Yankı Yazgan ile Sohbet (I)

Herkese merhaba diken bahçesi vaat etmiyoruz.

Podcastinin yeni bölümünden sesleniyoruz.

Ben doktor tasin rolas bu potkes bölümünde benimle beraber

profesör doktor timuçin Nuray, profesör doktor cemmet paşaoğlu,

doktor ibrahim aylak ve konuk olarak da profesör doktor yankı

Yazgan var. Eee.

Bu bölüm bizim açımızdan özel. Çünkü yankı hocayı uzun süredir

biz konuk etmek istiyorduk. Bu bölümde aslında hani

psikiyatrik tanlar üzerine dikkat eksikliği ya da işte

otizm üzerine konuşmayı düşünüyoruz ama bakalım sohbet

bizi nereye götürecek böyle başlayalım.

Ben sözlü temuçin hocaya bırakayım.

Temuçin hocaya yan kocayı tanısın.

Daha sonrasında devam edelim. Ben bildiğim kadarını

söyleyeyim, yankıya ilk asistanlık günlerinden beri

tanıdığım için bunu ben yapabilirim, izin verir, harika.

Tabii ki tabii ki. Ben Marmara tıp fakültesine işte

engin geçtiğini ve. Sonradan gelen sefa sarı

beyoğlu'nu gittiğim yıllarda yankı da işte henüz asistanlığa

başlıyordu ve o da asistan olmamıştı ama olacağı belliydi

ve marmara'ya gidip gelmeye hatta böyle seminer gibi şeyler

anlatıp. Miga'dan gidip geliyorum.

Daha sağlık ocağındaki görevinden tahin çıkartamamıştım

ama. Gece otobüsle gelip değil mi?

Otobüse dönmek üzere. Yankı yazga ne g tıpta sonra

daha öncesinde Ankara fen liseli aslında bunu da söylemek lazım,

oradan başlatalım. Hayatımızın formatlandığı.

Yer ege tıblı sonra Marmara Üniversitesinde psikiyatrist

yaptı. Sonra 92, 90 beşti yanılıyorsam

düzeltiyor, yayıla gitti. Orada çocuk psikiyatristi

çalıştı. Lakman'la beraber.

Lackmanın. Beraberinde onun ne kadar önemli

olduğunu ekleyeyim benim için. Hiç tabii ki yankı gibi

çalışmadım. Keşke çalışabilseydim.

Onunla çok çok kıymetli biri bence.

Çok özverili insandır, özgün bir düşünür yani.

Sonra geldi burada devam etti. Çocuk psikiyatristine pek çok

şey yaptı işte. Bir vakıf kurduğu bir bir aile

çalışmaları yaptı. Toplum çalışmaları yaptı.

Hiç bırakmadı işin ucunu. Bu arada tabii gazetelerde

yazdı. Eski yeni 1.000 yılda yeni

gündemde bir takım dergilerde Cumhuriyet bilimi teknikle hala

bir günde yanılmıyorsam. Aslında kimsenin bilmediği bir

yanı da olsa gerek. Öyledin dimi yankı,

karikatürcüler derneği birisi misiniz?

Ha tabii tabii ki diyorum. Yani çok iyi bir karikatüristir

küçük bombacalar da yapardı. Cumhuriyet benim zese.

Mahlasıyla doğru. Matematikle ilgili şeyler

yapıyordu. Zeyse herhalde.

O ne o ben onu bilmiyordum, o kadar konuştuk.

Buraya hiç yenmemişiz bak. Iyoruz, değişik şeylerle meşgul

olarak yani. O resimli bilmeceden enteresan

bir şey var dediğin bir dönem ze diye kullandım.

Sonra şey oldu ze karakterlerden biri oldu.

Maksat bilmece olsun diye bir başlık koyduk son hatta öyle bir

kitapta yayınlandı duruyor yani. Şeyde bende de böyle bir.

Kitabın evet şimdi yani şöyle bu tabi. 2 tane şey oluyor yani

burada hani kişisel şey tamamlayalım.

Ana konuya geçmeden önce belki ama benim için de önemli bir şey

dikkat ettiğini sevindim tüm için.

Şeyde yani matematiksel düşünme diyelim.

Matematik ve mantık yani o matematik mantığı hep bana

ilginç gelmiş. Yani zaten bir şeydir böyle.

Süper bir matematikçi, bir çocuk değildim.

Yani çok parlak arkadaşlarımız vardı ama ben de meraklıydım.

Uğraşmayı seviyordum. Ben liseli olacak kadar.

Evet. Bilmece bilmece gibi kullanma bu

cintic amerika'nın da falan makaleler, çıkar şeyler çık

bilmeceler çıkardı işte smıl yanı diye bir adam var bunu

yaptı. Hani işte bu mantık.

Ve bir şeyler onları bir yandan da tabi karikatür de yaptık için

ben yani uzun bir süredir yapıyorum işte.

Onları nasıl böyle hikaye eleştirmeye filan belki

örneklerini instagram hesabıma koyayım.

Bakayım bir kaç tane eskiler duruyalım de.

Düşünme üzerine mesela düşünmeye meraklı düşünmede de arka plan

sezme, niyet okuma gibi konuları hep meraklı olmuş olduğumu.

Şimdi tabii işin teorisi öğrendikten sonra bak ben

bununla ilgiliyim imişim. Aslında şöyle bir tipmişim, bir

tür oto analiz gibi. Yani öyle bir iddiası olmasa

bile nasıl bir kafan işlediğini asla anlamaya başlıyorsun?

Tabii ki bunu genç veya ergensen ergenken sana kimse senin kafan

şöyle işliyor aslında şunu şöyle yapıyorsun demiyor.

Yani hele hele bizim kuşağı hiç kimse demedi.

Özel bir disfonksiyon çıkmadıysa hani böyle çok dayanılmaz bir

disfonksiyon olmadıysa öyle kalıyorsun yani ne olduğunu.

Anlayana kadar bayağı bir zaman geçiyor yani.

