Germanwings'in 9525 Sefer Sayılı Uçuşu Bize Psikiyatrik Açıdan Bir Şey Öğretebilir mi?

Herkese merhaba diken figür bahçesi vaat etmiyoruz.

Votkez'nin yeni bölümünden doktor Tahsin rolaz, bu potkes

bölümünde benimle beraber profesör doktor timuçin ural,

profesör doktor cemaat paşaoğlu ve doktor ibrahim Meral benimle

beraber. Şimdi öncelikle ben küçük bir

duyuruyla başlayayım. Yaz dönemi boyunca bölümlerimize

2 haftada bir hani yayınlamayı düşündük.

Onu buradan duyurayım. Sosyal medyadan duyurmak bazen

sıkıntılı olabiliyor. O yüzden böyle duyurmuş olayım.

Bugünkü konuya gelelim. Geçtiğimiz bir kaç hafta sanat,

sanatçılar, yazarlar. Biz bu şeyden bahsettik.

Bugün biraz daha hayatın gerçeklerine döneceğiz.

Ve psikiyatrinin sınırlarıyla ilgili bazı şeyleri konuşacağız

diye söyleyip şöyle bir giriş yapayım.

Benim hayatımdaki en otistik o gün büyük ihtimalle uçak kazası

raporlarını okumak arada açıp böyle uçak kazası raporlarını

okuyorum ya da işte belgeseller, filmler sürekli izlemeyi

seviyorum. Neden olduğunu düşündüğünde de

yani büyük ihtimalle hani pilotlarım kaza anında ki

bilmiyorum. Ruhsal durumunu merak ediyorum

herhalde. Onun için beni eee cezbediyor.

Her zaman bu konu değil söyleyebilirim.

Ben bugün enteresan bir konu hakkında konuşmak istiyorum.

Bugünkü konumuz bir uçak kazası. German wings'in 95 25 numaralı

uçuşu. Bu uçuşla ilgili ilginç olan şey

aslında uçuşsun içerisinde gerçekleşen şeyler.

Bu uçak ııı sıradan eee bir tatil dönüşüm uçağı gibi

barcelona'dan düseldorf'a doğru havalanan bir uçak uçak

havalandıktan sonra bir süre geçtikten sonra Fransız

hardlerinde Nesin. Yaklaşık 100 km kuzey batısında

dağlara çakılıyor ve ondan sonra bütün olay örgüsü başlıyor

aslında. Hemen bu uçak kazasını araştıran

ekipler, kara kutuları vesaire buluyor, incelemeler başlıyor.

Bu uçak kazasıyla ilgili ilginç olan şey şu.

Bu uçak kazası aslında şu ana kadar yani en azından nihai

raporlarda geçen şekliyle bir kasten düşürme vakası diye

geçiyor. Bu kasten düşürme vakası nasıl

olmuş diye baktığımızda da şöyle ki pilot normal rutin işlerini

yaptıktan sonra tuvalete gitmek için kabinden çıkıyor.

Kabinden çıktıktan sonra eee burada belki şunu söylemekte

fayda var. Bu 11 Eylül saldırılarından

sonra bu kokpit güvenliğine sağlayabilmek için bir takım

yeni önlemler getirmiş. Sivil havacılık otoriteleri

bunlardan biri. Kokpitin genelde dışarıdan

açılmaması şeklinde yani içeriden onay gelmedikçe dışarı

asla şeyi açamıyor, kokpiti açamıyor gibi bir durum söz

konusu bu kokpit de. Yardımcı pilot kalıyor ve pilot

dışarı çıkıyor. Pilot dışarı çıktıktan sonra

tuvalete gittiği gidip geldikten sonra kapıyı açmaya çalışıyor

ama açmıyor içerideki yardımcı pilot.

Ve bu kara kutu kayıtlarına da yansıyor.

Kara kutu kayıtlarında eee yardımcı pilotun nefes alıp

verdiği şeyler duyulabiliyor. Sesler duyulabiliyor ama onun

dışında yardımcı pilot asla konuşmuyor ve belli belirsiz

şekilde kara kutuların kayıtlarında şöyle şeyler

saptanıyor arkada. Kaptan pilotun kapıya ısrarla

vurduğu ve kapıyı açması için yardımcı pilotta yalvardığı

şeklinde sesler duyuluyor. Bu şeyleri inceledikten sonra

araştırmacılar doğal olarak şaşırıyorlar.

Neden yardımcı pilot kapıyı açmadı diye düşünmeye

başlıyorlar. Daha sonrasında fark ediyorlar

ki bir de yardımcı pilot bu kapıyı açmamasının yanı sıra

otomatik pilota da. Direkt dağın olduğu yüksekliğe

ayarlayarak yavaş yavaş uçağa daha doğru çatmaya doğru

götürüyor. Daha sonrasında yapılan

araştırmalarda siz saptanıyor. Aslında yardımcı pilot adı da

Andreas louis'te yanlış hatırlamıyorsam Andreas lubis

uzun sürede psikiyatriye gidip gelen bir hastaymış ve Andreas

lubis daha önceden bir çok doktordan sıklıkla iş göremez.

Rapor oldu da göremez raporundan kastım.

Geçici olarak çalışamayacağına dair raporlar aldı.

Bu raporları eee çoğu zaman iş eee iş yerine aktarmadı.

Yani germany mix'e aktarmadı. Kendi şirketine aktarmadı ve

şirketinin bu olaydan yani bu psikiyatrik tedavilerden hiç bir

şekilde haberi olmadığı söyleniyor.

Yani bu normalde pilotlar sürekli olarak rutin olarak

sağlık kontrollerinden geçiyor ve ciddi şekilde denetlenen bir

şey bu burada büyük bir açık var.

Bu açığın sebebi ne? Diye soracak olursanız bu açığın

sebebi aslında almanyasalarının getirmiş olduğu bir şey.

Almanya'da çalışan bizi dinleyen kişiler varsa bunu bilecektir

mutlaka. Zaten siz denilen bir kavram

var. Yani kişisel verilerin korunması

ııı başlıklı bir kavram var. Bu kişisel verilerin korunması o

kadar sıkı korunan bir şey ki şöyle anlatayım, hastanın yazılı

imzası, yani imza ya da işte yazılı beyanı olmadan, hastanın

verilerinin ya da işte mektubunu ne bileyim işte anannezin epi

krizini eşi ya da birinci derece akraba sahil olmak üzere kimseye

veremiyorsunuz. Bu derece sert kurallarla regüle

edilen bir kişisel veriler konulmaz kanunu var ve bunu

çiğne deniz zaman hem. Büyük ihtimalle hem tıp

lisansınız ile ilgili sorunlar yaşarsınız hem de onun dışında

hapis cezası ile de karşı karşıya kalabilirsiniz.

