Acayip Sanrılarda Acayip Olan Ne?

Merhaba dikensiz gül bahçesi vaat etmiyoruz podcastinin yeni

bölümünden size sesleniyoruz. Ben doktor tatil olamaz.

Bu potket bölümünde profesör doktor cem akbaşoğlu, profesör

doktor timuçin ral ve doktor ibrahim elk bölüm ile beraber.

Geçtiğimiz hafta insanlardan bahsetmiştik sanrılardan

bahsetmiştik bu hafta biz. Aryada acayip diyebileceğimiz

tanrılardan bahsedeceğiz. Ben bunun için sözü tem üçun

hocaya bırakayım. Mümkün gayri varit gayrim gayri

varit meselesi. Ben hazreti isa'yim demek mümkün

çünkü. Mesih olarak geri geleceğine

inanılıyor ama ben hazreti muhammed'im demek gayrim mümkün.

Çünkü o son peygamber ve öldü. Dolayısıyla biri mümkün ve gayri

varit bir tanesi gayrim gayri varit.

Biz bunu anlatırken genellikle hep şeyi konuşuruz.

Hani beni uzaylılar kaçırdı dediğinizde gayrim ve gayri

varittir. Karın beni aldatıyor dediğinizde

gayri var ama mümkündür deriz. Dolayısıyla bir tanesi, gerçeği,

bir tanesi gerçek olmayan bir. Sanayi ya da inanışı anlatır

gibi olur ama bu peygamberlik meselesine geçen hafta

söylediğimin üzerine tekrar düşününce orada da öyle gibi

sanki. Ama biz hani bu bunları değil de

belki hakikaten biz anidiri konuşalım ve cem bizlerı nasıl

tanımladığımı söyleyeyim mi? Diye.

Evet, yani bizar için yapılmış çok fazla tanım var.

Hepsini okuduktan sonra. Benim sevgili öğrencim Yunan

gülşen'in isteği üzerine hazırladığım bir tanım vardı.

Orada şöyle diyordum, şimdi bunu tartışalım.

Siz de bütün eleştirilerinizi ve farklı düşüncelerinizi söyleyin.

Mizah bu arada en yakın Türkçe kelime ne diyebiliriz?

Tuhaf acayip. Çeşitli sorayım.

Evet tuhaf acayip. Acayipten daha uygun bir başka

sözcük yok. Acayip dimi sanki tuhaf biraz

daha. Iıı bakalım yani tuhafla acayip

arasındaki ayrımı ben şu anda. Şey yapamayacağım.

Sen. Söyle tanımını peki yani?

Benim tanımım da şu var ki? Kimin sağduyuya aykırı olduğunu

yani normal olmadığını hastalar işaret ettiğini gerçek yani.

Fachevel olmadığını. Anlamak için ruh sağlığı

konusunda eğitimli olmasına gerek yok.

Buna bakmak lazım. Yani ruh sağlığı konusunda

eğitimli olmayan ama gene de sağduyu aykırı olduğunu yani

normal olmadığını hastalığa işaret ettiğini ve bir vakıa bir

fark olmadığını anlayabildiği düşünceler bu.

Kimler bunlar zekası normal olacak bu kişilerin yani

bilişsel kapasitesi en az ortalama olacak.

Bir de içinde büyüdüğü ve bulunduğu kültür o.

Hastanınkiyle tırnak içinde ya da o sanrıya sahip olan

kişininkiyle aynı olacak. Yani zeka normal özetle kültür

hastanınkiyle aynı büyüdüğü bulunduğu ve sağduyu aykırı

olduğunu anlamak için ruh sağlığı konusunda eğitimli

olmasına gerek olmayan bir düşünce içeriği yani duyar

duymaz o bir hezeyandır diyebilmesinin kolay olduğu bir

düşünce içeriği diye tarif ettim.

Güzel, doğru. Katılıyor musun?

Yürekten katılıyorum. O yüzden acayip de uyuyor zaten,

çünkü acayip de şey demek yani. Yadırganacak denli olağına

aykırı. Kahve hışırtıcı.

Olağına aykırı evet. Evet, bir de bir ikinci anlamı

daha varmış, onu bilmediği bilmiyorum.

Bilmediğimi fark ettim. O da.

Şu benzeri olmayan çok değişik. Unic yani gibi bir anlamı da

var. Evet bu da hoş aslında.

Biricik yani aynı kültürde olan başka hiç kimse de olmayan bir

inanç. Evet, dolayısıyla bu da mesela

biz ara çok uyuyor. Bu haliyle bakınca tuhaf

alışılmamış olan, kanıksanmamış olan bize bize tuhaf gelen

yadırgadığımız yadırgatıcı filan gibi anlamlar taşıyor ama

acayip. Daha bu şeye uygun bizora uygun.

O zaman. Şey yapalım mı böldüm senin

pardon? Ya rica ederim bir tek hani

bizar sanılıyor, yanlışlıkla belki onu.

Da o başka hani? Bizar bundan rahatsız anlamına

gelen Arapça bir. Kelimeden.

Izar olmak diye bir şey var. Evet, OO durumdan rahatsız olmak

izar. Tam etimolojisinde.

Biraz bıkmış, usanmış filan karşılığı da var ama bezmiş

bulamadığım kelime bezmiş. Onun için bizar olmuş.

Hâlbuki diğeri bizar olan. Acayip.

Acayip anlamına geliyor daha çok hatta.

Hatta Farsça bizar yanılmıyorsam aslında kökeni Arapça değil de

Farsça. Onun anlamı daha çok ayrı düşmüş

gibi bir anlamı var yani. Öyle mi?

Evet dar olmanın. Evet, bir dar olmak değil de

bizar olan ayrı düşmüş olan. Pardon.