Hatta yeri gelmişken belki o çizimle alem 12 tane göndersen

de Tahsin onları pottin sonunda eskiden twitter'da yapıyordu.

Şimdi artık blues'da yapıyor. Yani mecburen.

Şey, tabi ki artık sadece oradayız.

Bu arada izleyenler duysun. Ben de onu yapmaya çalışacağım

yani? Gördüm sen orada varsın.

Çok yani çok yeni girdim. Olacaksın, evet, bir çok insan

öyle orayı biraz yedek gibi tutuyor.

Dut pek çok insan. Ama şimdi artık daha yerleşmeye

başladı. Biraz elon muskı kızan herkes ve

daha doğrusu bu toplumdaki yüzlerce.

Hastalarını da satarak evet. Yüzler gezerek işte her zaman

bir takım kahve dükkanlarına yönelmiyor.

Böyle yerlere de yöneliyor. Şimdi buraya da yönelmiş

durumda. Iyi de oluyor tabii bir yandan.

Sinan özüek yazdı, geçenlerde bana ya bırak artık şu twitterı

da blueska'ya gel diye değil mi? Toplam.

Bırakmış. Çizimleri tanıtır seni.

De orada yer alırım. O ressam kimliğinle.

Paylaşmak hoş değildir diyor. Yani iyi değil artık ruskay da

yapalım, ne yapacaksın diyor. Çizgici kimliğim den şey

bahsettiğinizi seviniyorum çünkü o benim en zayıf noktam yani

böyle abi resimlerimi göstereyim mi?

Falan diyesi gelen tipler olur ya böyle.

Nasıl zayıf noktaya? Zayıf.

Derken ya şey olarak zayıf noktaya yani benim çizgilerimi

beğeniyorlar filan hani? Denmesi hemen bir heyecan

veriyor. Hani size bir şiir okuyayım mı

demek gibi bir şey. Enteresan bir şekilde tabii bu

genç meslektaşlardan dinleyenler açısından da bir ilginç olabilir

ve bu gazeteye yazmak. Tabii bu dediğim 1.900

seksenlerde oluyor. Televizyon 32 kanal TRT, bir TRT

22 var mı? Onu bile hatırlamıyorum.

Işte gazeteler gazete alıyorsun, gidip bir ekmek bir gazete

aldığın zaman gazetenin önemli olduğu bir zaman.

Cumhuriyet gazetesinin o dönem 200 300.000 sattığı falan

galiba. Cep telefonlarının olmadığı.

Öyle bir şey. Öyle bir zaman henüz olmadığı.

Evet, değişik bir zaman bu, fakat bu gazetelere yazma işi

yani ben böyle popüler yazı yazmak, çizgi çizmek, bir

şeyleri öğretmenlik yastı, bu cebin bahsettiği gibi bir tür

hani Ahmet Mithat efendi'nin psik.

Iyatriye ve işte matematikle ilgili olanı falan gibi bir tip

oluyorsun yani? Fakat enteresan bana, hani

asistanken daha çünkü. Yazmaya insanların ne kadar önem

verdiğini gösteriyor işte. Mesela efendim filanca sizi

arıyor bir bir. Tane tanıdık birisi tanınmış da

birisiydi. O zaman da hala öyle birisi işte

annemi getireceğim size falan dedi. 1.988 yılından

bahsediyoruz bir yıllık asistanım iyi falan dedim.

Damlar beni orada bir hoca sanıyorlarmış marmara'da tabi.

Hanımefendi iyi aşlıca bir ağırlık anket tepesi olan birisi

geldi fakat çok da tatlı bir insandı.

Allah rahmet eylesin. Şimdi işte bu yankı bu dediler.

Ondan sonra ben gittim, hoş geldiniz filan kadın böyle

girmeye başladı. Herkeste şaşırdı çünkü uzun bir

süredir hani veya bir omega face falan durumunda böyle bir çok

ağır bir depresyonda olan. Dedi ki bana baktı bu muymuş

dedi bu çocuk ya dedi. O nedenle bu yazar çizerlik yani

bu tür hani vazifemiz olmayan hani he indeksine katkısı

olmayan tipte yazar çizerliğin. Bana bir avans verdiğini

söyleyebilirim bazı şeylerde, yani çok o sırada tam henüz hak

etmemiş olduğum bir noktaya o yoldan.

Yüzünü güldürmüşsün? Evet.

Mesleki mesleki kıdem verdi. Yani oradan bir derece

yükselttik gibi. O yüzden topluma dönük bir şey

yapmak. Ama bu tabii şimdi bugün sosyal

medyada koyup mesela dans etmek falan gibi değil.

Yani mesela o da ilgi çekici gelebiliyor insanlara.

Şarkılar, şarkılar, türküler söylemek ya da kadeh kaldırmak.

Ya o anda war olun söylediği hani bir gün herkes 15

dakikalığına meşhur olacak kapsamında o senin söz ettiğin

şey. Sen o zaman meşhur oldun ve

devam ediyorsun yani o apayrı. Öyle bir şey verdi.

Hani bana da çok şey kattığını söyleyebilirim.

Yani bugünkü konferans gibi, yani insanlarla doğrudan temas

etmek ve insanlara anlatmaya çalışmak.

Çalıştığımız alanı yapmaya çalıştığımız işi anlatmaya

çalışmanın ve anlatmak için aslında kafanda hazırlık

yapmanın ve o sırada insanlardan.

Aldığın geri bildirimin bir şekillendirici etkisi oluyor.

Yani başka bir düzlemde aslında klasik bir doktor hasta otorik

ilişkisinin içinde olmadan. Ama yine de o kimlikle.

Evet, başka tür bir ilişki? Tabii böyle sadece yaptıklarını,

nil yapamadıklarını anlatmak. Bir de o var tabi tabi o sırada

onunla karşılaştırırız. Bugün aynen öyle oldu.

Aslında şeyde de öyle. O anlatı yazarken de öyle yani

Ahmet Mithat efendi de öyle hissediyordu.

Eminim şabon diye biri var. Yazarı o hikaye yazmak, anlatı

yazmak, gazete arkadaş arıyorum ilanı vermeye benzer diyor.