Öyle sıkı korunan bir şey. Büyük ihtimalle bu Andreas mu

istenen yardımç pilotun psikiyatriye başvuruları bu

yüzden hiçbir zaman kendi şirketine bildirilmemiş ya da

bildirilememiş bir şekilde. Daha sonrasında eee bu şeyler

araştırmacılar bundan yola çıkarak angry kalan bedeninden

hani kazadan kalan, bedeninden. Bir takım testler de yapıyorlar.

O testlerde de Andreas mu bitsin?

Vücudunda estirogram ve millete hapin isimli 2 ilacı da

rastlanıyor. Ikisi de hani antidepresan bir

uyku için kullanılıyor. Biri de normal depresyon

tedavisinde kullanılan ilaçlar ve en son gittiği doktorun şöyle

bir notu var, büyük ihtimalle psikotikli depresyon geçiriyor

şeklinde bir notu var. Son gittiği doktorun çünkü

Andreas luis o ses bir şekilde şuna inanmış durumda ben.

Uyursam, eğer görme eğitimi kaybedeceğim, o yüzden uyumamaya

çalışıyor ve neredeyse bütün günlerin uykusuz geçiriyor diye

söyleniyor. Bu şeylerden sonra rapor bu

intihar girişimi ve intihar girişiminin beraberinde

getirdiği diğer insanların da ölümüne neden olan bir kaza

olarak ya da katliam olarak da kabul edebilirsiniz.

Kayıtlara geçiyor. Bizim.

Bu bölümde konuşmak istediğimiz şey aslında temel ya da dayanak

olmasını istediğim vaka buydu. Ben burada belki sözü size

bırakabilirim. Artık çok konuştum.

Normalde bu kadar konuşmam. Siz ne düşünüyorsunuz

psikiyatristin? Eee bu konuda sınırları,

yetkileri görevleri sizce nereye kadar uzanıyor, dayanıyor diye

sorayım. Size öyle başlayayım.

Yani pek ııı düşündüm gibi anlıyorum ben.

Böyle niye sen başlamıyorsun? Bu bu konuda fikir ettin belli

ki. Hocam ben şeyi savunuyorum

vardı. Yani kişisel verilerin

korunması, kanunun katı olması gerektiğini savunuyorum ama.

Bu kadar kat olmamalı. Hani kişinin kendisine ya da

çevresine zarar verme durumu varsa bu durumda insanların

korkacağı kadar ya da doktorların kendi

geleceklerinden, kendi şeylerinden korkacağı kadar katı

olmaması gerektiği fikrindeyim. Bu arada bu olaydan sonra

Almanlar hiçbir şekilde yasa değişikliği de yapmadı.

Yani onu da söyleyeyim size. Onun yerine şöyle bir önlem

alındı. Artık uçaklarda ııı pil şeylerde

bazı firmalar yapıyor. Bunu ııı kabine tek kişi yani

kokpit de tek bir şey bulunamıyor. 2 kişi birden

bulunmak zorunda gibi bir düzenleme yapıldı.

Onun dışında ekstra bir değişiklik yapılmadı.

Yani özellikle yasal çerçevede herhangi bir değişiklik

yapılmadı diye söyleyebilirim. Ki meslektaşlarının bu konudaki

ııı, tutumları veya bildirdikleri şeyler var mı?

Şöyle ki, son zamanlarda bence biraz daha artmış bir

farkındalık ve duyarlılık var diye düşünüyorum.

Ben eğer başkasının ya da kendine zarar verme riski varsa

genelde. O zaman hani biz şeyi artık

kabul etmiyoruz. Yani hani kişinin verisidir işte

kendi ilgileridir, onun güvenliğidir, vesaire değil.

Önemli olan artık orada hem kişinin güvenliği hem de

çevredekilerin güvenliği olarak kabul bildirmeyi tercih ediyoruz

diye biliyorum hocam ama ben. Çok ııı elektif.

Poliklinik koşullarında şey yaptığım için çalıştığım için

direkt olarak birebir denk geldiğim bir vaka yok ama

duyduğum kadarıyla böyle biliyorum ben.

E şimdi timuçin görmüş olduğu böyle çok daha fazla vaka vardır

adliye ama şuna ben yanlış mı anladım o konuşmadan sorayım,

kendine veya başkasına zarar verme riski var sınıfına

girmiyor muydu bu pilot? Bu pilot işte hocam o onunla

ilgili çok şey var yani hani burada hani ihmal var mı diye

şey yapan da var. Hani sorgulayan da var çünkü

sonuç itibariyle. Psikotik depresyonu olan birine

hani uçağa ya da ne bileyim, işte arabayı ya da başka bir

şeye emanet etmekle hani eline silah vermek arasında bence çok

fark yok yani. Ama şöyle bir şey var, tamam, bu

konuda bir kere kişisel verilerin korunması kanunu çok

katı uygulanmalı. Ben de seninle aynı fikirdeyim.

Yani o 10'a çıkart hiç şüphe yok.

Türkiye'de de aslında biliyorsun öyle aslında güya güya diyorum.

Güya'yı sonra açıklarım. Şöyle bir şey var orada burada

hava yollarının çok ciddi bir ihmali var gibi görünüyor.

Neden? Çünkü aslında bütün pilotlar,

hostesler çok belli aralıklarla ve çok katı kurallarla.

Bir takım testlerden tetkiklerden geçiyorlar.

Ve o tetkik kayın içinde ara ara da rastgele yapılan bazı kan

kontrolları da var ve onlar için de bazı.

Ilaç aramaları taramaları da yapılıyor.

Sadece şey de değil. Hani kan şekerine ya da üreğe

bakmıyorlar. Bir çok şeye bakıyorlar.

Dolayısıyla orada çok sıkı bir takip gerekiyor olmalı o bir.

