para harcıyor, çok makyaj yapıyor.

Çok fazla erkek arkadaş arıyor. Orada diyor.

Hani bir birçok tabii karıştırıcı faktör de devreye

giriyor. Dyp olabilir mi acaba işte

ergenlik, kimlik bunalımı mı işte şuy mu, buy mu falan gibi

birçok faktör tabii devreye giriyor.

Tanı koymak gerçekten bu bulduğun başlangıcında çok zor.

Hani birçok çocuk psikiyatristinin çok zorlandığı

bir alan. Böyle karmaşık bir tabloyla

gelebiliyor. Ergen ama takip ettiğiniz zaman

iyi takip ederseniz ve aile de gerçekten hani iş birliğine

yapkın bir aileyse bozukluğun başlangıcında bu bizim zaten

bipoların çocuklarda işte tanısı netleştirirken DSM beşe de

geçerken bu BTA denen tanımlamalar enoes denilen

tanımlamaları aslında klinikte de çok yoğun bir şekilde

görüyorsunuz yani. Karman çorman bir tablo kısa

manik ataklar işte ne süre ölçtüğünü karşılıyor.

DSM ye göre ne sayı ölçütünü karşılıyor?

Ama bakıyorsunuz 3 tane manik belirtisi aynı zaman diliminde

var. 2 gün 3 gün mesela o belirten işte şuradan şuraya

kadar hiç yorulmamış, yürümüş, sabaha kadar uyumamış, çok

alışveriş etmiş, topluyorsunuz. Gerçekten 34 tane var ama 2 gün

sürmüş, 3 gün sürmüş ya da işte size geldiği zaman o belirti yok

ama aile var olduğunu söylüyor. Böyle karman çorman, karışık

laiklik. Çok yoğun olduğu bir tablo.

Bipolar bozukluğun ilk başlangıcı tabii db ile ilgili

birçok belirti de var. Bu çocuklarda işte distribtival

olmaları. Motor hiperaktivitelerinin çok

yoğun olması, akademik başarılarının etkilenmiş olması

odaklanamamış olmaları vesaire gibi.

Tabii orada bir ayırıcı tanıdığı sorunu da ortaya çıkıyor ve bu

çocukların bir diğer sorunu da tabii erken dönemde Metin de da

maruz diyetleri yani bu da sonraki gidiş hayatı da bozuyor.

Benzer bir şekilde ss raylara maruziyet de böyle.

Ben bununla ilgili de çok mücadele veriyorum.

Çocuk biz gelsin de yani gerçekten ses rayları ya da

Metin beni de da maruz kaldıklarında sonradan gidiş

hakları da çok bozuluyor. Bizim çalışmamız da var.

Bir biz türkiye'de örneklem topladık böyle 56 ya da serviste

olan çocuk psikiyatrist kliniğinden işte Ankara var,

istanbul var. Bursa var Konya var doğudan

arkadaşlar var. Vesaire gerçekten izlam

sırasında erken dönemde depresyona maruz kalan mesela

kızların daha hızlı maniğe geçtiklerini gördük.

Biz yani süreç içerisinde bu literatürde anti depresan, maruz

kalan yani Metin ergen, metindat maruziyeti de deprem.

Anti depresyon daha çok replik edilmiş şey var, veri var ama

metif Vedat için de benzer risk geçerli.

Yani bu karışık tablo tedaviyi de karıştırıyor.

Çoğu keremetsel depresyonunu gördüğü zaman.

Çünkü inekse biz o çoğu kere depresyon depresyonunu gördüğü

zaman bir klinstiyan bu depresyon hemen SS rayı

yapıştırayım falan diyor ondan sonrasında.

Kızanıp yani daha hızlı döngüye girebiliyor.

Sonrasında nasıl gidiyor gidişat hani bu program dediğiniz

dönemem aslında prodrom dediğimiz dönemde ki genellikle

bu BTA dediğiniz tabloları görüyoruz işte bu çoğu kere

ergenliğin başlangıcı olabiliyor.

Belki orta çocukluk olabiliyor ama.