Yani bir takım. Tam da bir.

Karşılıklılık arayışı da oluyor yazan kişinin ya ben onu çok

hissediyorum. Mesela bloga yazı koymak.

Tabii gazeteye yazmışlığım yok. Benim bir sefer dışında düzenli

yazmışlığım yok ama blog veya birileriyle işte yani hikaye

yazmak da öyle hitap etmek birilerine ve bir arkadaş

bulmak, yani onunla karşılıklılık hissedebilmek.

Ot kez bir yandan da herhalde bir yazarlar bu dediğimizi

yazarlığa aykırı görebilirler yani.

Bir bazı insanlar için de bir hedef kitle ya da bir kavram

olması. Mesela edebiyatçılardan

bazılarının pek öyle düşünmediğini sanki düşünüyorum

ama ne? Dersin hepsi birden öyle

düşünmez. Ama yazarı olmakla iyi

edebiyatçı olmak falan aynı şey değil.

Yani biz. Sürü besteleri yazan var 10'a

çıkart bakarsanız her yerde bütün dünyada yani.

Türklerin beceri aynı zamanda da.

Evet ama o bir iş. Ya da meslek.

Ney doğru? Bir varoluştan farklı bir şey

yani? John dreshon falan gibi

birilerine. Diyorlar, evet, evet, yani işte

ne bileyim. Balzak ile dostoyevski'yle ya da

ne bileyim işte. Daha bizden Yaşar kemal'le filan

kıyaslanmayacak bir şeydi o bu arada onun için çok.

Eğitici, öğretici, konuşucu olur ama.

Gerçekten muradını doğru dürüst aktarabilmek ve bunu yaparken ne

yaptığını da bilmeye çalışarak. Yapmak çok kolay bir iş değil

gerçekten. Can bir de onların arasında

geçiş yapanlar oluyor. Ya.

Arada bir para kazanmak için yazanlar oluyor.

Orasını da gerçekten edebiyatçı olanlar oluyor.

Yani arada bir geçiş yapanlar oluyor.

Evet. Ben tam banatı şöyle bir soru

sorsam, yankı sana. Bu.

Hani çocuk psikiyatristinde geçirdiğin 30 yıl.

Düşünürsek. Bir yerden bir yere geldi.

Çocuk psikiyatristi de Türkiye de sen de, ben de herkes.

Ve tabii çocuk psikiyatriste ilişkin psikiyatristi de, yani

genel olarak psikiyatri de çok yol katetti ama çocuk

psikiyatriste onun gerçekten birkaç katı yol katetti.

Çünkü yoktan var oldu neredeyse. Sen de zaman zaman söylersin

yani o zaman hiç bir şey bilmiyorduk.

Şimdi birazcık daha deneyimimiz, tanıklığımız ve.

Iyi kötü, onun 10 katı 100 katı araştırmalar var ve bir şey

söyleyebilir hale geldik diyorsun. 30 yıl önce olmayan ya

da derme çatma olan tanılar var. Tırnak içinde bugün de üstünden

üstünde çok fazla konuşulan ve tanı olarak artık duvara asılan

neredeyse tanılar var. Bu süreci değerlendirirken.

Bu rahatlatıcı bir şey oldu mu senin için ya da çocuk

psikiyatristleri için bazı. Şeylerin, gelişmelerin çokluğunu

hızını mı? Gelişme diyecek miyiz

bilmiyorum. Hani ne olduğunu bilmediğimiz

karma karışık şeyler vardı. Sonra adına şizofrenik dedik ve

duvara astık. Şimdi bu gelişmeme o ayrı konu

ama o rahatlatıcı bir şey mi değil mi?

Kısmı apayrı bir konu ya. Yani işte sık sık konuşuyoruz.

Otizmden nöro çeşitliliğe. Bir yelpaze oluştu.

Çizmem başka bir şey. Bugünkü konuştuğumuz bambaşka

bir şey. O zaman işte minimal brandes

function metre d denilen tanı başka bir şey.

Bugün dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu diye

ağzımıza neredeyse sakız olmuş olan herkesin kullandığı tanı

başka bir şey. Bunun böyle keskinleşmesi ve

netleşmesi ama aynı zamanda biraz da.

Klişeleşmesi meselesi nasıl? Değerlendiriyorsunuz?

Çok geniş bir. Partisi çok yeni bir doğru,

doğru bir soru şöyle bir şey diyeyim, yani bir kere her ne

kadar yani bir çok sayıda gelişme yani özellikle nörobilim

genetik alanındaki gelişmelerin düşüş tarzımızda bir etkisi

olduğunu düşünüyorum. Çocuk psikiyatristinde çocuk ve

ergen psikiyatristinin bir yani. Çok hızlı değişen bir süreç ve o

süreçte çıkan aksaklıklarla ilgilenen bir alan olması yani

18 yılın içine yani kabaca 18 diyorum.

Öyle bir 10 sekizde bitmiyor. Tabi ki işler ama. 20 25 yılın

içine sığın. Ve bazı dönemlerde hani yokuş

aşağı gidilen değişim dönemlerinde olan

psikopatolojiyle uğraşıyoruz bu ve hani.

Edip cansever şiiri gibi hani bütün mümkünlerin kıyısındayız.

Şiirin o cümlesini herkes seviyor ya insana bir hoş, bir

duygu veren bir yanı var ama aynı zamanda da hastalarımız

evet aynı zamanda da hastalarımızın da içinde olduğu

o muğlaklık, belirsizlik. Oranı çok yüksek anne babalar

var işin içerisinde. Yani oyuncuların sayısı çok

fazla sürecin içerisinde yer alan.

O nedenle orada aş çok sayıda olasılıkla karşılaş.

