Sevinçli Aşinalıklar ve Tiryakilik

Herkesin merhaba dikensiz gül bahçesi vaat etmiyoruz

podcastinin yeni bölümünden size sesleniyoruz.

Ben doktor taysin rolaz bu kayıtta benimle beraber profesör

doktor timuçin ural, profesör, doktor, cemaat Başoğlu ve konuk

olarak da profesör doktor Berna ulu var.

Bu ot kez kaydı bizim ilk defa konuk aldığımız bir potkes

kaydı. O açıdan bizim için önemli ve

Berna hoca'nın katılması da bizim için önemli.

Berna hoca'dan kısaca bahsedeyim, Berna hoca şu an.

Aktif olarak Hacettepe Üniversitesi fakültesi

psikiyatri ana bilim dalını Anabilim Dalı başkanlığını

yürütüyor. Aynı üniversitede ihtisasında

tamamladıktan sonra 95 96 yılında nada'da Amerikan ulusal

ilaç. Bağımlılığı birliği ya da

enstitüsü gibi bir kurumda. Felo olarak çalışmış, daha

sonrasında aynı zamanda amerika'da kendisi.

Hastalığı doktorası yapmış diye biliyorum.

Doğru biliyorum. Hocam ya Cansu hopkins'te johns

opkins üniversitesi'ne halk sağlığı masterı yaptım.

Master. Epidemiyoloji ve bio istatistik

dersleri aldım. Iyi notlar da aldım.

Çok iyi notlar. Habire.

Evet. Ineklik baki.

Şu an hacettepe'de çalışmaya devam ediyor.

Kendisi aynı zamanda hacettepe'de alkol bir madde

bozukluğuyla uğraşıyor ve aynı zamanda sağlık Bakanlığının

alkol ve madde ile ilgili işte kurullarında kuruluşlarında,

onun dışında yönetmelikler ya da kılavuzlar hazırlama konusunda

danışman olarak da görev yapıyor.

Ben hocanın önemi benim hocam aynı zamanda timuçin hoca'yla

cem hoca'nın da çok yakın arkadaşı.

Şimdi biz bu potkes'te daha çok bağımlılıklar üzerine konuşmaya

çalışacağız. Bağımlılıklar üzerine konuşurken

de ben Berna hoca'nın 2.016 yılında psikiyatrta yazmış

olduğu bir yazı üzerine konuşmayı konuşmaya başlamayı

uygun buldum. Burada hani gündelik yaşam ve

sevinçli aşinalıklar üzerine bir.

Sevinçli aşinalıklar diye bir yazınız var hocam.

Burada bağımlılıkla ilgili aslında.

Nörobiyolojinin ötesinde farklı şeylerden de bahsediyorsunuz?

Da ilgimi çeken şeylerden biri bir boyut olarak bahsetmeniz ve

onun dışında bunun çeşitli faktörlerle ilişkisini ele

almanız oldu. Belki bunu sorarak

başlayabilirim hocam. Hani o yazıda bahsettiğiniz

bağımlılık sizin için ne ifade ediyor ya da ne anlama geliyor

diye sorayım size. Teşekkür ederim, tahsincim yani

hakikaten ben bağımlılık ile konusuyla ve bağımlılık

hastalarıyla çok uğraşan bir hekim olarak.

Eee, bunu hakikaten bir boyut olarak görüyorum.

Şunu vurgulayayım, yani mesela bak bakıyorsunuz.

Bağımlılık hastaları gerçekten çok kaotik, zorlu bir yaşam

içerisinde var oluyorlar, hayatlarını sürdürüyorlar.

Yani siz onları şaşırıyorsunuz esasında hakikaten yani nasıl

hayatta kalıyorlar o yaşamı o kaotik yaşamı nasıl

sürdürüyorlar? Zaman zaman çıkıyorlar o.

Şeyin girdapın içinden diyeyim. Zaman zaman geri dönüyorlar.

Dolayısıyla bağımlılık hastaları her zaman ben hani derslerimde

de söylerim zordur. Tedavide çeşitli güçlükler

vardır ama hiçbir zaman sıkıcı değildir yani onlarla.

Sıkılmanız mümkün değildir. Onlarla birlikte o macerayı

yaşarsınız. Onların da hem o güçsüzlüklerine

patolojik, psikopatolojik yönlerine şahit olarak hem de

bazen de çok ciddi. Potansiyellerine güçlerine de

şahit olarak şimdi dolayısıyla hastalara da böyle bir bakış çok

önem taşıyor. Yani hani sırf hasta güçsüz

iyileşmeyecek, perişan bir insan olarak değil de bir.

Buna recovery Capital deniyor. Hani her her hastanın içinde

olduğu gibi bağımlılık hastalarında da bir iyileşme

sermayesi var. Iyileşme potansiyeli var.

Ve bunu önemli olan hani tedavi süreçlerinde bunu mobilize

edebilmek, bunu harekete geçirebilmek.

Şimdi onun için yani bu bir böyle boyut gibi.

Çünkü ben o yazıda da bahsettiğim gibi biraz o yazıda

azıcık bahsedeyim. Sevinçli aşinalıklar.

Yani sevinçli tanıdıklıklar diyeyim ifadesini nuri ortayla

arkadaşım, sınıf arkadaşım kendisi kadın doğum uzmanıdır.

Ondan almıştım. O bir Facebook yazında

kullanmıştı. Çünkü aslında orada ben şunu

söylüyorum, hepimiz bağımlıyız. Benim sık sık söylediğim bir şey

bağımlılık çağında şimdiki yeni dönemde hepimiz tehlikedeyiz.

Bu akıllı telefonlar, internet, çevrim içi yaşam bağlamında

söylüyorum bunu ama. Onun dışında da hani hepimiz

bağımlıyız. Evet.

