Yaratıcılık ve Psikopatoloji

Herkese merhaba diken spil bahçesi vaat etmiyoruz.

Pot caddesi'nin yeni bölümünden sesleniyoruz.

Ben doktor taysan rulolas pot bölümünde benimle beraber

profesör doktor timuçin olarak profesör doktor Cemal paşaoğlu

ve doktor ibrahim emlak var. Eee bir süre ara vermiştik.

Aradan sonra tekrar birlikteyiz. Belki neden ara verdiğimize

kısaca anlatarak başlayıp ondan sonra konuşmaya devam

edebiliriz. Ara vermemizin sebebi hemen bir.

Benim bir kaç kişisel işim vardı hem de onun dışında cem hoca ve

timuçin hoca'nın katılması gereken kongreler vardı diye

söyleyeyim. Onlar nedeniyle yani hem benim

işler hem kongreler nedeniyle ara vermek durumunda kalmıştık.

Hocam siz bu arayı bayağı dolu dolu geçirdiniz yine.

Bir haftadır herhalde 34 şehirde birden bulunarak.

Sürdürdünüz. Ben değil yani canım.

Doğru edeceğim hocam. Beraber gidecektik.

Bunlardan birini ve timuçin'le beraber sanat, yaratıcılık ve

psikopatoloji anlatacaktık. Iıı o gelemeyince ben ııı

ıcom'da ııı international kongresi 10 ludesorders bizden

Kürşat atılmaz ve arkadaşlarının düzenlediği sagrepte böyle bir

konuşma yaptım ama timuçin'in daha önceki yaratıcılık

slaytlarıyla birleştirerek. Eee ikimizin ortak sunumu gibi

bir şey oldu. Lav hoca.

Ben teşekkür ederim baya da ilgi gördü.

Yani çok güzel sorular da soruldu.

Neler anlattığımı söyleyeyim size biraz çünkü biz galiba daha

önce. Deha ve delilik gibi bir bölüm

yapmıştık. Evet buradan.

Şimdi yaratıcılık konuşmak da iyi fikir aslında tamam yani.

Evet, yani orada tek konumuz şey değildi galiba değil mi?

Yaratıcılık ve psikopatoloji değil de bir para bozukluk

ağırlıklı mıydı? Yani genelde herhalde öyle

yaptık. Daha çok birpolar ağırlıklı olup

gibi olmuştuk. Yani işte ne sınır nereden

geçiyordan bakıp biraz hani öyle bir o.

Bağlamda biraz konuşmuştuk, biraz da sanki düşünce

süreçlerinden filan da bahsetmiştik ama hiç böyle

derli, toplu bir yaratıcılık konuşmadık sanki.

Şey alırsın, cazzaman güzel bir konudur.

Evet çok ilgi çekiyor zaten herkes çok merak da ediyor ııı

çok da kolay cevap verilemeyecek bir soru olduğu için yani çok

güzel bir soru denecek sorulardan hani zor olunca soru

çok güzel diyoruz ya çok güzel bir soru.

Aslında en son söylediğimi başta söyleyerek başlayayım mı?

Yani bütün çalışmalar daha önce yapılmış.

Pek çok bilişsel işlevlerle ilgili olsun.

Psikopatolojiyle ilgili olsun pek çok çalışma.

Psikiyatcinin ilgi alanları içerisinde.

Hiçbir şeyin tam olarak yaratıcılıkla ilişkili olduğuna

işaret etmiyor. Bunun tek istisnası duygu,

durumu bozuklukları, yani duygu durumu bozuklukları olanların

hepsinin yaratıcı olduğu gibi bir sonuç çıkmasın bundan.

Ama yaratıcı kişilerin kendilerine benzer eğitimde ve

bilişsel işlev düzeyinde olan kişilerden en önemli farkı

kendilerinde ve ailelerinde duygu durum bozukluklarının yani

gerek. Bipolar bozukluğu manik depresif

hastalığı, gerek depresyonun birikmesi.

Artık. Pek çok şey araştırılmış.

Bunların başında psikoza yatkınlık ve şizofreni geliyor.