Banın verdiği bi yanı var. Çocuk bi ergen pis kesti ve onu

bi düzene sokma ihtiyacı doğru yüksekti ve buna bir düzen geldi

ama o düzenle gelen. Bazı kaybettirdikleri olduğu

hissi de var. O nedenle yeni kuşakta dediğin

gibi hani? Bazı şeyler işte çok net. 5 tane

semptom var, bunun üçü böyleyse. Bu sudur filan deme gibi bir

dönem oldu. Özellikle böyle. 2.000 onlar

diyelim mesela 2 binler ve 2.000 onlar gibi böyle bir dönem ama

şimdi. Bu bir parça bir hayal kırıklığı

gibi. Bir yanda var o keskinlikten

mesela DSM ile gelen keskinlikten veya hatta

biyolojik kuramlarla olan açıklama çabasının yine böyle

DSMC köşeli çok biraz mekanik diyelim yani yani aldımsama

anlamına alınmasın. O anlamda söylemiyorum ama işte

bu şudur, bu şudur, böyledir, bu böyle olur gibi o kesinlik

duygusu. Bu alana giren aslında

psikiyatriye ya da çocuk psikiyatresine giren birçok

insanın. Bir yandan beklediği de değildi.

Çünkü o tür bir kesinlik. Arayan bir sürü başka tıptanına

da gidebilir. Mesela çocuk verdiğim

psikiyatris'in hani böyle? Nasıl diyelim?

Bir de tuz puanların yüksek olması falan gibi birtakım

faktörlere de baktığında hani kimse bir mecburiyeti yok yani

öyle bir ya bir yere giremedim de bari böyle bir iş yapayım

gibi bir düşüncesiyle gelmeyen bir sürü insan vardı ve o gelen

yeni kuşağın. Bir belirsizlikten korkmayan.

Kesimi bence bir dönüşüm yaratacağını düşünüyorum.

Şu anda genç kuşaktan arkadaşlarımızla oturduğunda

bazıları öyle olmayabilir ama öyle bir kuşak var.

Yani bizim kuşakta bir kısım insan için o belirsizlik ve

muğlaklığın yoruculuğu nedeniyle bu kesin şeylere sığınma

arzusunun doğmasını da anlayışla karşılamak lazım.

Çünkü bir yandan da çok ayağımızın 6 devamlı kayan bir

zeminde çalışıyor olmak gibi bir yanı vardı.

Bu tabi bu 2. Uç var yani bir o kesinlik

arayışının getirdiği yapay kesinlikler peşinde olmak ve

mulaklığa tahammülsüzlük, bir yandan da bu belirsizlikten

büyük bir düşünsel, bilimsel fırsatlar doğduğunu ve bundan.

Bunun da aslında hekimliğin yani eksik bilgiyle iş yapma işi,

hekimlik eksik bilgiyle iş yapmayı becermekte.

Kimliğin en tatmin edeceğinlarından hiç kimse çok

mükemmel şartlarda bir şey yaptığında kendi tatmin olmuş

hissetmiyor. Bir çoğumuzun hatırladığı

geçmişle ilgili şeyler pratisyen hekimken oradaki derme çatma

olanaklarla sağladığımız fayda, belki istanbul'daki en havalık

hastanede en davalık klikte yap. Bir uygulamaya göre bizi daha

çok tatmin etmiş oluyor. Çok doğru böyle.

Bir yanı var olduğunu düşünüyorum.

Bir de ben şöyle bir şey yani geçmiş meslektaşlarımıza da

hayranlık duyuyorum. Yani şu anda hayatta olmayan

çoğu yani. Genç meslektaşlarımızın belki

yani bildiği bilmediği işte ne bileyim Atalay Yörük ol diyelim

mesela ismini belirteceğim. Bir sürü başka kişinin adı

ismini. De aklıma geliyor ama Atalay

hoca'dan gideyim mesela ben hani rotasyonumu da yetişkin

psikiyatristteki çocuk psikiyatri rotasyonumu onu da

yapmıştım. Ve bayağı odasında zaman

geçirdim. Yani beraber hani asistanlara

tabi Hacettepe asistanları da çok geçiyordu ama ben de epey

bir zaman oturdum ve nasıl çalıştığını gördüm ve hala

mesela onun çalışma tekniğinden hastayla ilişki kurma

tekniğinden araya bir sürü yok. Gale'de iktisat yok.

Orada bu yol şurada gitti. Atalay hoca'nın o esprili.

Şakacı, çocuğu çok ciddiye alan hal hatır soran.

Bir beyefendi hanımefendi muamelesi yapan çocuğa tarzı

benim üstümde kaldı. Yani ben de öyle olmaya çalıştım

ve çok da iyi geldi. O tip şeyleri yani bu beceriler

eski hekimlerde eski diye diyeyim.

Yani bu dediğim devrimlerin öncesindeki dönemden bize kalan

miraslar var onları da. Bir yandan düşünüyorum.

Çok doğru yani özellikle o çocuk ruh sağlığı kitabının o dönem

türkiye'si için neredeyse sosyolojik bir kesit bile

oluşturduğunu söyleyebilirim ben.

Bu arada onun yeni baskısını yapılması için ailesiyle ailesi

benimle temas etmişti. Ben de hani kendi çalıştığım

inkılap yayınlarıyla onları tanıştırmıştım.

Rahmetli Yavuz Atalay bey'in oğlu. 10'a çıkart ben bir ön söz

ve son söz yazdım. Çok da dokunmadım.

Yani kitaba dokunma gittim. Çünkü kitabın hiçte mesela bu.

Cinsiyet yönelimiyle ilgili. Eee bölümler biraz günümüzün. 4.

Tabii o dönem için çok önemli. Bir daha çocuğu hafifçe sert

davranmak yani ile ilgili konular bugünkü standartlardan

farklı ve onu yaparken. Bir editöryel karar, yani bir

yakın arkadaşım, yayıncı bir arkadaşımla da konuştuğumda.

Yani hiç dokunmama kararı aldım yani çıkartalım diyenler falan

olmuş böyle başka meslektaşlardan şeyle olduğu

gibi muhafaza etmek. Çünkü o zamanın koşullarının

ürünü yani Atalay bey de hayatta olsaydı çıkartmazdı.

Yani bir utanıp sıkılacak bir şey de yok.

