Neolojizm ve Varsanılar

Herkese merhaba dikensiz gül bahçesi vaat etmiyoruz.

Podcasinin yeni bölümüne hoş geldiniz.

Ben doktor Tahsin rolas bu potket bölümünde profesör doktor

timuçin oral, profesör, doktor, cemaat Başoğlu ve doktor ibrahim

aylak benimle beraber son birkaç haftadır şizofreni hakkında

konuşuyoruz. Şizofreni hakkında konuşurken en

son sanrılardan bahsetmiştik. Belki bu bölümde sanrılardan

farklı olarak varsanlardan yani halüsinasyonlardan

bahsedebiliriz diye düşündük. Böyle başlayabiliriz sohbete

aslında. Günümüz şizofreni tanıma biraz

daha bu var sana üzerine daha da daraltılmış bir tanım gibi

görünüyor. Yani özellikle işitme

varsalarına yapılan atıf oldukça yüksek.

Bu arada ben girişte şeyi söyleyeyim.

Ibrahim'le ben büyük ihtimalle hani işitme ve görme varsanları

deriz çünkü hani biz sadece tepede eğitim alırken biz

görünüyor, öyle öğrettiler ve. Onun dışında kullanımı

yasaklamışlardı. O yüzden hani kullanırken de biz

öyle kullanıyoruz. Bu sel mi demiyorsunuz?

Endişella görsel demiyoruz çünkü.

Ben de demiyorum. Işitsel ve görsel deyince şöyle,

bu aslında türkçeyle ilgili bir şey, durum işitseldeki ve

görseldeki şeylerin sel eklerinin aslında türkçede

olmadığını, bunun sonradan uydurulmuş bir ek olduğuyla

ilgili bir Orhan hoca'nın şeyi var.

O yüzden hani o da bize miras kalmış bir şey.

Yani örneğin işte. En bilindik örnek burada

herhalde kumsal orada kumsaldaki yani salekasında kumluk alan

anlamına geliyor. Yani öyle bir anlamı var

türkçede. O yüzden ben o sal ekini biz çok

sevmediğimiz için biz öyle kullanıyoruz onu söyleyebilirim.

Aslında jöle oldu. O iş ilk bu ortaya çıktığı zaman

Bülent Ecevit onun çok. Yoğun bir şekilde destekçisiydi

o yıllarda. Fiilden isim üretmek için

kullanıldı. Yani işitmek fiilinden işitmeyle

ilgili şeyleri kastetmek için eşitsel görmeyle ilgili isimleri

üretmek için görsel tanımları. Fakat tabii her şeyde olduğu

gibi kötüye kullanıldı. O yıllarda türkiye'de çokça ve

çok kötüye kullanınca her şeye sel salilir hale geldi.

Yani isim tamlaması bile onlarla yapılır oldu.

Turkcell cumhuriyetler gibi yani.

Halbuki Türkiye cumhuriyetler kadar kötü bir şey o da çünkü

türk cumhuriyetleri diye bir. Isim tamlaması şansı vardı

türkçede. Parasal durum gibi bir takım

Galata meşhurlar çıktı ve yerleşti.

Halbuki hava durumu diyoruz değil mi?

Havasal durum demiyoruz, para durumu demiyoruz da parasal

durum diyoruz. Gülin bir takım şeyler yerleşti.

Sonra kaldırmaya çalıştılar ama o kadar çok yerleşti ki.

Onun için auditori ya da visual karşılığı aslında tam çevirisi

görsel ve eşitsel olabiliyor. Yanlış değil.

Ama görme varsa ya da işitme varsa desek ne olur?

Hiçbir şey olmaz. Hıhı yani?

O kadar yasak kalacak bir şey mi?

Yasak olduğu yerler işte parasal durum, havasal durum örneğindeki

gibi olsa iyi olur. Yani isim tamlamalarına yazık

ama fiilden isim üretmek için aslında güzel.

Bir yoldu. Ve sıfat üretmek için aynı

zamanda. Ürat üretmek için evet.

Bir de seksenlerde kullanımı artan sorunsal vardı.

O kadar çok karşılaşıyordum ki yeni gündemde hürriyet,

gösteride, milliyet sanatta. Çözümü belli olmayan diyor.

Şey, türk dil kurumu veya doğru ihtimali bulunmakla birlikte

şüphe uyandıran kesin olmayan. Problematik karşılığı.

Problematik yani aslında isim yani bu bir sorumsal.

Güzel gelmişken aslında yine şizofreninde çok görülen,

eskiden de çok konuşulan bir şeye buradan gidebiliriz, belki

varsaları da geliriz oradan ama çanta kelimeler tan.

Imı vardı. Eskiden aynı anlamı

yüklettiğimiz ya da bavul kelimeler, çanta kelimeler aynı

anlamı yüklettiği kişinin bir kelimeyi birçok kelimenin yerine

kullanıyor olması. Meselesi ne?

Olojim anlatılırken, neolojmin bir formu olarak.

Neolojinin de birkaç tanedir ya bir kişinin kendisinin de

anlamını bildiği ve bu amaçla kullandığı bir de kendisinin de.

Tam olarak karşılığını bilmediği ama yeni bir kelime uydurarak

kullandığı hatta. Hatırlar mısınız jamsen

hatırlarsın wel bir Giresun. Yine anlattım derste.

Evet, yani darülasyon ve neolojinin farkını böyle mi

anlatıyorsun bilmiyorum ama. Yok, şöyle anlatıyorum,

neolojizmi video singresiyle anlatıyorum.