Nensem'in çalışmalarını daha yakından tanıyoruz.

Kendisi diyor ki ben James joyson'la başlamak hatasını

yaptığım için şizofreni'ye ağırlık verdim.

O James joyson'un şizofreniden mustarip olduğu kanaatinde.

Ama aslında sivil yapılan ve virgini yabulfa baksaydım, daha

önceden daha onlara dikkat etseydim.

Evet, jamesın çalışması da benzer şeyler gösteriyor.

Şöyle bir şey var tabii en tartışmalı konulardan biri ve

soruyu küçültmek gerekiyor. Burada, yani yaratıcılıkla

psikopatoloji arasında ilişki var mıdır?

Çok çok zor ve aslında iyi olmayan da bir soru güzel soru

diyoruz ama. Bir cevap verilmesi hiç kolay

değil mesela hangi bozukluklara ya da hangi alanlara bakacağız?

Bilişsel hangi alanlara veya işte duygu düşünce davranışla

ilgili nelere bakıcaz sonra psikopatolojinin ne şiddette

olduğu da önemli. Çok şiddetli bir psikopatoloji

ise eğer onun daha hafif formları yaratıcılıkla ilgili

olsa bile. O ilgili olmayabilir.

Yo bir de tabii hepsinden önemlisi yaratıcılığın türleri

var. Yani ııı fizikte mi, yaratıcı

resimde mi yaratıcı şiirde mi yaratıcı birbirinden çok farklı

alanlar değil mi? Kesinlikle doğru tabii şey de

var bu bu hep yaratıcı olan sanatçıların postmoortam

değerlendirmeleri. Bir de işin kötüsü doğru.

Evet dolayısıyla burada yaparken ciddi atalar da oluyor.

Andreas'nin en çok hoşuma giden kuramlarından bir tanesi the

bixy. Ltb.

Belki hani sen biraz bunlardan bahsetsene cem sonra ben de

belki şeyi söyleyeceğim. 2 tane brian hikayesi var, bir tanesi

kendine ilaç vererek alarak yani.

Resim yapan bir tanesi de kullandığı ilaçları bırakarak

resim yapan. Enteresan 2 öykü bu.

Üstelik de bunlar tanınmış 2 sanatçı filan da değil yani hani

dedin ya psikopatolojinin şiddeti çok önemli filan diye.

Evet, belki işte bunu da o vesileyle konuşuruz ama önce

bence. Şu.

Devam edelim. Evet, c lerin bahsedelim.

Onları söyleyelim mesela şimdi büyükce kreatif diye konuştuğunu

farz ederek c diye söz ediyoruz. Büyükçe gerçekten unutulmayan

klasik eserler vermiş olan ve dahi diye değerlendirilmiş olan

kişilerin yarattıkları yani john donla başlamış tezi o zaten

sonra James jourse ve jane silve plat gibi işte edebiyatçılar ama

aynı zamanda da sen şöyle bir kıyaslama yapmışsın, daha önceki

bir konuşmanda. Daha dramatik görülen ve daha

alışılmış olanın dışında olan figüratif olmaktan daha uzak

olan resimler mesela psikopatolojiyle daha çok

ilişkilendiriliyor gibi ağlayan kadın portresi var. 2 tane

koymuş olduğun biri birkaç sorun 1.937 tarihli ağlayan kadını,

biri de bangogun 1.883 ağlayan kadını.

Insanlara sordukları zaman hangisi daha psikopatoloji

gösteren bir ressamdır diye birkaç sonrakini daha çok

seçiyorlar. Internetten o resimleri bularak

ağlayan kadın, vipmamın picasso ve winston vanco diye bakabilir

dinleyenler dinleyenlere. Yardımcı olayım hocam bölüm

sonuna bunları koyayım. He onları koy.

Gerçekten o iyi olur. Van gogh'un ııı hastalığı.

Geriye dönük bir değerlendirme ile yapılanlar her zaman doğru

değil ama zannediyorum daha iyi biliniyor değil.

Mi? Çok değil cem ya.

Bunu da daha önce bir böyle çıtlatmıştım ben.