Ortalamadan yani bu daha acayip'e yakın yahut işte bizar

sahradaki bizarın karşılığı olan farklı yanlış hatırlamıyorsam

onun kökeni halbuki incildar Arapça olan ve o şey yani işte

bezmiş olan rahatsız. Olan bıkmış olan filan gibi bir

anlam taşıyor. Bizimki sıradışı olan.

Bizimki, evet. Acayip olan.

Peki o zaman soru şu, neden şizofrenini için patagenomiktir?

Yani şimdi değil de o zaman öyle olduğu iddia edildi.

Onu biraz anlatalım şimdi arkadaşlar anlatın yani

patagomonik zannedildiği zamanlarda timuçin de biz

büyüdük. Evet sonra.

Patutchin aileydi. Olmadığı gördük ve gösterildi.

Ahmet tiryakinin tezi var aklıma gelen başka bir çok çalışma da

vardır ama Ahmet tiryakinin tezinde mesela bir zarrıların

sadece şizofreninde değil, başka tanılarda da mevcut olduğu vardı

ama onu başka gösteren bir sürü çalışma da var.

Tabi ben şimdi türkiye'den arkadaşımızı örnek gösteriyorum.

Bir kere bizar sancı hiçbir zaman patik değil, herhangi bir

şey için. Bu konuda hem fikiriz herhâlde

dimi. Aslında hiçbir şey patagramonik.

Haklısın ki yani evet, o kadar doğru.

Ben de tam ana akım psikiyatrinin içinden gibi

konuştum ya. Patokomonik değil sanki

patogomonik olan şeylere inanıyor musun?

Gibi bir. Şey var ama gene de hani geçen

hafta da konuştuklarımıza da yine bağlayarak.

Yine de acayip olan ayrı kısa olan bir zar olan şey yin.

Hastalık konusunda da tıpkı olağan sağlıklı durumlarda

olduğu gibi olağandan ve sık rastlanandan ayrışıyor olması

beklenir belki dolayısıyla belki.

Hipotezi öyle kurmak mümkün tamam şizofren için patagononik

değil belki ama yine de psikiyatrideki diğer hastalıklar

içinde bizar olanların kümelendiği başka ya da

kümelendiği hastalıklara baktığımız zaman ya da durumlara

baktığımız zaman hastalıklar da demeyeyim.

Belki bazı özellikler taşıyor olabilirler mi?

Geçen haftaya yine gönderme yaparak tahsinin verdiği

örnekte, otoimmün enstitü olan kişinin ben hazreti muhammet'im.

Sen arasına sahip olması gibi. Hani biz bunun?

Niye niye bir tek otoimmün en sefalite?

Diyor. O temin ensefalite olmayabilirdi

de epilepsi olabilirdi. Yahut da işte başka bir tır.

Nak içinde organik patoloji olabilir.

Ların şey sekonder psikozlar değil mi?

Öyle bir şey bende diyorum. Ki öyle düşünüyor musun peki?

Böyle olabilir mi? Diye soruyorum.

Hayır, hayır, böyle bir hani bunu iddia edecek durumda zaten

değiliz ama. Tecrübem yok öyle.

Ama şunu söyleyebilirim, bu kadar yıllık bakırköylü olarak

yine de daha çok canlı görsel var sanılar ve bu acayiplikte.

Sanrılar olduğu zaman bunun olağan sıra dışı gördüğümüz

hastalıklar dışında bir şey akla getirmesi ve bunun üzerine

düşünmek bizim pratiğimizde vardır.

Tamam o zaman bunu şöyle özetleyelim mi?

Bence buna katılıyorum. Doğru.

Bildiğimiz birincil psikiyatrik tanıların tanımına tam uymayan

ve acaba başka bir şey mi diye düşündürtecek durumlar.

Çok doğru yani. 4 dörtlük dslarına uymayanlar şimdi kendi

gördüğüm bizar tanrı ve diğer verdiğin özelliklerle seyreden

hastalarımı hatırlıyorum. Ya hakikaten bak şu anda

düşündükçe ben sana katılmaya başladım.

Hemen hepsi sekonder izlenimi veren şeylerdi.

Evet. Evet.

Yani daha çok. Sanrı ve varsaların içeriğinin

zenginliği bunu akla getirirdi zaten ama.

Acayip iyi de keza akla geçti. Başka özellik söyleyin o acayip

diyen le o acayiplikle karşıt olabilecek bir başka özellik

tedavi ye cevap verdikten ya da işte o süreç bittikten sonra.

Bunun ne kadar acayip olduğu konusunda ki anlayışı çok

yeterli olan kişiler. Evet.

Nasıl olmuş da ben böyle düşünmüşüm yahu?

Diyelim buna şaşıran dimi? Yani.

Sanki başına, yani nöbet geçirmiş gibi diye yani gibi

diye söyleyebiliyorum. Onun için mesela orada da belki

bunu manida yine konuşuruz ama grandözeanlarla ya da sanrılarla

enormitite devasalık tanrıları ve zeyanları da birbirinden

farklı. Enormitite, yani ne kastediyorum

bununla? Hani işaretlem, dünya boğulur

gibi bir şeyden. Bahsediyorum john, siteden ayrı

sor bir şey. Evet, yani kişi diyor ki mesela

benim 40 tane eşim var, 500 tane devam var, 800 tane otelim var

falan gibi şeyler. Evet evet böyle hastalarımız

oldu. Yani bizde tonların

söylediklerini kendi ağızlarından naklediyorum bu

dev. Bu deva sağlık yahut akışkalın

örneğindeki onu. Şu şeyde de anlatmıştın sanırım

tedx konuşmasında da yani otobüsten iniyor ve adına.

Adımını atıyor ve o şekilde kalıyor.

Bir ayağı havada bir ayağı yerde bir katonik tablo.