Yani başkasından tamamen farklı biricik ve o kişiye özgü olan,

başkalarının anlamasının mümkün olmayan.

Yepyeni bir kelime de olabilir. Yani hiçbir getireyim.

Şu anlaşılmayan evet, bazen de tahmin edilebilecek Mayıs toz

falan gibi neler olabilir diye verbi jenerasyonun bir sterotik

olarak anlatıyorum. Yani tema'nın tekrarı değil de

söz kalıbının tekrarı. Tekrarı belki tekrar.

Evet yani şöyle son derste anlattığım son derste fark ettim

ki, konuşma bozukluklarını ve algı bozukluklarını anlatırken

algılama bozukluklarını. Şizofreni başlığı altında

anlatıyorum ama her birinin sonunda şey dedim kendim o

sırada fark ettim. Bunların hiçbiri şizofreni özgü

değil. Geçen bizim sohbette de öyle

geçmiştir. Mesela ver bir jenerasyon

felseverasyondan farkıyla hep anlatılır şizofreninde ama ben

yani tipik bir ver bir jenerasyon görmedim.

Otizmde görüyorum. Esas aynı şeyi tekrar tekrar

kalımı söylemeyi, neolojizmi de aynı şekilde kendine özgü

konuşmayı. Bunlara bir örnek verebilir

misiniz hocam? Yani hem ve jenerasyon hem.

Yani yani tam içerikle dil örnek aklıma gelmez ama şöyle dersem

anlaşılır, herhalde bağlamla ilgisi az olan veya olmayan.

Herhangi bir söz kalıbını bir cümle de olabilir.

Birkaç kelime de olabilir, tekrar tekrar söylemek.

Yani aynı hani tekrar tekrar yapmak gibi, yani sterotinin bir

sözel formu gibi düşünmekten her seferasyonu da mesela şizofreni

de hep düşünce ve lisan bozuklukları başlığı altında

anlattık ama perseverasyon içinde tekrarlama temayı

tekrarlama için aslında asıl akla gelecek olan şeyler temas

gibi veya işte alkol entexikasyonu gibi bellek

bozukluğunun olduğu. Hani psikotik depresyonlar gibi.

Ha bir de düşüncenin yoksul olduğu veya aynı konuya psikotik

depresyondaki gibi takılan yani. Söyleyecek şey az olduğu için

aynı şeyi tekrarlayan zeka gerilikleri de.

Min söylediğini unuttuğu için rakı sofrasında aynı lafı bir

daha bir daha bir daha eden. Arkadaşlar.

Demansı olan kişiler. Evet, perseverasyondan çok

kalıbın tekrarı ya da kavramın tekrarı ve.

Belge genelsiyonda kimi zaman. Sözcükler kendi içinde kafiye de

oluşturabiliyorlar. Şart değil ama.

Daha sık görülen formları onlar da aslında elimde.

Bakırköy'de bir zamanlar yani bundan 40, 30 sene 35, 40 sene

önce hastaların. Ürettikleri birtakım yazılar

vardır. Şimdi bugün 10'a çıkart

çözürlükte olmadığım için bakma şansım olmadı ama bakayım onlara

onlar için daha çok tipik ver jenerasyon örnekleri yahut başka

neolojim örnekleri bulup size okuyayım.

Hatta onları görsel olarak da paylaşabiliriz.

Twitter'da. Duyurusunun altına.

Orada çok yaratıcı, kimi zaman 5 ışıltıcı örnekler vardır.

Çok eskiden bir doldurma fenomeni de konuşulurdu.

Şimdilerde pek görmüyoruz muhtemelen yani bu da tabi

sebebini konuşuyordum. Antibiyotik çağı sonrası

değişiklikler kuşkusuz öyle olduğu da söylenir ve konuşulur

ama. Yazı yazdığı kağıdın her

tarafını dolduran. Yani boşluk bırakmayacak şekilde

dolduran. Birtakım hasta notları yazıları

vardır. Onları da yine paylaşırız.

Yani. Paylaştım, bizle mi paylaştın

hatırlıyorum, ben öyle bir şeyler.

E geçmişte örnek göstermişimdir çokça.

Ama hani burda bu bu vesileyle hiç konuşmadık ya da yapmadık,

yapalım bulurum onları çok güzel.

Şiirler de var. Onları hatırlıyorum.

Evet. Şu inilti kitabını paylaşmıştım.

Oradakiler aslında bayağı bir kısmı gerçekten.

Değme şairlere taş çıkartan güzellikte şiirler de var

aralarında. Ama bu bu bu kavramsal olarak

tuhaflıkların olduğu ya da kelime tekrarlarının kalıpların

tekrarlarının olduğu cümleler bulacağım size ilk fırsatta.

Tabii bu söylediklerinizi paralel olarak cem hoca'nın

geçen eğitimde söylediği geçen eğitimdir.

Eğitimle uğraşıyoruz. Bu arada geçen kayıtta söylediği

psikopatolojinin fakirleşmesi sığlaşması aslında mesela bu

vergilerasyon, neolojizm perseverasyonu da vurdu.

Yani şu an herhangi bir muayene notunda bu tarz belirtileri de

zorganize konuşma. Olarak bulmak mümkün mesela.

Yani dedi. Organize konuşma değil geçmek

ama Orhan öztürkün kitabında bir neoloji örneği galiba ama

condansasyona da örnek olarak Mayıs sosu veriyor.

Mesela Mayıs mayıs'nden. Efendim.

Bir dinin alttıra defterinden mayıstos.

Ha olabilir doğru. Evet.

Şey. Oran sütun kitabını da geçiyor.

