Erklären ve Verstehen Kavgası

Merhaba figence gül bahçesi vaat etmiyor podcasti'nin yeni

bölümünden sesleniyoruz. Ben doktor tasin rolas bu

podcast de benimle beraber profesör, doktor tüm için ural,

profesör doktor dicem matbaşoğlu ve doktor ibrahim aylak var.

Geçtiğimiz ııı podcast bölümünde mazhar osmanın kitabından

başlayarak psikiyatrinin yöntemi epistemolojisi üzerine biraz

tartışma fırsatı bulmuştuk ve tekrar okb ile ilgili bazı

terimleri de tartışmıştık. En son dürtüyle ve ilaçlarla

ilgili kısmı gelmiştik. Ben şeyi söyleyeyim, peki hani

burada dürtüye geldik ya belki burada obsesif kompisi

bozuklukla ilgili yani gözden kaçırdığımız belki hani bir su

tip olarak yaratabileceğimiz bir durum.

Obsesyon dürtüleri olabilir mi? Düşünceden bağımsız olarak

çünkü. Yani sonuç itibariyle düşünce

ayrı bir şey dürtü ayrı bir şey ya bu şey gibi örneğin bazı

hastalar şey diye hani buradan kendime atar mıyım diye

korkuyorum diye bir dürtü şeyi tariflerler ya.

Hani öyle bir niyeti yok aslında.

Ama hani o ondan korkuyor ve o düşünceye girici olarak geliyor

o dürtü kendisine. Çok rahatsız ediyor ve yani bu

yüzden hastaneye geliyor. Burada belki hani düşünce ve

dürtü arasında ayrım yaparak hani bir ne bileyim okab'de bir

süt yaratılabilir miydi? Bir şey geldi aklıma ama.

Buradan kendimi atar mıyım? Diyanet hostama atmazsın derdim.

Ben ne? Biliyorsunuz Berlin, çünkü at

çöpe olsaydın atanmayayım diye sormazdım ve bundan da

korkmazdım. Gidip atardım.

Demiştim hatta o. Korkuyorum gerçekten çok

korkuyorum. Kapıyı kapalı tutalım dediğimde

dediğimde kapıyı açıp bak açıyorum kapıyı.

Kapı açık. Atlayabilirsin aslında.

Eee, çok riskli bir şey söylememek de gereken bir şey

ama. Bazen.

Çeşitli durumlarda çeşitli değişik yöntemleri hepimiz

kullanıyoruz. Çünkü gerçekten.

Dürtüselliği iyi ayırabilirsek demin tarif ettiğim içimiyle

düşünce düzeyindeki rahatsızlığından o zaman bundan

çok emin olabiliyoruz. Çok zor olmuyor ama her zaman o

kadar kolay mı? Genç meslektaşlara ve az

psikopatoloji bilenlere hiç önermem.

Bu örneklerinden biraz daha anlat tedavi de yaptıklarınla

ilgili. Obsesyonla ilgili.

Hıhı. Yani demin söylediğim yani hemen

olması gerekiyor. Tabi.

Evet, yeri gelince konuşuruz yine de şey için söyledim.

Bu örneği hani dürtüyle düşünceyi ayırt etmek ya da

bunun bir alt tipi var mıdır? Tabi yani zaten dikensiz gül

bahçesi vaat etmedik. Onun için hakikaten keskin

ayrımlar yok. Keşke olsaydı hep beraber çok

rahat ederdik. Tahsin zaten obsesyonu tanımında

dürtü imge ve düşünce, daha doğrusu düşünceyle başlıyoruz

ama düşünce imge ve dürtü diye geçer.

Ilk tanımlarından. Yani o yüzden.

Hepsini birden obsessyon sınıfına sokmakta bir Mansur yok

ama alt türü olarak bunları düşünmeliyiz.

Yani dürtü imge düşünce hepsi obsesyonun tanımında zaten var

da. Dürtü olarak ortaya çıkanları

ııı ayrı bir şey olarak düşünmelimi izleyince zaten akla

ilk olarak gelenlerden biri de kompleksler, komplekslikler.

Belli bir süre tutulabilen yerine getirilmeden.

Katlanılabilen ama belli bir süre geçtikten sonra ribeun da

etkisi ortaya çıkan. Edimler yani aksiyonlar veya.

Vokalizasyonlar yani sesler. Bu bir yere dokunmak da

olabilir. Bir sesi çıkarmak da olabilir.

Kimi zaman hatta tur et sendromunda tanımlandığı gibi

her zaman gerekli olmamakla beraber türk.

Kötü söz söylemeler de olabilir. Koprol ali filan ııı

örneklerinde olduğu gibi yani komplekstiklerle obsesyon ve

kompozisyonlar arasındaki ayrımı da çok keskin olarak söylemek

mümkün değil. Mazhar Osman ne diyordu?