Ergenlikte durum daha tabii daha sık gördüğümüz daha da artık

tablonun biraz büyüdükçe işte 15, 16, 17 hatta işte 10 yedide

geldiyse bir çocuk çoğu kere hani erişkin manisine

yaklaşabiliyor tablo ama 13, 14 15 gibi bir aralıktaysa önce

böyle MTA gibi başlıyor. Sonra size geldiğinde daha böyle

netleşmiş ya da takip ettiğiniz daha çok bipolardan şüphe etmeye

başladınız. Daha çok hızlı döngü ve mix mani

özelliklerinin daha fazla olduğunu görüyoruz.

Hani bu bir literatürde de benzerdi ama bizim klinikteki

deneyimlerim beni de yıllardır titani deneyimlerim biraz daha.

Hızlı döngü mesela. Depresyonu ve many'nin inanılmaz

bir çorbasını görüyorsunuz yani çocuklar hatta.

Hatta bunun bende en sevmem eşi de etkilediğini düşünüyorum.

Çünkü mix mani tanımı değişti. Biliyorsunuz DSM beşte eskiden

işte hem depresyona hem maniği karşılayacaktı.

Şimdi öyle bir şart yok. Dolayısıyla çocuklarda

gördüğünüz tabloda tam böyle aslında.

Hani biraz depresyon ortaya karışık biraz mani gibi gün

içinde değişkenlik çok oluyor, çok labil oluyor.

Çocuklar ve yaş küçüldükçe duygu durumda militesini daha sık

görüyorsunuz. Bunun nedeninin de ben yine

regülasyon sistemlerinin de henüz immatür olması ve gelişim

sürecinin tamamlamamasıyla da ilişkili olduğunu düşünüyorum.

Çünkü ergenliğin sonuna doğru bu labilite nispeten daha az

alıyor. Daha ful bilen manidar işte daha

böyle erişkin tip bipolara doğru gidiş daha artıyor ama.

Ergenliğin başı ya da bozukluğun ilk başlama şekli genellikle

karışık ebizotlar şeklinde. Benim klinik deneyimlerimde

genelde öyle oldu. Daha büyük ergenlerde daha

fobulan hani mani de gördüğümüz oluyor.

Tam tam öz hale geliyor. Hı hı?

Evet, evet. Aynen etayı da başka türlü

adlandırılamaz adlandırma. Hâliyle değil.

Mi Fethi deyince çünkü. Herkesten olmayan

izleyicilerimiz de var. Başka türlü bir hastalık gibi

algılamasınlar diye söylemek ihtiyacı duyuyorum.

Evet doğru bakırköy'de bir tanımlama varmıştı.

Bütün ağabey bilir. O da bu bakırköy'de tanı

alamayanmış oluyorum. Evet, evet, işe bazen bir türlü

adlandırılamayan diye kısaltıyorlar.

Bazen de bakırköy'de bile tanımadığı.

O tabii şeyden birazcık 2 şey var.

Orada bir tanesi bakırköyün çok fazla hasta görme ve çok fazla

deneyim. Kazandırma şansı var.

O çok gözden kaçırmamaya yardım ediyor ama daha önemlisi bence.

Tabii çok kısa sürede çok sayıda hasta görmek ve bir bir hizmet

vermek üzerine kurulu olduğu için sistem hızla tanı koyup

yola devam etmek gibi biraz daha fabrika türü çalışmanın doğal

sonucu. Bakırköyün bile adlandırılamadı

ya da bakırköyün bile tanımlama tanımlayamadığı demek hakikaten

seyrek görülüyor anlamına geliyor.

Aslında öyle bir çok açıklaması var.

Evet. Evet, bir şey soracağım.

Benim çocuk erişkin bir poler. Hastaların geçmişleriyle ilgili

konuşurken çok fazla dikkatimi çeken bana ilginç gelen şey hep

ece ayrılık anksiyetesi öykülerinin olması.

Ama bunu bir yerden BB türlü doğrulama şansı olmadı ya da her

zaman şeyi önerdim yani aslında. Aslında bu çocuk psikiyatrist

klinikleri türkiye'de artık daha 4 dörtlük çalışmaya başladı.

