İki Uçlu Bozukluk: Mani ve Hipomani

Herkesin merhaba diken sükül bahçesi ifade etmiyoruz.

Pot kesinin yeni bölümünden sesleniyoruz.

Ben doktor tacer podcast bölümünde profesör doktor cemaat

paşaoğlu, profesör, doktor temkin rol ve doktor ibrahim

aylak benimle beraber yani. Geçtiğimiz birkaç haftalık

bölümde aslında şizofrenden bayağı söz etmiştik ama

şizofrenden bahsederken psikoz kavramına oldukça çok

değinmiştik aslında günümüzde psikozla ilgili ciddi

tartışmalar da var. Özellikle son zamanlarda

psikozun. Bir spektrum halinde.

Bulunduğundan bahseden çalışmalar var ve bununla ilgili

de çok fazla yayın var. Psikozpekunu da kastedilen şey

aslında belki krepelinin yaptığı dikotomin artık.

Geçerli olmadığını varsayıp bipolarla şizofreniyi

birbirinden ayırmamak gibi bir seçenek belki burada ön plana

çıkabilir diye düşünülüyor. Onu söyleyebilirim.

Ben sözü size bırakacağım ama şey.

I sorayım hani sizce psikozun sınırları yani örneğin bipolar

şizofreni şizofektif bozukluk gibi bir tane da var zaten

bunlar birbirlerinden çok keskin şekilde ayrılabilen tanılar mı

sizce? Murat timuçin cevap versin.

Aklıma ne geldi biliyor musunuz? Hani hep denir ya freud

yaşasaydı şu şöyle mi olurdu işte Atatürk yaşasaydı, bu böyle

mi olurdu filan diye insanlar bir şey.

Yaparlar gelecek tahmini yaptırmaya çalışırlar.

Krepel'in yaşasaydı dikoto misin hala olur muydu diye soran bir

yazı yazmıştı bir derleme. Kürşat ısınıyorum.

Bristol ekibiyle emin değilim galiba.

Nik creadok ve beraber filan. Yaşasa hala dikotomi olur muydu?

Diye bilmiyorum tabii yani karetelin krepel'in deyince hiç

bilmiyorum ne olurdu. 40 ve onunla çalışanlar o ekiptekiler

aslında şizofreni etiyolojisini genetik olarak tek başıma çok

sağlam bir şey olmadığını hep söylediler ortak bir de.

Negatif değil, bir de şu vaktim için.

Rapel'in de sonraları bu yaptığı ayrımın o kadar keskin

olmayabileceğini teslim etmiş, 10'a çıkart da haksızlık.

Etmemek yok, gitmeden önce söylemiş zaten.

Ama tabii orada hani sen şizofreni anlatırken çok güzel

söyledin. Hani daha doğrusu blovler

üstünden söyledin demas'ta deil playx'ta değil diyerek aslında

hani şizofreniyi daha bir beyin hastalığı ve yozlaşarak giden

bir beyin hastalığına çevirip o değilse ne vardır cevabı olarak

bipolar bozukluk var. Pepenin anlattığı hikayede

bipolarda yok tabi polarikte filan da şey var.

Sınıfta. Evet psikozomonik depresif PMD

eski adıyla. Gibi.

Dolayısıyla evet sinirler o kadar belirgin o zamanda

değildi. Bu zamanda da değil bir yanıyla

ama bir yanıyla bipolar bozukluk şizofreniye göre.

Görece daha sınırları belli, çok daha iyi tanımlanmış ve doğadaki

aslığına çok daha uygun bir hastalık.

Tanımı öyle olduğu için de şizofreniye kıyaslayına ya da

görece tarihi de daha eskiye gidiyor.

Yani o yüzden çok daha eskilerde.

Mesela. Milattan önce. 2.003 binlere

doğru gidildiğinde ilk böyle yazıların olduğu zamanlara doğru

gidildiğinde çin tıbbında mesela duyguların doğal olaylardan

dünyadan etkilendiğiyle ilgili kayıtlar yahut eski mısır

metinlerinde bir melankoli terimi ya da melankoli şeyi.

Ihsası onu hissettirdikleri, onu anlattıkları bir şey.

Olmadan tabii ki. Değil mi?

Çünkü belen koli için çok sonra taahhütmüş.

Gerekiyor. Özellikle tabii ondan önce

diğerlerini ama evet, en son hipokrtaganlarımız gerekecek

dolayısıyla. Çünkü hani 4 tane sıvı vardır.

Bunların bozulmalarından çeşitli hastalıklar oluşur.

Sarı safra kara safra vesaire bu da kara safradır.

Meselesi çok daha sonraları ama melankoiyi andıran bir

çökkünlükten bahseden ya da 10'a çıkart atıfta bulunan bir takım

metinlerden bahsediyorum. Sonraları Araplar.

Mısır beyince aklıma geldiğim için söylüyorum, onun mali hülya

diyorlar. Mali hülya da hani mal hastalık

Fransızca? Ve.

Sanki fransızcaymış hissi veriyor.

Ama öyle değil onu. Psikiyatri tarihiyle ilgilenen

şahapl koç, birçok kere birçok yerde bahsetmiştik.

Mali hülya aslında melankoli'yi arapça'ya benzetmiş çabasının

sonucu ortaya çıkmış bir neolojizm tamamen.

Bir. Ettimolojik anlamı yok.

Yani bir köken ne? Diyeceğiz hayat hülya için ne

diyeceğiz? Hayata tahayyül yaşantıyı

çağrıştıracak affettivite belki de aslında olabilir mi?

Çok mu? Değil yani öyle ama mali

hülya'nın evet yani insan düşününce öyle midir herhalde bu

kadar da değildir, uydurmamışlardır diyor.

Ama o bir takım kaynaklara atıfta bunları kayır tamamen

uydurulmuş diyor. Tamamen şey olarak sözel olarak

melankoli demenin deyim yerindeyse arapçası ama asıl

yani, hadi onları boş verelim. Aslında kapadokyalı areteus yani

asıl söyleyen o çok daha işte yine milattan önceye gidiyoruz.