Acile kaldırmak zorunda kalıyorlar kişiyi sonra işte

iyileştikten sonra soruyorlar yani neydi otobüsten inince

böyle olmanın sebep olan şey? O da diyor ki adımımı attım ve

fark ettim ki tam dünyanın ortasından geçen çizgiye

basıyorum. Adımımı ileri atarsam dünya o

tarafa devirecekti. Geriye doğru atarsam bu tarafa

devrilecekti. Öyle kala kaldım, hiçbir yere

adım atamadım. Diyor bu bir bu artık grante

değil bu enormitte. Ve bu tür enerji fezyanları.

Için geçmişte çok eski, daha eskiler yani bizden daha eskiler

masar Osman zamanında örneğin enormit tasarlalarının daha çok

paralizi jenerale. Yani sifili'e bağlı bir

ensepfilite ve 10'a çıkart seconder olan psikoza karşılık

geldiği yazılır çizilidir bakarsak yani yine aynı yere

geliyoruz. Böyle bir acayiplik ve.

Yine onu bilmiyordum. Mesela bu paralizi generalle

arasında bir bağlantı olduğunda daha çok orada olduğunu, çok

makul, çok çok makul. Bir acayip Ergani.

Erganihlinde söyle abi sen söyle.

Bir acayip savi bizler sanrı örneği verebilir misiniz tam bu

arada. Işte çok güzel, ben de

diyecektim. Şimdi herkes için bizar niteliği

taşıyabilecek bir tanrı örneği. Tabi buraya nasıl geldin?

Diye sorduğum hastam yani kapı kapalıydı.

Nasıl geldin içeriye dediğimde duvardan geçtim demişti mesela.

Tamam, şimdi benim tanımıma uygun mu bu?

Bunu duyan kişinin zekası normal bizar diye bunu niteleyen

kişinin zekası normal yeterli. O hastayla aynı kültür içinde

büyümüş ve bulunuyor ve bunun sağduyuya aykırı olduğunu

anlamak için ruh sağlığı konusunda eğitimli olmasına

gerek yok. Bence öyle.

Tamam. Yani yıkık olmayan bir duvarın

içinden geçebilmesi için e gaz bile geçemeyeceğine.

Göre. Peki bir de bazılarının bizar

diye değerlendirebileceği ama herkesin bizar demekte fikir

birliğine varamayacağı bazı şeyler söyleyelim mi?

Tabii uzaylılar tarafından kaçırıldım.

Da tam benim beklediğim cevap buydu.

Hıhı. Tahsin merkezin boyutunu yaşıyor

olabilir belki yani almanya'da cin herhalde daha şey

görülebilir. Evet biz bir zar görülebilir.

Biz görüyorlar da şeytan çıkaracağız diye insanları

yakmış bir kültürden bahsediyor. Yani orada da cin yok.

Şeytan var yani cinayet veya. Evet yani mesela bize 3

harflilerden söz eden biraz. Hastaya doğrudan bizar bir

heseyanı var dememiz? Çok kolay olmayabilir, öyle

büyüdüyse. Ayakları ters falan diyor.

Şöyle çok hoş şeyler olurdu. Bakırköy'de çalışırken bize.

Fatih'teki bir cemaatin üyeleri tarafından getirilmiş bir

hastamız vardı. Mesela bu tür.

Iddialarda bulunan ve bizzat o. O tarikattaki arkadaşları

tarafından getirilmişti. Ve böyle iddiaları vardı.

Yani aldığı kokular her yerden gül kokuları alıyor olması işte

efsunlandığına inanıyor olması filan.

Onlar çok net olarak bunun gerçek olmadığını yani gerçek

olmadığını demek ne kadar doğru bilmiyorum da inançları

doğrultusunda sağlıklı bir düşünce olmadığına karar vererek

getirmişlerdi ve nitekim. Uzun incelemelerden sonra

gerçekten kompresöryan nöbetler bulmuştuk.

Işte hayır, onu diyecektim. Ibrahim ile Tahsin hatırlar

benim bir gül kokuları duyarak manik olduğunu iddia eden bir

mani mani tanısı kondu. Bir hastan vardı.

Sonra mito kondüel hastalıkla çok öz bağlantılı özellikleri

olduğu ortaya çıktı. Hiçbir zaman kanıtlanamadı çünkü

onların laboratuvarda fos negatif olma ihtimalleri yüksek.

Ama önemli olan şu yani. Koku halüsinasyonlarıyla beraber

evet bize ikincil olma ihtimali çok çok yüksek olduğunu,

şizofreni deyip geçmenin çok büyük bir eksiklik olduğunu

gösteriyor. Kesinlikle yani üstün afyonları

konuşmuyoruz, onları da herhalde konuşuruz ama koku varsa nasıl

gibi çok arkaik çok temel bir. Duyul modelini kullanan bir

varsanın zaten genellikle. Ya da çoğunluk kayada nasıl

diyelim? Primer bir psikotik tablo

olmadığını düşünmek de yine bizim.

Ayırıcılık gereken bir. Yaşandığımız yollardan bir

tanesidir. Evet çok.

Ikincil ikincil olma ihtimalinin daha yüksek olduğunu ben hiç

düşünmemiştim. Hatta şöyle söyleyeyim.

Bütün duyu organları. Taklit edebilirsiniz,

hissedebilirsiniz aşağı yukarı. Keza hipnoz uygulanan ve telkin

verilen kişilerde mesela kendisine dokunulduğunu, filanca

sesi işittiğini ya da bir takım şeyleri gördüğünü.

Telkin edebilirsiniz ve kişi bunları yaşayabilir ama birisine

bir koku aldırmak ve bir koku telkin etmek neredeyse

imkansızdır çünkü. Kişinin siz de yapamazsınız.

Şimdi ben size desem ki şuranıza dokunulduğunu hissedin.

Aşağı yukarı deneyimleyebilirsiniz.