Kayıtta tutuyorlar. Dolayısıyla bizimle artık bu

hastaları bir koh şeklinde izleme şansımız da oluyor.

Hani birileri çıksa da şu eskiden bu butoniyi almış çocuk

psikiyatri kliniklerinde hastalar sonra ne oluyorlar diye

baksa acaba hakikaten bir polar bozukluk oranları yüksek midir

diye merak etmişimdir hep. Var mı böyle bir gözlemin ya da

bilgin? Yani şey bilgim var, çok değişik

tarzı. Psikiyatrik bozukluklar

görülebiliyor. Premorbit de diyeyim artık yani

şeyde. Olanlarda gelecekti.

Yok yok bir poler için. Söylüyorum, bir polar için bir

poler primor bir dinle anlatım. Evet, premoritinde yani çok

böyle farklı semptomlar, farklı semptom otorolojiler ama

aksiyete bozukluğu görmeniz. Evet bir miktar hani.

Bozukluğun ilerleyişi açısından da bir fikir veriyor.

Çünkü ayrılmak anksiyetesi için de çocuklarda.

Bütün aksiyeti bozukluklarının anası gibi bakılıyor.

Yani hani ayrılık, aksiyetesi en ilk çıkan ve işte anksiyete pek

durumuna girecek olan çocuğun ya da bireyin aslında ilk emaresi

yani anksiyete bozukluğuyla başlıyor olay.

Belki o kadar spesifik. Yani belki sonrasında ne bileyim

yaygın aksiya bozukluğuna dönüşecek belki.

Ne bileyim panik atak çıkaracak daha büyüdüğünde panik bozukluk

olacak vesaire yani aslında bunların hepsinin de başlangıcı

belki programı bu olabilir deniyor ama anksiyete

bozukluklarının da depresyonla, depresyonun da bipolerle olan

bağlantısını düşünecek olursak, hani o zaman belki bu ilk yine

produrma giren bir süreç olabilir.

Yani bunun birçok belki karıştırıcı faktörü de olabilir.

Ayrılıp aksiyeti ebeveynle de aslında ilişkisi olan.

Bir bozukluk hani ebeveyndeki patolojilerde mi acaba devreye

giriyor gibi bir takım şüpheler de yaratılabilir ama bence de

kort çalışmaları zaten çok kıymetli.

Yani hep yapmak istediğimiz ama az yapabildiğiniz ama bilimsel

literatüre her zaman en iyi bilgiyi veren çalışmalar, yani

aslında bunların yapılması gerekiyor.

Bende katılıyorum hatta bebeklikten itibaren.

Eee, keşke bipolar annelerin çocuklarını böyle bebeklikten

itibaren takip etme gibi bir çalışma.

Planı evet. Kesinlikle.

En çok bilgiyi onlardan elde ediyoruz aslında.

Yani şimdi uzun süredir takip ettiğimiz hastalarla ilgili

değil mi? Timuçin senin de öyledir.

Yani ikimizin de 25 30 yıllık hastalarımız var.

Mesela ailelerini de biliyoruz. Bir de ben sizin işinizin.

Ciddi bir zorluğu olduğunu düşünüyorum.

Anne babalarla da mesela ergenlerle hani ergenlik bizde

epeyce uzun sürüyor olduğu için ben anne babalarla görüşmem

gereken pek çok moka görüyorum. 18 30 arası hatta kırka kadar

bile anne babaları, eşleri, işlevsellik düşükse anne

babaları sizin için her zaman anne babayla da iyi bir ilişkiyi

kurabilmek ve sürdürebilmek çok önemli.

O yüzden bir hastanız olduğunda aslında.

En az 3 kişiyle 34 kişiyle iyi ilişki kurmak sürdürmek, aileyi

kaybetmemek zorundasınız. Yani işbirliği olmadığı sürece.

Iıı ilerlemek mümkün olmuyor. Benim tecrübem böyle.

O yüzden yani çocukçuları ayrıca tebrik etmek lazım.

Çünkü her bir vakaları 3 vaka gibi oluyor en azından.