Yurt dışımız artıus. Diyor ki, aslında yunancasını

söylesem daha havalı ve şık olurdu ama.

Mani var olan hastalığın yani depresyonun yeni bir hastalığa

dönüşmesi değildir. Sadece kötüleşmesidir.

Bu ikisi aynı hastalıktır diyor yani.

Dolayısıyla mani ve melankoli'nin ya da mani ve

depresyonun aralarında bir bağlantı olduğunu, aynı

hastaların zaman zamanı. O zaman zaman bu özellikleri

yaşadığını aritoz. Daha o zaman söylüyor ve onun

üstüne 2.000 yıl, hatta 3.000 yıl kimse bir daha bir şey

söylemiyor ta 19. Yüzyıla kadar.

Bilinen şey korunuyor onun için hani?

Doğadaki aslına uygunken. Erken haddime aşıyorsam

bağışlayın ama daha unic, daha biricik bir.

Hastalıktan bahsediyor, oluyoruz gibi görünüyor.

Pardon, pardon sen devam et. Bu sen söyle şey diyordun.

Şunu söyleyeceğim, ben ben onlar için hastalık yerine eğer.

Sendrom dersek ya da disorderabilir, ağzıyım.

Mani'nin tek başına geçerliğinin çok yüksek olduğu kanaatindeyim.

Yani bipolar bozukluk için değil ama mani etolojisi,

araştırılması koşuluyla hemen bir palar bozukluğa yorulmaması

koşuluyla. 2 şeyle bir tanesi ama.

Ca uygun veya niyetlenilmiş davranışı gerçekleştirmedeki

kararlılıktaki artış, yani iradi davranıştaki.

Tereddütsüzlük ve durumdaki yükselme öfke olabilir veya neşe

olabilir. Olabilir.

Ile evet, gayet karakteristik olarak tanımlanmış demek hiç

yanlış olmaz bana çok. Geçerli ve güvenilir bir sendrom

olarak. Bende hipotezinize şöyle bir

katkıda bulunsam. Hocam mani'nin ardından gelen

depresyonu ele aldığımızda o depresyonda aslında şeye göre.

Yani direkt koyduğumuz majör depresif bozukluk tanısına göre

bence tutarlı daha yüksek bir tane olarak ya da geçerli ve

güvenilirliği daha yüksek bir tane olarak çalışılmaya açık bir

alan diye düşünüyorum ben de. Doğru.

Bu bu söyledikleriniz çok yerinde hatta.

Sonraları yani çok çok çok sonraları günümüze doğru

neredeyse. Depresyon için geliştirilmiş

ölçeklerin birpolar depresyonu ölçemediği, onun için birpoler

depresyona ayrı bir ölçek gerektiğiyle ilgili çok kafa

yoruldu. Trans getirer çok çok kafa yordu

veya hatta bir ölçek geliştirmeye çalıştım.

Bugüne kadar yok böyle bir ölçek geliştirilemedi ama hep hep

bipoar, depresyondaki depresyonun daha conatif, daha

başka özellikleri de var. Onları konuşuruz yine ileride.

Asıl depresyondan ya da bizim depresyon deme alışkanlığında

olduğumuz halden farklı olduğunu söyleye geldik.

Hep psikotik özellikleri daha fazla.

Anhedon ise daha fazla restorasyonu, daha fazla ve

vesaire vesaire. Hatta geçtiğimiz zamanlardaki

konuşmalardan birinde agopa kıskanın benna'yla bana

söyledikleri şeyi söylemiştim. Size transfer depresyon diye bir

şey yoktur. Depresyon diye bir şey yoktur

diyor. O yani mani vardır, melankoli

vardır. O ikisi de aynı kişide vardır

zaten tek başına melankoli de olmaz.

Tek başına mani de olmaz. Tek başına melankolisi varsa

bekleyin ki bir gün manist çıkacaktır.

Tek başına ama limarsa varsa bir gün melankolisi çıkacaktır.

Dersiniz para değil de o galiba değil mi?

Böldüm seni ama. Evet, evet.

O senin de diyor ki, eğer bir mani'nin ardından geliyorsa bir

depresyon onun depresyon olduğundan ve geçerli bir

depresyon antitesi olduğundan daha kolay emin olabiliriz.

Ama işte orada bir itirazım sadece şöyle var maniğe girerken

ve çıkarken 10'a çıkart depresif kult da deniyor.

Bazen girerken ve çıkarken olan depresyonlar bazen işte hani

maniye, ikincil yahut işte daha başka sebeplere de dahil

olabilirler gibi de düşünen bir kesim var halbuki.

Depresyonun ya da melankoli'nin aynı kişide mani şiddetinde ve

biricik bir sendrom olarak göründüğü durumdaki melankoli

hali katılıyorum tahsine bizim günlük hayatta tedavi ettiğimiz

depresyondan çok daha ağır ve ciddi bir hastalık tablosu zaten

de daha fazla intihar oranlarıyla seyrediyor ve.

Tedaviye yanıtı da çok daha zor, o yüzden de koruyucu tedavi diye

uğraşıp duruyoruz. Ibrahim ne?

Diyeceksin hemen kısa bir toparlama belki şimdi bipolar

dediğimiz durum. Depresyon artı, hipomani.

Veyahut tek başına mani. Şu anki güncel şeyde yani bir

kişinin mani atağı varsa ve depresyonu yoksa bu kişiye

bipolar diyeceğiz. Hipomani denen durum varsa eğer

depresyon eşlik ediyorsa ancak yani depresyon görülüyorsa o

kişi de hayatının bir döneminde bipolar diyeceğiz.

Bu açıdan cem hoca'nın mani ile ilgili söylediği 2 temel şey

galiba bir enerji artışı, psikomotor aktivite artışı.

Aktivite artışı hep derste söylediğimiz o evet.