Çünkü kendi hepimiz kendi gündelik yaşamlarımız içinde

yaşıyoruz. Aslında gündelik yaşama

bakarsak, hani orada sevinçli tanıdıklıklar var.

Yani işte hep aynı şeyleri yapıyoruz.

Öyle hayatlarımızı sürdürüyoruz, aynı insanlarla yani

tanıdıklarımız var. Sevdiklerimiz onlarla birlikte

oluyoruz. Aynı çevrenin içinde kendimizi

en rahat öyle hissediyoruz ve dolayısıyla dostluklar

pekişiyor. Ve seçiliyor bazı insanlar.

Dolayısıyla aslında hani şöyle demiştim, o yazıda da

çemberlerin içinde geçen bir gündelik yaşam yaşıyoruz hepimiz

dolayısıyla. Hani bağımlılığa bir böyle

bakılırsa aslında herhalde daha nasıl diyelim?

Daha felsefi, daha açık, ufuklu bir bakış oluyor belki ben hani

bu alanda çalışan bir psikiyatri olarak biraz böyle bakarak bu

alanda daha rahat çalışıyorum. Öyle söyleyeyim.

O yüzden bir boyut, yani bir ucunda tabii.

Ki hani. Bu gün.

Aşinalıklardan bahsederken tiryakilik bunun neresine oturur

acaba? Evet, işte tiryakilik dediğimiz

şey de esasında bazen değil mi? Hani sigara tiryakisi olmak

değil mi? Hani aklımıza hemen sigara

tiyakilliği geliyor. Ve.

Kahve kahve tiryakili geliyor işte arkadaş tiryakiliği geliyor

değil mi hep böyle? Hani hakikaten aynı arkadaşlarla

eğer bir es seçmişsek onunla bir arkadaş grubumuz varsa yakın

arkadaşlarımız onlarla bana eşim hep böyle söyler, yalnız

kalacaksın kime gidelim diyor. Ben hep aynı insanlara 23 insan

var. Hep onları söylüyorum.

Dedi ki, bana yalnız kalıcaksın, yaşlılığında yapa yalnız

kalıcaksın hep onlara gidiyorsun dedi.

Dolayısıyla yani tiryakilik tabii o da aslında güzel bir

kavram. Farklı bir kademeyi ifade ediyor

mu? Daha çok onu sormak için

sormuştum. Hayır, bence o da o spektrum

içinde yani. Işte bağımlılık deyince.

Şimdi DSM biliyorsunuz kullanım bozukluğu demeye başladı.

Neden kullanım bozukluğu demeye başladı çünkü.

Yani birçok şeyi bunun içine almak için hani sadece

bağımlılık değil, mesele işte zarar verici davranışlar da o

hapsema giriyor ama önemli. Önemli olan hakikaten uyumu

bozacak şekilde veya fonksiyonu bozacak şekilde bir şeyi

kompulsif zorlantılı bir biçimde tekrar tekrar yapmak.

Şimdi maddelerin hep böyle bağımlılık yapıcı maddelerin

kendi alımlarını pekiştirici, sürdürücü etkileri var ama o

yazıda da belirttiğim gibi, yani madde bağımlılığı artık çok

darbeyi kapsam. Çünkü bu şimdi davranışsal

bağımlılıklar var. Yani mesela DSM beşte başlık

değişti, ne oldu? Madde ile ilişkili bozukluklar

ve diğer bağımlılık adiction the source adiktiforderce çünkü

adition kelimesini de aslında çıkarmışlardı.

DSM den DSM dörtte yok adikin kelimesini çıkarmışlardı çünkü

adikşın üzerinde bir kötü anlam yükü var.

Ama, hani bu şey demek gibi esrar eroinman demek gibi bir

şey adik öyle söyleniyordu ama sonra dediler ki bu çok karmaşık

bir davranışsan sendrom ve o yüzden bunu dependens

ingilizcedeki depand sözcüğü iyi karşılamıyor.

Yani o daha çok fizyolojik bir bağımlılığı çağrıştırıyor.

Bu daha karmaşık hem fizyolojik yönü hem davranışsal, psikolojik

toplumsal yönleri olan bir sendrom.

Dolayısıyla biz buna adition diyelim dediler.

Adikction sözcüğünü kötü anlam yükü yüklenmiş olsa da geri

aldılar ve onun içine neler girdi işte kumar bağımlılığı

girdi ve internette oyun oynama bağımlılığı girdi.

Giden bir de şey yok muydu ııı fizyolojik bağımlılık,

psikolojik bağımlılık ayrımı da yapılırdı dimi.

Evet. Öyle bir şeyden söz etmek.

Artık pek yapılmıyor yani şöyle, hani fizyolojik bağımlılığın tan

ölçütleri bir tanesi, tolerans, bir tanesi de kesilme, yoksunluk

belirtileri DSM beşte 11 tane tanı ölçü var.

Onlardan 2 tanesi bunlar bunu en çok ne için kullanıyoruz?

Mesela ağrı hastaları, terminal hastalar o köyde anarjezikler

kullanıyor. Hani onlarda tolerans gelişiyor,

kesirde görülüyor. Hani o zaman buna bir ilaç

kullanım bozukluğu diyebiliriz yani çünkü tolerans gelişiyor,

daha yüksek doza ihtiyaç duyuyorlar veya işte almadıkları

zaman bir sonraki dozdan önce yoksunluk belirtileri

hissediyorlar. Doktora gelip biraz dozunu

arttırın veya sıklığını artırın diyorlar.

O zaman bir ilaç kullanım bozukluğu gelişebiliyor ama.

Bu bir bağımlılık değil, çünkü hiçbir zaman hasta yani doktorun

dediğinin dışına çıkıp bir şey yapmıyor.

Hani kendisi suistimal etmiyor, başkasına yazdırmıyor.

Biraz o yoksunluk belirtilerini çekmeye razı oluyor.