Tabii mesela burada neoloji nasıl yaptığının illaki bir

anlamı var herhalde hastayla konuşunca yani.

Bir de direkt de zorganize konuşma deyip geçmenin şeyi yok.

Mesela ben bir zamanla ilgili şizofreni de zaman deneyimiyle

ilgili bir makale okumuştum. Tahsin daha önce bahsettiği bir

hastamızla benzer bir şekilde yılın her bir her yılın belli

bir tarihinde kıyamet kopuyor ama o tarih geldiğinde kıyamet

falan kopmuyor işte seneye olacak gibi bu işte.

Mesela diyelim ki 5 şubatta kopya olsun gerçekten kopmazlık.

Kopya olsun 5 Şubat günü el kıyamet kopacaktı işte seneye 5

şubatluk kopyacak yani bu mesela hastanın hakikaten zamanı

algılayışının bizim özmenler orası olarak paylaştığımız

dünyadan biraz farklı olduğunu gösterebilir.

Bir parça buradan halisinasyonlar içinde şey bunu

söylüyor. Halisinasyonlar böyle geri dönüş

yapayım isterseniz filozof ve psikolog marloponty.

Haliç üniversiteler için şöyle bir ifade kullanıyor diyor ki.

Halisinasyonlar özneler arası dünyanın dokusuna entegre olmak

ya da. 10'a çıkart dokunmaktan ziyade algılanan dünyadan yani

biz özner arası olarak algıladığımız dünyadan farklı

bir sahnede oynanır diyor. Bunu sneijder'in bir

halisinasyonlarla ilgili söylediğine bir not olarak

düşüşüyor. Sneijder da şöyle diyor,

halisnasyonlarla ilgili başka bir dünyadan bir işaret veya

mesaj taşıyor olabilir. Şeyle ilgili.

Belki düşünce bozukluğundan girip.

Aristinasyona bağladım ama özetle demek istediğim.

Şey, yani üstünasyon bir düşünüyor muyuz bu sonuçta tabii

ki. Evet, yani anlamsız demek

anlamsız demek. Sadece bizim paylaştığımız dünya

için anlamsız olabilir. Kişinin kendi öznel dünyasında

yine de bir anlamı olabilir anlamında söylüyorum.

Ve onu anlamak için de sormamız gerekir yani hani?

Nesnel dediğimiz şeyi sen geçen sene anlatmıştın ya geçen seneki

eğitimde nesnel dediğimiz şeyi aslında hem bedenlenmiş

varlıklar olarak dünyada mevcut olmaktan hem de başkalarıyla

aramızdaki ilişki bağlamında oluşturduğumuz için kurarız.

Nesnel güçlü bir şeydir. Halisinasyon için söylediğinde

şu mu marlopontiden aktararak bu.

Intersubjektivitenin mevcut olduğu yaşam dünyasında mevcut

olmayan bir şey gibi mi demek istedim?

Evet, evet. Ben görmek için olmayan mı?

Paylaşılan olmayan. Paylaşılan olmayan evet bu

doğru. Diş ağrısı, diş ağrısı çok güzel

bir örnek bunun için yani benim diş ağrımın o hissini benden

başka hiç kimse hissedemez. Diş ağrımın olduğunun emareleri

de olabilir. Mesela hapse olmuştur, çürük

olmuştur vesaire ama o hissi bizzat benden başkası hissedemez

ama kesin ama o hissi dünyada başka birisiyle asla paylaşamam

isterim. Ama çok acı çekiyor.

Sen ben de anlayıp görebilirim. Ama yine de siz o diş ağrısını

hissedemezsiniz. Yani bu şu bardağı ikimizin de

gördüğü gibi bir şey değil. Mesela hayatım değiştirisi

çekmemişsem neye benzediği konusunda da bir fikrim

olmayabilir. Yani.

Nesneleri görürken duyarken haricinasyondan bahsettiğimizden

algı alanında konuşuyoruz. Algıda bir ortaklık var ya algı

dediğimiz şeyin kendisi direkt nesneldir değil mi?

Yani bir şeyi algılıyorsak başkası da algılıyordur onu ya

da. Olsa ifade ediyoruz.

Söyleyelim şimdi yani bir evin senin verdiğin örneği

hatırlıyorum. Bir ya da işte aslında ben

zavinin de saat örneğinde verdiği gibi ön yüzünü

gördüğümüz zaman arkasından ne çıkacağını, bunun 3 boyutlu

olduğunu mesela ön duvarı işte kırmızı ise arkasının da kırmızı

olacağını farz ederiz ve başkalarının da onu öyle

algılayacağını biliriz. Ve bunun için düşünmemize gerek

yok. Doğrudan böyle varsayarız.

Artı yanılsama tam olarak bu zeminden ortaya.

Zaten yanılsama olmasa yanılsama olmaz.

Yani öyle olması için bir tefekküre ihtiyaç duymayız değil

mi? Yani evin arkasının düşünün.

Yani biz bir şeyi algılarken? Otomatik olarak bir varsayımla

algılıyoruz ki yanılsama ortaya çıkıyor.

Yani mesela kapı şekli gördüğümüzde bunun direkt

girilebilecek bir şey olduğunu zaten biliriz ve açmaya çalışıp

girmeye çalıştığımızda bir duvarla karşılaşırsak yanılsak

yani aslında bize öyle gelmiş. Bu meğer bir resimmiş mesela

deriz yani resim ile ilgili bir yanılsama örnek ve.