Evet, erişkin psikiyatristini de biliyorlar, bilmek zorundalar

zaten. Dolayısıyla böyle evet çok

boyutlu görmek çok önemli hakikaten.

Kesinlikle. Yani.

Hiç sormak ist yok sen söyle devam et.

Yok yok ya hep şey denir de takım gibi düşünün.

Hani anne baba ve işte psikiyatrist üçünün bir takım

hareket etmeniz gerekiyor aslında diye.

Yani onları takımın bir üyeleri gibi görmeniz gerekiyor.

Yoksa gerçekten ilerlemek çok zor.

Eskiden çocuk psikiyatristleri ama o anne babaları epey

hırpalarlardı benim. Asistanlığımın başlangıç

dönemlerinde çok iyi hatırlıyorum.

Yani onlarda ise tedavinin parçası gibiydi adeta ama şimdi

bu takım ruhunun gelişmiş olması güzel.

Değişik. O birazcık bence şeyden de isim

için abi yani biraz çocuk psikiyatristide evrim geçiriyor

ilk bizim. Hocalarımız ilk önderlerimiz

biraz psikoanal insan de fazla bence etkileniyorlardı.

Hatta bazen hani böyle tamamen aileyi soyutlamak gibi bir şey

ya da ne bileyim. Aileyi farklı bir şekilde ele

alıp çocuğu farklı bir şekilde ele almak gibi de yaklaşımlar

olabiliyordu ya da her şeyi böyle dinamik psiko dinamik

üzerinden yorumlama orada tabii ki.

Anneyle babayla olan çatışmalar çok fazla tamamen ilişki

üzerinde çalıştığınız için çıkıyordu ama şimdi tabii daha

böyle çoklu bir bakış açısı geniştirme gelişince çocuk

psikiyatristin de bu işte gelişimsel psikopatoloji

dediğimiz olaylar işte. Nöro gelişimsel bozuklukların bu

kadar iyi anlaşılması işte çocuklarda da depresyon

geçirebilir. Çocuklarda bir kolera olabilir,

bunların anlaşılması. Hani bence bakış açısını çok

değiştirdi. Ya riskli inindir galiba hasta

aile kitabında çok çok eski bir bir şey ama şöyle bir şey

hatırlıyorum. Galiba onu günsel koptu, gel

hoca da söylerdi en zayıf halka çocuktur.

Genellikle ailede diye ve o kitapta da bir.

Iç, dinamikte bir problem varsa o en zayıf halkadan görülür hale

gelir. Dolayısıyla doların içindeki

boru gibidir. Patlak varsa her zaman sızdığı

yerde değildir. Sorun başka bir yerde

aramalısınız ama siz duvarda orada görürsünüz.

Dolayısıyla çocuk geliyor bize ama aslında iç dinamikte büyük

problemler var diye yazar da öyle hatırlıyorum.

Işte onu ben şey diye anlatıyorum.

Zaman zaman karşımıza ergen geldiği zaman veya işte genç

yetişkin aslında o ailenin semptomu olabiliyor.

Yani aile içindeki dinamik semptomu olabiliyor.

Bunun için de eski hocalarımızın yaptığı gibi tamamen analitik

bir bakış veya bilinç dışıyla uğraşmaya gerek yok.

Aile empatiyle yaklaşıp da eğer bir formülasyon yapabilirsek.

Aileye bir sempati empati ikisini birden duyma imkanı da

olabiliyor. Çünkü çok zor durumda kalmış

kişiler istemeden de. Olumsuz etkiler gösterip.

Ler çocuklar üzerinde. Mutlak.

Buradaki küçük bir müzik molası verebiliriz.

Bugünkü müzik parçası olarak Martin lans tumden cloud bari

mayıs'ta dinleyeceğiz. Daha sonrasında tekrar

birlikteyiz. Müzik arasından sonra tekrar

birlikteyiz. Ben sözü tüm hocaya bırakayım.

Çok güzel, çok teşekkür ederiz. Neslihan yani ufuk açıcı oldu.

Özellikle bu çocuk psikiyatristinde bir polarite

meselesi. Bir son soru şeyi sorabilir

miyim izninle? Ben hep şey dedim.