O zaman hani fizyolojik bağımlılık tek başına aslında

bağımlılık tanısı koymak açısından psikiyatrik açıdan

yeterli değil. Şart da değil, fizyolojik

bağımlılık hiç olmadan da hani işte diğer davransal

bağımlılıklarda olduğu gibi biz bağımlılık tanısı koyabiliyoruz.

Diğer tanı ölçütleri. Bir de eski bir şey vardı.

Yine bizim iktisasa başladığımız yıllarda daha adli bitti.

Ihtiyacı ihtilaf haline getirmek diye bir şeyden söz edilirdi.

Hatırlıyor musunuz onu? Alışkanlığı bağımlılığa

dönüştürmek. Mi diye evet yani böylece hani?

Sanki işin davranışsal boyutuna daha çok da vurgu yapan bir de.

Iradeyle ilişkisini de diyebilir miyiz aslında?

Aynı zamanda evet. Dolayısıyla hani bu demin

söylediğine daha yakın bir şey galiba daha önemli değil mi?

Yani bensaydı şuna. Evet tabi yani ihtiyat,

bağımlılık. Evet onlar hep biraz daha

adition. Hani ingilizcede o kavramın daha

iyi karşılayacağı aslında kavramlar.

Ben burada bir şey söyleyeyim, araya gireyim.

Daha demin timuçin hocanın söylediği.

Tiryaki ile ilgili. Ah ben de tam onu diyecektim.

Kökenini söyleyeceğim değil. Mi kökenli?

Çünkü çok sevdiğim bir şey bu. Tiryakinin kökeni tiryaktan

geliyor bize farsçadan geçmiş. Yani tiryakaki demek işte hani

günlük hayatta bağımlı olarak kullanıyoruz ama hep o farsçadan

geçerken tiryak aslında bir Afyon macunatörü ve o Afyon

macununa bağlı bağımlılığı ifade ediyor aslında.

Trig'da şeye farsçayı aslında yunancaların teriyak sözcüğünden

geçiyor. Perihan ya oradan geçmiş.

Geçmiş böyle bir kelime kökeni var, onu söyleyeyim.

Ben araya girerek onu ifade etmiş.

Evet çok ilginç değil mi? Mesela tiryaki bizde yani yanlış

düşünmüyorsam daha yumuşatılmış biçimde gündelik dilde kutunun

ama aslında Afyon macunundan kökenli.

Iptila dememek için işte iptila dememek için tiryaki demek.

Dolayısıyla daha hafif ama Berna demin.

O yüzden sordum, bir kademe farkı var mı diye o da yok dedi

şimdi. Şimdiki bakı şöyle anladım

kadarıyla. Ama şimdi tekrar bu bilgiler

ışığında düşününce. Yani Afyon macunu olabilir ama

herhalde oradaki mesele dediğiniz doğru yani.

Orada hani gündelik yaşamın içinde macun çiğneme değil mi?

Mesela işte sigara da, esasında öyle ya, sigara içme ve

fonksiyonu yani şimdi biz sigara bağımlısıyla bir eroin

bağımlısını zaten nasıl aynı durumda düşünebiliriz ki?

Kafein bekleyelim dimi kahvemizi içmek.

Tabii tabii tabii yani hani şunu size söyleyeyim, kafeinle ilgili

ilginç bir bilgi bana derslerde soruyorlar, hocam kafein niye bu

listede diye işte o liste alkolle başlıyor, nikotin var

eroin var, vesaire kokain var niye niye kafein bu listede bir

derslerde de göstereyim. Bir gösterdiğim bir görsel

vardı, örümcek örümceğe veriyorlar, intooksike

ediyorlar, bu maddelerle birkaç tanesiyle.

Ve örümceğin o güzel ağını en çok bozan madde kafein, kafein,

toksitikasyon. Yani örümceğin ağı darmadağın

oluyor. Tabii biz hani o kadar yüksek

doz almıyoruz ya kafeine. Yani biz kullanırken kafein

intoxikasyona insanoğlunun kullanımında kafein

intoxikasyonu yok. Hassas kişilerde çarpıntı,

anksiyete falan yapıyor. Yoksa biz o kadar yüksek dozda

alamıyoruz ama kafeinin o listede olmasının sebebi hani

biraz böyle açıklanabilir. Yani müthiş bir entexikasyon

potansiyeli olan bir madde. Yoksulluğun da aslında

küçümsemeyiz herhalde değil mi yani?

Şöyle bir hikaye biliyorum, hafta sonları kah.

Içmediği için aslında kendini kötü hissettiğini, insanların

sonradan fark edebildiği hani yorgunluk ve gideceğim diye

kahve içerken hafta sonu. Kahvesini içmediğinde bir

depresyon benzeri durum. Tabii tabii zaten.

Tabii işte laf bölüyoruz ya hep böyle devam ediyoruz.

Laf bölmeyi yani sosyal kabul edilebilirlikle, fizyolojik

özellikleri her zaman birbiriyle aynı olmuyor değil.

Mi, evet yani onun için zaten karmaşık bir sendrom diyoruz ya.

Yani o maddeler aynı listeye giriyor.

Bağımlılık yapıcı maddeler listesine ama her birine

baktığınızda hani ortak yönlerde var.

Birbirinden çok ayrışan yönlerde var.

Onun için tiryakiliye dönecek olursak yani.

Tiryakilik hani daha gündelik yaşamla uyumlu?

Kabul edilebilir yasal insanın hayatını çok bozmayan bağımlılık

anlamında. Ayrı bir yeri olmalı, timuçincim

çok doğru bir noktaya parmak bastın ben de yeni düşünmüş

oldum, gayet hoş oldum. Aslında.

Şeyde de ülke tarihimizde de çok önemli bir yeri var aslında

Afyon ve haşhaş tarımı özellikle hani bir dönem iktidarları

devirebilecek kadar güçlü bir şeye de sahip. 1.900 altmışların

sonu yetmişlerin başında. Sanırım nixon, the Amerikan

başkanı türkiye'nin dünyaya çok fazla haşhaş.