Verdim şimdi aslında demek ki biz bir şeyi, bir nesneleri

algıladığımızda onu işleviyle beraber anlamıyla beraber

algılıyoruz. Haliçülasyon da bu da çok önemli

ya. Ya burada söylenebilecek şey,

belki hani halüsinasyonlar ya da varsanlar direkt olarak bilinç

akışının ya bilinç akışını bozuyor aslında.

Ama burada önemli olan şey ııı. TSM nin ya da ana akım

psikiyatrinin söylediği gibi sadece.

Bir duyu organı uyarılmadan kendi başına bir duyum

yaratmıyor. Aslında ortada olan şey bu değil

ya fenomen perspektiften bakınca aslında halisinasyonlar aynı

zamanda gerçek duyumlarla beraber deneyimlenen şeyler

oluyorlar. Hani bilinç akışına ters olan

şeyler oluyorlar. Aslında baktığımız zaman onu

söyleyebiliriz belki. Bunu biraz daha anlatsana bir.

Yani şöyle hocam günümüz. Ana akım psikiyatrisindeki kabul

şu şekilde, halisinasyonun ortaya çıkabilmesi için var

olabilmesi için şu şart gerekiyor, herhangi bir duyu

organı uyarılmayacak ve uyarılmadan hani bu şey ortaya

çıkacak gibi bir duyum ortaya çıkacak gibi bir şey var.

Kural var aslında. Baktığımız zaman.

Et duyuyor organı uyarım adam. Evet, evet, aynen örneğin işitme

varsanlarında var olan şey aslında hani zaten sorular

kendilerini sorsa sorarız. Yani çevrede başkalarının

duyamadığı herhangi bir şey duyduğunuz oldu mu filan gibi

bir soru sorarız ya oradaki ana mantık şu hani herhangi bir

uyarı olmadan hani biz onu duyumsal bir şekilde algılarız

gibi bir şey var. Burada direkt olarak algı

patolojisi olduğuyla ilgili bir şey var.

Aslında bu vakıf var. Yani bunu bir şeyden farklı

olarak direkt olarak algıyla ilgili bir sorun olduğuyla

ilgili bir varsayım var. Kabul var.

Ama burada var olan şey aslında bir algı patolojisi değil.

Çünkü Avrupa patolojisi olmasının yanı sıra aynı zamanda

burada şey de var. Ibrahim bahsettiği o

interbjektif falanda ki zorlanmalar da var.

Ek olarak onun dışında başka sorunlar da aynı zamanda buna

eşlik ediyor ve bir şekilde bu ortaya çıkıyor diye

söyleyebiliriz. Burada belki hani bunun dışında

söyleyebilirim. Bu hastaların hani ya da ya ya

halüsinasyon deneyimleyen kişilerin diyelim çünkü sağlıklı

kişilerde de bazen olabilen bir durum.

Bu şey artık hani kabul edilen bir durum.

Burada hani bu deneyimi yaşayan kişi, örneğin illa işitmeyle

ilgili bir sorun yaşamak zorunda değil.

Yani ya da işte görmeyle ilgili bir sorun yaşamak zorunda değil.

Ve hani algıyla ilgili de ekstra başka bir patolojisi olmasa bile

bu ortaya çıkabilecek bir sorun diye söyleyebiliriz belki ama

bununla ilgili şey örneği de var.

Tabii ki de her zaman tapının yani bir şeyi var örneğin.

Işitme ya da görme pro. Blemlerinde.

Halüsinasyonlar bazen daha kolay ortaya çıkabiliyor veya daha

farklı deneyimlenebiliyor. O ilginç örneğin şeyin oliver

sachsın kitabında hep bunu şey yapar, anlatır işte.

Bir tane kadın hastasıydı, yanlış hatırlamıyorsam ondan

bahseder. Kadın yani kör göremiyor

vesaire. Bir gün işte vizit yaparken işte

kadın şeyden bahsediyor. Renkli şeyler gördüğünden ve

hani böyle çok ciddi şeyler. Gördüğünden bahsediyor.

Bunu bunu bahsettikten sonra ne gördüğünü sorduğunda şeyden

falan bahsediyor. Örneğin böyle işte hayvan ve

insan figürleri, canlı hayvan ve insan figürlerine ne zaman işte?

Yani işte akşam üstüne doğru genelde oluyor sanırım yanlış

hatırlamıyorsam. O saatlerde o şeyi görüyor.

Hani o figürleri görüyor, vesaire onlar oluyor.

Ben bir de fazla konuştum. Belki burada küçük bir müzik

molası verebiliriz. Bugünkü müzik parçası olarak

minema piyanoyla bize beethovenın moonlight sonatasını

çalacak. Daha sonrasında tekrar

birlikteyiz. Müzik arasından sonra tekrar

birlikteyiz, ben söz ettim, üçüncüyü bırakayım.

Açığa çıkmamış olması ya da paylaşılmamış olması kısmında

özel bir vurgu yapıp altını çizmek gerekiyor çünkü.

Şunu hiç bilmiyoruz. Yani bu intihar subjektivite

meselesinde hep bir aradayken ya da birbirini tanıyan ya da

tanımayan insanlar insan. Ların zihinlerinden neler

geçtiği konusunda hiçbir fikrimiz yok.

Bir kısmı bir takım varsanlar ya da başka bir takım.

Imajınatif dünyalar içinde olabilirler ve bizim bunu asla

bilmemiz mümkün değil. Paylaşmadığı sürece ve adını da

hastalık dememiz de zaten bu şartlar altında mümkün değil.

Hele bundan yakınmıyorsa bizi de ilgilendirmez zaten öte yandan.