Bu petburg ekibinin tabi şeyi hazırlıyor olması.

Ds m 5 hazırlıyor olması bu çocukluk çağı ikinci davranış

çocukluğu vesaire ya da neyse bir poler öncülüğü bir takım

tanı kriterlerinin girmesini sağladı.

Ne diyorsun yani çekten onların bu bipoler deneyimlerinin

katkısı olmuş mudur? Bunda yoksa zaten zamanın ruhu

buydu ve nasıl olacaktı mı? Yani şimdi DSM dörtte çok ciddi

sıkıntı vardı çocuklara. Biz onunla ki kriterlerle şey

koyamıyorduk. Tanı koyamıyorduk ve çok ciddi

bir tartışma da vardı. Çocuk psikiyatristi camiasında

hani duygu durum çalışan araştırmacılar üzerinde.

Ben 2.000 yılların başlarında bu konuya merak saldıktan sonra

2.000 üçte hani daha fazla gördüğü arttırayım, bilgi

artırayım diye ena yemeği gittim.

Ben gitmeden hemen önce yani 2.001 yılında bir yuvarlak masa

toplantısı yapıldı. Ena yeme içte ve o alandaki işte

en önemli araştırmacılar toparlandı.

Denildi ki biz çocuklara nasıl tanık olacağız?

Yani çocuklara tanı koyamıyoruz ama böyle çocuklar da var.

Hani böyle bir sürü bir. Tomba gelen çok ağır gerçekten

bu çocukları baş etmek çok zor. Aileler de dağılmış durumda,

işte çok ciddi duygu durum belirtileri var.

Kimisinin adresyon sorunu var işte kimisinin kendine zarar

verme, işte su isit bir sürü yere gidiyor.

Dolayısıyla hani biz buna nasıl tanık olacağı, nasıl tedavi

edeceğiz? Dyp desek.

Dm'ye uymuyor. Bir de orada şöyle bir

tartışmada vardı, o yaş o çağlarda mesela.

Şeyde. Yine harvard'da bir durumun çok

böyle bipolarda çok şey bipolarda değil de dyp'de çok

böyle önemli bir isimdi. Çok çalışmaları vardı.

Mesela o db'lerin bir kısmına diyeyim.

Hani biraz daha duyguların belirtileri yoğun olanlara dep

şey bipolar diye tanımlamaya başladı.

Sonra başka kliniklerden de böyle buna benzer işte yok.

Çok hızlı döngülü işte 365 gününün her gününde döngüleniyor

işte. Ultra diyen döngü ultras döngü

falan gibi böyle tanımlamalarla böyle değişik değişik

tanımlamalarla çocuklara tanı koyma gibi bir efor içerisine

girdik. Çeşitli araştırmacılar ama çok

çetinli tartışmada var. Hani bu gerçekten bu çocuklar

bipolar mı değil mi? Dolayısıyla bu yuvarlak masa

toplantısı yapılıyor. Bir uzlaşmaya varalım falan DSM

ile de bir yol alınamıyor. Diyorlar ki 3 tane fenoit

tanımlıyorlar işte. Bir dar fenotip bir geniş

fenotip, bir de orta intermet gibi bir fenotip.

Yani bu dar fenip bindiğimiz klasik monni bu.

Orta fanatik dediğimiz yine böyle BTA dediğimiz tabloya uyan

hani tam böyle süreyi de karşılamıyor, o sayıyı da

karşılamıyor diyen çocuklar bir de geniş ve not diye bir fenotip

tanımladılar. Bu da sivil mutlu regülation

diye geçiyordu. O zaman işte şiddetli duygu

durum düzenleyememe bozukluğu. Bunun içinde işte kronik yeri

tabiite var. DB semptomlarının çoğu var ama

dyp ile açıklanamıyor çünkü. Duygu durum belirtileri çok

yoğun olan çocuklar, özellikle kronik, irtibıl ve işte haftanın

2 üçünde öfke nöbeti patlaması olan çocuk grubu olarak tanı

kriterlerini bu şekilde sıraladılar ve bunu böyle

yayınladılar. Bizim şeyde jackapın dergisinde

sonrasında. Işte benim de yanına gittim.