Ben van gogh'un hastalığıyla ilgili. 4 ayrı branştan 4 ayrı

hekimin konuşmasını dinledim. Psikiyatristler tabii ki bir

poler olduğunu söylüyorlar. Hatta dünya birpolar günü, onun

doğum günü. Özellikle seçilmiş durumda 30

mart ama. Biliyorsunuz boya yediğini ve

dolayısıyla fenil ki toneri olduğunu iddia eden bir iç

hastalıkları uzmanını dinledim. Temporal epilepsi olduğunu, daha

doğrusu kompleks parsel nöbetleri olduğunu ve bütün

bunların onunla ilişkili olduğunu iddia eden bir

başkasını da dinledim. Doğru mu hatırlamıyorum ama

dolayısıyla. Geçmiştir herhalde.

Şizofreni telaffuz edilmiyor nedense.

Ama bir bir katoniye öyküsü de var.

Van gogh'un ilginç bir şekilde yani o kulağını kesme.

Hikayesinin hemen sonrasında katotonik bir tablo.

Su var öyle bir sürece de giriyor.

Ama yani hani yine bir başka şeyi özür dilerim.

Migreni migreni olduğunu söyleyen bir başka nörolog da

dinledim yani. Dolayısıyla üstünde hem fikir

olunmuş bir tablo yok ama. Ha evet.

Yani herhâlde şunu söyleyebiliriz, rahatlıkla

winston van gogh bir psikiyatrik veya nöropsik bir rahatsızlıktan

mustaripti diyebiliriz. Diyebiliriz yani dünya kadar

resim yapmış. Gerçi hiçbirini satamamış yazık

ama çok. Üretken bir insan ve bütün o

üretkenliği boyunca aslında tamamen dekonpanse olmamış

olmasını. Olduğunu ya da tahmin ediyorum.

Orada şey de var değil mi? Kardeşinin desteği de çok

kıymetli. Var evet.

Evet. Teomanın da desteği var.

Doktor nun da bir biçimde desteği var.

Doktoruyla enteresan bir empatisi de var.

Onur resmetmiş olduğunu tam kendi cümleleriyle söylemek

isterdim ama hatırladığım kadarıyla söyleyeyim.

Doktorunu gördüğü zaman doktor gşa ile ilgili portreleri vardır

birkaç tane. Teo'ya yazdığı mektupta doktor

geşe'de kendi kimliğimi gördüm diyor.

Yani 10'a çıkart baktığım zaman adeta benden bir parça vardı,

onu da diyor ve onun o depresif ruh hali aslında bana kendimi

hatırlattı. Ve bulmamı sağladı.

Onunla böyle bir bağ kurdum. Atıyor doktor goşa de enteresan

bir adamdı. Çeşitli sanatçılarla

rahatsızlığı olan sanatçılar onları evine çağırıyor.

Evinde işte piyano çalınıyor filan öyle bir şeyler var,

enstantaneler var. Daha da ilginci işte van gogh,

intihar girişiminde bulunduğu zaman.

Silahla vuruyor kendisini ve diyor ki lütfen beni kurtarmayın

diyor. Doktora kurtarırsanız bunu

tekrar yapmak zorunda kalacağım. Korkarım onun için kurtarmayın

diyor. Daha ilginç olan bir şöyle

hikayesi de var, küçük bir anekdot orayı sıkıştırayım

oraya. Van gogh'un ölümünün hemen

ardından doktor göçe eline bir kağıt kalem alıp van gogh'un

ölüm anındaki portresini de kara kalem çalışıyor.

Bilmiyorum. Nasıl yani?

Çok yoğun ve karşılıklı yüksek bir hastane ilişkisi olsa gerek.

Evet, yani analistlerin kulakları çınlasın.

Transferanstan geçilmeyen karşılıklı bir sürecin içinde

oldukları kesin. Belki rujeryan diyebilirsin.

Innan o kadar ileri gidilebilir. Belki de neredeyse dimi.

Tabii şeyin falan da var. Bu arada sadece bangon değil

şeyin sezona filandı tabloları var bu arada.