Burada. Ne oluyor da bu ortaya çıkıyor

bir ikincisi. Ortaya çıktığında karşı

taraftakinin tutumu buna karşı ne oluyor?

Niye ortaya çıkıyor yani mesela niye onu kendine

saklayabilecekken ya da orada tutabilecekken tutmuyor,

tutamıyor. Ve dışa vuruyor.

Yani yaşantısını anlamaya çalışmak gerekir.

Evet, yani şunu söylemeye çalışıyorum.

Durup dururken biz birbirimizin yaşantılarını anlamaya

çalışmıyoruz. Bunu iş edinmezsek.

Özel metroyla geldim. Oradaki insanlara bakıyorum, her

biri ayrı bir dünya biçiminde orada duruyorlar.

Kimisi bir şey dinliyor, okuyor bakıyor, duvara bakıyor filan

birbirleriyle konuşmuyorlarsa eğer her biri ayrı bir dünya

olarak orada yaşayıp gidiyorlar ve biraz sonra da dağılıyorlar.

Ve normal şartlar altında bunu paylaşmıyor.

Ödül anlamaya da çalışmıyoruz. Aslında söylediğiniz şeylerle

şeyler bende böyle birkaç şey çağrıştırdı.

Böldüm ama isterseniz siz bitireyim ben.

Yo ben sadece şuna ek olarak söyleyecektim.

Sonuç olarak birisi bunu başkaları tarafından duyulsun.

Istediğinde ya da anlaşılsın istediğinde?

Ortaya koyuyor ve açık ediyor aslında ve tam da yapmamız

gereken şey bu yaşantıyı anlamakken onu anlamaktansa onu

adlandırıp paketleyip bir kenara koymayı tercih eden maalesef bir

konumda oluyoruz. Bu da maalesef.

En kötü durum bu insan için yaşayabileceği çünkü tam da

istemediği şey bu aslında diye düşündüm.

Evet. Bir buradan söylesen.

Hocam bence birincisi şeyden başlayalım mesela günümüz.

Deki halüsinasyon ya da varsanı tanımı eskiden günümüze kadar

aslında pek değişmeden kaldık. Eskurol bunu nesnesi olmayan

algı ya da nesnesi algı algı olarak tarif ediyor.

Dolayısıyla burada bu 2 bileşeni her halükarda bir eleştiriye ya

da bir şeye çözümlemeye tabi tutmak lazım.

Mesela algı dediğimizde aslında cem hoca'nın biraz giriş yaptığı

kıs kısımdan belki devam edeceğim.

Algı dediğimizde bir kere nesnel bir şeyden bahsediyoruz yani.

Benim duyduğum şeyi. Ya da gördüğüm şeyi başka?

Başkası da görür ve duyur duyar. Yani biriyle aynı ortamdaysam

önümdeki masayı o da görüyor ya da gelen müzik sesini o da

duyuyor. Yanımda değilse otomatik olarak

biri yanımda olsaydı o da duyardı.

Bunu varsayımıyla hiç düşünmeden üzerine kabul ediyoruz.

Şimdi nesnellik aslında bizde kurulan bir şey demiş.

Cem hoca'nın saat örneği dediği şey oydu.

Elimizde bir saat aldığımızda ve bu 2 basamakta kuruluyor

nesnellik elimize. Bir saat aldığımızda ön yüzünü

gördüğümüzde onu alıp çevirdiğimizde arka yüzünü

gördüğümüzde. Ha, benim ilk başta gördüğüm ön

100 bu saatin nihai yüzü değildi.

Bu saatin farklı farklı yüzleri var ve benim bak durduğum yerde

bir nesne olarak uzayda yer kaplıyorum.

Durduğum yerde nihai bir yer değil.

Ben bir şeylere hep bir yerlerden bakıyorum, başkası da

başka bir yerden bakınca farklı görebilir.

O zaman benim konumum pozisyonum.

Mutlak değil, gayet göreceli. Ve nesneliğin ilk kuruluş amacı

ilk kuruluş. Adını bu ikincisi de başkasının

varlığı yani birincisinde saati elimde çeviriyordum.

Beden beden üzerinden kuruyorum. O nesnelliği perspektifi

göreceli hale getirdim. Saatin önünü görürken arka

arkasını görüyorum. Bedenim sayesinde ikincisi ise

başkası da arkasından bakabilir. Saatin arkasını görür, ben önünü

görüyorum mesnelik bu düzeyde kuruluyor ama.

Şimdi nesnesi algı dediğimizde hakkaten doğru olarak

halüsinasyonlarda mesela zamansal ya da mekansal bir

kontur yok. Yani herhangi bir duyusal

nitelik hem zamansal hem mekansaldır ya yani belli bir

zamanda belli bir mekanda yer kaplıyor olması lazım.

Bir algı ama halisinasyonda bu yok ve bu yüzden halisinasyonla

ilgili şey derler. Hani duyusal niteliği olmayan

anlam parçalarıdır ve anlam bir anda verilir ya bütün bir anlam

bir anda verilir. Bir parça rüyadaki gibi.

Yani bir araştırmaya tabi değil de işte.

Hastalarda sesleri şey gibi işte cümlenin devamını dinleyeyim

gibi tarif etmezler. Yani böyle bir fikir doğrudan

zihinlerine veriliyor. Sizin söylediğiniz o ifade

etmeyle ilgiliyse ben 2.000 yirmide yapılmış bir çalışma

okumuştum. Şöyle diyordu, belki burada

bağlayabilirim. Varsanların başlamasıyla bunları

tedavi eden tıbbi personele bunların ifade edilmesi ben de

böyle yaşantılar. Var arasında uzun bir zaman

aralığı var. Ortalama 35 yıl gibi.