Ikincisi muhtemelen bu doktorun ya da o kişinin gittiği doktorla

bağlantısını bir sigortalı sistem olduğu için şey üzerinden

yani yine hava yolları ve iş yeri üzerinden kuruyor olması

beklenir. Normal şartlar altında ve

dolayısıyla bütün bu gidiş gelişlerden haberdar oluyor

olmaları da gerekir. Onları nasıl atladılar?

Kısmını bilmiyorum. Yani asıl bence incelemesi

gereken kısım orası bir. Varsa orada var.

Fakat rapor konusunda ya da bu tür kişilere yapılan yaklaşım

konusunda da bir ifrat ve tefrit meselesi olduğunu düşünüyorum.

Yani ya böyle bir tanıya sahiptir.

Asla hiçbir şey yapamaz, bir polardır.

Öğretmenlik yapamaz işte hekimlik yapamaz, şunu yapamaz,

depresyonu vardır, psikotik depresyonu vardır.

Şunu yapamaz gibi totolojik bir takım yaklaşımlar var ki yanlış

tabii ki. Yahut da bütün bunlar var ama

her şeyi yapar. Ne yapalım yani çok önemli

değil. Hepimizde bir şeyler var gibi

yine başka bir totolojik ve her türlü şeyi hoş gören bir tutum

da var. Şimdi bir.

Psikotik depresyon elbette ihbar edilmesi gerekendir.

Hastalık tablosu değil. Yani kişi ne olursa olsun ha

silahlı görev yapan yahut evet başkalarına zarar verme

olasılığı olan birisiyle ilgili olarak hekimin hastasıyla zaten

bütün bunları konuşuyor olması gerekir.

Yani ben sonuç olarak bir pilota psikotik depresyon tanısı koyup

onun o sırada uçamayacağını düşünüyorsan bunu 10'a çıkart

anlatmanı ve onu ikna etmeliyim, yapamıyorsan.

Onun uygun göreceği kimse yakınları vesaire, onlarla

konuşmalıyım ancak ve bunu bu yolla engellemeye çalışıp alayım

yoksa hava yollarını arayıp bu adıma dikkat edin diyecek bir

durumumuz yok. Hiçbirimizin olmamalı da zaten

kimse bize bu hakkı vermiyor. Öyle değil mi?

Dolayısıyla. Nerede ikmal vardır kısmını

açıkçası çok bilmiyorum. Ama başka bir yerden adli

meseleler bizi ilgilendiriyor olurdu bunu galiba fatih'le de

konuşmuştuk. Kişinin birisini iline.

Zarar verdiği ya da verebilme ihtimalini görüşmede açıkladığı

durumda biz ne yapacağız? Eee yani varsayalım ki birisi

geldi birimize ve dedi ki, ben kısa bir süre önce cinayet

işledim. Ne yapacağız yani sırf aklıma

yükümlülüğü çerçevesinde su sp oturacak mıyız?

Tabii ki oturamayız, yani önce o kişiyi ikna etmemiz gerekiyor.

Bunun saklanmaması gerektiği konusunda eğer bu da mümkün

olmuyorsa o zaman evet tabi ki ihbar yükümlülüğümüz de var.

Yahut da bu kişi birisi ne? Öldürmeyi planladığını

anlatıyorsa, gene aynı şekilde. Önce kendisiyle bunun mutlaka

açıklanması, anlatılması, konuşulması vesaire gerektiği

konusunda bir. Işbirliği yapmalıyız.

Eğer yapamıyorsak o zaman. Kimi uygun görüyorsa hasta

yakınları arasında onunla bunu paylaşılması konusunda ikna

etmeliyiz. Eğer bu da mümkün değilse o

zaman yine ihbar yükümlülüğümüz var.

Aynı şey kendisini öldürmeyi planlanıyor.

Biraz da içinde geçerli. Tam tersi bir örnek ııı söyle

lütfen vereyim ben şimdi demin söylediğin şey gibi çok yakın

zamanda yaşanmış bir şey. Asperger sendromu olan bir vakam

var benim biliyorsunuz çok katı olabildikleri için görüşleri

konusunda ve beyan etme konusunda da özellikle sosyal

medyada çok aktif olabildikleri için yazmış olduğu bir politik

yorum. Başka bir sebepten ötürü

kendisine husumet besleyen biri tarafından şikayet ediliyor ve o

yüzden de bir mahkeme süreci başlıyor.

Fakat asperger tanısı da daha önceden kovmuş olduğu için

yakınları bir. Sebebi olduğunu ve işte sonuç

olarak bedeni hakları ve ne deniyordu 10'a çıkart?

Bilgi kavri tasarrufa ehli olmadı.

Ehil olup olmadığının. Saptanması için başvuruda

bulunuyorlar fakat başvuruda bulunulduğu zaman çok öfkeli

olduğu bir zamanlar ve depresyonda olduğu bir zamana

denk geliyordu. Benim takibim değildi ama o

sırada ben o sürecin işlemekte olduğundan haberdar değildim.

Çağrıldığında gittiğinde hastanede kendisine rutin

sorular sorulurken, kendinize ya da başkasına zarar verme

niyetiniz var mı? Diye sorulduğunda evet cevabın

verdiği anda. Apar topar hastaneye yatırılıyor

ve şu anda hâlâ çıkmış olmasına rağmen hastaneden post travmatik

stres belirtileriyle baş etmeye çalışıyoruz.

Yani beyanın yorumlanmadan dikkate alınmasının da çok ciddi

sıkıntıları var. Çok haklısın.

Onun için her 3 örnekte de şeyi söyledim.

Önce bunu hastayla tartışmak ve onun bu düşüncesinin aslında.

Ne anlama geldiğinin bunun açıklanması gerektiğini, bunun

nasıl çözüme ulaştırılması gerektiğini onunla konuşmak

gerekiyor. Önce evet, eğer buna ikna

olmuyorsa belki. Herhangi bir yakınıyla bunu

konuşabileceğimizi, onun kim olmasını istediğini, bunu hep

birlikte konuşmamıza uygun bulup bulmadığını filan da

konuşabiliriz. Yani demek istediğim tabii tabii

ki böyle bir şey söyleyen bir insanı pahadır.

Küldür koluna girip götürmek herhalde yapılabilecek en

olmayacak işlerden bir tanesi. Hocam yani risk almadan

zannediyorum. Yani böyle bakalarda tabii senin

ilk söylediklerin hepsinin dışında kalacak bir şekilde bunu

söylüyorum. Onların hepsine katılıyorum.