Artı duygu durumdaki değişiklik yükselmek.

Lazım. Evet.

Diğerinde veya neşe yönünde. Diğer MANYA atfedilen manyağa

atfedilen işte alışveriş yapma isteği cinsel.

Ya alışveriş yapmayı. Öyle de hiçbir şey yok biliyor

musun? Yani beğenmediğimiz de SM de

bile para harcama ve alışveriş yapma diye bir kriter yok.

Günlük hayatta sadece insanlar çok para harcıyor diye lutum

başlanılması, eğilimi olduğu kullanma.

Geliyor. Bu tamamen tamamen saçmalık.

Iradi davranış şeyinde kararlılığındaki artış o kadar.

Ya da riskli davranışta artış. Yani daha önce yapmadığı şeyi

yapıyor olacak bir. Olduğundan daha başka olacak.

Ikincisi evet miktar olarak yani sadece kalite değil, kantite

olarak da daha fazla olacak ve sonuçta bir risk alma davranışı

gösteriyor olacak. Yani asıl bu yoksa para harcamak

da yok. Hakikaten alışveriş de yok ama.

Galiba cem hoca'nın şizofren için söylediği hani görünür ve

çok kolay tanımlanabilen belirtilerin ön plana çıkmasıyla

alakalı bir şey. Hakikaten demi işte çok basit.

Belirtiler bunlar ve gören herkes direkt tanıyabiliyor ve

mankenin üstüne yapışmış. Yani biz tıp fakültesindeyken

öğrenciler özellikle hasta geliyor işte muayene

ediyorsunuz, mani düşünüyorsunuz ama diyor işte.

Alışveriş isteğinde artış yoktu. Cinsel isteğinde artış yoktu.

Niye buna mani dediniz gibi. Muhtemel söyler.

Yaşantıyı sormaktan bir örnek gösterebilirim.

Mesela birçok örnek var aklımda ama Avustralyalı bir hastam

vardı çok. Sıkılıyordu türkiye'de.

Evde ve yavaş yavaş bir bağımlılık gibi alışveriş

bağımlılığı geliştirmişti. Gerçekten hani kendini tutamamak

gibi ve daha önce yaşadıkları ülkelerde kendisine konmuş olan

tanı tartışması olarak bir polar bozukluk oralarda da sıkılmış.

Çünkü tek başına evde oturuyor, eşi çalışıyor falan.

Ama hiçbir alakası yoktu. Geçmişi travmalarla doluydu.

Neden alışveriş yapma ihtiyacı duyduğu hakkında kendisine yani

neden alkol değil, seks değil başka bir şey değil.

Haz verici başka bir şey değil. Alışveriş konusunda hiçbir şey

sorulmamıştı işte bu angusakson psikiyatrinin şu andaki

durumuyla ilgili bir şey alışveriş yapıyorsa baya yüksek

dozum. Ayrılan zaman az kestirmeden bir

tanı koyma ve tedavi etme ihtiyacı var.

Bir de buna et. Iketleme stigmatize etme

meselesi de binince ortaya çıkan tablo bu.

Çünkü aslında kişinin kendi kişilik.

Özellikleri karikatürize oluyor. Yani bu insan.

Bir dayetinde antesedonında eğer zaten böyle bir insansa tabii ki

bu artıyor. Bizim de gördüğümüz o oluyor o

zaman ama tabii onu hiç sorgulamadan bakarsanız.

Sadece kesitte bakarsanız ortaya çıkan tablo bu.

Yani şeyin. Niteliğiyle hiç ilgilenmeden

sadece niceliğe bakıyor. Bakan bir bakış açısıyla böyle

oluyor maalesef. Iş buna işte şeyi de.

Duygu durum dalgalanmaları işte hipomi dedin hipomeni de yine

mani gibi bir klinik antite midir?

Çok tartışılır. Sınırları hala netleşebilmiş bir

hastalık tablosu değildir. Dolayısıyla ortaya çıkan şey

gerçekten kişinin yaşadığı herhangi bir depresif duygu

durumu, onun da yanında eşlik eden bir duygu.

Durumu yükselmesi çok kolay bir politik tanısını koydurabilir

halbuki. Uzun uzun oturup çalışmak lazım.

Öyle midir değil midir meselesine böyle baktığımız

zaman gerçek bir mani ve gerçek bir depresyon net olarak ya da

melankoli net olarak ayırt edildiğinde ve aynı kişide

görüldüğünde ve bir. Süreç içinde izlendiğinde ortaya

çıkan tablo gerçekten bir hastalık demeye o zaman izin

verir. Onun için manik depresif

hastalık. Gerçi o biraz byple henness'in

çevresinden de kaynaklanıyor ya da manik depresif elonis'in.

Çünkü inis aslında bunu da daha önce konuşmuştuk hastalık değil,

rahatsızlık esasen ama yani şizofrenden ya da bir çok başka

tablodan çok daha tırnak içinde hastalık diyebiliriz belki.

Şey buyurun. Iranlı psikiyatrist naser,

galatasarayın bence şeyden de akiz kalden de belki çok ilhamla

yazdığı bir yazısı vardı. Orada hipomaniğe şöyle bir şey

diyor, hipomani belki bizim tanı sistemleri arasında.

Esasen patolojik olmayabilen yegane belirtti ya da yegane

durum olabilir diye söylüyordu ve hipominin önemi bir kişide

ağır depresif dönemlerin gelebileceğini öngördürebilmesi

açısından. Bizim için kıymetli yoksa hipom

hani her halükarda kişi için patolojik olmayabilir, gayet

yaratıcılığını arttırabilir, çalışkanlığını artırabilir ama

hipomani saptadığımız bir kişide mesele ağır depresyonlar

olabilir. Dikkat et.

Depresin. Içinden.

Prendik, sivilite şeyi aktörü hissediyor.

Evet çok. Doğru zaten bipolar ikiye aslen

bir depresyon rahatsızlığıdır. Demekte de bir hatamız yok.