Kafanızda uğraşabilirsiniz ya da gözünüzün önüne bir görüntüyü

getirebilirsiniz. Bir sesi aşağı yukarı tahayyül

edebilirsiniz ama bir kokuyu yapamazsınız.

Mümkün değildir. Çok güzel.

Dolayısıyla. Koku var sanısının da ve koku

var. Sanısından yola çıkan bir

hezeyanın da aslında. Tamamen farklı bir şeye işaret

ettiğini, daha temel. Temel daha arkaik bir.

Biyolojik oluşuma işaret ettiğini belki bunu da söyledi.

Arkaik arkaik doğru tabi çünkü sürünmeyen birinden kaynaklanan

sürüngen beyninden beri cut olan bir yerden.

Bol faktör bağımdan. Evet peki.

Beyindeki anatomik şeyi de izleyi de diğer duyurganlarından

farklı. Değil mi?

Daha derinde zaten ve o yüzden de ancak temporal lobu.

Hedef alan bazı rahatsızlıklarda işte kompleks parsel nöbeti

örneğini onun için vermiştim. Oranın uyarılma olasılığı daha

yüksek olduğu için ortaya çıkabiliyor.

Ne tuhaftır ki kompleks parsel nöbetler çoğunlukla mistik

sanrılara da eşlik edebiliyorlar.

Ve. Bazen de altından bu tür

durumlar çıkabiliyor gerçekten. Burada küçük bir müzik molası

verebiliriz. Bugünkü müzik parçası olarak

geçen haftadan devam ederek 4 mevsim konçertosun'un

vivaldi'nin kış bölümünden allegro dinlemeye devam

edeceğiz. Daha sonrasında tekrar

birlikteyiz. Tekrar birlikteyiz, ben sözü

ibrahim'e bırakayım. Benim aklıma bir şey geldi,

biraz spekülatif ama böyle 20. Yüzyılın başlarından 19.

Yüzyılın sonunda da belki. Şizofreni atfedilen bir şey var

burada düşünceler. Bambaşka bir evrenden geliyor.

Mesela bizar dediğimizde bu şeydir.

Nasıl desem bu? Paylaştığımız dünyanın.

Olgularıyla alakasız ya da onların dışındadır yetmiyor

mesela schneider şey diyor. Kendi arasında münakaşa eden

sesler Kazım hoca ile çevrirdi. Kendi arasında münakaşa eden.

Ses eden mi diyordu? Evet, mülakaşa diyor.

Münakaşa eden sesler hastadan üçüncü şahıs olarak bahseder.

O şöyle yapıyor, şu an mutfağa gidecek Sneijder bunu böyle

belirtiyor. Hastanın hijiyi diye bahseder.

Kendi arasında münakaşa eder sesler ve bu üçüncü şahıs

şeyini. De kipini de özellikle

vurguluyor. Burada örttük olarak şu var.

Psikotik depresyondaki kişi ben işte günahkarım ben lanetlendim

gibi birinci şahıs ya da ikinci şahıs ile sesler duyabilir

mesela. Sen işte şöyle iğrenç bir

adamsın gibi bir ses duyabilir ya da bipolar mani.

Hastası demir veren. Evet, bipolar mani hastası ise

işte sen mükemmelsin gibi yine ikinci şahıs gibiyle sesler

diyor ama şizofreni söz konusu olduğunda kişinin kendisinden

tamamen kopmuşçasına bir üçüncü şahıs gibiyle sesler duyar diye

söylüyor. Aynı şekilde hem.

Depresyonda hem manideki psikozlarda genel bir kabul

vardı ya artma da kabul edilmiyorlar.

Duygu durumuna daha çok uyumludur mesela.

Ama şeyde şizofreni de bu öyle olmak zorunda değil.

Duygu durumla uyumlu değil gibi. Bana öyle geliyor ki şey kısmı

da bu acayip sanrılar bir zarflarında şizofreniye atfı

yine şizofren ile ilgili böyle bir ön kabulden kaynaklanıyor

olabilir. Yani şizofreni dediğimiz durum

bu psikoz yaşantılarının tamamen kişiden ve dünyadan kopmuş.

Bir halde yaşantılanması demek oluyor gibi.

Aynı zamanda şunu da çalıştırmıyor mu?

Üçüncü şahıs olarak kendisinden söz ediyor olması daha önce

senin yazdığın makalede olduğu gibi yalın kendilik duyumuyla

ilgili bir eksiklikle de bağlantılı değil mi?

Yani yalın kendilik duyumunda bir kusur olmasa pre reflektif

sen sor sen de bir. Eksiklik olmasa.

Belki üçüncü şahıs olarak onun hakkında konuşuluyor, olmayacak.

Evet kendisi yok. Kendisi başka birileri onu

hakkında konuşuyorum. Hatta ben onu oradan multipl

personeltiğe bağlayayım. Çoğul kişilikte olan şey de

yaşantıda çok benzer değil mi? Ve yine orada da yine asıl.

Asıl kendilik ya da kişilik neyse ne diyeceksek egoist

hangisidir? Sorusun cevap bu yok ya var ama

yok. Tam böyle zaten bu birinci sıra

belirtileri şeyler için o kendilik yaşantısı ile ilgili en

kuvvetli gösterilen deliller ya bir de bir ikisi dışında hepsini

kendilik, işte sen of selfle ilişkilendiriliyor.

Yani o kendiliğin kendini var hissetme ile ilişkilendiriliyor

hakikaten. Böyle yani aslında direkt öyle.

Aslında bize şey göstermiyor mu? Yapılmış en güzel kuram yani bu

benim şahsi görüşüm bloner'nki değil mi?

Asosyal kusuru yani de asosyalsyon, tosyasyon, otizm.