Ihraç ettiğini söylüyor ve bu bu yüzden hani dünyada bir madde

bozukluğu madde kullanım bozukluğu oluştuğunu söylüyor.

Bunun için işte o dönem yanlış hatırlamıyorsam Demirel

hükümetine çok büyük baskılar yapıyor.

Demirel hükümeti bunu yapmıyor. Çünkü sonuç itibariyle halkın

büyük bir geçim kaynağı ve oy kaybetmekten de korkuyor.

Daha sonrasında iktidar bir muhtırayla değiştikten sonra bu

sefer askeri yönetim bunu yürürlüğe sokuyor.

Daha sonrasında tekrar sivillere geçtiğinde Bülent ecevit'e

geçtiğinde o da serbest bırakıyor.

Bu sefer Amerika daha ağır yaptırımlar uygulamaya başlıyor.

Böyle hani Türkiye tarihinde de hani Afyon ve haşhaşla ilgili

hep böyle bir şey de var. Anekdot da var.

Aslında oldukça güçlü aslında ülkemiz tarihi açısından da.

Evet ama Amerika yaptığını ettiğini buluyor mu derler öyle

bir şey. Hani bir de bir şey var ya hani

shaoden freud diye hani başkasının başına gelen

kötülükten memnun olma amerika'yla sık sık bu ruh

haline girebiliyoruz ya biz ben yani ya da.

Ama Amerika ettiğini buldu. Çünkü belki hani bu bağımlılık

konusu çerçevesinde söyleyeceğimiz şeylerden bir

tanesi. Son 20 yılda son 10 yılda

amerika'daki opoint krizi büyük. Bir yani ben 1.995 90 altıda

oradaydım. Tahsin demin senin söylediğin

gibi o zaman şeyin işte. Latin Amerika, güney amerika'dan

gelen kokain krak kokain çok epidemi halindeydi ve crack

bebekleri doğuyordu. Hani bütün toplum hani çok ciddi

işte bu narkozda izlediniz zaten hepiniz hani.

Kokain, müthiş bir kokain sevkiyatı var ve amerika'da

yayılmış durumda. Işte onla mücadele ettiler filan

o bir plato yaptı diyelim ama son 10 yılda opoint krizi

dedikleri opoint epidemisi dedikleri bir şey onunla

boğuşuyorlar. Çok ciddi hastalanmalar ve

ölümler oluyor. Bu da şey daha çok.

Reçeteli okeyler ve bu da tamamen amerika'da.

Yani şimdi Afyon haşhaş ekimi dedim.

Bu çok önemli bir şey çünkü morfin yani morfin morfin'in

alternatifi yok. Morfin alternatifsiz bir

analjezik narkotik analjezik morfin muhakkak bütün dünya

morfin kullanacak başka çaremiz yok ya alternatif yok ama

kendileri bu opoid ilaçları o kadar çok reçete etmişler.

Ettirilmiş bu ilaçlar netflix'te pain kiları izleyiniz.

Paintler diye bir film var. Belgesel orada bunun hikayesini

anlatıyor gerçekten. Yani bir ilaç firmasının

baskısıyla opid analjezikler doktorlara reçete ettiriliyor.

Promosyonlarla ve opid krizi dedikleri şey orada eroin değil

tamamen reçeteli okuyud ilaçların aşırı kullanımıyla

ilgili ciddi hastalar ve ölüm, ölüm, over doz ölümleri gibi

şeyler. Dolayısıyla hani Amerika bize

yasakladı da yani afyon'a haşhaşı bizi ekonomik olarak

zorladı ama kendisi de sonuçta bir şekilde işte böyle bir

krizin içinde buldu kendisini. Ben bir şey sorayım istiyorum

şimdi. Bu bağımlılık konusunda uzun

zamandır istediğim kadar okuyamadığım için ben hep

berna'ya takılıyorum. Bir gün bir gün bize bağımlılık

anlatacaksın, bekliyoruz diye bu bugüne kısmetmiş soruda

sorabilmek. Buyurunuz.

Şimdi meslek dışı olanları da düşünerek opoint dediğimiz de

morfinle diğerlerinin farkını da.

Söyleyelim herhalde değil mi? Narkotik analjeziklerin işte

neler olduğunu, kodeini fethediğini, diğerlerini falan.

Tabi yani onlar hep aynı aslında aynı ilaçlar aynı aynı grubun

içinde opoit diyoruz onlara. Ama şey, yani bu haşhaş bitkisi

papa versiyon life gelincikgillerden bir bitki.

O onun tohum kapsülü var. Hani o tohum kapsülü güzel de

bir kapsüldür. Onu böyle yaşken çizdiğinizde.

Onun işte o Afyon macunu dedin ya cem demin sen Afyon macunu

dediğimiz şey o Afyon sakızı Afyon macunu dediğimiz şey o

hani o ham hammadde aslında bunun ham maddesi sonra oradan

alınıyor. Oradan işlenerek morfin

türetiliyor. Morfin morfeus'tan geliyor.

Rüya tanrısı ondan sonra sonra o 10 kat 100 kat güçlendiriliyor.

Her oyun deniyor heroitten geliyor.

Yani tamamen aslında aralarındaki fark biraz potansle

ilgili güçle ilgili eroin çok çok güçlendirilmiş bir morfin

hani öyle düşünebiliriz. Diğerleri de aslında narkotik.

Hani bilin bu bildiğince moleküller sentetik moleküller,

yarı sentetik mole. Metal gibi şeyler de hani

onlarda aslında ilaç olarak üretilen sentetik moleküller,

yani bunların hepsini okuyorid grubu diyoruz.

Yani türkiye'de eroin bağımlılarını çok görüyoruz.