Sezonda öyle yani sezanda mesela.

Şeyle birlikte bir şeyi olan teşviki mesaisi olan kişilerden,

yani ailecek bir de yani evlerine geliyor, gidiyor filan.

Burada küçük bir müzük molası verelim.

Bugünkü müzik parçası olarak haran odadan o kuvayi

dinleyeceğiz. Daha sonrasında tekrar

birlikteyiz. Müzik arasından sonra tekrar

birlikteyiz. Ben sözü cem hoca'ya bırakayım.

Iıı ilginçtir zaten Pablo picasso, yani bu ağlayan kadın

ile daha çok özdeşleştirilen yanlışlıkla özdeşleştirilen

Pablo picasso'nun. Bir matem dönemi dışında, yani

gayet figüratif resimler çizdiği gayet.

Karamsar görünen ve üstelikte onun tarzı olarak ilk hatırlanan

tarzda olmayan resimlerinin olduğu dönem dışında hiç de şey

değil, rahatsız değil. Bilinen hiçbir rahatsız.

Bir kısa bir dönem yani? Bluerıt denen bir dönem.

Ya işte yakın arkadaşının. Intiharı sonrası fiat sonun

bayağı bir ciddi yaz dönemi var. Uzunca süren hemen arkasından

bloperatif yani o mavi dönem geliyor.

Yani ben öyle diyorum yani çeşitli yorumlamalar da var

işte. Mavi dönem biraz yası anlatan

bir dönemdi. Özellikle filan ama pembe dönemi

de var 10'a çıkart bakarsanız onu da ipami diye yorumlamıyoruz

yani. Ama evet, yani ciddi anlamda bir

psikopatolojisi olmayan birisi. Yani böyle böyle bir

psikopatolojisi olmayan birisi tablo bir kapsıyor.

Keza salla doğru dalıya yapıp ettiklerine bakarsan.

Değil mi yani orada da mesela psikopatolojiye daha çok bir

turistigmatizasyonla belki bağdaştırılabilecek şeyler var

ama. Türkiye çok önemli tabii.

Bir akıl hastasıyla aramdaki tek fark benim akıl hastası

olmayışımdır. Bir sürrealistle aramdaki tek

farkta benim sürrealist olmamdır gibi bir şey.

Yani hiç kimsenin tam olarak şey yapılamayacağını birbiriyle

kıyaslanamayacağını herkesin tekil olduğunu aslında ben

buradan onu anlıyorum. Ne dersiniz bilmiyorum.

Evet, yani o onu naşittik bir bakış açısıyla da okuyabilirsin

ama. Yani sonuna kadar hak etmiyor

mu? Bir yandan da?

Bana sorarsan evet, değil mi? Her süralist aynı değildir diyor

sanki. Her akıl.

Akıl hastası da aynı değildir veya akıl hastası olanla olmayan

arasındaki ayrım da çok keskin değildir diyor gibi anlıyorum.

Evet, evet, ne dersin doğru mu anlıyorum.

Yani stimayı her türlü stigmayı benden uzak tutun diyor aslında.

Ya bu bu kavramlarla konuşmayalım.

Diyor. Ama beni kategorize etmeyin

diyor. Ve o kadar tuhaf enteresan

konuşmaları var ki işte içinden hani alıp ayırmak çok kolay

değil ama evet öyle. Ikinci laf belki daha bir farklı

değerlendirilebilir kategorize etmeyinden öte.

Eee, diğer sürrealistlerle aramdaki fark.

Benim sürrealist olmamdır. Şeye benzemiyor mu?

100 otizm hastası görmüş olan ya da 1.000 otizm hastası görmüş

olan 1.000. Farklı.

Otiz kişiyi görmüştür. Lornowing'in söylediğinizi

alıyorsun şöyle yani bir otizm hastası gördüyseniz bir otizm

hastası görmüşsünüz demektir. Yani işte ali'nin otizmi,

ayşe'nin otizmi hepsi farklıdır gibi.

Buradaki de her sürrealist farklıdır gibi bir.