Bir ölçüde de risk alması. Almamız gerekiyor.

Yani ben böyle düşünüyorum diyen birisine evet zaman zaman hayır

aslında böyle bir niyeti yoktur, kanaatine varabilmemiz için iyi

tanımaya uğraşmamız. Çok doğru çünkü.

Hiçbir zaman %100 tahmininde bulunmak ve ne olacağını bilmek

mümkün olmayabilir. Acı bizden de saklıyor olabilir.

Tamamen de simüle ederek davranıyor olabilir.

Büyük planlar içindedir ve bizi de kandırıyor olabilir ve bütün

bunları alet ediyor olabilir çok mümkün.

Üstelik de hani sonrasında ben psikiyatriste gittim, bana da

sağlıklı dedi. Gibi bir planın içinde bile

olabilir. Yani o zihinsel yapı ya çok

bağlı olarak. Özellikle bunlarla uğraşılan bir

serviste çalışıyorsanız mesela ben istanbul deniz hastanesinde

çalışırken tearuz mu değil mi? Sorusuyla çok karşılaşıyordum.

Tabi ki adli servis vardı. Hani karar veremediğiniz zaman

yatırırsınız ya 3 hafta gözlem yapma imkanı.

Ya acemi olduğum için genellikle benim adli koğuşum dolu

oluyordu. Yani tek görüşte karar verme

imkanım olmadığı için çok 3 hafta sürenin hepsini kullanıp.

Çok sağlıklı. Öyle yatıyordum değerlendirmemi.

Çünkü karar veremediğinde zaten yapılacak şey ondan yana

davranmak. Evet.

Evet, yani özgürlüğünü kısıtlıyorsun ama karşılığında

da yanlış bir karar vermemek için uğraşmaya gönüllü olmuş

oluyorsun. Yani bu şey üzerinden vaka

üzerinden şey yaptım. Benim anladığım vaka üzerinden

de örneğin bu vakayla ilgili hala açık olmayan şeyler de var.

Yani hani ben raporu okudum dedim ya bence rapor şey yapalım

değil. Yani şu açıdan da şeffaf değil,

hava yoluna yeterince sorumluluk yüklemiyor.

Burada örneğin hava yolunun. Kesinlikle.

Ne yaptığıyla ilgili ya da ne yapmadığı ile ilgili kesin bir

bilgi yok. Ilginç olan şey şu, bu germany

istediğimiz havayolu şey hani? Lufthansa'nın, almanya'nın Türk

Hava Yolları sayılabilecek. Hava yolunun Anadolu jeti gibi

bir şey yani aslında hani bir alt segment ııı lökost airline

diye geçen hava yollarına daha sonrasında hani bu şirket 15

sene sonra falan hani isim değiştirip tekrar eurovisi

adıyla şey oluyor, piyasaya dönüyor.

Ciddi sıkıntılar yaşıyor. Artı bir de lufthansa şeye bu

hale kazada hayatını kaybeden insanların ailelerine de

yaklaşık böyle 75 80.000 € civarında tazminat ödemek

zorunda kalıyor ama bu tazminat da öderken bayağı sorun

çıkarıyor hatta. Işte böyle mahkemeye filan

başvuruyor. Diyor ki bizim tazminat ödememiz

gereksiz. Çünkü pilotun hatasıydı.

Bu pilotun intihar şeyi de girişimiydi filan diye şey

yapıyor. Tabii ki de mahkeme geri

çeviriyor ama yani burada da çok temiz olmayan şeyler var yani.

Açıkçası vaka üzerinde politikadan bağımsız

düşünemeyeceğimizi de düşündürmüyor.

Mu bize yani elbette. Evet evet.

Bayan vahşi kapitalizmin ayak oyunları yani ne diyelim

bunlara. Çünkü bir pilot hava limanında

ya da hava yollarından hepsi çalışıyorsa o pilot oraya

gökyüzünden gelmiyor ki zaten onlar işe alıyorlar ve onlar

takip ediyor. Sonuna kadar ondan sorumlular.

Hani hiçbir sorumluluğumuz yoktur.

Bir tarafa her şeyiyle sorumlu var tabii ki tabii ki tazminat

ödeyecekler. Üstelik ödedikleri tazminat o

insanları geri getirmeyecek yani.

Bile sen gitar söyleyince bana yani kaç euro dersen de çok

komik olacak. Gibi geldi bana.

Insan hayatı kaç kuruştur? Yani böyle bir şey düşünülecek

bir şey değil. Tabi benzer örnekler vardır.

Başka yerlerde de böyle iyi ki çok konuştun çünkü hiç

bilmiyordum bu şeylerini hava yolları, merakını ve bunlarla

ilgileniyor oldun. Tabii hocam benim şey.

Eşim hatta böyle şey yapıyor. Uçak ya benim uçakla seyahat

etmekten nefret ediyor. Çünkü ben böyle şeyim yani hani

örneğin işte cam kenarında otururum genelde ya da işte o

Yeşim can kenarında oturur falan.

Hani böyle kanatlar şey yapılırken işte filepler açıldı

falan diye anlatırım ben o da nefret eder ben tamamen bunu

niye biliyorsun falan der onun dışında bir de şey yani böyle.

Ben ben şeyim yani hani bu şey neticede şey var neydi onun adı

uçak kazası raporu, türkçesi, medyayı, ingilizcesi, belgesel

serisi var. Ben 10'a çıkart bayılırım yani

izlemeyi. Hani böyle şeyden falan önce de

izlerim yani uçak. Seyahat yani korkun var süblime

mi diyorsun? Gerçekten ben de tam o tewich'in

onu diyecektim ya bu kadar yoruma davet edecek şekilde

konuşuyor ki insanın aklından bu kadar çok Şevket geçiyor.

Çünkü hayır, ben de severim. Ben paraşütçüyüm aynı zamanda

onun için daha gücü severim uçuş.

Mesela ben onu bilmiyordum. Ya evet evet, ama hani o kadar

iştahla anlatıyorsun ki? Hocam ben çok severim yani hani

özellikle o şeyleri dediğim gibi yani hani uçan teknik şeyleri

olsun ne bileyim. Böyle kaza işleri falan biraz

severim. Yani şu ani de.