O zamanın koşulları. Olduğunu hatırlatan orada da

vurguladık gibi mesela. Yani bazı açılardan da büyük bir

değişiklik olmadı. Çocuk psikiyatrisinde

psikiyatride de olduğunu düşünmüyorum bu arada yani.

Yani yeni ilaçlar var, şunlar var bunlar ama düşünüş tarzı

yani. Şeyi düşünüş tarzımız.

Çok farklı gibi gelmiyor bana. Yani bir sürü de değişiklik

oldu. Bir sürü mesela sosyal

kazanımlar toplumda problemlerin kabul edilmesi, nöro gelişimsel

bozuklukları olan bireylere tanınan haklar ve ayrıcalıklar.

Stigmanın. Hafiflemesi diyelim kalkması

diyemeyeceğim şeyde bu gibi şeyler olmakla birlikte

uygulamanın prensiplerinde. Bilmiyorum, büyük bir değişik

mesela nöroloji proteinin ben daha çok değiştiğini

düşünüyorum. Nasıl yazıyor, içinde nasıl sen

nöroloji muayene usulleri mesela muayenenin?

Azalması pratikte birçok dalda nöroloji aklıma geldiği için

dostlarımız. Yardımcı tanı yöntemleri diye

bir şey var çünkü ve onda çok hızla gelişiyor.

Ve yardımcılar Premier olmuş oldukları hatta yani?

Anladım doğru ama ya bizde mülakat ve şey.

Bizde mülakat ve ııı ilişki kurabilmek ilk önce hala asıl

şey olduğu için benim aklıma geleni de söyleyeyim.

Ibrahim bir katkıda bulunacaksın galiba ama hemen söyleyi

vereyim. Yankının söylediği gibi mesela

mülakat becerisini öğrendiğimiz hocalarımız hakikaten bugün de

aynı şekilde öğretiyor olabilirlerdi.

Bugünkü bilgiler eklenen bilgilerin çok artmış olmasına

rağmen asla olan o mülakatı yapabilmekti.

Mesela ben de güleren ünlü olduğunu hatırlıyorum.

Rahmetli hocamızı yani güleren hoca mesela psikoz vakalarıyla.

Anamnez alır ve muayene değerlenme yaparken

değerlendirme yaparken hep söylerim.

Öğrencilere sohbetten ayırt etmeniz mümkün olmazdı.

Yani röportaj gibi kulağına sesler geliyor mu diye başlamak

değil, karşılıklılık oluşmuş olurdu ve anlamazdınız.

Onu ilginç bir şekilde çok biyolojik görevli olan nensem

dünya sen de öyledir. Mesela onun görüşmelerinde de

sohbetle. Şeyi birbirinden ayırmak mümkün

olmaz. Oda, eski kuşak.

Doğru doğru ama yani hani sonuçta görüntüleme

çalışmalarıyla tanınan biri olmasına rağmen hekimliği bir

başka bir şeyde bir de geri gelmişken şeyi de hatırlatmak

isterim. Bizim hocalarımızdan çocuk

psikiyatristinde de psikiyatide de aslında kurama katkıda

bulunabilen mesela bu liralar gibi kravelin gibi bir model

oluşturmaya çalışan kişiler vardı ama onların etkisi

maalesef türkiye'de oldukları için o kadar olmadı.

Mualla hoca mualla öztürkün mesela bir bolar bozuklukta EG

anormallikleri gibi bir şeyi vardı.

Teorisi vardı ve bunu hakikaten engellerini çektirerek anlamaya

çalışıyordu. Bugün bile hala geçenlerde

konuştuk. Çocukluktaki bipolar

bozukluklarda. Biyoloji nasıldır?

Ilgili enteresan şeyleri var mualla hatırladığım?

Değil mi? Doğru, evet.

Anamalisi yani. Genç dediğin sanki dediğiniz

konuşurken içimden hani? Zaman zaman düşündüğüm bir şey

aklıma tekrar geldi. Yani son gerçek hekimler

psikiyatr mı acaba diye hani hekimlik becerisi eğer çünkü bir

yandan da ilişki kurmak iyi bir iletişim kurmak hastayla

alışverişi, bilgi alışverişini yani 2 yönlü bilgi alışverişini

bir insani ilişki kapsamında yapmak.

Niye sadece psikiyatristleri özgü bir şey olsun yani

anlatabiliyor muyum bir. Başka bir hekimin geçende daha

yeni oldu. Daha önce de benzer olaylar

olmuştur ama epeydir hastane ortamında çalışmadığım için.

Bir ııı gördüğüm bir çocuğun ailesi beni arıyor, bir neşirce

ameliyata geçirecek bir çocuk işte 100 üstü yatması gerekecek

iş olacak bulacak. Hani belki hayati tehdit değil

ama bir otizmspektrumu özelliklerinde de bir çocuk

anlatmak ve ile ilgili ek gayret gerekiyor doktor adına.

Vesaire ama işte bizi. Bir aydınlatır mı?

Çocuk psikiyatrist sizi de anlatsın, hani ameliyatı?

Ne yapacak, ne edilecek vesaire? Yani bir tane.

Bir tane şey. Sonra konuşur musunuz?

Hastamı ikna eder misiniz lafları gibi.

Inan sizin de başınıza gelmiştir.

Hastanede çalışırken ben mesela beni çağırdı.

Cerrahiden birisi göz cerrahisinden birisi hastayla

konuşmam için konuştum. Hasta resmen dedi ki, ameliyatı

sen mi yapacaksın dedi bana. Yapacaksan olayım dedi.

Hani yani orada güvenle ilgili ilişkinin güven duygusu tamamen

buna dayalı bir şey. Yani güven uyandırabilmek için

onu kabul edici. Onunla gerçek sahici bir ilgi

gösterdiğini hissettirmek için psikiyatrist olmaya.

Yani öyle bir şey yok yani niye psikiyatristler sadece hastayla

hani sen iyi konuşursun falan derler ya niye iyi konuşan ben

oluyorum yani. Ve artık öyle olan bir çok da

meslektaşımız vardı. Hala da var allah'tan.