Affettin ııı şey oldu. Otizm derken nie dönmeyi tabii

kastediyorum. Tabii ki yani otizme bir nitelik

olarak söz söylüyorum tabii hastalık olarak değil herkesin

sonradan 4 adi'ye kısalttığı kendisinin 4 a demediği halde ve

andivans ve bunların içinde de temel belirti.

Hem temel hem primer belirti olarak mevcut olan asosyal

kusuru işte o yüzden. Timuçin'in demin hatırladığı

dizisiyatif kimlik bozukluğu. Bana hiç yabancı gelmiyor.

Çoğunlukla şizofreni iyi karikatürize etmek için en çok

kullanılan kalıplardan bir tanesi.

En ciddi yanlış anlaşılmalardan ya da yanlış yönlendirmeleri

çoğu. Kişilik değil mi?

Evet. Hem saz şizofrenni de diş

sosyalonun kapı dışarı edildiğini söylüyor.

Aslında timuçin özen direkt bu örneği vermesi bence o açıdan da

manidar şizofreni de biz diş sosyatif yaşantıları falan hiç

umursamıyoruz. Yani psikotik değilse sana öyle

gelmiştir deyip geçiştiriyoruz. Ki biz adiydi sosyalonun ta

kendisi değil mi? Bizi.

Yanıltılan şeylerden bir tanesini söyleyeyim mi?

Yani gene kendi hocamla ilgili olumsuz bir şey söylemiş

olacağım. Ama 80 ikide negatif belirtileri

şizofreninin parçası olarak tarif ettiği zaman.

Oradaki bu röler kuramındaki otizmi ve asosyalsyon

kusurlarını görmemize engel oldu ve aslında hani geçen hafta söz

etmiştik. Tip bir tip, 2 ayrımı var işte

başka ayrımlar var falan defisit var.

Hepsini tek hastalık olarak gördüğümüz zaman iç tutarlılığı

çok düşük bir şeyle karşılaşıyoruz ve asla'nın otizm

arttı. Psikoz olduğunu görmüyoruz.

Yani bunları negatif belirtileri o güvenici jackson'a özenerek.

Sanki eklediğinde o negatif belirti denen şeylerin ilaç yan

etkisi olabileceğini, otizmin göstergeleri yani otizm

niteliklerinin göstergeleri olabileceğini filan.

Görmemize engel olmuş oldu ya iyi bir şey yapılmadı.

Negatif belirte tarifi yapılarak.

Ama işte o şeyin. Kategorizasyonun şahikasında

olduğu bir dönemden bahsediyoruz cem yani.

Önce bir de doğru, ama bir de yani onu.

Biyolojiye uyarlandı. Bir katkı yapmak isteme

hevesinin de bunda etkisi. Vardır yani hocan hakkında ileri

geri konuşmayayım, şimdi olabilir.

Ben ben de ileri geri konuşmuyorum.

Heves heves hepimiz de vardı abi ben de zamanında şimdi sebebini

bulacağım diye dolanıyorum. Şimdi cem hoca gibi hocasını da

gömmeyelim ama. Dilesinin biliyorum.

Toki'yi anlıyorum ama yani bu negatif belirti tanımı daha.

Çok neyse Andreas sen dedikodusu yapabilirim ben de yani başka

yerden. Hocam negatif belirtti tanımı

yani o zamana kadar gelmiş olan zengin psikopatoloji içeriğinin

bir kısmını çöpe 60. Gibi olmuştu.

Jackson'a özenerek hepsini çöpe attı ve şizofren.

Evet orada. Kitabında özetleyerek anlatmaya

sebep. Oldu.

Ben tezimde düşünce bozuklukları çalıştım ve negatif belirti

dediğimiz bir çok. Bu arada beni ciddiye alındı

diye söylemedim. Düştüğümüz bozukları çalıştığım

diye. Alıyoruz.

Acaba ayrı öyle başlar var. Ya fena dedi ciddiye alıyoruz.

Ben düşünce bozukluğu çalışan biri olarak böyle lafa

başlarlar. Ya öyle bir başlangıç değil

yani. Şöyle kaç kişisiniz, ibrahim?

Hocam fazla var ya. Herhalde duş kaç kaç kişisiniz

yani toplam. Düşünce bozukluğu çalışmış

tezinde kaç kişi vardır? Yani.

Türkiye'yi soruyorum. Çok belki var ama özellikle talt

gibi kapsamlı bir şey çalışan herhalde 2 kişiyiz hocam ya.

Yani kapsamıyla ikiye daralttın ama daha geniş düşün lütfen.

Yani 5.000 tane psikiyatrist var.

Bunların yüzde onu sadece. Şizofreni çalışmış olsa 500

kişiye der 500 kişinin kaçı sadece düşünce bozukluğu ile

ilgilenmiştir. Doğru.

Mu e yani. Oradaki deneyim de çok.

Ciddiye alıyoruz abi sen devam et.

Oradaki deneyim de şeyi fark ettim.

Yani bir şizofren hastasıyla görüşürken yani negatif belirti

dediğimiz şey. Her şey bir kere negatif bir

belirti değil. Yani bir defisit değil.

Artı bu bunlar kendi içinde belli zenginlikler içeren

durumlar. Yani herhalde nansi undersen'in

yaptığı şey bu. Zenginliği oldukça kırpmak bu

damak oldu yani. Istemediği hâlde aslında çok

enteresan, yani psikopatoloji bilen ve hastayla yaptığı

görüşme hep söylediğim gibi röportajdan çok karşılıklı bir

sohbete benzeyen bir insandı. Ama kuram'da Hawking ziyackson'a

çok özendiği için ve yepyeni bir şey getirmek istediği için o

kortikotalamo serebel loortikal yolak'la ilgili olarak

buluşunun. Ismetri.

F. Ismetinin söylenmiş hiç söz yok

ama. Üstüne söylenmiş söz yok ama ııı

şiddeti üzerine yapılmış yeni bir yazı veya araştırma da yok.