Ketcül yorum olarak şa ben prode geliyor akla ama sen öyle bir

adam. Değilsin, yok değil bence de.

Öyle bir adam değilsin bence. Bütçeden freud olacak bir durum

yok. Hepimizin bir tarafı.

Ve var tabii ki evet olsun da zaten.

Olsun tabi. Çok iyi, çok zevkli he

görünüyor. E tabii işte bu ama.

En başında söylediğimiz yere geri gelelim.

Insanların bir şey yapacakları ya da yapamayacaklarına dair bir

kanaat. Oluşturması bekleniyor.

Psikiyatristlerden psikiyatriye atfedilen bir şey bu güç.

Ve biraz halksızca üstelik de. Yani işte bir.

Bir hastalık nedeniyle bir öğretmenin görev yapıp

yapamayacağına bir psikiyatral ve karar verebilir.

Yani işimizi bu zaten işimiz zaten bunu bunu yapıyor olmak.

Bu bir genellemeye maruz bırakılmamalı.

Asla şunlar bunu yapamazlar. Bunlar şunu yapamazlar ya da

yaparlar ya da varsa da saklanmalı.

Hiçbir şekilde ortalığa dökülmemeli filan gibi.

Bir genellemelerin tuhaf olduğunu düşünüyorum, nitekim.

Yani işte kişisel verilerin korunması kanunu var.

Hekimler ağızlarını açamıyorlar, hemen açmasınlar zaten filan.

Ama ben şöyle şeyler duydum, birisi gidiyor ve bir eczanenin

kalfasını tanıyor. Eczacı ne yokken ka?

Fa'ya gidiyor diyor ki bizim oğlanın evlenince kızın TC

kimlik numarasını versen bir bakar mısın sistemden acaba

kullandığı ilaçlar hangileri ve bunlar arasında dikkat etmemiz

gereken bir şey var mı? Eğer ahbap çavuş ilişkisi içinde

o kişi. Buna evet derse buyurun nerede

kaldı? Kişisel verilerin konunuz kanunu

eczacının etik değerleri ve yemini olabilir hekiminde

olabilir ama onlarla bağlantılı çalışan ve sisteme ulaşımı olan

insanların. Olmayabilir.

Yani bizim, yani şu an almanya'daki hastanemde örneğin

bizim hastane sisteminde benim örneğin nereye girdiğim hangi

hasta dosyasına girdiğim işte hastanın hangi belgesine

girdiğim falan hep kayıt altında oluyor.

Elbette sadece söyleyin, herkesin oluyordur.

Evet, herkes için öyle ve daha sonrasında.

Fe durumunda açılıp şey yapılabiliyor, bakılabiliyor.

Hani girmiş mi, ne zaman girmiş olabilir falan diye bakılıyor.

Kesin yani, dolayısıyla sistem böyle onladı.

Öbür türlü yüklenen görev psikiyatri ister istemez akla

bütün söylediklerini onaylamak benim için mümkün olmasa dahi

fukoy getiriyor tabi. Yani psikiyatrinin şapkaları çok

fazla. Psikoterapi sosyal çalışmacılık

ııı, psikologluk dahiliyecilik vesaire yapmak zorunda

kaldığımız kadar. Düzenin sistemin devamı için ııı

işbirliği yapmak. Bizden beklendiği olabiliyor.

Ne kastediyorsun düzenini. De yani sen sen karar ver hani

bu olabilir mi olamaz mı? Sadece senin vereceğin klinik

karara pahalı olabiliyor. Kimi zaman şöyle şeyler

hatırlıyorum mesela. Ciddi biçimde mobbing deniyor ya

şimdi mobing yayın türkçe'sine bilemedim.

Eee zorbalama diye çeviriyorlar galiba ama.

Bilmiyorum iyi bir Türkçe mi? Yani iş yerinde buna uğradığını

iddia ederek başvuran. Kişiler maruz kalmak.

Zorbalığa maruz kaldığını iddia ederek başvuran kişilerde

değerlendirmeyi yapmak ve kimin haklı olduğuna karar vermek

konusunda. Sadece klinik değerlendirme

yeterli olmuyor. Çok uzun uzun klinik

değerlendirmelerden sonra bu gerçekten bir post travmatik

stres bozukluğudur diyebildiğim bir bakım olmuştu.

Ama her zaman 10'a çıkart imkan yok ve biz aslında sistemin

işlemesinin de bir parçasıyız. Mecburen parçası oluyoruz.

Zannediyorum. Evet, gönüllü ya da gönülsüz.

Buradaki tipimiz molası verebiliriz.

Bugünkü müzik parçası olarak diyen şuaiden wats clar klaitesi

dinleyeceğiz. Daha sonrasında tekrar

birlikteyiz. Diyanet şuidem maskarazit sitesi

dinledik. Ben sözü ibrahim'e bırakayım.

Yani burada bir de genel ııı hani bilimin bir öngörebilirlik

gibi bir yönü var. Bunun psikiyatriye uygulayınca.

Işler daha karmaşık hale geliyor, çünkü orada davranış.

Ortaya çıkıyor. Davranış çok kompleks bir yapı

işin içinde bağlam var, irade var, duygular var.

Yani müneccimliğe daha yakın gibi bir şey bir de.

Sanki bu tarz kararların psikiyatriye bırakılması

hakikaten. Yani normal anormal hasta

sağlıklı kategorilerini böyle daha fazla dayatmak gibi bir şey

oluyor. Yani nasıl desem görünürde işte.

Kan tetkiki olan diğer bölümlerde.

Şeyi ya kan tetkiki bozulmuş kan şekeri bozulmuş denebilir.

Bu o direkt kişiyi bir bütün olarak tanımlamak demek olmuyor.

Biz yaptığımız zaman bir bütün olarak tanımlamış oluyoruz.

Psikotik kişi diyoruz, otistik kişi diyoruz, depresif kişi

diyoruz. Yani her yönüyle tanımlamış

oluyoruz. O hem çok.

Iddialı hem de çok tehlikeli gibi yani.

Evet ama yani her? Zaman o tanımlama bir kesin

kararı eşittir diye de öngörmüyor.

Öte yandan öyle değil mi yani? Şizofrenini olup sağlıklı

biçimde çalışabilir. Vardır örnek dedi az da olsa.