O zaman depresyonların çok daha uzun ve işlev ve huzur

kaybettiren. Doğru.

Yerinde bulunduğu bir durum isterseniz şöyle bir şey.

Abisine de öyle bakın yavrum ya o zaten.

Dabbe de öyle bakmamız lazım. Evet tabi.

Profesyonel olmayan dinleyicileri de düşünerek

aslında bir tanım vermek ibrahim iyi olmaz mı yani hipomani?

Ben devamlı sonra ile gittim. Demoralizasyon.

Yönünde de tanıma açtım hocam okumak için çok güzel bir

şekilde. Çünkü ben de unutuyorum yani

açıkçası. Yeriniz anlatın yani bir yerde.

Onu ezberlemen gerekmiyor ki zaten o oradan oku diye yazılmış

bir şey. Ezberleyeceğim diye sınıfta

kalmıştım, kalıyordum azdan. Gelen doğru da ha bire yani

1.900 seksende başladığımızı düşünürsek bu işe 45 senedir

habire değişen bir kaç sene bir takım tanımlardan bahsediyoruz.

Ben o zaman söyleyeyim istiyorsanız hipomaniden

başlayayım. Hipominin DSM 5 tanımını

söyleyeyim istiyorsanız onun üzerinden daha sonrasında maniğe

de geçeyim. Daha sonra tartışalım.

Hipomiyle ilgili şöyle diyor, en az 4 gün süren anormal veya v

pardon sürekli yükselmiş taşkın ya da irtibıl bir duygu durumu

halidir. Bu dönemde aşağıda ekilerden en

az 3 tanesi olmak zorundadır gibi bir ibare koyuyor ve

bunlara da şöyle sayıyor, benlik saygısında abartılı artış ya da

grant grandi uyku gereksiniminde azalma normalden daha konuşkan

olma ve konuşma baskısı, fikir uçuşmaları dikkatin kolayca

dağılması amaca yönelik etkinlikler de artış bu.

Daha demin bahsettiğimiz o alışverişi falan da kapsıyor.

Büyük ihtimalle ve veya psikomotor ajitasyon zevk veren.

Ancak olumsuz sonuçlar dolma potansiyeli olan etkinliklere

aşırı katılım o aşırı derecede para harcama vesaire diye

parantez içerisinde belirtiyor bunu da.

Sonradan eklenenlere bu işte. Evet, evet.

Bir de diyor ki, epezudun belirgin bir işlev kaybı kaybına

yol açmaması şartı da burada getiriliyor.

Eee DSM beşe göre de mani şöyle oluyor, en az bir hafta süren.

Ama burada şöyle bir parantez içerisinde şart koşuyor,

hastaneye yatış gerekiyorsa süresi önemsizdir diye

bahsediyor. Gerekiyorsa miniktir.

Ne kadar subjektif ölçütler değil mi yatta?

Bir yere yani dörde baktığın LSM dörde baktığında da böyle değil.

Ds m 3 r de de böyle değil üçte zaten değil yani oralarda 2

günden az olmamak üzere gibi ifadeler varken buraya doğru

dönmüş aşağıdakilerden en az ikisi üçü diye bir takım şeyler

şimdi eklenmiş. Alışveriş meselesi parantez

içinde de olsa ilk kez burada gündeme gelmiş.

Zorunlu olmayan, zorunlu olmayan bir alt ölçtü.

Zorunlu olmayan bir ölçütün zorunlu olmayan ölçüttü gibi.

Kesinlikle öyle ve sebebi ne? Çünkü DSM beşe hazırlayan 2.000

başında David copperin olması David copper kim petswork de bir

polar bozukluk çalışan ve buna çok emek varmış hiçbir

akademisyen olması yani bir. Ne denir?

Ne deniyor? Aslında 10'a çıkart çok güzel

bir şey deniyor. Mesleki deformasyon ben de.

Lityum jelibon mu üretiyor diye soracağım.

Onu yapmıyor ama yani bu gözlüğe bakıyor olduğu gerçeğini tamam

bu konuda daha deneyimli olduğunu da kabul edelim ama bir

bir çaba var. Yani bir açma tanımlama daha da

detaylandırma çabası var. Burada ilginç olan şey şu demin

onu söyleyecektim. Akış kal aslında ciddi bir

kreplen yani sayılabilir. Krepeline de hayrandır zaten her

fırsatta onu dile getirir ama bana söylerseniz kıskan yapıp.

Deriyle ve klinik pratiğiyle böylelere yakın diyor adamdır.

Ama aynı şeyi söyleyecektim. Evet vaka görür, hasta görür ve

gördüğü hastalar üzerinden konuşur idi.

Rahmetle ve de derdi ki yani bütün bunları klinik

araştırmalarla söylüyorlar. Bunların hiçbiri hayatlarında

hasta görmeden bunları söylerler.

Ha krepeline hayranlığı da. Belki krepelinin şizofreniye

kıyasla bipolar bozuktu ya da minik depresif psikozu daha net

daha derli toplu tarif etmiş olmasından da kaynaklanıyor.

Bir de bir de şu var ama yani gapel'in gibi nörat sobutrat

yani nöral karşılık bulma konusunda çok daha hevesliydi.

Doğru psikolojik anlamayı önüne. Her zaman şey koyuyordu nörat.

Sbsat arayışını koyuyordu, onun içindir ki ama.

Biyolojik psikiyatri araştırmaları yapan bir adam da

değil, her şeye rağmen. Değil ama 10'a çıkart çok güzel,

uygun ve temiz fenotipler oluşturabilecek kadar ayrıntılı

klinik gözlem yaptı. Yani bu bipolar bozukluğu dahi.

Altıya kadar getirecek kadar bipolar altıya kadar getirecek

kadar alt gruplara ayırması bence genetiğe de katkıda

bulunabilecek. Ama hem lan sen nükleer dedim

şunun için. Bipolar bozukluğu aslında bir

bir buçuk, 22 buçuk, 33 buçuk, 44 buçuk gibi buçuklarla tarif

ederek bir yandan. Aslında sistemle dalga geçerek

ve. Kategorik yerine boyutsal olması

gerektiğine bir hedef göstererek.