Ve gecikme çocuklukta o. Başlayan varsalar için daha

uzun. Yani bunu ses olarak

nitelendirmiyor. Hastalar bunları tipik olarak

düşünceler olarak değerlendiriyorlar ve hatta

klinisyen yani hastayı takip eden kliniisyen bu düşünceyi bir

ses olarak adlandırdığında bir ses.

Vasfı atadığında hastalar şey demeye başlıyor.

Bunlar benim duyduğum. Yani bu düşünce dediğim o tuhaf

şeyler meğer. Dışarıdan ses duymayın.

Sizin söylediğinizle paralel olarak hastanın.

Öznel bir deneyimini bizim de nasıl şekillendirdiğimizle

ilgili güzel bir örnek aslında bu onu anlamlar onun

anlamlandırması için bizimle ilişkisinin ne kadar önemli

olduğuyla ilgili bir örnek. Son olarak da parmasın bir

hastanın şeyi alıntısından isterseniz bahsedeyim.

Bununla ilgili barlas bir haftasına düşünmenin fenomenörsi

üzerine bir Metin veriyor. Hastada cevap olarak şöyle bir

şey yazıyor, düşünmenin fenomenleştiği üzerine tavsiye

ettiğiniz metni okudum. Beni şaşırtan şey,

düşüncelerimizin birbirinden tamamen ayrı olmasıydı.

Senin düşüncelerinin sana ve sadece sana ait doldu ve benim

düşüncelerimin bana ve sadece bana ait oldu.

Çocukluğundan beri tüm insanların düşüncelerinin ve

seslerinin ortak bir bütünde birbirine karıştığına

inanıyordum. Bu bütün de bu bütünden benim

sözlerim pıkırtılar, sesler, mırıltılar, fısıltılar ya da

arada bir çığlıklar geliyordu. Yani algı alanından bambaşka bir

şeyden bahsediyor. Nasıl desem bir yapıdan

bahsediyor aslında hasta. Gibi.

Evet yani. Işte.

Romantik olacak ama duyulmayan, anlam çığlığı gibi.

Bunlar. Sonsuz ses ya da bu da galiba

eskür bir şeyi yani ingilizcesi belki daha makbule ama tonsuz

ses diyor yani ben öyle çevirdim ama nasıl çevirmiş olabilir,

nasıl neyden çevirmiş olabilir? Ses mouse demiştir.

At onay gibi bir şey mi? Atom atunal voice gibi bir şey

duyulmayan ses aslında yani. Evet ama işte o da gene sonuç

olarak bir adlandırma çabasıyla yürüyor ve adlandırma çabası

olduğu zaman gene de o kişinin gerçekliğinden daha doğrusu olup

bitenin gerçekliğinden kopup. Benim subjektif vitamla başka

bir yere sürükleniyor ve ben. Bir de adlandıran konumdaysam

bunu adlandırıyorum. Dahası bunu adlandırmakla

kalmıyorum. Seni de benim gibi adlandırmaya

zorluyorum ve. Giderek biz hep birlikte bir şey

adlandırır hale geliyoruz gibi oluyor bir.

Ilaç araştırmasındaydı. Sanıyorum bir skalanın bir

şizofine hasasına uygulanan skalanın ki panza olabilir bu.

OO çalışmadaki geçerlilik, güvenilirlik, daha doğrusu

görüşmeciler arası güvenilirlik çalışması yapılıyor idi ve var

sorgulanıyor bir işitsel varsını sorgulanıyor her türlü soruyla.

Kulağına başkalarının duymadığı bir ses gelip gelmediğini bir

genç şizofreni hastası olarak tanı almış bir anımdan almaya

çalışıyorlar ama bütün çabalarına karşı.

Hiçbir şekilde bir işitsel varsının tarif etmiyor.

Halbuki işitsel varsalar olduğu bilinmiş ya da söylenmiş ya da

kayda geçmiş birisinden bahsediyoruz.

Artık konuşma bitecek. Yani buradan işte eşitsel varsın

yoktur. Bir puan almış en düşük birdi

galiba sıfır değil de ve. Öyle adlandırılarak.

Kapatılmış olacak o defter kısım derken.

Bunun böyle olduğunu düşünmüyorum.

Çünkü bu bana böyle söylenmedi diyor.

Kim? Söylemedi ya da ne nasıl yani

filan diyor. Görüşmeci kim söylemedi diyor,

elim söylemedi diyor. Anlamadım.

Nasıl yani diyor. Elini kaldırıyor ve diyor ki

evet elim diyor. Benimle konuşur o diyor ve o

söyler bana bazı şeylerin nasıl olduğunu o ana kadar eşitsel

var. Seni konusundaki yapılan bütün

sorgulama. Lar tamamen.

Tamamen sıfır. Hiçbir işitsel varsa ne olmadığı

yönündeyken birdenbire aslında. Bambaşka bir yerden bambaşka bir

anlamlı bir işitsel var mı yapıyor hasta?

O bana şeyi de çağrıştırdı. Dümdüz sorulduğu zaman yaşantıyı

sor soruşturmadan kulağına ses geliyor mu?

Görüntü görüyor musun diye kimi zaman çok canlı fantezileri de

halüsinasyon olarak nitelendirme eğilimimiz olabiliyor.

Sesler duyuyorum veya işte gözümün önünden bir şeyler

geçiyor. Canlı fantezileri de ifade etmek

için kullanılıyor olabilir. Bunları de iyice sormak.