Ena yemeği için çocuk bir polar araştırma Grubu Başkanı olan

elon livel nohut hani yıllardır da sağ olsun hala da bir

konsorsiyum ürettiği yönetiyor ve o konsorsiyum var.

Artık uluslararası bir konsortun hâline getirmeye çalıştım.

Türkiye olarak içindeyiz, hatta bizi teşvik ediyor.

Hani türkiye'de bir çalışmıyor, yapın ben de size destek

olacağım diye. Dolayısıyla KO yıllardan 2.000

yılların başından bir protokol oluşturalım ve dedi ki bunlar

farklı bir şey olmalı. Grup olmalı, bunlara bipolar

olmamalı ama amerika'da o çok dert yanıyordu.

Bana da çok söylüyordu. Çok ciddi etiketleme sorunu var,

over dayak var diyordu. Yani çocukların birdenbire çünkü

o istatistiklerine de bakarsınız ve yukarıya.

Doğru gitmeye başladı. Tanı oranı bipolar çocuklarda

acayip bir bipoler tanısı konuyor.

Bu böyle olamaz. Bu farklı bir bozukluk olmalı ya

da farklı bir varyant olmalı. Buna bir polar dersek bu

çocukları boşu boşuna bir polar sınıfına sokarız ve birçok zar.

Ar görebilirler. Onun bakış açısı buydu ve sonra

2 binli yılların işte DSM 5 çıkana kadar ki periyodunda.

Onlar bu konuyu çalıştılar. Ben ilk gittiğimde.

Protokollerini indirdim. Bana dedi ki ilk önce bu

protokolleri, oku protokolleri okudum.

Hani vaka seçilirken vaka toplantılarında onlarla birlikte

çalıştım vesaire ama yıllarca sürdü.

Orada çok çeşitli şeyler vardı. Çalışmalar nöropsikolojik

testler yapıldı. Beyin görüntüleme testleri

yapıldı. Bu gruba tedavi treallar

yapıldı. Mesela estolopram verildi, bir

kısmına bir kısmına lityum verildi.

Lityum başarısız oldu. Yani niçin etki etmedi bu

çocuklara? Estağfurullah işte medife'da eş

verilirse bi tık iyi sonuç verebilir diye bir ön bulguyla

daha birkaç yıl önce yayınlandı. Bütün bu çalışmalar

tamamlandıktan sonra evon tabi ena yeme hiç araştırmacısı ve

güçlü bir isim olduğu için DSM üstünde etkin bir rolü vardı

zaten DS minin. Çocuk eee.

Tanı başkanı da danipheen danipheen da zaten en m işte

beni de çok bir arada olmaktan memnun olduğum bir çok değerli

bir araştırmacı ya bunlar hepsi bir aradalar ve orada daha

etkinler ve bunlar DMDD tanısını oraya koydular ama DMDD tanısını

hani biraz daha revize ettiler işte elon dedi ki David copper

bunu değiştirdi dedi. DMD yaptı biz asm dy biz dedik

esendi daha güzeldi niye DMD yaptınız işte David copper

değiştirdi dedi. Bunu diyen ddi yaptı.

Işte dy b şeylerini filan çıkardılar.

Oradan kriterlerini bunun nedeni de işte dyb'lerin de çoğuna bu

tanık konmasın diye orada birazcık revize ettiler.

Şeyleri tanı ölçütlerini dolayısıyla bunu birpolar

spektrumun içine koymadılar. Dediler ki bu birpolar değil, bu

ayrı bir bozukluk diyerek onu depresyonun içine koydular.

Depresyonun içine koydular. Bunun bir nedeni de bir kaç tane

izlem çalışması var. Bu çocukların işte erken

erişkinlikte daha çok depresyon anksiyeti bulduğu çıkardıklarına

yönelik. O yüzden zaten eksiklopram

çalışıldı falan yani. Dolayısıyla bunların hani bir

poler olmadığını düşünerek DSM beşe böyle bir tanı kategorisi

eklendi. Ama bu çocuk biz kendisinde çok

diğer araştırmacılarda karşılık buluyor mu?