Bir yandan yani buçuk. Olunca ara vakalar var demek

oluyordu. Ama, evet onları konuşuruz var

ama bir yandan da kendini de yine de kategorize etmekten

alamayarak diyebiliriz. Belki yaptığı bir şeyden

bahsediyorum. OO anlamda son derece enteresan

başka bir şeye daha belki yine döneriz şeye hikayenin.

Bu kısmını da mesela. Mani ve melankoli deki melankoli

de aslında bir hani hep selfestin düşüktür.

Depresyonda görüntü budur. Kişi özgüvenini yitirmiştir ve

dolayısıyla. Kendini bir hiç hisseder vesaire

konuşulurken. Şunun da altını çizerdi.

Ben dünyanın en bedbatı insanıyım derken bipolar

depresyondaki hasanın menenkolideki hastanın aslında

bir grandisitesinin hep var olduğunu depresyon sırasında da

var olduğunu ve aslında bunun bir şey olduğunu belirteç

olabileceğini de söyler. Söyler idi.

Birinci yani. Aklıma şey derdi biliyor musun?

Şimdi onu söylemeden edemeyeceğim.

Dönem üçte. Rahmetli hocamız Orhan Öztürk

bize depresyon anlatırken şöyle söylemişti, major depresyonun

oluşumunda narsistlik aspirinasyonların yani

narsistlik, hedeflerin ve bir tür grand isteğinin çok ciddi.

Ciddi rolü vardır. Yani bu kadar nansislik

aspirinasyonunuz hedefiniz olmasa depresyona.

Bu kadar majör bir depresyona girmezsiniz gibi.

Onu hiç unutmuyorum çünkü ders notlarımda var.

Narsistlik aspirinasyon diye yazdığımı çok iyi hatırlıyorum.

Evet. Grandocity'den ayırmak zor mix

yerine mist demek gerektiğini de sen söylemiştin.

Zaten evet, yine kıskıldın. Evet başka bir şey.

Ben Thomas fox'un bir depresyon makalesini okumuştum.

Orada böyle kime depresyon diyoruz.

Eskiden kimler depresyona giriyordu?

Şimdi kim giriyordu tartışması var işte. 20.

Yüzyılın başlarında tifus melankolikus diye böyle düzenini

bozmayan, değişiklikten haz etmeyen kişiler depresyona daha

yatkın diye söylüyor ama. Sanırım telembahat.

Eden bahtlı şey yaparak ama. Esasen diyor narsistik tip ama

bu narsistik kişilik bozukluktan farklı.

Onu da böyle belli düzeyde tarif ediyor.

Belki depresyona daha yatkındır diye söylüyor.

Bu Orhan hoca'nın söylediğine de uyumlu gibi.

Evet. Ya gayet hüzünlü.

E tabii orada demin dedim ya. Hastalığın orijinalinde kişinin

kişilik özellikleri, başka türlü alışkanlıkları ve bunların

abartılması filan da söz konusu elbette bir de bunun kıskanının

aslında tarif etmediği ama üzerine çok çıluluyor.

Bir de temparım huy mizaç kavramı vardı.

Bu daha çok huydan, çok mizaç, biraz daha belki o ayrıma da

bakmak lazım ama. Onu da unutmamak lazım.

Küçük bir müzik molası verelim. Bugünkü müzik parçası olarak

brahmstan vörün sonrası dinleyeceğiz. 108 numaralı bu

parçayı de boraconi Steven beklilikte icra ediyorlar.

Daha sonrasında tekrar birlikteyiz.

Tekrar birlikteyiz, ben sözü timuçin önceye bırakayım.

Burda belki şeyi yeri geldiyse söylesek mi acaba duygu durum ne

yani? Afec ne umut ne.

Bana göre iyi olur sen onları? Söyledim, ne duygu durum ne?

Ve. Mizaç ne gibi?

Mankenin tarifini yapıyorken biz tam hastane yatışına takılıp

kestik ya. Tamam o zaman yapsın, ondan da

söyle devam. Edeyim tanımı zaten o bahsettiği

muhip home kriterlerini yine aynısını kullanıyorlar işte

fonksiyonellikteki azalmaya atıf yapıyor.

Yine de SM 5. Onun dışında işte bu tiplerden

belki kısaca bahsedeyim. Hani bu aksigan tiplerini bence

ayrı bölüm olarak konuşabiliriz ama hani klasik.

Olarak kullandığımız bipolar bir ve ikiden bahsedersek hani

bipolar bir hani o klasik. Bipolar hanımına uyan tip

aslında manevi depresyon epistotlarıyla seyreden tip 2

ise daha çok depresyonların baskın olduğu arada hipominin de

ortaya çıkabildiği ama manik dönemin olmadığı.

Tip diye biliniyor böyle bir ayrım var, onu da söylemiş

olalım. Evet.

Ama mesela orda manida parantez içinde para harcamayınca da

aşırı alışveriş yok bilmiyorum dershane beşik koydular mı?

Ama zannetmiyorum. Evet.

Şöyle. Duygulanım ya da efekt aslında

kişinin içinde bulunduğu ruh halinin.

Karşıya çevreye bir ifade olarak yansıması ve değerlendirilmesi

hali. Yani ben size baktığımda

yüzünüze davranışlarınıza sizin neşeli mi, üzgün mü sakin mi,

huysuz mu endişeli mi olduğunuzu anlayabiliyor olmam hali bu

sizin duygulanımınız veya affettiniz.

Benim tarafımdan değerlendirilirken duygu durum

biraz daha. Geniş ve uzunlamasına anlamda

sizin nasıl bir ruh hali içinde olduğunuz ben bunu bakınca

anlayabilirim ama bazen anlayamayabilirim ve ancak sizin

ifadeniz de ortaya çıkan bir şey umudunuz.