Çok iyi sormak, ikinci aklıma gelen de şu, şimdiye kadar

konuştuklarımız hep birincil. Psikiyatrik bozukluklar için.

Bir taraftan da epilepsi de alkol kesilmesinde başka

yerlerde ortaya çıkan hacsyonlar var.

Onların da niteliklerinden biraz söz edelim.

Yani onların onların fenomenisi aynı değil çünkü.

Evet, evet. Ben bir soru sorayım.

Çok daha canlı. Benim de merak ettiğim bizim

şizofreni hastaları. Kendi duydukları seslerle ortam

seslerini, çevredeki sesleri asla karıştırmıyorlar.

Bu bu tuhaf ya da az önce konuştuğumuz timuçin olan

söylediği. Dimi yani tabii ki orada bir

anlam girişi var gibi. Evet ya algılamadan ibaret

olsaydı ayırt etmek imkanı haklı olurdu diyorsun değil mi?

Evet, işte tam sizin dediğiniz hani demansta epilepsi de belli

madde kullanımlarındaki her işinasyonlar muhtemelen böyle

değil ama yani demans hastası gör.

Düğü kişinin diğer taraf kişiler tarafından görüldüğünü de mesela

düşünüyor. Şu kapıda kim var diyor mesela.

Ya da madde kullanan hasta üzerindeki böcekleri.

Çalışabiliyor ve gösteriyor yalan.

Dahil veya delirüm trast de tipik olarak merakla izlediği

bir bayağı bir film izler gibi genellikle sürekliliği de olan

bir şeyi izler gibi bakıyor. Veya dokunma şeylerin

varsanların çok bariz ya da ön planda olması da hani aynı

zamanda bize çağrıştırıyor. Erzincan hocam delirümtüremez.

Alkol ente organlar uyarılınca gerçekten.

Algı orada bir şey olduğu yolunda ve onun da buna tepkisi

zaten gerçekten bir şey olduğu şeklinde.

O yüzden. Dışarıdan görülüşü de daha

farklı olabiliyor. Kendisini tamamen kaybetmiş

delil unutrahesinde balık tutan bir hastayı hatırlıyorum.

Yatağı oturmuş, sürekli oltasa vuruyor.

Ne yaptığını anlamamıştık. Hatta rahmetli Niyazi Uygur şey

derdi insanların yaptığı işi delirüm sırasında hareketlerini

takip ederek anlayabilirsiniz. Bu sayede onun delirümde

olduğunu görmek mümkündür. Nitekim.

Nitekim bunu kullanarak aslında bir türlü tanı koymakta

zorlanılan hastanenin hemşirelerinden bir tanesi bir

tuhaf tablo geçiriyor ve o vaziyette nörolojiye

yatırılıyor. Bilinci açık ama sisli

konuşmaları çok anlaşılmıyor. Mesela, onun deliriumdaki onun

hâlinin deliryum olduğunu, daha doğrusu kalkıp hasta dosyalarını

incelerken gördüğümde anlamıştım.

Çünkü asıl işi o mesleği o ve mesleğimi yapıyordu ve bunu da

gayet otomatik bir şekilde yapıyordu.

O yüzden hani onların fenomenolojisi elbette en

doğganın doğrudan uyarılmasıyla muhtemelen.

Çıkan bir tablo olduğu için ama öbüründe kişi kendisine bir.

Isim veriyor. Hatta bazen başka bir biçimde

anlamlandırıyor. Çok yoğun işitsel barcelonları

olan yine şizofrenin tanıdığı bir hastam.

Işitsel varsını olduğunu kabul etmiyordu.

Sesler duyuyor musun ya da işte? Kendi kendine konuşuyormuşsun

filan dedik. Dediklerinde işte yukarıdan

gelen seslerle ya da dışarıdan gelen seslerle ilgili olduğunu

düşünerek. Konuşuyordu ama kendi işitsel

varsaların tanımlama biçimi şuydu, içeriye cevap veriyorlar

diyordu. Nasıl dediğimle?

Içeriğe cevap veriyor birisi ve. Onun düşüncelerine cevap veren

bir başka düşünceden aslında bahsediyordu ama hiçbir zaman o

detayda ve o gözle bakarak bakmazsak göremeyeceğimiz bir

ayrıntı ve kolaylıkla işte de organize davranış ya da tuhaf

konuşma filan diye en kaplayıp bir kenara koyacağınız yazı

kalacak bir bulgu. Içeri dedi içerisine değil mi?

Evet. Kendi.

Için kendi içerisine. Tuhaf veya işte hastalık

belirtisi olduğunu baştan itibaren bildiren ve.

Tam bir algılama bozukluğu olarak tarif eden kişiler için

halisin kavramı da kullanılırdı. Düşünce bozukluğunun olmadığı.

Beraberinde harrisinasyonlar o kavram az kullanılır oldu ama

benim iyi hatırladığım vakalar var.

Mesela bir hasta muhtemelen onun ailesinde çok yaygın metabolik

bozukluklar vardı, işte genetik her zaman teşhis edemiyor ya

mesela mitokoncular hastalıkları derste anlatıyorum.

Birpolar bozukluk gibi bir tabloyla takip ediliyor ama

aslında hipomanik olduğu dönemler.

Önce halüsinasyonlarla beraber başlayan ve ardından kolay

teşhis edilemeyecek nöbetler geçirdiği.

Katatono dönemleri. Gül kokuları geliyordu ve gül

kokularını da çok net olarak. Yani ben ne zaman tırnak içinde

kendi deyişiyle manik olacak olsam önce gül kokuları gelmeye

başlıyor diye unutuyordu. Ardından aslında ayrıntılı

anamnez alınca uyuyup kalmışım diyor.