Bulmuyor mesela pepsburg'da da petsbuk etkili bir gruptur.

Orada da hatta Rasim bey'in çok çok da iyi arkadaşım.

Bir polar kliniğin başında şimdi.

Onunla da hep konuşuruz zaten o bipolar kliniğinin şifre hep

uzun yıllardır. Orada çok büyük bir tartışma

olduğunu, hatta bunu borç bir mahallede çok net bir şekilde

söyledi. Bu tanı immatür bir tanıdır.

Utanın ne olacağı belli değil. Bu hani gerçekten bir tanımıdır.

Sonrasında hani bu çocuklar farklı bir şey de.

Biz bunun öncülüğünü mü görüyoruz?

Bunların bipolar olmayacağı ne kadar net ve kesin bu gerçekten

tartışılıyor. O yüzden şu anda dm d denin

geleceği ne olacak bilmiyorum ben hani.

Bir sonraki tanı kitabında yer alır mı yoksa bunu değiştirirler

mi? Başka bir yere mi evrilir?

O ayrı bir şey. Ama hani şunu biliyoruz ki bu

duygu durum spek durumunda. Çocuk çerçevesinde işte bu daha

farklı bir grup. Bu karışık duygu durum

belirtileri ve kronik ritabilitesi, kronik

ritabiliteye eşit eden öfkesi olan çocukları bipolar olarak

sınıflandırmayalım diye bir. Yaklaşım var ama bunun yanı sıra

diğer bipolar kriterlerinde doğru eğitim için abinin de

dediği gibi pet spor'un etkisi oldu.

Çünkü peet spor kobi çalışmasını yaptı.

Kobi birkaç merkezde bir çalışmaydı ama.

Başı çeken fesbuk, yani esas bütün olguları alıp yıllarca çok

uzun yıllar takip ettiler gerçekten ve bu takip verilerini

veren onlardı ve onlar tanı kriteri olarak hani bipoların

tanı kriterlerinde etki oldu, değişiminde etkili oldu diye

düşünüyorum. Ama bnd'de apayrı bir koldan

geldi. Yani onu böyle çocuk çocuklukta

görülen bir hastalığın ya da ilerde bir peler olacak bir

şeyin öncülüğü olarak koymadılar da daha çok elon lewan of thunda

etkisiyle o daha çok çocukluğa, münhasır, oraya has bir şey

olarak yerleştirildi ve senin de isabetli altını çizdiğin gibi

depresyonu daha çok yordayan bir hastalık.

Tablosu gibi görünüyor, değil mi?

Erzurum önemli. Ama onu soracaktım mesela sivil

multise güler için hep. Pediatrik bir forlar bozukluk

dendiğinde, geçerliğinden şüphe etmeli miyiz diye tartışırdı ve

ağır duygu durum düzenleme güçlüğünü tercih ederdik.

Sonra ben dmd'd dediğini tam soracaktım.

Ne kadar şimdi ne kadar koyuyorsunuz?

Bu tanıyı filan diye onu biraz açıklayalım da ama yani yıkıcı

duygu durum düzenleyememe bozukluğu diye mi çevireceğiz?

Evet, öyle çevireceğiz. Tamam ve artık o depresif

depresyon bozuklukları arasında yer alıyor.

Hani bir açıklama yapalım diye DMBD diye açıklık getirelim diye

bir polar bozukluklar içinde değil, depresyonla ilgili

bozukluklar için. Onların arasında çocuklukta

başlamış olma koşulu olan tek tanı.

Bunlar öfkeli çabuk öfkelenen sürekli aslında öfkeli veya

depresyonda olmaya meyilli olan ama ileride belki.

Hipomani de geliştirebilecek olan vakalar değil mi?

Ama aslen bir depresyon tanısı bu.

Evet ya o konu biraz plu yani hani gelecekteki halleri

birazcık plu gibi hani belki depresyon bu kalır yoksa

depresyondan tekrar vipo mı evrilir?