Şey, herhalde öyle de olabilir. Evet yani tabi ben sanat yorumu

bu konuda özellikle yapabilecek durumda olmadığım için

bilmiyorum. Belki daha sonra şey bu konudan

daha iyi anlayan kişiler yazarlar.

Bunun üstüne başka bir şey, ben diyemiyorum.

Hocam şeye belki dani'nin. Bu youtube'da falan de şey var

ya röportajı var ya böyle ingilizce verdiği bir röportaj

var. Orada da böyle bazen konudan

konuya atlayabiliyor falan ama o röportajla ilgili beni en çok

rahatsız eden şey şeydi. Karşısındaki adam Amerikalı

sanırım hani sürekli böyle ingilizce konuşuyor ama

ingilizce konuşurken hani sanki dali'nin şeyi ingilizcesi yani

böyle yetersizmiş şeyde işte adamın yani bir aksanı filan var

tabi doğal olarak ama hani böyle bir şey.

Amerikan. Nasıl nasıl desem büyüklenmesi?

Dur bakıyor lisans şey aksanına. Bakarsan var ya.

Karşısında dal yok da sanki şey var gibi.

Hani dağdan biriymiş de onunla konuşuyormuş gibi davranıyor.

Ne biçim ingilizce konuşuyorsun gibi öyle mi?

Evde evet öyle. Biliyorsun, Tahsin ekşi sözlükte

Almanca için sahada yaptılar. Bunu.

Yaptılar. Hani Tahsin almancası şey

telaffuzu kötü diye yazmışlar ya.

Sonra şey demiştik. Tahsin Almanca karyos persi

okuyor. Daha ne kadar paransin almancayı

demişti ki hatırlar mısınız? Evet, evet doğru almanca'dan

kaynaklı. Arkadaşın uyarısını ciddiye

aldım ve artık telaffuz kurusu da alıyorum.

Bir de tabi daliyle ilgili bu kadar konuşuyoruz da yine

damgalamış olacağız. Belki de bu lafların delilliği

deyip geçeceğim bir laflar da olabilir.

Acaba. Kendine has bir adam yani yok

sokaklarında armutilla'yla diziyor.

Mesela kadı kesteki evini gördünüz mü bilmiyorum.

Yani o eve baktığınız zaman hani olağan bir ev değil orası yani

son derece tuhaf. Siz hatırlamazsınız.

Eskiden ampullerin dışında böyle tek fen filan gibi yazan şeyler

vardı bir takım. Karton.

Dan koruyucular olurdu. Örneğin o kartonları bir

sandalyenin ayağına geçirmiş. Böyle bir şey enstelasyon

yapmış. Yahut böyle çok çok enteresan

şeyler var. Yattığı yerden can belli bir

açıda açık olunca güneşi göremiyorlar.

Böylece karısıyla birlikte güneşi seyredebiliyorlar.

Filan gibi bir takım düzenlemeler yapmış.

Yani çok çok kendini özgü bir adam.

Gerçekten röportajlarda falan da bence tamamen şov yapıyor.

Bilerek isteyerek yapıyor zaten. Onu.

Yani konuşmada şeyden söz ettim. Ha, öncedense anca senin

söylediğiyle olan bağlantısını kurayım, senin söylediğinin.

Iıı çalıştığı kişiler, yani bu yaratıcı, yani bigs'i olup da

çalıştığı kişiler, yaratıcılığı hakikaten deha düzeyinde olan

kişiler, başkalarını kuramadıkları bağlantıları

kurabilen kişiler, yani ortak özellik olarak söyleyebildiği

şeylerden bir tanesi. Bu başkalarının akıl edemeyeceği

şeyleri akıl edenler. Onun dışında ne?

Ise devam edeyim, ben kaldığımız yerden bir de narsistim anlatmam

gerekti, onu eklemem gerekiyor. Bir poloster yazısı.

Üzerinden daha önce yazdığım bir yazı üzerinden.

Grandöz olmayan bir narsizmin de yazmak ihtiyacıyla olan ilişkisi

üzerinde durdum. Birazdan belki oraya da geliriz.