Yani düşünsenize bir sürü kıdemli hocalarımızın bir kısmı

müthiştir, yani başka alanlardan.

Ibrahim, bizim ilk dersti söylediğimiz laflardan değil mi?

Hastamla konuşur musunuz veya ikna eder misin?

Öyle mi yapmayın? Bizim başına gelen aynı şey.

Tüm konsültasyonlar mesela işte hastanın kanseri olduğunu

açıklamak gibi. Sen dedin başka bir şey

diyecektim hem 2 konuyla. Yankı hoca ile benim isim olarak

ilk karşılaşmam. Aslında öğrenciliğimdeydi böyle

işte üçüncü sınıftaydım. Yanlış hatırlamıyorsam 2.009

falan orada bir günde bir yazı görmüştüm.

Iıı Turgay dalkara'yla olan röportajın özeti gibi yani

doksanda yapılmış, sonra bir de 2.008 ya da 2.009.

Onu bir güncellemiştim, doğru, evet.

Şimdi bugünkü kayıttan az önce bir bakayım dedim.

Genel olarak çalışmalarınıza sonra bakmadım.

Sadece 10'a çıkart bakayım istedim.

Aslında timuçin hocanın sorduğu soruyla direkt alakalı bir

söyleşi şöyle. Yankı hoca o esnada asistan

Turgay dalkaralı genç bir. Uzman ya da doçent.

Yok o dönemde doçentti. Ha doçent ya da bir nörolojinin

geleceğini konuşuyorlar. Aslında söyleşide tabii Turgay

dalkara işte freud birkaç yüzyıl sonra bilinmeyecek.

Biraz daha böyle meseleyi tek yani benim kendi anladığımı

söylüyorum daha. Keskin bir dille konuşuyor.

Keskin bir dille ve aslında şu anki bakışla.

Nöro indirgemeci bir bakışla tamamen hani bunların hepsi

yarın bir gün çözülecek hatta siz orada şeyi soruyorsunuz.

Az önce de kayıt başlanınca da bakmıştım ama nöro biyoloji için

böyle dönemin modası furya gibi ama geçecek diyorlar.

Ne diyorsunuz gibi sormuşsunuzdur bir ada baktım.

Yani biraz. O da yok.

Hiç öyle bir şey düşünmüyorum. Tam tersine psikanalist bir

furya o geçecek gibi cevap veriyor galiba.

Şimdi mesela o yazıya bakınca aslında Turgay hoca'nın

iddiaları o kadar keskinlikte gerçekleşmedi bence.

Çünkü psikiyatri tekrardan nörolojiden uzaklaştı.

Yani doksanda anladığım kadarıyla Tugay hoca da çok

iddialı. Bence işte genel olarak

Amerikalılar da çok iddialı ama git gide ondan uzaklaşıyorum.

En azından biz iddialı olanların var.

Çok duyuyorduk. Çok uzak bütün.

Bakırköy günlerini hatırlıyorsun?

Değil mi? Tabi tabi ki ama çok uzaklaştı

demek doğru değil yani nör. Obiyoloji içine alarak yola

devam ediyor ama nörobil biyolojiyi tek çıkış yolu olarak

görülür. Böyleydi.

Indirgeme bir bakış, evet. Evet, yoksa nöro biyolojiyi

içine aldı, bu var başka ne var diye bakıyor şu anda.

Sadece nörobiyolojiden ibaret olmayan bir evet nere biyoloji.

Yani aslında iyi nörobologlar günümüzde yani iyi çalışmalara

baktığımız zaman sosyal olayların, örneğin eşitsizliğin

öyle biyolojisi, yoksulluğun, nöro biyolojisi.

Gibi ayrımcılığın bir nörobiyesi gibi yani sosyal nörobilim

mesela bu aradaki zaman diliminde en çok gelişen

alanlardan birisi ve bence psikiyatriye ve toplumsal toplum

ruh sağlığına ışık tutan yeni bilgiler, biyolojide de yani

sırf nörobi. Bu arada nöro biyoloji dışındaki

biyolojik süreçler ve psikiyatrinin önemli bir parçası

olarak kavrayışımızı zenginleştirdi.

Henul belki yardımcı tanı araçları.

Vesaire ama enflamasyon süreçlerini düşünün.

Mesela enflama var olaylarla. Ilişkisini o şeyde çok ibrahimov

yazıyı, o da yazıda o benim. Çünkü freud'un 50 yılı için

bunlarla ilgili resimleri falan yollayabilirim.

Bayağı bir biriktirdim. 50 yok. Elinci ölüm yıldır ölçüyor, 980

sekizde. Ya da 80 dokuzda pardon bir

Cumhuriyet bilim tekniği özel dosya yapmıştım ben ve o

dosyada. Bu görüşler böyle işte Orhan

Öztürk. Rahmetli Cahit ardalı yine evet

en. Gin, gençten ve onlardan böyle

görüşler aldım. Yani işte bir iş güzel bir

asistan gibi düşün o zaman da böyle.

O iş güzeli sistemin bir de Thomas sas'la röportajı vardı.

O neredeydi yankı? Yok, ben 10'a çıkart yapmadım

ya? Yaptın.

Yok yok temaslarla ilgili. Yaptığın bir şey var.

Kesinlikle karşılaşmış birisinin onun lafını duyup da unutuyor

olmasına imkan yok bence. Karıştırıyor olabilirsin timuçin

yani yaptığına. Yazdın ya tomasüne.

Yazmış yaptın, evine yazmışımdır ama.

Bulurum ben onu. Valla çok iyi olur ama şunu

yaptım, bayram Karasu ile epey bir.

Şey yapmıştı, Karasu ile yaptın. Onu ve bu biyoloji indirgeme

konusu yani nörobiyoloji. Bir çocuk psikiyatri şey genel

olarak psikiyatri içine aldı ve bir alanlardan birisi haline

getirdi. Kendi içinde düşünme alanı

çalışma tarzımızda bence nörolojinin etkisi kesinlikle

var. Yani nörobiyolojik süreçlerin

moleküler psikiyatrideki bilgilerin.