Amerika'da ve diğer reçete edilen oksijon yani oksijon

oradaki o ilaç firmasının promot ettiği ve çok yazdırdığı

hekimlere baskı yaparak yazdırdığı, yani o da şöyle

tuhaf bir şey işte. Yani, şey dengesi bu haz acı

dengesi biraz belki anne lamkeden de söz edebiliriz biraz

sonra yani rahat yaşam, rahat yaşam hani bunu bunu da

bumçulhan söylüyor. Yani bu fazla bir haz ve

rahatlık peşinde. Hani iyi hissetmek için aman

insanlar ağrı çekmesin, ağrı çekmesin, her şey iyi olsun,

insanlar rahat etsin diye bu bu ilaçların bol bol reçete

edildiği bir döneme giriliyor ve bunun komplikasyonları

yaşanıyor. Yani aksine neydi?

Aksinin iddia edilmesi zor olabilecek bir şey değil mi?

Çünkü ağrı olduğu zaman söz konusu olan.

Evet. Reçete edilmesin diye iddia

etmek için gerekçelendirmek de çok zor oluyor olsa gerek.

Evet ama işte orada da ağrı yönetimini yapmak lazım.

Hastanın ağrı bizde mesela o az yapılıyor.

Yani türkiye'deki kanser hastaları, ağrı hastalarında

ağrı yönetimi iyi yapılmıyor. Ama amerika'da da hani biraz

fazla konformist bir toplum ya 10'a çıkart daha yatkın biz daha

acı. Çekmeyi bilen ızdırağa

katlanabilen bir toplumuz. Bir Orta Doğu toplumu olarak

çeşitli afetlerimizin ortasında. Ama onlar hani böyle rahatlık,

iyilik filan OO kavramlarla hani endikasyonsuz yani gerçekten

evet, hani bu endikasyonsuz yapılan cerrahi işlemlere benzer

bir şekilde endikasyonsuz yazılan ilaçlarla bayağı ciddi

bir sayıda insanı yani size epidemiyolojik verileri versem

gerçekten şaşırırsınız kullanan insan sayısını.

Bu yüzden bağımlı olan insan sayısını ölen insan sayısını

gerçekten şaşırtıcı pain kiları dinleyicilerimize de tavsiye

edelim. Hocam, peki şey hakkında ne

düşünüyorsunuz? Daha önce siz de hiç tartışmadık

ama hani. Yani kısmen legaliz olmasına ya

da legalize edilmesi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Ben burada yaşayarak görüyorum şu anda.

Yani bir nisandan itibaren almanya'da.

Esrar kullanımı belli bir grama kadar serbest bırakıldı.

Bazen hastaları geliyorlar diyorlar işte.

Aile hekiminden başvuru oluşturdum, sonuç bekliyorum

filan diyorlar. Nasıl bir etkisi olacağını ben

de öngöremiyorum açıkçası bunu. Ya bunun için tabii ki de hani

bunu savunanların argümanları var.

Buna karşı çıkanların argümanları var.

Siz ne düşünüyorsunuz bunu merak ediyorum.

Şimdi başka bir maddeye geçmiş olduğumuzu vurgulayalım da,

karışıklık olmasın. Tabi tabi ki işte ne konuştuk?

Biraz sigara konuştuk biraz değil mi?

Eroin opozitleri şimdi esrarı konuşuyoruz bu da.

Geçen hafta gene bir seminerimiz vardı.

Bölümde orada da biraz gözden geçirdik.

Şöyle yani. Esrarda Amerika haritasına

bakınca. 3 renk görüyorsunuz. 3 ayrı renk eyaletlerde bazı

eyaletlerde sadece. Tıbbi.

Tıbbi kullanım kabul edilmiş durumda.

Bazı eyaletlerde hem tıbbi hem ricreational yani hani ne

diyeceğiz? Sosyal kullanım hollanda'daki

gibi hani capişoplar da satılabiliyor.

Yani hem tıbbi kullanım hem de rickrational kullanım kabul

edilmiş durumda. Bazı eyaletlerde de ne tıbbi

kullanımı ne de recreational kullanım.

Kabul edilmemiş. Şimdi tabii baktığınızda tabi

kullanım ve sosyal kullanımın kabul edildiği eyaletlerin

toplamı diğerlerinden daha fazla.

Orada şunu vurgulamak lazım, tıbbi kullanımda THS değil de

tetbradok anapinol değil de kanabiol CBDCBD diyorlar ya o

daha ağırlıklı yani tıbbi iyi etkilerinden işte ne bileyim.

Hani hastalarına esas hastalarına kanser hastalarına

o. Obezite hastalarına vesaire gibi

yani oradaki kullanım alanlarında orada CBT oranı çok

daha yüksek. Yani orada THC azaltılmış CBD

yüksek. Şimdi ne diyorum?

Ben hep şeyi söylerim seveceği bir şimdi sizlerin de bildiğiniz

cimvanoz hani cimvanozu hep bu konuda anıyorum çünkü cimvanoz

biliyorsunuz. Hani psikoz epidemi üzerine çok

iyi bir araştırmacı bir öncü ama acaba neden yani hollanda'da?

O kariyeri başlatmış olabilir. Yani.

Onda da başlatmış olduğu için bana göre kanabis ile psikoz

arasındaki ilişkiyi gözleme imkanını en çok bulmuş.

Olan yani? Evet.

Robin moreyle birlikte ingiltere'dedir Robin marey.

Evet. Yani şimdi aynı şey işte bu

amerika'dan da öyle bir epideyolojik çalışma bahsi

geçti. Yani bu yasallaşmayla beraber

kanabis eser psikozlarının artışı yani ikisinin arasında

bir bağ var. Yani yasallaşmayı bu tabi çok

önemli bir iddia. Yani bunu şu anda tam %100 emin

olarak söyleyemiyorum. Çünkü bunun için daha çok

kanıta, daha çok veriye ihtiyacımız var ben.