Şimdi kaldığımız yerden devam edelim isterseniz.

Yaratıcılık sorusuyla ilgili yani hem metafizik hem ontoloji

hem epistomarist sorusu sormak lazım, yani öyle bir şey var

mıdır? Yani bir tanesi bu mevcut mu

yaratıcılık diye bir ııı. Kavram ya da özellik varsa nasıl

bir şeydir? Bir de nasıl biliriz bunu?

Yani epistemolojik olan da hani nasıl yani şeyleri nasıl biliriz

sorusunun buraya uyarlanmışı yaratıcılık nasıl çalışılabilir?

Şimdi bu senin dediğin büyük c küçük c sorusuna da geliyoruz.

Nansi anca senin ilk çalışmaya başladığı zaman sorduğu

sorulardan biri o, yani mesela iş dünyasında veya bilimdeki

yenilikçilik yap. Yaratıcılık sayılır mı?

Sanattakiyle bir olabilir mi? Veya ııı yüksek aque'ye sahip

olan ve gündelik işlerini güçlerini çok başarıyla idare

eden yönetsel işlevleri çok başarılı olan gerek esenlikleri,

gerek işlevsellikleri çok yüksek olan kişiler yaratıcı

sayılabilirler mi? 10'a çıkart cevabı zaten

küçükçe. Ortada işte termanın yaptığı bir

çalışmadan yola çıkarak bu kavramı ortaya çıkarıyor.

Terman stanford'lı bir şey bilimci.

Ve bineyle birlikte Fransız bilim adamı psikolog binenin

geliştirdiği testle beraber onu üzerinden bildiğimiz stanford

binayı geliştiren kişi, evet hemmanın çalıştığı kişiler var

yani. Yüksek ı q'ya kendi testiyle

stanford bina ile tespit ettiği. Iki'nun yüksek olduğu kişilerin

daha sonra takibine bakılmış terminler diyorlar.

Bunlara termanın çocuklarına ilginçtir.

Yüksek ıq'ye sahip olan çocukların ilerki yaşamlarında

mutlu, başarılı atletik, sağlıklı olduklarının hepsi

doğrulanıyor. Ama aralarından yaratıcı kişi.

12 tane filan çıkıyor. Yani bir kere yüksek arkuyla bağ

bağlantısının yüksek olmadığı kesin.

O çalışmanın sonucuna göre. Ne dersiniz yani?

Evet, yani bu çok ünlü termal çalışması gerçekten.

Bir ilişki varsa bile onların beklediği gibi bir doğrusal

ilişki değil. Orada da ya küçük çayı kreatif o

büyük c küçük c andreo santo böyle şeyleri sevdiği için

sembolleştirmeleri, bunu da böyle kolay akılda kalacak

şekilde yapmış. Küçümsediği için değil ama

günlük yaratıcılık evredey everyday screy tweety dediği

şeyi küçük ceylantıyor. Yani sizin evde yapabildiğiniz

kendi küçük. Küçücük bir yaratıcılık bir

buluş yapıyorsunuz ve hayatınızı kolaylaştırıyorsunuzu da bu

kategoriye koyuyor. Yani küçümsemiyor tersine onu da

çok değerli olduğunu söylemeye çalışıyor.

Bunun altını çizelim, büyükçe dediği dünyaya mal olmuş büyük

eser vermiş insanlar. Evet, john nashta çalıştığı

kişilerden biri. Zaten ben bunun bizar olmakla,

tuhaf olmakla veya işte die worgin thing denen düşünceyle

dyevgon thing'i nasıl çevireceğimi tam bilemiyorum.

Ama ıraksak yakınsak falan gibi şeyler pek olmaz herhalde.

Daha çok ıraksak diye bir şey ifade etmiyor ama öyle

çevriliyor. Anlaşılmıyor değil mi?

Yani nasıl tarif edebiliriz bunu?

Mesela kelime. Asosyalsyonu testi yaptığınızda

herkes. Ten farklı ve daha az kullanılan

kelimeleri kullanmak gibi bir şey.

Biz bunu. Deli galiba talih yoludur ama.