Depresif olup çalışamayabilir. Karar verme sürecinde problemler

olabilir. Gibi yani pek çok boyutu

içermiyor mu dimi aynı zamanda. Biz bunu.

Sen söyle ben sonra başka. Bir şey söyleyeceğim, yani

mecbur hizmette buna yakın şey yaşamıştım.

Çok detay vermeden söyleyeyim. Öğretmen.

Bipolar teşhisi açığa çıkıyor. Mani döneminde ııı, biraz ııı

sorunlar yaşıyor. Oradaki müdürlük bu bipolar

öğretmenlik yapamaz. Diyor ya diyor direkt.

Gibi yani o oysa aslında en azından teorikte böyle bir şey

yok. Kimin bipoları, kimin

şizofrenisi? Bakmak gerekiyor işte esas

kimin, kimin bipoları, kimin? Şizofrenisi, evet yani çünkü.

Öyle bir hastam da vardı mesela odtüyü birincilikte bitirmiş

aslında endüstri mühendisi olmuş.

Daha sonra da bir şizofreni tanısı almış ve hakikaten o

psikotik süreçlerle kesintiye uğramış.

Inanç kullanması gerekmiş. Ilaçlarla da belli bir düzeyde

iyi olmuş. Trump kür olmamış elbette ama

iyi olmuş yani hayatını tek başına yaşayarak

sürdürülebilecek, para kazanabilecek, kazandığı parayı

harcayabilecek ve sadece ara ara sorunlar ne olduğunda ekibe

gidecek. Hastaneye yatmadan hayatını

sürdürebilecek bir düzeyde. Bu kişi bir fabrikanın depo

şefliğinden emekli oldu mesela. Fabrika konu çalıştırmaya devam

etti ve an tabii belki normal koşullarda fabrikanın Genel

Müdürü olabilirdi ya da daha başka bir yerlere gelebilirdi.

Sonuç olarak depo şefliği gibi. Şeylerinin niteliklerinin çok

azıyla yapabileceği bir işten emekli oldu ama işini gücünü

sürdürebildi örneğin. Hangi söylesem tas?

Benim şöyle ufak katkım olacak söylediklerinize de örneğin

burada yasada aslında yasal olarak da aslında sadece

psikiyatristi bırakmıyor, işi yasada.

Hani fatih hocayla yaptığım ile konuşurken söylemiştik ya.

Yani vesayet altına alınmasını gerektirir.

Akıl hastalığı bulunan kişiyi tüm kan görevlilerinin

bildirmesi gerekir gibi bir şeyler ibare var yasada aslında.

Hani sadece psikiyatrist ya da doktora bırakmıyor bu işe aynı

zamanda hani genele şey yapıyor yayıyor gibi bir durum da söz

konusu aslında burada. E işte o zaman o öyle olup

olmadığının görünür olup olmadığı yine söz konusu değil

mi? Çünkü bu kişi örneğin.

Ancak psikiyatristin tespit edebiyle c bir rahatsızlığı

sürdürerek hayatını sürdürüyordur, çalışıyordur.

Hiçbir sorun olmuyordur. Ama bir başkası birlikte

çalıştı. Arkadaşlarının da gözüne batacak

kadar ciddi bir hastalık belirtisi taşıyordur ve onlar

çok kolaylıkla ama hastadır diyorlardır.

Tıpkı o pilotun birlikte çalıştığı arkadaşının ya bunu da

bir tuhaflık var söyleyebiliyor olup olmaması gibi.

Aynen aynen. Görüp söylememiş olabilirler,

bilmiyoruz. Biz fatih'le yaptığımız bölümde

belki fatih zaten söylemişti. Şimdi tam hatırlayamıyorum ama.

Şu şöyle bir kuralımız var değil mi, onu hatırlamakta fayda var.

Sadece tanıya bakarak ceza yeri için konuşuyorum.

Cezayı ehliyet için tanıya bakarak değil de.

O isnat edilen suçun işlendiği zamanki durumuna ve bağlama göre

karar vermek gerekir. Yani şu tanısı olanlar işte

muaftır, ceza ehliyeti yoktur, şu tanısı olanlar değildir

değil. Ne zaman, nasıl ııı stat edilen

suçun işlendiği zamana ve kişiye göre değişiyor.

Elbette değişmesi gerekiyor. Vereceğimiz kararın.

Hatta bir suçtan işlediği bir suçta cezai ehliyeti yoktur diye

verilmişse aynı kişi başka bir suçtan ceza ehliyeti vardır da

ve verilebilir yani. Öyle durumlar çok azdır ama.

Olabilir, hani böyle bazen insanlar şey yapar ya benim

raporum var. Şu an seni bıçaklasam bana hiç

yapmazlar meselesi. Yapılırlar.

Evet, yani onun bir örneğini anlatmıştı mı?

Hatırlıyorsanız bir. Lokanta da yemek yiyen bir

hastaya. Karşıdan birisi onu rahatsız

edecek. Birtakım zorbaca hareketler

yapmıştı, o da onu ya git işine ben hastayım.

Bak bana bir şey olmaz sana olur falan gibi uzak tutmaya

çalışmıştı ama sonuçta o kişi bunu sürdürüp daha da fazla

taciz edince elindeki çatalının bacağına saplayıp sonra yemek

yemeye devam etti. Hatta Adli Tıp.

O zaman bak işin ceza ehliyeti tamdır demişti yani.

Herhangi bir şey? Suç işlemesini.

Gerekçelendirebileceğimiz bir. Hastalığı yoktur ya da bir

muhakeme bozukluğu yoktur. Olay anında demişti.

Halbuki bu başlı başına bir muhakeme bozukluğu yani

birisiyle kavga ediyorsan diye de onun bacağına çatal

saklıyorsun. Soruya oturup hiçbir şey olmamış

gibi yemek yemeye devam etmezsin ya da ediyorsan çok özel

koşullar söz konusudur. Filan yani bir sürü detay var

orada kundura gereken de. O kişi hastalığının arkasına da

sığınmış değildi. O da bir başka muhakeme

bozukluğu da söz konusu olabilir.

Yani sadece bizim görebileceğimiz bir basit

yorumlayacağımız basit beni muhakemeden de bahsetmiyoruz

daha. Derinlemesine bakınması gereken

bir durum olabiliyor. Meslek seçimi ile ilgili olarak

ne düşünürsünüz? Yani konuyu çok değiştirmiş olur

muyum? Yani.