Kanepede çok iyi hatırlıyorum. Nöbette geçirdiği anlaşılıyor.

Kompleks varken evet. Ve aileye sorduğumda ailede

neler var diye sorduğumda. Evde oturan ve hiç evden

çıkmayan 2 ağabey olduğunu çocuk.

Çocukluklarından beri kimseyle konuşmadıklarını, hani otizm,

katoni ve epilepsi ilişkisini bildiğimiz için.

Kendilerini görmedim abilerin ama hani ek bilgilerle bu şeye

de varabiliyoruz şeye onun için çok dikkat etmek lazım.

Yeterince vurgulanıyor mu bilmiyorum vurgulanıyor aslında

ama işitme ile ilgili olanlar dışında ki halüsinasyonlarda

mutlaka psikiyatrik olmayan rahatsızlıkları.

Iyice araştırmak lazım. Birincil olarak biz geldik.

Konuda onu söyleyeceğim. De.

Psikiyatri ilgi alanında ama ben onlara hep duygu düşünce

davranış bozukluğu diyorum. Yani psikiyatrideki duygu,

düşünce davranış bozukluklarından olmayan yani

birincil olmayan. Evet, çünkü sonuçta.

Biz bakıyoruz. Evet.

Sonuçta o. Zaman işte şeyi söylemekte fayda

var. Psikiyatriye başvuran bütün

hastaların. Duygu düşünce davranış

bozuklukları olsa bile algılamayı da ekleyelim.

Birincil psikiyatrik rahatsızlıkları olduğunu

farzetmek çok yanıltıcı oluyor. Tabi yani onun daha hani

belirgin ve. Gross, belki örneği sensör

hastaların yanlış anlaşılmalarıdır ya hasta.

Baharat. En konans'la konuşur alakasız

cevaplar verir tanjansiyel bir takım cevapları bir türlü

değerlendiremezsin çok. Kolay Sevim sosyalite

diyebilirsin etrafında dolaşmaktadır filan ama aslında

biraz iyi dikkat edilirse asının olmadığı ya da kendi anladığı

biçimde cevap verdiği aslında. Tabii sen soruya laf aziz de

maddeten olan şeyin. Şizofreni ve benzeri

hastalıklarda maden olduğunu da söylesek çok yanlış olmaz.

Doğru dimi yani sonuçta o ne anlıyorsa ve kendi anladığı

ölçüde ve kendi süzgecinden geçirerek bunu söylüyor ve.

Yorumlayan biziz. Bu bölümün sonunda yine bir

ressam ve resim hakkında bahsetmek istiyorum.

Bugünkü ressam olarak augustur nateri tercih ettim.

Resim olarak da my ice inde time of apriation isimli eserini.

Tercih ettim biraz augustelerden bahsedeyim kendisi.

Şutkarta yakınlarında ki bir şehirde dünyaya geliyor ve orada

büyüyor. Eee, bir dönem elektronüm

elektro mekanikçi olarak ııı çırak olarak çalışıyor.

Ancak maddi nedenlerden dolayı okuyamıyor.

Çeşitli şirketlerden çalıştıktan sonra.

Kendisi işini kurmaya çalışıyor. Daha sonrasında mali sıkıntılar

yaşıyor ve iflas ederek kendini kendi tabiriyle icra icatlarına

adıyor. Kendi şeyinden anamnezinden

alınan bilgilere göre bir nisanın 1.900 yedide öğlen 10

ikide şunu karttaki rotabil kış üzerinde yarım saat içerisinde

aralarda fantastik görüntüler görüyor ve bunların kurtuluşunu

tamamlanması için tanrı tarafından kendisine vahi vahiy

yoluyla bildirildiğine dair ikna oluyor.

Vücudunda ciddi fiziksel ağrılar hissetmeye başlıyor ve intihar.

Edecek kadar yüksek derecede ağrı hissediyor.

Daha sonrasında bir akıl hastanesinin yatırılıyor.

Akıl hastanesinde çizimlerini yapmaya başlıyor.

Kendisi aslında napolyonun suyundan olduğuna inanmaya

başlıyor ve. Fransız imparatoru suyundan

geldiğini düşünüyor. Savaş.

Başladıktan sonra Birinci Dünya Savaşı kendisinin bulunduğu

hastane bir kışla çevriliyor ve o yüzden kendisi taburcu

ediliyor ve gönderiliyor. Şeyle ilgili söyleyebileceğim,

bu ölümünden önce de yine çok ciddi biçimde yoğun şekilde

fiziksel bazı sorunlar yaşıyor ve beden bedenle ilgili

bedeninde yaşadığı hislerle ilgili çok ciddi sorunlar

yaşıyor ve daha sonrasında vefat ediyor.

Kendisi neredeyse eserlerinin tümü diyebileceğimiz bir kısmı

şeyde sergileniyor daha. Önce bahsettiğimiz bu.

Sumlok Prens onun müzesinde sergileniyordu.

Haydiberg Üniversitesi psikiyatri bölümünün müzesinde

aynı zamanda terör. Bu bahsedilen pirinç sorunun

isimli doktorun da çok yakından takip ettiği bir isim olarak ön

plana çıkıyor. Maddelerin bu tablosu aslında

hani halüsinasyonları anlatması bakımından önemli gibi

görünüyor. Ben o açıdan bu eseri tercih

ettim. Bizi dinlediğiniz için teşekkür

ederiz. Gelecek hafta tekrar görüşmek

üzere kendinize iyi bakın.