Ikinci evet olan ana. Yolu ya da asıl ana gidişi

kullanmayıp farklı bir yol kullanarak gitme durumuna

deniyor. Yani günlük hayatta da dahil

ucun biraz öyle kullanılıyor o pratik.

Doğru. Yaksak deyince ama sanki

uzaklaşmak falan gibi bir şey anlaşılıyor ki bana yakın

gelmiyor. Neyden uzaklaşmak yani?

Ne denir? Günlük düşünmek için.

Bürokratlaşmak ama şeyden uzaklaşmıyor, hedeften

uzaklaşmıyor, rotadan uzaklaşıyor, yani izliyor.

Onun için talihi ol dedim ben de.

Zaten kamın sense ne diyorduk türkçede.

Sağduyu. Hah, sağduyunun gerektirdiğinin

dışına çıkan yani sadece sağduyuyla yetinmeyen diyelim.

Yani sağduyu'dan uzak demek de ııı aslında biraz yanlış bir

anlaşmaya sebep olabilir. Bilmiyorum.

Tamam. Sence farklı şeyleri de

bilebiliyor olmak gibi. Şimdi aklıma burada.

Pardon buyurun. Sizi sürekli lütfen sor ben çok

konuşurum. Bu yaratıcılıkla ilgili ya da

sanatsal yaratıcılıkla ilgili. Psikozdan ayrımında da biraz

böyle konuşurlar ya yani sağduyu bilgisine sahip ama aynı zamanda

sağduyu bilgisi dışındaki bilgileri de düşünebilen kişi

gibi. Sağladığı sağduyu bilgisinden

bir kopuş var ve sağduyu dan farklı olduğunu bilmeme hali

olabilir mesela. Yani yaratıcılık dediğimizde

sağduyu bilgisini de içinde içeren bir durum olması lazım

gibi. Hem de öyle olmayan durumlarda

var. Tahsin ne diyeceksin?

Benim aklıma bir soru takıntıda şimdi bu bu gece uyutmaz beni o

yüzden ibrahim'e sormuşum. Bu sağduyu kavramını psikozda

kim kullanıyordu? Ibrahim'i hatırlıyor musun,

minkowski miydi? Minkowski ııı esasen ondan sonra

bu ııı sağduyuyla yaşamsal temasın kaybı.

Şimdi söyleyince gala gir değil de binsenger binsenger de değil

ama şimdi hatırlarım. Vital contacts diye söylüyor.

Neyse çok dağıldık. Yere geliyoruz hep, yani olağan

rotanın dışına çıkıp farklı bir yol izleyen.

Anlamlı taşıyor hep değil mi? Dönüp tanışıp oraya geliyoruz.

Bu sağduyu bilgisine sahip olma meselesinde biraz böyle bir şey

de yok mu hocam? Şöyle yani.

Sanatçı yaptığı eserim sağduyudan farklı olduğunun

farkında olmalı, 10'a çıkart yaratıcı diyebilmemiz için.

Yani mesela. Nasıl desem kafiyeli konuşan bir

şizofrenini hastası bize göre konuşması oldukça şiirsel

gelebilir ve yaratıcı gelebilir ama.

Iıı o bu yaratıcılığın farkında değilse yine yaratıcı diyecek

miyiz? Işte ama gene şuraya geldik

isterim. Birinci süreç, ikinci süreç

ayriyetinin üçüncü süreç düşüncesine çünkü.

Rüyada ya da işte mitolojilerde söylencelerdeki şeyde de mesela

var ya, o yani kişi onun farkında mı değil mi?

Ya da farkındaysa buna ne diyeceğiz meselesi var ya.

Işte al sana farkında olmayan örnek.

Ben bundan otizm şizofreni ayrımına da yine gelicem.

John nash. Yani sorulan soru şu, çok

meşhurdur bu belki çoğu kişi biliyordur, siz de kesin

biliyorsunuz ama tekrarlayalım yani sizin kadar mantık.

Lı düşünceye dayalı bir iş yapan.