Bunu hani ama yani işte sonuçta cimvanoz, Hollandalı hollanda'da

biliyorsunuz her zaman yasal idi.

Uzun zamandır yasal da onların. Çünkü bir ticari gelir kaynağı

aynı zamanda. Dolayısıyla hani bu önemli bir

şey kana. Biz psikozları önemli esra

psikozların önemli bir şey. Şimdi orada tabii ki.

Bizde de esra psikolojileri bizde de çok uzun süre yani

geçmişte de çok konuşulmuş bir şey.

Ama sen demiş şimdi CBD oil farkını söyleyince mesela CBD

içinde var mı böyle bir risk? SBT için yok TES ile ilgili o

risk. TES ile ilgili o risk.

Güzel yani bunun altını çizmek gerekiyor.

Çünkü şöyle bir yaygın kanaat var.

CBDO yılın çıkışı ile birlikte o bambaşka bir şey aslında.

Fakat hani esrar veya esrar türevi olan bir şey serbest

bırakıldı. Çaya çorbaya limon her şeye çok

iyi geliyor gibi bir propaganda var ve o propaganda yoluyla

aslında esrarı da biraz meşrulaştırmaya ve daha iyi bir

şey olduğunu anlatmaya yönelik bir maalesef kötü propaganda da

var. Onu herhalde net.

Bir şekilde söylemek lazım diye altını çizdim.

Evet, evet, yani faydalı fayda faydasını bir ayırt etmek

gerekiyor. Eser psikozları şimdi buradan

yeni bir maddeye geçebiliriz. Belki dörtüncü madde ama

metamfetamin yani onu konuşmadan herhalde bu podcasti bitirmesek

iyi olur. Tahsincim sen ne dersin?

Hani senin bu konuda yani asistanlıkta ve uzmanlıkta

gözlemlerin oldu mu? Yani evet.

Çalıştığımız süre boyunca yani en çok nasıl desem sorun

yaşadığımız hani sizin bu? Bölümün başında söylediğiniz o

kaos durumunun en çok yaşandığı madde kullanım bozukluğu aslında

metamfetamin. Hem tedavisi konusunda yeterince

bir elimizde veri olmaması, bunun yanında ulaşımın kolay

olması, ayrıca maddenin ucuz olması da buna şey yapıyor,

katkı sağlıyor büyük ihtimalle. Ve sentetik türevlerinin yoğun

olarak kullanılması ciddi psikiyatrik sonuçları

beraberinde getiriyor aslında ama ciddi psikiyatrik sonuçlar

doğal olarak fiziksel ve başka sosyal sorunları da beraberinde

getiriyor ve toplum üzerine ciddi büyük bindiriyor aslında

diye ben gözlemledim. Hani 4 senelik asistanlığım

boyunca hacettepe'de. Cem timuçin sizin var mı?

Gözlemleriniz metle ilgili. Ben maalesef hiç metle ilgili

bir şey yaşamadan. O kısmı bitirmiş oldum.

Hayatımdaki bakırköy'de de yani hiç hemen hemen neredeyse çok

az. Tabii bağımlılıkla olan ilgimle

daha azdı ama neredeyse iç mat hastası hatırlamıyorum ki exty

ya da başka şeyler vardı. Onları da belki bir kaç filme

söylemek istersin mutlaka. Sonrasında asit ve diğerlerinin

diğer psikolojilikleri ama medle ilgili benim yani hiçbir bağımlı

met hastası görmediğimi söyleyebilirim.

Ben. De işte tam beklediğim eğitim

saati geldi diye düşünüyorum şimdi.

Tamam, şimdi şöyle çok ilginç yani bu kürtte yine hepiniz

tanıyorsunuz. O yeniden başvurularının bu

yeşil ay danışmanlık merkezi başvurularının istatistiklerini

çıkarmıştı. Şimdi orada görülüyor çok net

olarak. Hani 2.010 beşten itibaren

metamfetamin büyük bir yani yükselme gösteriyor işte 2.015,

2.018 2.020 ve sonra pandemi o da ayrı bir konu.

Yani pandemi ve. Bağımlılıklarda ayrı bir başlık.

Evet 10'a çıkart ne deniyor? Ikili salgın yani pandemi önce

eve kapanla azaltıyor şeyi biraz kullanımı, sonra bütün

abdemiyolojik çalışmalar müthiş hem işte davranışsal

bağımlılıklar, hem madde bağımlılıkları, alkol

bağımlılıkta büyük bir yükseliş gösteriyor ve buna şey deniyor.

Sindemi veya ikili salgın. Diyelim veya mükemmel fırtına

deniyor, yani çok müthiş bir şey yaratıyor, onu da arttırdı.

Türkiye'de de Metin fetamın kullanımı yani bu tamamen

bulunma yani bulunabilir olduğu zaman bir madde arzı olduğunda

demin dedik ya karmaşık bir davranışsal sendrom etolojideki

bir faktör de toplumsal faktörler ve maddenin

bulunabilir olması öyle olunca tabii doğal olarak metal ftemin

arzı artınca. Bu pandemiyle beraber biraz

ondan öncesinde başlayan bir yükseliş var.

Böyle hızla inanılmaz bir şekilde yükseliyor.

Şimdi biz birkaç yıl önce bir ulusal kongrede bir şey yaptık.

Maddi psikozları diye bir şey o sırada erenköy'den ibrahim fuat

Akgül var o erenköy'den hasta getirdi bize onu hastalar

üzerinden konuştuk. Şöyle anlattı, fuat dedi ki

hocam dedi. Bize soruyorlar işte.

Madde kullanımı olan psikoz hastası bulabilir miyiz?

Bir araştırma için diye biz de diyoruz ki madde kullanımı

olmayan psikoz hastası bulamayız.