Nasıl bir mod içinde oldunuz? Örneğin türkiye'de nasılsın

sorusuyla anlaşılamayan bir şeydir bu nasıl?

Sın diye sorduğunuzda çok şükür elhamdülillah ya iyilik, sağlık

işte ne olsun filan gibi cevaplar almalısınız çok

yüksektir. Peki nasıl hissediyorsun ya da

gerçekten nasılsın derecede ya of hiç sorma filan gibi bir

cevap alabilirsiniz. Aynı kişiye sorduğunuzda gibi

aradaki farkı biraz hani kişinin gerçekten ne hissettiğini.

Ifade etmesi gerektiğini o anlamda söylüyorum mizaçsa.

Kişinin aslında doğuştan getirdiği özelliklerinin.

Mizacı ve duygulanımını da özel. Özür dilerim duygu durumunu ve

duygulanımını da. Içerecek biçimde yaşam boyu

taşıdı. Sürdürdüğü hali karakterden

farklı. Şöyle farkı var biraz.

Çünkü hani karakterle de karışabilir ve niye karakter

değildim? Izlaç diyoruz.

Burada daha çok kişinin gene ruh halini anlatan bir şey olmakla

beraber doğuştan getirdiği bir özellik olduğunu varsayıyoruz.

Mizacın ve kuyun hani can çıkarov.

Şeyindeki benzetmesindeki örnek gibi karaktere ise.

Temper. Köken olarak şimdi tam olarak

kökeninin hemen söyleyemeyeceğim size.

Ama karakterada karakterdeki kök karakter adam geliyor,

karakter'a engraid, işlenmiş, oyulmuş anlamı taşıyor.

Latince ve şekil. Şekil verilmeyi anlatıyor daha

çok o yüzden karakterden söz ettiğimiz zaman doğum sonrası

edinsel şekil verilmiş bir yapılanmayı anlatıyoruz.

Mizaç derken ya da temperment derken doğuştan getirdiğimiz ve

bizimle birlikte yerleşik olarak ilerleyen bir şeyden

bahsediyoruz. Kuşkusuz 10'a çıkart da şekil

veriliyordur ayrı konu. Ama bu 2 kavram arasındaki farkı

biraz kabaca anlatmak için söylüyorum.

Belki şöyle toparlayayım, sonra birlikte tartışalım ben.

Bana daha çok hava durumuna benzetirim, hep ve öyle

anlatırım. Duygulanım sizin gökyüzüne

baktığınızda ya da pencereden dışarıya baktığınızda gördüğünüz

durumu anlatır aslında dışarıya baktığınızda hava soğuk sıcak.

Ya da her nasıl işte? Karanlık kapalı filan olabilir

ve siz bana böyle adlandırabilirsiniz.

Duygu durum ise. Daha çok mevsim yani.

O duygulanımın o duygu durum içinde görülüyor olmasının

doğallığı ya da tuhaflığı bize bir şey anlatır.

Yani ben kışın gökyüzüne baktığım zaman ya da dışarıya

çıktığım zaman 19 derece 20 derece hava görüyorsam ocak

ayının beşinde burada bir tuhaflık olduğunu düşünürüm.

Çünkü orada beklenen şey mevsim gereği havanın daha soğuk.

Ne bileyim işte kale vesaire olmasıdır.

Şimdi ankara'da olduğu gibi ya da istanbul'da da kısmen olduğu

gibi. Ama tam tersi de olabiliyor.

Bazen bunun ne anlama geldiğini sonra konuşalım.

Bu noktada mizaç ise iklim. Mevsim.

Ya da mevsimdeki büyük dalgalanmalar, değişiklikler

olabilir ama iklimdeki büyük dalgalanmalar ve değişiklikler

çok daha ağır bir şeye işaret eder.

O yüzden işte küresel iklim değişikliğinden bahsettiğimizde

çok daha ciddi bir patolojiden, çok daha ciddi bir var oluştan

bahsediyor oluyoruz. Dolayısıyla o iklimde o mevsimde

o hava durumunun görülür olmasının doğallığı aslında

bizim o kişinin duygu. Durumu bozukluğu olup olmadığını

ya da varsa buna nasıl bakmamız ve anlamamız gerektiğine işaret

eden bir yere götürür. Diye belki toparlayabilirim,

meslekten olmayan insanlar için. Ben de şöyle bir reklama

yapayım, hocam size bu. Kavramlarla ilgili işte

almancada da benzer bir şey var. Şöyle bir şey kullanıyoruz

örneğin. Bu.

Nasıl desem? Hastanın işte görüşme içerisinde

işte. Konuştuğumuz şeylere tepki

verebilmesi, üzüntülü şeylere üzülebilmesi ya da komik şeylere

gülebilmesi gibi temel şeyleri yapabilmesine Almanca şey

diyorlar. Şivenong swayi capit diyorlar.

Iıı salınım kabiliyeti oluyor aslında türkçeye çevrildiğinde

bunu şey içinde kullanıyorlar. Eee mühendislik örneğin eee

köprünün ııı, rüzgara ya da işte bir şeye karşı basınca karşı

vereceği tepki içinde kullanıyorlar.

Örneğin yayın gerilip gevşeme şeyi içinde kullanıyorlar.

Hani salınım kabiliyetini gösteriyor diye bir şey var.

Ifade var onu söylemiş olayım eklemiş oluyor.

Enelleme yani seninle ne kadar beraber o sile ediyor.

Karşılık veriyor gibi bir şeyden mi söz?

Ediyorum ve görüşme içerisindeki şeyleri ölçtüğünüz için evet

hocam sizinle ne kadar? O zevkli o sile etme.

Evet ya da çevresel olaylara belki?

O zaman akla etkilenim geliyor işte mesela blovler'in

efektivite için söylediği şey aslında demin timuçin'in sözünü

ettiği mod'la yakından ilgili olandan ziyade etkilenim ve

intersubjiteye açık. Doğru doğru.