Psikiyatri uzmanlığına girmek isteyen ve daha önce psikiyatri

tedavisi görmüş olan. Veya başvurusu olmuş olan ama

ııı tedavi olmasa bile psikiyatri ile ilgisi olmuş olan

kişiler. Vardır mı o kalırsa ne yapalım?

Var olduğunu biliyoruz. Zaten benim tanıdığım pek çok

örnek var. Iıı o konudaki tutumunda gene

ııı göre çok. Değişmesi gerektiği

kanaatindeyim ben. Daha önce bir tanı konmuş olan

bir. Dolaylı tanıdığım bir kişinin.

Ihtisas kazanıp geldiği zaman bunu beyan etmediğim için

hocalarım tarafından çok kınandığımı hatırlıyorum.

Yani bize söylemeliydin. Böyle bir rahatsızlık olduğunu

diye o rahatsız. Ne oldu da kınırdılar seni yani

hastalık ortaya çıktı diye mi? Yani kendisiyle konuşurlarken

işte ben cem abiyi de konuştum. Bir girmem de bir engel

olmadığını söyledi. Yani yapabilir miyim?

Dedim. Ben de o da bana yaparsın dedi.

Diye bir beyanda bulunduğu için ben tırnak içinde sorguya

çekildim. Hakkını çıktın.

Peki yapabilirliği konusunda? Yani şöyle mesleğini yaparken

hiç kimseye bir zarar vermedi. Rahatsızlığının programuzu çok

iyi olmadı ve daha sonra devam etmedi ama.

Mesleğini yaparken kimseye bir zarar vermediğini iyi biliyorum.

Çünkü benle de çok çalıştı. Ve hep remisyondaydı.

Sonra depresyona girdikten sonra da çalışamadı.

Ama yani bir tanısı var diye psikiyatride bulunmaması

gerekir. Iıı çok keskin bir ayrım gibi

görünüyor bana çünkü. Iıı bizim majör tanı olarak

görmediğimiz ama psikiyatriyle uğraşmaya engel olabilecek başka

pek çok kişilik örgütlenmeleri vesaire de yok değil.

Ama zaten burada soru şu, psikiyatristlik yapamaz da

dahiyecilik yapabilir mi? Öyle diyor ki ya uzmanı.

Iıı, evet, güzel bir sorun. Bu soru bence çok önemli biraz

şeyle de alakalı ya hani her psikiyatristin psikoterapiden

geçmesiyle her psikoterapistin psikoterapiden geçmesi ya da

psikamizden geçmesi de belki bununla alakalı.

Yani psikiyatrist psikiyatrik olarak sağlıklı olmalı.

Yani bu bu masaj sağlıklı olsun zaten.

Ayrı konu da ama. O terapilerden geçme sebepleri

sağlıkları hale gelsinler diye değil dimi yani hani yani işi

öğrensinler diye o mantıkta oturmanın ne demek olduğunu

anlasınlar diye. Aktarım dediğimiz şeyi sonuç

olarak kendilerinde öğrensinler anlasınlar ve hastalarından

ayıklayabilsinler bunu diye filan filan yani elbette o

gerekli ve hepimizde o süreci yaşadık.

Kayra ayrı yaşamalıydık da zaten ama bu.

Bilmiyorum bizi onu yaşamadan öncesine göre daha sağlıklı yap

mıdır, yapmamış mıdır, emin değilim sağ.

Lıklı ne demek? Ondan da emin değilim.

Hocam orada hocam şeyi çok özür dilerim ya 2 kişinin sesini aynı

anda bastırdım. O orada şunu dediğimizde işin

ucu çok açık oluyor ya yani kendi çatışmalarını tanımak,

kendi zayıflıklarını tanımak bu belli düzeyde.

Klasik psikanalizde iyileşme ya da bir gelişim demek ya.

Dolayısıyla çok rahatlıkla şu anlaşılabilir, psikiyatristlik

yapan kişi. Kendi ile ilgili sorunları

çözmüş olan kişidir. En azından tanıyan kişidir.

Daha mütevazı bir konumdan ama bence işin sunuluş biçimi

kendisiyle ilgili çatışmaları ya da zayıflıkları ya da güçlükleri

çözmüş olan kişidir. Yani mes az az önce psikiyatri

kişiyi bir bütün olarak tanımlanıyor derken biraz bunu

kastettim. Yani psikiyatrik olarak bir

rahatsızlığınız olabilir. Bu sizin psikiyatristlik

yapmanıza ya da psikoterapistlik yapmanıza engel olmayabilir

aslında. Ama, söz konusu böyle biraz daha

alan içinde değil ya da yasalar bağlamında değil ama popüler

olarak konuşulduğunda sonuç şuna çıkıyor.

Psikiyatrist şey olmalı, bir bütün olarak sağlıklı olmalı.

Evet, bütün kimlerle bütün olarak sağlıkçı olmalarını?

Sorgusunuz kıymetli bu kişi. Psikiyatrist olamaz da yani bir

psikiyatrist olabilir. De biyokimyacı da olabilir mi?

Yani bakılacak yer gerçekten bence orası.

Sen ne diyorsun? Benim tek bir kriterim var hocam

teorof mantı yani zihin kuran becerilerinin sağlam olması.

Gerçekten olmayınca zor oluyor. Ama işte onu da sabit kabul

etmek. Evet.

O. Zaman mümkün değil, çünkü zihin

kuramı becerileri önce yetileri, sonra becerileri zaman zaman

bozulabilen. Zaman zaman da kendini emniyette

hissettiğinde gayet güzel işleyebilen insanlar var.

Onun için sağlıklı kavramı tırnak içinde kategorik olarak

yani ruhsal sağlık kavramı. Tanım pek mümkün olmayan bir

şey, en azından uçlar hariç. Veya kişiye göre değişebilen

yani empati diyelim, teori of şeyine kabaca empati diyelim.

Yani empati olduğu ortamlar ve kişiler olabilir.

Dolayısıyla poliklinik ortamını tamamen böyle en kapsüle edip

orada işlevlerini hakkıyla yerine getirip kendi

ilişkilerinde yerine getiremeyen bir kişiye ne diyeceğiz mesela?

I. Şte mesleki açıdan mesleki o

mesleği uygulamasına engel olmayacak biçimde.