Yani o sırada erenköy'deki psikoz servisinin %50 altmışı

psikoz artı madde kullanımı ve bu madde kullanımları ne

çeşitli? Ama mesela opoitlerden çok daha

çok esrar olabilir. Bir de bu meten fetamil

olabilir. Yani tabii ki aneteminlerin

psikozojen özelliğini biliyoruz. Psikoz yapıyorlar yani değil mi?

Halüsinasyon benim şeyi topamin hipotezü zaten affetamin.

Derbeyi metamfetamin metillenmiş, amfitamin o

etkilerin daha da güçlendiği bir şey.

Bir de türkiye'ye gelen metamfetaminler de bir tuhaftı

yani türkiye'ye girenler dolayısıyla karışık maddelerdi.

Muhtemelen müthiş müthiş psikozlar yani met psikozları.

Hastalarımız da çok ilginç yani OO tablolara giriyorlar,

çıkıyorlar. Tuhaf böyle kısmi bir içgörü

yani o iç görüyor. Bazen yakalıyorlar, bazen

kaybediyorlar. Çok hakikaten dedim ya hastalar

sıkıcı değil yani. Gerçekten çok ilginç tablolarla

gelebiliyorlar. Kendilerinin de ilginç bulduğu

ya da işte ne bileyim bana bir hastam dedi ki çok çok.

Düzgün, profilli sosyal profilli bir hasta bir yani ailesi,

çoluğu çocuğu var. Fabrika müdürü falan dedi ki,

hani hocam bu madde bana ulaştıktan sonra dedi.

Herkese ulaşır. Yani dolayısıyla böyle bir

yaygınlaşma ve işte ciddi yani çok rainforsin etkisi.

Hani kendi kullanımını pekiştirici, sürdürücü

etkiliyoruz ya o çok güçlü yani benimle tartışan hastalarım var.

Bir tanesi diyor ki hocam diyor bu med bırakılamaz, lütfen

uğraşmayın, ben size geldim devam ederim ama med bırakılamaz

diye iddia etti ama bıraktı yani.

Ara. Ara yani klinik tabloyu da biraz

merak ediyorum. Şimdi ayrıntısını da konuşsak

mesela kanabis ile olan da şunu biliyoruz, kanabis ile şizofreni

arasındaki ilişki cimos'un çalışmalarından da biraz

nedensellik ilişkisinin de hangi taraftan, ne tarafa doğru olduğu

da tam olarak bilemediğimiz bir şey.

Muhtemelen her ikisine de genetik yatkınlıklar farklı

falan. Metamfetaminde nasıl tabloyu da

biraz tarif etsen bize. Evet, yani orada ortak genetik

yatkınlık veya işte şöyle diyorlar ya, şizofreni de

prodromda medikasyon için hani esrar kullanılıyor?

Evet, yani orada bir ama med daha farklı çok haklısın canım.

Yani med gerçekten farklı çünkü kullanıcılara bakıyorsun bir o

hani o genetik yatkınlığı, kırılganlığı taşıyan insanlarda

mesela işte dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu.

Yani onlar zaten sistem kullanmaya meyil ediyorlar.

Steamilen onlara iyi geliyor işte.

Metilfenni dat'ta anfamine geçenler var.

Bir grup öyle bir grup bu az önce anlattığım hasta gibi

kuzeni vermiş iyi geliyor. Çok hoş bir madde falan demiş.

Hani David notın savunduğu gibi abi bu hakikaten iyi geliyor

insana ya demiş almış oradan ray forsin yetkisine maruz kalmış

yani kendini sürdürücü bırakamamış falan öyle insanlar

var. Tamamen hiçbir psikoz yatkınlığı

olmayıp tamamen psikoza giren insanlar var.

Yani o grup hakikaten şey çeşitli psikoz fenomenolojisi

açısından soruyorsan yani. Onu soruyorum yani hani şöyle

amfitamin paranoyak çizofreninin 4 dörtlük benzerini ortaya

çıkarır. Bilgimiz var ya klasik.

Ama o çok doğru değil. Az önce söylediğim o kısmi

içgörü oradan yani bir ayrışıyor.

Hani bu çok konuşulan bir konu metro yani madde psikozları

şizofreniye ne kadar benzer ne kadar ayrışır, benzerlikleri de

çok var işte. Halisinasyonlar ve hezeyanlar

oluyor sanrılar oluyor ama ayrışan yönleri de var herhalde

orada en önemli vurgulayacağımız şey o şeye girip çıkma o kısmı

içgörü dediğim şey benim. Yani oradan biraz ayrışıyor

esasında. Dolayısıyla yani bu şöyle bir

örnek verirsem daha iyi anlaşılır bir hasta diyor ki

hocam ben diyor al. Veya şeytanla ikisi her ikisi de

oldu, konuştum ama şimdi diyor, inanmazsınız siz bana ama

hakikaten konuştum. Yani yaşantım çok sağlam demek.

Evet ama yani inanmazsınız siz buna hani bu bana da tuhaf

geliyor ama hakikaten konuştum. Hani bunu sen yorumlayacağım.

Bunu nasıl yorumlarsın? Psikos fenomen ölçüsü açısından.

Bilemedim. Geçmişte ekstazi ya da işte

amfitamin kullanarak gelen hastalarda gördüğümüz şey bu

hani içgörünün korunması meselesi biraz hani kastı aşarak

cem şöyle diyeceğim saykoz isimli servis of igo yani bunu

başka bir şekilde kullanırız. Regrasyon konuş.

Psikoz kişilik yapısının hizmetinde ve tamam.

Tamamen dağılmadan. O yolda ilerliyor gibi.