Ben devam etti. O yüzden de zaten krepenin bir

tane mani tanımı yok yani yıllar içinde 1.008 yüzlerin sonundan

1.009 yüzlerin başına doğru 1.000 900.800 doksandan 1.900

onlara doğru birken sekize çıkmış bir şeyden bahsediyoruz.

Manik türünden çeşidinden bahsediyor.

Şöyle, Tahsin bir şey söylüyordum kestim.

Niye hocam söyleyeceğimi söyledim aslında?

Şimdi demin kıskandan bahsederken söylediklerimiz

tabii ki kıskanın biraz krep eline de öykünmesi.

Çünkü krepelin aslında çok. Dikkat çekmeyen ama bence çok

değerli olan bir katkısı bence karışık durumlar üzerine mix

tablolar üzerine ki mix tablolar da epeyce kafa karıştırmış ve

bütün bu d smeler tarihi boyunca bir türlü bir kalıba

sokulamamış. Hipomeni gibi DSM den DSM ye

değişiklik göstermiş en son. DSM de de artık.

Depresifken mani karışıklığı gösterenler maniken, depresif

karışıklık gösterenler diye ayrılacak kadar.

Çeşitlendirilmeye çalışılmış bir şey.

Bir kavram. Herkesin mix antide karışık,

karma tablo, karma episod anlayışı da üstelik birbirinden

farklı ve çok karmaşık seyretmiş.

Tarih boyunca da zaten böyle olmuş.

Bunun sebeplerinden bir tanesi bazı manilerin.

Işte katitonik sporlu. Pozitif özelliklerin çok fazla

olduğu bir. Bel manisinde olduğu gibi kafa

karışıklığıyla giden. Ya da düşünecek.

Olduğunu düşünüyorum. Delirumla giden haller olması.

Yahut da, bazı depresyonların ajitasyonla, huzursuzlukla,

hatta kimi zaman olduk. Ça.

Agresif ve dışa vuran agresyonun gözlenmesiyle ortaya çıkan

tablolar olmasıyla da birazcık alakalı fakat.

Tabii ki krepelin bence çok benim çok önemsediğim katkısı

şu, bütün bu şeyleri mix dönemleri.

Bir. Hastaları belki bir kısmını

birebir görerek ama çoğunluğunu dosya dökümleriyle ve

işaretleyerek yükselmeleri ve çökmeleri.

Oluşturduğumda mix gibi görünen tablonun aslında duygu durum,

enerji ve intelektüel olarak. Belki komisyon diyebiliriz 10'a

çıkart farklı dalgalanmalar göstermesi ve o her bir dalganın

örtüştüğü yere göre kesikte baktığımızda bazen mix tablo,

bazen manik tablo, bazen depresif tablo görüyor olmamıza

vurgu yapması. Bence çok çok kıymetli olan

buradan da sözü şuraya getireyim.

Tekrar karışık konuşuyorsam düzeltin.

Belki bütün psikiyatrideki hastalıklar için bu geçerli ama

en çok manik depresif hastalık için geçerli.

Hastalığı kesitsel ve uzunlamasına ayrı ayrı

değerlendirmek zorundayız ve ikisini birleşmiş.

Birleştirerek ya da kesile bakarken.

Uzunlamasına gidişi uzunlamasına değerlendirirken de kesitlerde

ne olduğunu gözden kaçırmamamız gerekiyor.

Ve asıl kıymetli olan bu, yani şu anda karşımda çok para

harcadığını söyleyen bir insana bu kesile baktığım zaman

gördüğümle onunla bir süre konuşup takip ettiğim zaman

gördüğüm şey örtüşmek durumunda ya da örtüşmeli bir biçimde buna

kişinin kişilik özelliklerini ve temparamanına mizacına

eklediğinizde o zaman. Çok daha farklı boyutta bir şeyi

değerlendiriyor hale geliyoruz. Memem karışık mı?

Yok, bence karışık olmadı. Karma, karma olanı biraz daha

anlatmakta fayda var. Belki bir sonraki bölümde.

Evet olur karma olanı yani karnıma kavramını biraz daha

belki yer de ayırmak gerekiyor ama hani.

Bu döngüyle ayrımına. Abi de hızlı döngü meselesi var

tabii. Bir de onu da konuşmak

gerekiyor. Çok hızlı döngü ayrı.

Buna tabii ki ben. Belki şeyi söylemekte fayda var.

Yani hani bu DSM ler boyunca nasıl seyrettiği kısmını belki 2

kelimeyle d. SM bir de.

Bu. Kimindir derslerine bir cem

söyle. Apo'nun işte 58.

Bir tek kişiye yazmıştır ya onu? Ya şöyle.

Olmadığını. Kim kimin yazdığını tamam.

Mı söyleyince yatıracaksın? Neyse, hatırlayalım şimdi.

LSM bir de psikotik bozukluklar. Başlığı altında ya da

bozukluklar şimdi diyoruz da o zaman bozukluk demiyoruz.

Tabii involüsyonel psikotik reaksiyonlar başlığı altında.

Afektif reaksiyonlar var ve o zaman reaksiyon deniyor çünkü.

Çok fazla psikanalizin etkisinde olduğu için ortaya çıkan her

tablonun bir şeye reaksiyon olarak ortaya çıktığı düşüncesi

hakim. O yüzden de manik depresif

reaksiyon, manik tip depresif tip kesipleri de inceleyerek ya

da diğer ya da psikotik diye bir takım kavramlar var.

BSM 2 ile beraber. Işte afektif psikozlar diye bir

kavram var. Yine benzer şeyleri birazcık

daha farklılaştırmışlar, şekillendirmişler.

Işte emmysyonel merak, koli, manik, depresif hastalık, manik,

depresif hastalığın manik ve depresif tipleri ya da işte.

Döngülen an tip sirküler tip gibi.

Ayırt etmişler. DSM üçe doğru geldiğimizde artık

bozukluk kavramı ortaya çıkıyor ve ilk kez.