Yapmıyorlar, yapsınlar. Yok yani.

Bir gün bir gün kodu ismetçi konusunda yaptıkları

anlaşılacak. Onu bir kenara koyalım.

Ha aslında yapılanın o olduğu mu anlaşılacak diyorsun?

Yani hayır cogtif disnnetçi konusunu getirmiş olmasının ilk

kez böyle tartışmış olmasının önemi anlaşılacak.

Bu ben nereye gider bilmiyorum ama hani şey olamadı.

Pozitif negatifle bir yere gelemedi ama bir gün en jo

andreas'nin adını bu yüzden çok anacaklar.

Günü geldiğinde diyorum. Yani, evet doğru, hem o doğru

hem de yani lensinin adının birçok yerde anılacak olduğuna

kesinlikle katılıyorum. Çok çok büyük katkıları.

Var. Çünkülemenin de en az hatayla

yapılan araştırmalarını yapmış olanlardan biri ama yani bu

negatif belirtiler. Şizofreninin özünde.

Genetik yatkınlık olarak yani kompleks streetler olarak çok

genli küçük etkili genlerin etkili olduğu rahatsızlıklar

olarak otizmin ve psikozun birlikte mevcut olduğu durumlar

olduğunu gözden kaçırmamıza sebep oldu.

Bence evet o yüzdendir ki yetişkin otizmine uygun olan pek

çok vakaya hala. Deskrtif olarak baktığımızda

şizofreni tanısı koymaya devam ediyoruz.

Yanlış olarak doğru değil. Doğru, ama işte o dönemin ruhu

buydu diyorum ben de tekrar yani.

Ben oğuz arkan için 1.900 altmışların başında hevesle o

zamanın noes ve colbe ya şimdiki kaplan gibi text book'u okuyup

oradaki dinamik. Psikanalitik kuramı özümseyip

gidip. Amerika'da bunu çalışacağını

zannederken sen louis'de semil güzel'le karşılaştığında bırak

bu saçmalıkları deyip onu kenara bıraktırıp 10'a çıkart.

Devasa bir histeri çalışması yaptırması ve o hisleri

çalışmasının da üstelik tamamen. Deskcriptif bakışa hizmet eden

bir çalışma olması sonrasında da işte final vesaire gelişimi

biliyoruz. Işte.

Bak. A ben onu timuçin ben onu hiç

bilmiyordum, baş. Lı başına bir bölüm yapmalıyız.

Yani finer diyor bunlar. Kayınvali ve Samuel koza'yla

karşılaşmasaydı yani? Okur, çalışma arkadaşı, beraber

iktisat. Yaptıkları kişi George.

Noker onları. Bakırköy.

Günlerine davet oluyor şeyi evet hocası.

Hocası işte böyle birbirimize akraba alıyoruz giderek bu.

Onları Bakırköy günlerine davet ettiğimizde yani Semih güzel ve

George winoker geldiğinde 1.900 doksanda bayaca kuvvetli bir

kategorik ve descriptif psikiyatri rüzgara esiyordu

biliyorsun ki. Sana ben gelemedim, iyi ki

gelmemişim. Güzel varmış.

Doksanız çok söz, bayram, Karasu vardı.

Yani bayağı önemli bir henren Allah vardı.

Onu gördüm, dinledim onu da kaçırdım.

O zaman o zaman hem de bayağı şeydi popülerdi filan şizofreni

çalışıyordu. Şunu söyleyeceğim, yani buradan

nereye gidiyorum? Çağrışımları onu getirdi.

Bir sonraki Bakırköy günlerine yani ondan 3 yıl sonra bu kez.

Biyolojik psikiyatride fukuda'yı orven yolu ve pier flor henry'i.

Ben orada. Vardım işte vardım.

Orada, yani bunu şunun için söylüyorum.

Pier flor henry'a şeyi sormuştum, o biliyorsun da

ağırlıklı olarak elektro fizyoloji çalışıyordu kanada'da.

Ve dedim ki şizofrenini sizce daha eski insan.

Larda var mıydı yani ne zaman çıktı bu ortaya?

Mesela kro manyonlar ve neondar tellerin şizofreni olduğuna dair

bir kanıt var mıdır, bulunabilir mi, ne dersiniz?

Diye sormuştum. O da bana dedi ki.

Güzel bir soru sordu. Zor soru sorunca öyle derler ya.

Bence yoktu dedi. Çünkü şizofreni denilen hastalık

düşünce bozukluğudur ve lisanla. Lisanlı bedeli kravanın lafı da

bu. Evet.

Lisanımızın mevcut olmasının ve. Konuşuruz evet dolayısıyla.

Düşünce. Oluştuğu andan itibaren.

Ve tabii. Her insan biricik olduğuna ve.

Her düşünce de yine biricik olduğuna göre oradan bir

kategorizasyona gitmeye çalışmak ne büyük bir aslında.

Gaflet bir yandan bakınca ama bir yandan bakınca da ne büyük

bir ihtiyaç aslında. Çünkü bu bu bu tablo var ve onu

tedavi etmeye çalışıyorsun ve tedavi edebilmek için ancak

bilimin kullandığı yolu kullanıp onları gruplamaya çalışıyorsun.

Başka bir şansın yok. Ama bunu bir yandan öyle

yaparken bir yandan öbür türlü düşünebilmenin mümkün olmaması

bizi ta buralara kadar getirdi. O yüzden yani dönemin ruhu oydu.

Yapabilecekleri bir şey yoktu. Hocam bu dediğinizle ilgili

maymun çalışması var ya bu arada maymunlarda şizofreni ortaya

çıkıyor mu diye çıkmıyor diye bir sonuç.

Ya işte tarak senin çalışması da var aslında ondan da

bahsedebiliriz belki sonra ya da bilmiyorum.