Yani evet yok. Yaşantının yaşantının ne kadar

hakiki olduğunu bildirmek istiyor ve onunla gelen bir

inançtan söz ediyor. Gerçekten tabi dis sosyalsyonu

da ele almadan konuşmak zor ama şimdi onun ayrıntısına girip de

karıştırmayın. Tamam tabii dizis maddeler de

ayrı, onlar da ayrı ama son bir belki bununla ilgili şunu

söyleyebilirim, yani metamfetaminde med de ve kokaini

de tabii 10'a çıkart katabiliriz.

Yani şey bunlarda nasıl diyeyim. Şizofreniye dönüşme esra'ya göre

daha az. Yani bilgi geçerli değil mi

hâlâ? Evet, onlarda şizofreni kalıcı

psikotik bozukluk, kronik psikotik bozukluğa dönüşme,

şizofreniye dönüşme oranı daha az hani onu söyleyebiliriz.

Yani zaten demin benim anetamini paranoy çizofreniyle birlikte

almamın sebebi şuydu, şizofreninin dopamin hipotezinin

ortaya çıkması, anfetamin ile ortaya çıkan şizofreni benzeri

tablonun kesitsel olarak şizofreniye çok benzemesi o

kadar. Tabii ki tabii ki tabii ki.

Bir de tabii şizofreninin en az detoriye olan en az bozulan

formu. Öyle.

Değil mi? Anlattığınızda şey hocam, hani o

Allah Allah konuştum ya da şeytanla konuştum ama hani

hastaya da bir gerçek gibi gelme olayını sanırım hani fenolojik

olarak ele alacak olursak Almanca konusunda psikiyatri de

şey diyorlar buna yani. Bizde biraz farklıydı, ben

şaşırıyorum ben buna pusuda halisinasyon gibi bir şeyde

kullanıyorlar. Bunun için terim de

kullanıyorlar, onu da söylemiş olay.

Evet. Yani Türkçe konuşulan bir

psikiyatri de daha farklı türk psikiyatristinde daha farklı

durum ama burada öyle ifade ediyorlar diye söyleyeyim.

Ben biraz doğru bir şey yapmışlar.

Yani bir sözü daha üstünden sonra çünkü hani ben demin size

anlatmakta zorlandım ya. Hani şöyle de böyle aslında yani

bir kelimeyle tanımlayınca betimleyince daha rahat, en

azından iletişim kuruluyor. Eski hali sinos hanımına ne oldu

peki? Ama halisin başka bir şey

halisin daha alkol alkole özgü bir şey alkolik kalesiosi

aslında kullanmaya devam ederken veya kesilme ağır bir kesilme

içinde ortaya çıkan ama deliririm çemen seda çok görme

hayalleri oluyor ya görmen hacsiyonları alkolikalisyonuz

daha çok işitme. Ellisinasyonları oluyor

dolayısıyla. Şey pardon.

Ama kişinin farkındalığı açısından.

Tabii deliryum da değil deliryum da değil ama mad psikozlarında

bunu söylemek zor. Yani evet, yani orada hasta

deliryum da değil sesleri içitiyor.

Size farklı bir bilinç durumuyla yani açık neredeyse açık bir

bilinç durumuyla bunu anlatıyor ama işte met psikozlarında falan

biraz daha farklı diyorum ya topyekûn hasta onun içine

giriyor çıkıyor. Hani bu herhalde 2.

Ben şey o. Double book capepingi kullanmak

burada iyi olabilir diye düşünüyorum.

Ben met için hani konuştum ama bana inanmazsınız diyor ya yani

benim bu konuşmayı karşılıklı olarak yaptığım o yaşantıdan

hoşnut olduğum bir dönem vardı ve o çok güçlü bunun olmadığına

beni inandırmaya uğraşma diyor. Öte yandan da gerçekle ilişkisi

kopuk değil, double bokte inanmayacağımız.

Bu. Ajanda tam karşılığı oluyor.

Zaten ikili kayıt ikili ajanda evet.

Bahsinciğim. O zaman bu bölümü yavaş yavaş

kapatıyoruz herhalde. Hocam sohbetiniz için çok

teşekkür ederim tekrardan. Şimdi ben her bölümün sonunda

bir sanat eserini anlatmaya çalışıyorum ya da bir sanatçıyla

ilgili bilgi vermeye çalışıyorum.

Eee, ben bir resim hakkında bilgi vericem.

Elfire'de lost'de veht'ler isimli bir ressam hakkında bilgi

vereceğim. Kendisi 1.899 yılında drestem'le

doğuyor yani. Babas annesi büyük ihtimalle

ticaretle uğraşıyor. Aynı zamanda zengin de varlıklı

bir ailede doğup büyüyor. Kraliyet sanat okuluna gidiyor.

Daha sonrasında ressam olarak çalışmaya başlıyor ve resimler

yapmaya başlıyor. 1.929 yılında hem.

Yaşadığı ekonomik sorunlar hem de evlilik sorunları sonrasında

bir psikiyatri hastanesinin yatışı oluyor.

Presten yakınlarında burada portreler çizmeye başlıyor

aslında. Ama hani bu çizdiği portreler

aslında uzun süre değer kazanamıyor.

Naziler iktidardayken yine akıl hastalarının uygulanan bazı.

Nasıl desem zulümler sebebiyle de kısırlaştırılıyor.

Daha sonrasında da 1.940 yılında bir toplama kampında öldürülüyor

benim. Benim los evetlerim yani.

Çizimiyle ilgili dikkatimi çeken şey, yani kara kalem çizim

olmasına rağmen arada renkler kullanmış ve oldukça güzel bir

çirkin olduğunu söyleyebilirim. Bunu belirtmek isterim.

Bu haftalık bizden bu kadar bu arada şeyi söylemeyi unuttum.

Ibrahim bir ulaşım sorunu nedeniyle bize katılamıyor.

Diğer haftalarda bizle beraber olacak diye düşünüyoruz.

Şimdilik bizden bu kadar tekrar biz dinlediğiniz için teşekkür

ederiz. Tekrar görüşmek üzere.

Teşekkür ederim ben de.