Depresif bozukluklar ayrı bir tablo, bir polar bozukluklar,

ayrı bir tablo. Depresif bozukluklarına işte.

Tek bir majör depresyon alanı var.

Tekrarlayan rekuren formu var ki 10'a çıkart unippolar depresyon

deniyor zaten ya unipporlar, depresyon, tekebbüs ya da

rekküren tip diye ayrılıyor. Bippolar bozukluklarda bipolar

bir demin tahsini daha söyle bipolar 2 siklimi filan diye

ayrılıyor. DSM 4 de. 3 r den sonra benzer

havayı koruyor. Onunla işte belli.

Sınav beşe kadar geldik. Bunu niye söylüyorum?

Çünkü. Aslında en başından itibaren

manik depresif tablonun ya da bu 2 ayrı episodun tek bir insan da

hayatın çeşitli dönemlerinde ortaya çıktığı gerçeğini işte.

Areteus söylediğinden bugüne, işte sonraları işte Fransız

tıbbı farre. Balarje vesaire önce fransızlar

arkasından işte Almanlar. Hep aynı şeyleri söyleye

gelmişler söyledi Amerikalılar. Değişmeyen tek şey hakikaten

manik ve depresif hastalığın aynı hastada olduğu ve birbirini

takip ettiği gerçeği. Işte Rahmi?

Keklice leonard hepsi bu. Güne kadar geliyor.

Şimdi bugün geldiğimiz noktada unipolar birpolar ayrımı yapay

mıdır bir. Polerin şizofreniden ayrımı

keskin sınırlarla mıdır? Orada görülen depresyon un.

Ipler depresyonda görülen depresyondan gerçekten farklı

bir antiste midir? Her bir ayrı araştırma ve

çalışmak konusu. Buna işte genetik kısmı da

eklendiğinde iş gerçekten. Başka başka yerlere geldi, hep

kulağımdadır. Solisti'nin bundan 15.

Sene önce soli soyaz. Ege tıp fakültesinden emekli

olmuş bu olana sınıflandırma alanında çok emek vermiş.

Önemli bir. Psikiyatri profesörüdür.

Kulakları için nasılsın? Buradan selam gönderelim, a şey

derdi. Bir sınıflandırma sisteminin

görevi. Ait olduğu benim dalının

bulgularını düzene koymaktır. O bilim dalının yerine geçemez

ben. Derdi ki DSM yi çeviren ve onun

çok ciddi savunuculuğunu yapan bir hekim olarak söyledikleri

çok kıymetli bence. Bunun krep peynir psikiyatri

savundu yazıyla. Attila soykanın.

Alternatif gösterdiği başka bir sınıflandırma üzerine

tartışmaları da türk psikiyatri dergisinde bir yayılmadı.

Evet. Ben çok şeyi öğrendik.

Evet doğru. Evet yani.

Pardon, söyle. Ay, şimdi aklıma geldiği için

söyleyeceğim dizis bozukluğu üzerine yazdığı.

Eleştiri yazısını ki onu bir editörel olarak yanlış

hatırlamıyorsam yayınlamış da türk psikiyatri dergisi her

derste okutulması gereken yani her şeyde bu konu konuşulunda

okutulmaması gereken makalelerden bir tanesidir.

Çok çok kıymetlidir. Bir tanı kategorisinin

geçerliliği üzerine yazdığı yazı.

Bu bölümün de sonuna geldik. Bu bölümün sonuna gelmişken yine

bir ressam ve resim hakkında bahsetmek istiyorum.

Bugünkü ressam olarak Oscar kokoş kayayı tercih ettim.

Resim olarak da rüzgarın gelinini seçtik önce.

Öncelikle ben Oscar kokoşka dan bahsedeyim kendisi 1.800. 80

altıda Avusturya Macaristan imparatorluğunda dünyaya

geliyor. Viyana güzel sanatlar

akademisinde eğitim aldıktan sonra gustavo crenent ve egon

şile'yle beraber aynı dönemde resim yapma fırsatı buluyor.

1.009 yüzlerin başında. Eee viyana'da çok önemli bir ııı

sanat figürü oluyor. 1.912 yılında gusta mahaller ünlü

besteci gustamalerin ölümünden sonra onun eşi alma mahalleriyle

fırtına alıp bir aşk yaşıyor. Zaten bu tabloda bununla ilgili

Birinci Dünya Savaşı başladığında başladıktan sonra

Avusturya ordusuna kadroyu ve ağır yaralanıyor.

Daha sonrasında travma sonra stres bozukluğu belirtileri

göstermeye başlıyor. 1.900 otuzlarda naz almanya'sı

tarafından yozlaşmış sanatçı olarak ilan ediliyor. 30 dörtte

nazilerden kaçarak pıra 30 sekizde de ingiltere'ye

sığınmış. Ve ikinci Dünya Savaşı boyunca

da barışla ilgili eserler yapmış.

Kendisi eee 1.900 ellilerde ellilerden sonra sazburg'da

sanat akademisinde dersler vermeye başlıyor.

Yetmişte bir yanaya dönüyor ve seksende de isviçre montrö

şehrinde hayatını kaybediyor. Rüzgar, rüzgarın geliniyeti

rüzgar gelin'in isimli eserle ilgili söylenebilecek şey.

Daha demin dediğim gibi ünlü besleyeceği gustamallerin eşi

alman mahalleriyle 1.912 yılında tozkulu bir aşk yaşıyorlar.

Ve onunla ilgili birden fazla resim yapıyor.

Resimde alma. Uyanık olan ve boşluğa bakan

kokoşkanın yanında huzurlu bir uykuda tasvir ediliyor.

Çiftin 1.914 yılında ayrılması hokoş kayı derinden eee

etkiliyor ve çalışmaları daha ilginç ve çalkantılı bir hal

almaya başlıyor. Kokoşka ve resmi ile ilgili

bunları söyleyebiliriz. Bu haftalık bizden bu kadar

kendinize iyi bakın görüşmek üzere.