Şimdi ne zaman derseniz. Cem hoca'nın söylediği şey nansi

andreas'nin makalelerinde de aslında nüfuz etmiş bir çok

yerde DSM nin istenmeyen sonuçları diye bahsediyor.

Ya herhalde sizin söylediğinize yakılı bir şey.

Yani kendi konuşsekiz makalesini diyorsun, değil mi?

Yani aslında niyetleri halisti ama böyle sonuçlara yol açtı

gibi psikopatolojiyi, fenomenolojiyi avrupa'ya, şey

amerika'ya unutturdu gibi söylüyor 2. 1.020 yani fenomeni

fenomenolojiye ne oldu? Diye yaptığı bir konuşma da var.

Ben o konuşmada 2.000 yedide modilde yaptığı konuşmada

vardım. Robin nörey'le beraber ödül

almıştı. Daha sonra o american'i de

yayımlandı. Benim kafamı karıştıran

şeylerden bir tanesi bu. Yani fenomenolojiye ne oldu diye

yazan birisinin aynı zamanda o gün jackson'a özenerek nörolojik

bir hastalık tanımlarcasına negatif belirtiler tanımlayarak.

Otizmin tanınmasını şizofreninin kökünün kökenindeki otizmin

tanınmasını zorlaştıran bir iş yapmış olması.

Herhalde yani insan. Insan hata yapar.

Ama çok kullanışlıydı. O dönem için ideal her şeyi

araştırmak için ikiye ayırıp onları karşılaştırmak çok çok

kullanışlı. Bir sorun şu kolaylaştırdı ama

hepsini bir araya getirdiğin zaman pozitif.

Kaldığını belirtileri. Iç tutarlılığı çok çok düşük bir

şey ortaya çıkıyordu ve iç tutarlılık kadar bence

geçerlilik için önemli olan bir şey yok.

Yok. Otizm durum bozukluğu için zaten

benim hep savunduğum şeylerden biri.

Evet, heterojen ama iç tutarlılığı çok yüksek.

Doğru. Ben şey diyeceğim hocam.

Hani siz bizim anlattığımız şeyler bence birbirleriyle

bağlantılı şeyler aslında. Örneğin ibrahim şeyden bahsetti

ya sneijderden bahsetti. Sneijder ya neredeyse kendi

başına monotetik yani hani? Bunlar bunlar varsa bu

şizofrenidir diyebileceğimiz bir tanı sistemi yaratmak istiyor ve

bunu yaparken aslında şizofrenin alanı daraltmış oluyor bir

anlamda. Çünkü hani otomobil bütün

hepsine. Sahip bir hasta.

Bulursanız yollayın bana ben evde yatırayım yani o derece saf

bir sofremi yani hani. Doktor, evet.

Ama bence nanedreas'in yapmaya çalıştığı şey büyük ihtimal.

O eski bloğilerin tanımına doğru bir genişletme yapmaya çalıştığı

tekrar. Ama bunu yaparken biraz.

Şeyi düşünememiş olabilir dediğiniz o iş tutarlılık

meselesini çok düşünememiş. Olabilir gibi geliyor bana.

Öyleleri baltaladı. Burada ama demek ki?

Özür dilerim, ibrahim suçsuzdu ki o da skizo frannia diyor.

Yani bakarsan gerçi sonradan morris player demeye çalışmış

ama olmamış yani hepsinin içinde bir.

Hastalıkya demiyor. Skiofreni yaz.

Diyor, neyse sesin atlamışlar ama yani bir yarılma meselesi

anlamında söyledim. Özür dilerim ibrahim.

Keyifcenin burada timuçin özalın söylediği o trend meselesi

hakikaten bence önemli yani. Işte Samuel buse bir parça vin

okur işte. Sonra nance Andreas and.

DSM üçü yarattıklarında ya da yazdıklarında beklentileri

şuydu, biz güvenilirliği yüksek hale.

Getireceğiz. Güvenilirliğe tamamen yatırım

yapacağız. Zaten güvenilirlik arttığında

bunun peşi sıra gelebilecek olan çalışmalar geçerliliğe de etki

edecekler edecektir gibi bir beklentiyle çalıştılar.

Bence cem hoca'nın söylediği geçerliliği baltalar kısmı biraz

bununla alakalı yani güvenilirliğe fazlaca yatırım

yaptığınız zaman o zamanın paradigmasına göre nasıl

yapacaklar? Bir şeyleri hakikaten

operasyonel bir şekilde tanımlayacaklar.

Ve böylelerin tanımları operasyonelleştirilemeyecek

kadar kompleks ve. Ikili ilişkiye dayalı tanımlar

bu operasyonelleştirme asla gelemeyecek tanımlar ama böyle

bir beklenti ideolojik bir tutum bu aslında değil mi?

Geçerliliği biz yüksek tutacağız.

Ilerleyen zamanlarda geçerlilikle yaptığımız sağlam

çalışmalar pardon güvenilirliği yüksek tutacağız.

Ileride bu yüksek güvenilir çalışmalar geçerliliğe de fayda

edecek büyür beklentiyle yaptılar onu oldu.

Doğru, ama burada şunu da hatırladım, sen söyledikçe çok

iyi bir şey katkı yaptın. Sağ ol, güvenilirlik dedikleri

zaman kastettiği şey. Onların pek çok.

Amerikalı bilimci de olduğu gibi kuz.

Ey, amerika'nın içerisindeki güvenilirlik.

Biz bunlara dünya psikiyatrisi gibi bakıyor olduğumuz için

fazladan değer veriyoruz. Oysa onlar güvenilirlik derken

Kuzey Amerika kültürünü düşünerek güvenilirlik diyorlar.

O zaman eyvallah zaten kuzey amerika'da böyle bir

güvenilirlik sağlanabilir ama bizim için onların yaptıkları

güvenilirlik gayretleri hiçbir işe yaramadı.