Çünkü pek çok iyi savunabilir. Böyle mesleği gayet iyi

uyguluyordur. Bu konuda gerekli eğitimleri,

şeyleri, terapileri görmüştür. O aşamalardan geçmiştir vesaire.

Ama özel hayatına baktığınız zaman?

Belki son derece çatışmalı, başka ilişkiler yaşıyordur.

Orada önemli olan hastasıyla olan ilişkide kendi çatışmalı

ilişkilerini, o ilişkinin dışının çıkarıp çıkaramadığı ama

bu sadece ilişki meselesi değil. Dünya görüşünü de hastasıyla

olan ilişkisinin dışına çıkarıp çıkaramaya olması önemli değil

mi? Yani ben çok dindarsem o test

bir hastaya bakamıyor olabilirim.

Yat ateist isem dindar bir hastayım görmek bile istemiyor

olabilirim. Bu bu da tuhaf ve olmaması

gereken bir şey değil mi? Ortada hiç sağlık yok, hastalık

yok. Akla şunu getiriyor, o zaman

zaten herhangi bir biçimde sağlıklıdır veya işte analizden

geçip perap olmuştur gibi bir kanate varmak beklentisi

gerçekçi değil. Asıl gerekli olan benim sık sık

derslerde de söylediğim şey, yaşam boyu süpervizyon.

Akran süpervizyonu zorda kaldığı zaman çok.

Çok yani doğru. Da.

Şu da denebilir, yani mesela gayet.

Iç görüşü sağlam, zihin kuramı becerileri yeterli herhangi

birisi kendi geçmiş travmasının ağırlığı sebebiyle belli bir

politik görüşe veya işte bir aidiyete sahip kişileri görmekte

ciddi zorluk çekiyor olabilir ve onları sen görme de diyebilir.

Akranları onu görme yani. Neden olmasın?

Eğer zaten buna açık birisiyse? Daha ne isteriz?

Yani. Dimi doğru, ben benim yaptığım

bir işte sen bana ne diyorsun ki sen şu nedenle bunu yapma?

Eğer ben senin söylediklerine açıksam ben daha sağlıklı biri

yok öyle demek. Doğru doğru söylüyorsun ama?

Azıcık bildiğim için. Akran süpervizyonu çok yaygın

olsa. Hale.

De gelebilir insanlar sanki gruba aldığınız insanlar yani

örnek alarak yetişmekte mi mümkün?

Çok çok doğru, çok doğru bir tespit olması gereken şeylerden

bir tanesi. Bu politikacılığı için de

gerekli hocam ben hep söylüyorum, Allah kimseyi

bırakmasın. Ya o lafı bir daha söyle çok

güzel Allah kimseyi. Aynısı.

Bıraktı, nasıl bırakmasın? Evet.

Evet, çünkü aynasız olan insanların aynası olmayan

insanların başımızı açtığın dertlerle uğraşıyoruz.

Onlarca yıldır yani onun için. Başkasını duyabilmek,

dinleyebilmek. Öcü, başkasının var olduğunu

kabul etmek, sonra da o başkasının ne dediğine kulak

verebiliyor olmak çok kıymetli. Hatta şöyle bir çağrıda da

bulunayım, isterseniz şimdiden size de herkese de biz tam

buradan yola çıkıp biraz bu ayna meselesini narsizmeyi,

psikanalizin ne yaptığına ne yapmadığını konuşmayalım mı?

Güzel olur, konuşalım. Iyi bir fikir olmaz mı?

Belki bir konuk da çağırırsak da.

Gayet iyi yiyorum, tamam? Şahane o zaman böyle bırakıyorum

ben ortaya. Tamam o zaman biz düşünelim,

taşınalım ve. Böyle devam.

Edin bir sonraki programda bir konuğumuz olsun artık.

Evet, evet. Cani.

Ya bu bölümün sonuna geldik. Bu bölümün sonuna gelince yine

bir ressam verilsinden bahsedicem bugünkü ressam olarak

park cleden daha önceki bu bölümde de bahsetmiştik diye

hatırlıyorum. Tablo olarak da kendisinin detay

fire isimli tablosundan bahsedeceğim.

Almancası tottenhamdwier diye geçiyor.

Ekspresyonun sesimlerden biri bu öncelikle powercreden

bahsedeyim. Kendisi alman kökenli isviçreli

bir ressam. 1.879 yılında isviçre'de mention buse'de

doğmuş kendisi ile ilgili. Ay sanatçı bir aileden geldiğini

söyleyebiliriz. Babası hans cle müzik öğretmeni

annesi ida frikikis'e şarkıcılık ya da şan eğitimi almış bir

kadın. 2 çocuktan en küçük olanı.

Küçük yaşlardan itibaren sanatla uğraşmaya başlıyor.

Önce resim müzikle uğraşıyor. 7 yaşındayken keman çalıyor.

Eee, daha sonrasında da resimli olan ilgisi nedeniyle resme daha

çok yönelmeye başlıyor. Pankule'ye önemli bir ressam ve

birçok eseri var. Bugünkü bahsedeceğimiz eseri

deden fire denilen. Eseri.

Bu eser 1.940 yılında çizilmiş. 1.935 yılından itibaren kale

sıklorodor madenlerinden bir romatolojik cilt hastalığına,

daha doğrusu cilt değil de sistemik bir hastalık ama cildi

daha çok tutan bir hastalığa yakalanıyor ve bu hastalığın en

önemli en tipik belirtilerinden biri hem eklem tuturumları hem

de onun dışında parmaklarda, işte ya da deride.

Eee genel olarak hani bir gerilmeye eee ya da bir ııı

fonksiyon kaybına yol açabilmesi nedeniyle ve klenin eserlerini

bu etkilemeye başlıyor kıle özellikle bu eserinde.

Bu eserinde Almanca bölümün ölüme karşılık gelen tot isimle

tot denilen kelimeyi daha doğrusu.

Eee kullanıyor ve bunu ters çevrilmiş şekilde resminde de

bulabilirsiniz. Bu resim şu an bende parkule

merkezinde sergileniyor. Orada görülebilir.

Bizi dinlediğiniz için teşekkürler.

Haftaya tekrar haftaya değil, ondan sonraki haftaya tekrar

görüşmek üzere kendinize iyi bakın.