Kişi uzak. Uzaydan kendisine mesaj

geldiğine ya da işte uzaylılar tarafından dünyayı kurtarmak

üzerine üzere kaçırılmış olduğuna nasıl inanabilir diye

sorulduğunda, çünkü bu doğa üstü şeylere ilişkin varlıklara

ilişkin fikirler, matematikle ilgili fikirlerin bana aklıma

düştüğü biçimde aklıma düştü. Yani onlarla ilgili yaşantım

farklı değildi. O yüzden ben de onları ciddiye

aldım. Yani oyun kuramını geliştirirken

aklına gelenler nasıl geldiyse. 10 derece mantıklı.

Mesela onlar da aynı şekilde yani arada bir fark görmediğini

söylüyor. Bu içgörü ile ilgili söylediğine

belki bir cevap olabilir. Her zaman da gerekli değil

sanki. Yani bu da bir içgörü.

Ama işte sonradan söylediği şey bu, yani o oyun kuramını

geliştirirken. Her zaman çok sağlıklı olduğu

söylenemez. Belki ihtiyaç da yoktu ki bir

kuram geliştirebilmiş işte yani tabi somutlama eğilimi.

Enteresan burada son derece somut verici vakfı bu aslında.

Ya doğru bak bu çok önemli, çok somut bir cevap evet.

Yani ben bunu daha önce şey içini hatırlatmıştım.

Size türkiye'ye geldiği zaman bir falcıya götürüyor.

Hangi akla evvel götürdük? Adamcağızı o da işte hani klasik

falcıların söylemiyle harfi ile başlayan birisi.

Senin hakkında işte iyi şeyler düşünmüyor falan gibi bir şey

söylüyor, adamcağız. Bunun üzerine paniğe kapılıp

bayağı. Telaş merol paranoid olur.

Sevin niye beni takip etsin son derece somut çünkü yani onu hiç

bir şekilde soyut olarak algılamıyor aynı şey.

Bu haftalık bu bölümün sonuna geldik.

Gelecek hafta kaldığımız yerden devam edeceğiz.

Ben bu bölümün sonuna gelmişken bölümüm başında bahsettiğim zeki

tabloyu açıklayacağım. Ikisi de ağlayan kadın tablolara

ağırlayan kadın tablosu biri tablo.

Picasso'nun 1.937 yılında resmettiği bir tablo, diğeri ise

1.883 yılında winsan van gogh tarafından resmedilmiş bir

tablo. Aslında bunun bunlardan en ünlü

olanı sanırım picasso'nun ağlayan kadın tablosu bu ağlayan

kadın tablosu. Özellikle ispanya iç savaşı

sırasında gernik hanım bombalanması sonrası picasso'nun

yaşadığı o karamsar tabloyu anlatması açısından özel olarak

değerlendiriliyor ve bizim en önemli eserlerinden biri olarak

kabul ediliyor şu. An kendi bu tablo teyit

collection da londra'da sergileniyor.

Diğer önemli eser de ııı yine ağlayan kadın tablosu ama bu

sefer bir insan wangth'dan. Aslında bu tablonu bu tabloyu

ilginç yapan şey vinsend van gogh'un yapmış olduğu yani

oldukça karanlık bir tablo olması.

Çünkü insant bango'nun yani çoğu çizimini biliyorsunuzdur.

Belki de çoğu renkli renklerden oluşan çiçeklerden, dua

resimlerinden oluşan bir tablolar varken bu tablosu diğer

tablolardan ayrılıyor. Ağlayan kadın bir e ağlayan bir

kadının resmi ediliyor bu. Tabloyla ilgili maspek

spekülasyonlar mevcut. Bunlardan biri Vincent van

gogh'un bu tabloyu çizerken bipolar olduğunu savunanlar,

işte depresif fazla olduğunu düşünüyorlar.

O açıdan ilginç bir tablo bu tablo picasso'nun tablosundan

farklı olarak 50 yıl önce çizilmiş ve şu an şikago sanat

müzesinde sergileniyor diye söyleyebilirim.

Bizi dinlediğiniz için teşekkürler, tekrar haftaya

görüşmek üzere kendinize iyi bakın.