Kesinlikle bir etkisi var. Sadece onu bir klinik pratikte

kullanmıyor durumdayız. Bir tür nöralcı kılı in formt

falan diyebiliriz. Belki oradaki şeye bu.

Bakırköy günlerinde clien Daniel neydi?

Cline bir adam vardı söyledi. Cline olan birisi colinbia

üniversitesi'nden psikopar makoloji ile ilgili hatta bu

impremi'nin panik ataklarda Donald cline emipromenin

paniklarda kullanımlarıyla ilgili yayınları ilk yapmış kişi

falan gibi böyle o zaman tabi elif ramin'in bir olay tabi.

Şey yapıyor. Bunlar karasu'yla bir karşılıklı

tartışma vardı. Psikofa.

Hani bu nöro nörobiyoloji her şeyi çözecek psikoparmak oje her

şeyi çözecek diye psikiyatri için de düşünceler vardı.

Hatta orada Katar dedim ki. Psikiyatri psikoparma karışı o

kadar gelişecek ki aşkın bile tedavisini yapabileceğiz dedi.

Bayram Karasu da çok az bir cevap, bir adam tok söz bayram

Karasu dedi dedi. Öyle dedi.

Onu tedavi olacak hastayı nereden bulacaksın dedi.

Kimse açtan iyileşmek istemez ki diye.

Yani öyle bir canlı da bir zamandı.

Bu arada seksenler böyle büyük çok esneklerinin.

Hocalarımızdan birinden duyduğum lafı hep söylüyorum.

Ben bu tür durumlarda aşk biyolojiktir diyor.

Evet, benim de sormak istediğim soru ne değildir?

Yani bunu vurgularken ne olmadığını özellikle altını olay

beyinde geçiyor. Her şey evet en.

Sevdiğin de geçiyor çok. Iyi detayında geçiyor da hani

bunu söylemekle ne olmadığını vurgulamak istiyoruz.

Neleri bu arada? Tabii nörobiyoloji alanında olan

mesela bu tanınmış davranış nörörü marsel meşhur lan yani

istanbul ümitesi mezunu bir amerika'da malum.

Malum çok kişinin de tanıdı. Onun ilginç bir şeysi var.

Yazdığı yani diyor ki bu. Yani kimya biyokimya salıyorlar.

O zaman o şekilde anılıyor veya bu nörolezyonlarla vesaire

açıklamaya çalışmak bir ruhsal durumu diyor bir.

Mektubu içinde ne yazdığını anlamak için mürekkebi analiz

etmeye benziyor diyor. Yani orada yazılanların hangi

mürekkeple yazıldığını analiz etmek yani önemli olabilir,

önemsizliğin ama bütünle ilgili yani açıklayıcı bir değeri çok

yok ve. Bu aslında beyin fonksiyonlarını

anlamamız açısından da önemli. Bu lokalizasyoncu indirgemeci

yaklaşım da öyle. Bunun için şey kullanıyorlar.

Ben bru. Ce wickers diye birisiyle ilk

araştırma senesinde çalıştığımda ya yıldaki bir.

Psikiyatri profesörü onun fizyolojik psikiyatri diye bir

kavramsallaştırması vardı ve fizyolojik psikiyatriyle aslında

bir denge yani homeostatik bir homeosat sağlama.

Hasta freud'nin etkili bir şehri.

Bu arada aynı zamanda psikanalitik train eğitimli

birisiydi ve bir. Omeos sağlama amaçlı olarak

beyindeki fonksiyonel fonksiyonların değişmesi

şeklinde yorumluyordu. Onun.

Orada ve birkaç sistemin bir araya gelmesiyle farklı

sistemler bir araya gelmesiyle oluşan imörgent.

Kavramı var yani aslında tek başına yok ama o kavra onlar bir

araya geldiğinde ortaya çıkıyor. Bu bu işte.

Efaray çalışmalarında sonra kaynak oldu.

Tels crelat activation diye geçen yani sadece bir beyinde

bir aktivasyon yok. Yazı yazarken başka aktivasyon

var. Burnunu silerken başka var ya da

yazıda şiir yazarsan başka olabiliyor.

Ne bileyim DSM maddelerini yazarsan başka olabiliyor.

O nedenle ne yaptığınla ilgili. Kısım için konuşma, dinleme,

anlama, anlatma, yazma, çizme, bu gibi şeylerin.

Geçerli. Değişecek mi bilmiyorum ama.

Bu imörcim kavramıyla ilgili de şey örneği güzel veriyorlar.

O benim aklıma çok yatıyor. Hocam işte mesela demir ve diğer

birkaç molekülle birleşip hemografi oluşturuyor.

Demir işte sıvı bir ortamında paslanıyor.

Ama beraber geldiği diğer moleküllerle bambaşka bir şey

oluşturuyor. Oksij o yani oksijene temas

ediyor, oksi taşıyor. Yani yapının tamamı hemoglobinin

tamamı kendisini oluşturan. Moleküllerin özelliğini

taşımıyor ama omurilikte. Bir şey var.

Başka bir şey oluyor gibi. Ben o mektup örneğini

duymamıştım ama bence çok güzel. Orada herhalde şunu demek

istiyor değil mi? Yani mürekkep var, belki teker

teker harfler de var, onları da bilebilir sık ama o harflerin

nasıl bir araya geldiği bambaşka bir anlam alanı.

Kesinlikle yani orada bağlamsal olarak ve kimlerin yan yana

geldiğine bağlı, yani bir. Diziliş bile.

Yani bunun en güzel örneği DNA yani aslında 44 buçuk yani RNA

da urasil var. 4 tane harfle bir dünya yazıyorsun yani hani ya da

işte? 64 tane karesi olan bir taş

tahtada satranç oynadığındaki olasılıklar gibi o nedenle.