Çok doğru, çok çok güzel bir nokta hem.

De bir işe yaramadı ve üstelikte.

Hani ölçekler için hep söylenebilir.

Önce güvenilirlik yani neden söz ettiğimizi bilelim ki onun

geçerli olup olmadığına bakalım. Sonra geçerli ama bizim için

güvenilirliği sağlayamadı ki geçerliğinden söz edelim.

O yüzden lensinin yaptığı şizofreni tanımı.

Bana göre zaten başlı başına güvenilir olmaktan bile şey.

Uzak yani. Evet, evet, tam olarak krizde

bence bu yani güvenilirliğin artışı işte hedeflenen şeydi.

Daha sonra geçerlilik sağlanacaktı ama güvenilirlik

bile bu geçerliğin bu kadar yokluğunda komorbidilerle farklı

tanımlarla. Güvenilirlikle, paramparça,

güvenlikle paramparça oldu gibi yani.

Çünkü evet dediğim gibi yani hepsi Kuzey Amerika için

çalıştı. Biz de kuzey amerika'ya iman

ettik. Böyle tabii krepelinin de

hakkını yemeyelim. Geçerlik deyince.

Gördüğü şeyin doğruluğunu kanıtlayabilmek için ya da

geçerli olup olmadığını anlayabilmek için doğuya doğru

gidebildiği kadar gidip. Tahsinler.

Var. Aslında onu açmış.

Raşit dersin. Evet, onun asistanı bir dönem

zaten alzheimer'la beraber ama daha doğuya doğru da hindistan'a

doğru da körfeze bir. Şeyi var, uzak doğuya doğru

hakikaten geçerli mi? Bu tanı başka yerlerde.

Ne yapan kimler var diye bir saysak mesela bir tanesi jung

bir tanesi kraphell, evet evrensel olanı bulmak üzere

uğraşanlar. Evet, evet.

Onların anılarından söz edebiliriz mesela şimdi ben emin

kraperi'nin. Memurlarını başı cuma koydum.

Tekrar geri döndüm, okuyorum. Top taşıyanılarında okuyor

musun? Evet, evet içinde var.

Biraz tarih de anlatalım bir ara.

Işte tarihi anlatacağımız zaman konutta çağıralım, güzel olur.

Fatih harcın neyi çağıralım? Evet, onu onu merkeze alır,

konuşuruz, güzel olur. Bu bölümün sonunda yine bir

ressam ve resim hakkında bahsedeceğim.

Bugünkü ressam olarak Francisco govayı tercih ettim.

Resim olarak da oğlunu yiyen satürnü size sunacağım.

Francisco goya'dan bahsedeyim, öncelikle kendisi.

Ispanya'da doğmuş ünlü bir ressam.

Romantizm makamının temsilcilerinden biri olarak

kabul ediliyor. Goya'yla ilgili söyleyebileceğim

şey goya özellikle. Kara yani içerik olarak kara

diyebileceğimiz çizimleriyle ünlü olabilecek biri oldukça

karamsar tabloları var. Kendisinin hastalıkları oluyor

hastalıkları nedeniyle bazen çalışamadığı oluyor.

Vesaire. Onun dışında kendisinin aynı

zamanda bir tanı konulamayan bir rahatsızlık nedeniyle bir

sağırlığı da oluyor. En yakın arkadaşlarından biri

doktor ve hatta. Resimlerinden biri.

Bu arkadaşıyla beraber hasta yatayındayken kendini resmettiği

bir resmi var. Bugünkü resim olarak ben oğlunu

yiyen satürnü tercih edeceğim. Onlu yen satürn aslında değişik

bir tablo. Şu açıdan değişik bir tablo

mitolojik bir öyküye dayanıyor aslında.

Şimdi baktığımız zaman burada satürn aslında roma

mitolojisinde geçiyor. Bunun Yunan mitolojisindeki

karşılığı kronos burada şöyle bir öyküten bahsediliyor, Yunan

mitolojisinde kronos ya da bizim.

Bahsettiğimiz satürn. Uranüs ve gaye'nin oğludur.

Uranus gökyüzü gaye'de yerine. Kronos zamanı gelince babasını

deviriyor. Yani uran üssü deviriyor ve daha

sonrasında da kendi çocuklarının bir gün kendisini devireceğini

öğreniyor ve ondan sonra korkuları başlıyor.

Bu korkular nedeniyle eşir ayağının doğurduğu tüm çocukları

doğar, doğmaz yutmaya başlıyor. Yuttuğu çocuklar işte hestia,

demeter, hera, hades ve poseidon olarak geçiyor.

Altıncı çocuk zeus doğacak zeus doğduğunda.

Annesi veya bir plan yapıyor. Kronos'a bir taş veriyor ve

kronos bu taşı bebeği bebeği sanarak yutuyor.

Zeus girit'te gizlice büyüyor ve büyüdüğünde babasına karşı

bilgisayar başlatıyor. Zeus kronos'u çocuklarını geri

kusmaya zorluyor ve bu da titanlarla tanrılar arasında

büyük bir savaş başlatıyor. Zeus'nin sonunda savaş sonunda

kronos yenerek tanrılar arasındaki üstünlüğünü ele

geçiriyor. Burada aslında.

Francisco goyanın resmetmiş çalıştığı şey iktidar hırsı ve

burada aile ihanetiyle ilgili bir şeyden bahsetmeye çalışıyor.

Bu tablo boyanın karanlık tabloları denilen birkaç

tabloluk bir eser serisinden biri.

Eee. Şu an madrid'de parado

müzesi'nde sergileniyor. Bunları söyleyebilirim, bizi

dinlediğiniz için teşekkürler. Haftaya tekrar görüşmek üzere

kendinize iyi bakın.