Orası biraz ama ilk bulgularda diyorlar ki dm d de bipolar

kadar aile yüklülüğü aile bi. Le bipolar yüklüğü yok.

Yani bu ayrı bir şey. Subtik hani genetiğine de

baktığımız zaman deniyor ama bunu bence izin çalışmaları

herhalde daha şey yapacak netleştirecek ileriki vadelerde.

Yani, umarım ki şey olmaz. Geçerliliği konusunda yeterli

takip yapılmadan. Çok büyük maliyeti olan genetik

çalışmalara sağlam ferışmaları olarak doğrudan sokulmazlar.

Türkiye'ye en en çok üzüldüğüm şey o çok maliyeti yüksek.

Genetik araştırmalara böyle. Henüz geçerliliği çok iyi

olmayan şeyleri koyabiliyoruz bazen ve.

Ya işte. Daha küçük fenotipleri çalışmak

yerine genel tanıları çalışıyoruz.

Belki onlar daha geçerlendikten sonra genetiklerine bakmak daha

iyi olur. Gibi mi?

Önce koort lazım. Önce koort lazım, bu neslihanın

da. Söylediği gibi, çünkü bu çok

geniş böyle bir tane aslında hani konvorminity de çok fazla

hani otizm çıkaralım bunun içinler dediler.

Çıkaralım db'yi çıkaramıyorum çünkü dy b çok fazla bunlarda

%80 yani neredeyse şeyi var, eş tanısı var o yüzden böyle hani

genetiği de çok karıştıracak bir şey.

Bence de önceki Türkiye edilmesi lazım yani.

Sağlam fenotip lazım. Evet, evet kesinlikle.

Geniş venotik yani zaten öyle çıktı ya ortaya geniş penotik

bunlar. Yani zaten hastalık temelli

değil de belirti. Sine yani işaret ya da belirti

temelli fenotipleme yapılabilirse en sağlıklı olan o

oluyor. Tabii o da çok kolay değil tabii

ki yine de bireysel farklılıklar.

Hani böyle haydi yüklüğümden belki itmek daha mantıklı olur.

Valla çok teşekkür ederiz. Sizin isem ben bütün sorularımın

cevabını aldım, arkadaşlarımı bilmem ama.

Çok çok teşekkür. Ederim teşekkür ederiz.

Ben teşekkür ederim. Benim için bir keyif de çok

mutlu oldum. Sizlerle birlikte olmaktan.

Bu bölümün sonuna geldik. Bu bölümün sonuna gelince yine

bir ressam ve resim hakkında bilgi vermek istiyorum.

Bugünkü ressam olarak alfresliği.

Resim olarak da lopon demore more köprüsü diye çevirebiliriz.

Sanırım 10'a çıkart size sunacağım.

Sizle 19. Yüzyılın sonlarına doğru yaşamış

bir ressam. 1.839 yılında paris'te doğuyor ancak

fransa'nın farklı bölgelerinde yaşıyor özellikleri doğa

resimleriyle ilgili çalışmalara ön plana çıkıyor.

Eee ingiliz kökenli bir ailenin çocuğu paris'te doğmasına rağmen

çoğunlukla ingiltere'de büyümüş diye biliniyor.

Sanata olan ilgisi genç yaşlarda başlıyor ve paris'teki ekolde

buhard'da güzel sanatlar okuluna kaydoluyor ve orada eğitimine

devam ediyor. Burada ünlü ressamlarla

tanışıyor. Özellikle Kamil, pisero ve clot

mona gibi. Ressamlarla tanışıp izlenimcilik

akımına ilgisini pekiştiriyor. Eee ben sislerle ilgili şunu

söyleyebilirim, kendisinin birçok dua resmi var.

Bu resim oldukça ilginç bir resim, bir köprü, manzarası,

ışık ve gölgelerle ilgili yaptığı bu resimdeki şeyler

bence çok güzel. O yüzden bu tabloyu seçtim ben.

Bu resmi orsay müzesinde paris'te görebilirsiniz.

Biz dinlediğiniz için çok teşekkürler.

Haftaya tekrar görüşmek üzere kendinize iyi bakın.