Hani bu ilaçlarımız az sayıda mesela diyelim, 3 grup ilaç var

mesela diyelim kişiyi de ama oradaki olasılıklar bile yani

baktığında. Sıra dizileme yani elimizdeki

olanakların. Nasıl diyeyim, nasıl gördüğümüz?

O olanak nasıl kullanacağımızı etkiliyor.

Şimdi konuş. Ma diyelim hastamızla karşılıklı

konuşma ya da konuşmama konuşmak zorunda da değiliz.

Bakma, dinleme, görme gibi daha klasik özellikler, klasik

becerilerin iyi kazandırılması konusu bütün hekimler için bir

zaruret. Temel olarak bu tıp eğitiminde

aslında bunu öngören bir çok şey var.

Eğitim, tıp eğitimciler bu konularla ilgilidirler.

Enteresan şeyler var yani. Özellikle bu yapay zeka veya

robotlarla olan rekabet diyelim 10'a çıkart olduğunda.

Tabii onu da robotlar becerebilir bilmiyorum o konuda

ki bilgim sınırlı ama belki tutunabileceğimiz alanlardan

birisi. Daha orada. 10'a çıkart cevap

verebilecek veya tahmininde bulunabilecek durumda değilim

kendi geliyor 2.005 makalesi vardır kendilerinin.

Mutlaka okuyun dediğim herkese orada birkaç örnek verir.

Mesela bilgisayarda wordün çalışmadığı durumda.

Harddiski açıp bakmaya çalışmak gibi niye çalışmıyor diye

programla ilgili bir sorun varken şey.

Gibi meşhur amın verdiği örnek gibi.

Bu arada ilginç, ilginç bilgi ekleyelim oraya.

Meşrulama ait. Yankı ve tim için hatırlarsınız

imagonun olduğu yeri. Teşvikiye'de.

Biz Saffet ve engin bey orada beraberken ben de bir süre orada

çalışmıştım. O dairenin meşrulama ait

olduğunu, sonra beyin araştırmaları merkezini

kurduğumuzda kendisini davet ettiğini de söyledi.

Davet ettiğimizde söyledi. Kendisiyle öyle bir tanışma

imkanımız olmuştu. OO apartman 10'a çıkart aitmiş

veya o daire. Evet, evet.

Yani meşhur ablam zengin. Değil bu işin Robert kolej

mezunu bayağı bir arkadaşı var türkiye'de tanıştığına.

Dalı çok hoş bir tanımı vardı, yanında bilmiyorum o meslekten

değil galiba. Bu konuları bilemiyorum.

Bakırköy günlerine de gelmişti. Evet.

Hatırlıyorum. Sonraki dönüş veya 96.

Şimdi ben de tam çıkaramadım. Yalomın geldiğini geldiyse 90

üçtü. Ama ben onu diyecektim hocam bu

90 üçte baya şey olmuş. Ay yalova'nın geldiği sene değil

mi? Evet o sene o yani.

Olabilir yani ciddi bir bu bu. Yani şeyde bu hastalarımızı

anlamak, onlara yardımcı olabilmek ve dertlerini anlamak

açısından birçok. Araç var ama hani belki?

Kendimize özgü paradigmamız olmadığında, yani bir bakış

açısı diyelim bu doğru yanlış aslında.

Hani biraz önce bir biçim bir for çerçeve arayışından

bahsettik. Ya bu köşeli olmak işte DSM

biraz onu karşılıyordu ama aslında yeterli olmadığını

tatmin edici olmak yapay bir kesinlik sağladığını

düşündüğümüzden bahsettik. Ama bir o çerçevenin sadece

böyle illa bir. Kesinlik sağlamaktan ziyade

değişimi mesela kabul eden. Örneğin çocuk psikiyatristinde

olmak bana hani kazandırdığı nedir diye yetişkin psikiyatrist

olarak yetişmiş birisi olarak ayrıca çocuk psikiyatisi

alanında uzmanlaştığında ne kazandırdı bana değişim

kavramını ve zamanla ilişkiyi. Beynin ve zihnin gelişimini çok.

Kristalize etti bir başka insanların insan ruhsal

yapısında ki etkisini de çok net görmemi sağladı.

Yani başka insanlar anne baba olabilir, öğretmen olabilir,

başka çocuklar olabilir. Yani bu bizim hayatlarımızda da

eşlerimizin, hocalarımızın, meslektaşlarımızın, hepimizin

üzerinde olur ama orada böyle şey gibi bir kavanozda bir

şeyler oluyor ve sen dışarıdan görüyorsun gibi bir.

Büyük bir fırsat oluyor bunu insanlar.

Ben bunu bir kaç kişi ile konuştuğumda bir de.

Kendi çocukları büyürken gözlem yapma şansı olanlar.

Bunu. Tarif ediyorlar.

Mesela bizim alanımızdan olmayan, hatta doktor falan da

olmayan insanlarda bir uyanma veriyor.

Bir insan nasıl olunur ilgili bir sürece.

O yüzden çocuk büyütme sürecinde iyi tanıklık.

Tanık olma, çocuğun büyüme ve gelişiminde ve tanık olduğun

zaman zaten ister istemez aktif bir rolünde oluyor.

Bir çocuğun karşısında kayıtsız kalmak zaten mümkün değil.

Ya sen olsan o çekiyor. Bunun dönüştürücü etkisi

olduğunu düşünüyorum. Bu keyifli sohbetin sonuna

geldik. Bu keyifli sohbetin sonuna

gelmişken yan kocanın çizer özelliğinden faydalanacağız ve

kendisinin çiziminden faydalanacağız.

Bu podcast bölümünün sonunda yan kocanın terapistin boş zamanı

isimli. Eee çizimini seçtik bu.

Çizimle ilgili benim açımdan en azından ilginç olan şey

terapistin divanda uzanıyor olması büyük ihtimalle

düşüncelere dalmış şekilde ve yanında bir tablo var.

Büyük ihtimalle resim de yapıyor.

Belki yankıca kendin için diye düşündüm.

Ben bizi dinlediğiniz için teşekkürler.

Haftaya tekrar görüşmek üzere kendinize iyi bakın.