Müstakil gibi başka bir şey kullanıyordu müstakil yerine.

Müstakiliyordu, müstakil yerine hastalık değildir.

Gibi ha tam olarak ne diyordu ya bakayım tekrar ama ilginç olan

şey şu, yani imparasyon yani dürtü denetleme bozukluklarından

bahsederken. Iradenin bozukluğundan ileri

gelen işlerin ruh kliniğinde büyük kıymeti vardır diyor.

Sinir işlerinde esas bir refleks hareketine meyildir.

Yani onu daha böyle biyolojik görme eğiliminde.

Impisyonu, dürtüselliği. Hâlbuki obsesyonla aslında

iradenin bozukluğu diye nitelenebilir.

Kolayca bağımlılık da iradenin bozukluğu diye nitelenebilir.

Kolayca işi sadece iradeye indirgeyeceksek tabii.

Ama müdahale edilebilir bir irade ile karşı karşıya

olduğumuzda müdahale edebileceğimizi de söylemiş

oluyor. Obsesyonu ayırt ederken halbuki

dürtü kontrolünden söz ederken. Daha belirlenici bir şekilde

biyolojiye müdahale etmeliyiz. Der gibi sanki.

Gibi söylüyor? Evet.

Şey diyor çünkü. Yani bu refleks bir şeydir, o

yüzden tabii ve fizyolojiyle olan bu mail'e korteksin

gerginliği karşı durabilirse selim'dir.

Bilakis bu mail üstün olursa mu vazene bozulursa impiyon

arazidir. Yani şakip değil kars'ta.

Yani sub kortik alanlarla tanımlanan işte bazar kanlar ve

limbik sistemde tanımlanan üzerinde korteks'in kontrolü

yeterliyse başka değilse başka aslında bugün ki yaklaşımımızla

da çok uyumlu değil mi mesela? Tur et sendromunu psikoterapiyle

tedavi etmeye kalkışmak akla yakın değil ama 4 dörtlük bir

obsesif kompsif bozuklukta bir psikoterapiyle yanaşmak,

yaklaşmak gayet akla yakın olabilir.

Hatta erken başlangıçta değilse sebepleri değil delenebiliyorsa

filan diye de onu biraz çeşitlendirmek mümkün.

Çünkü o da zaten dürtüselliği. Şey diye normal ve anormal diye

ya da normal veya patolojik diye ayırıyor.

Ve marazi olanı iradenin önüne geçemeyecek surette iptidai

reflekse doğru meyilli olduğunu söylüyor yani.

Bir biçimde. Başka çaremiz.

Yok diyor zaten hani buradan. Belki hani işi illa ben?

Loplarına kadar götürür müyüz bilmiyorum da eğer dönüp dolaşıp

obsesif kompulsif bozukluğun anthör simülat girus ve onun.

Harbiden. Efendim.

Ve orgitof. Evet ve dolayısıyla korteks

bağlantısıyla ilişkili bir döngülenme ya da bir.

Ne diyebiliriz 10'a çıkart bilmiyorum.

Bir bağlantısallık problemi olduğunu düşünürsek.

Aynı zamanda simglat Giresun memelilerde annelik davranışıyla

da çok yakından ilişkili olduğunu ve bu koruyup kollama

ve üstüne düşme ve kontrol etme davranışının aslında bizim için.

Bizi pek çok başka canlığına inanan temel bir özellik

olduğunu da kabul ediyoruz demektir.

Gelişkinlikler mi söz etmiş oluyorsun?

Evet. Yani ilkel olan iktidar dediğim

mazar, Osmanlı iddiayı olandan daha farklı bir şey olduğunu.

Yani obsesif kompulsif olabilmek nasıl şizofreni olabilmek için

lisanın olması gerekiyorsa obsesif kompulsif olabilmek için

de en azından memeli hayvan düzeyinde bir gelişkinliğin

olması gerekiyor diyorum ve ama belli bir yerden sonra bunun

bozulmasının yarattığı şeyin kaçınılmaz olarak da bu

rahatsızlıkla sonuçlandığını söylüyorum.

Pek tabii bunun ikincil sebepleri olabilip sadece

psikoterapiyle yaklaşılarak çözülebileceği gibi çok daha

temel ve birincil olarak gelişmişse ister senin alanına

girip nöro gelişimsel diyelim ist.

Genetik temeli var diyelim, nasıl söyleyeceksek 10'a çıkart

da biyolojik bir müdahaleden başka bir şans olmayabilir.

Böylece geçen hafta ameliyatı tümüyle karşıyım dememle ters

düşmeyerek umarım. Ters düşmüş olmuyorsun?

Çünkü ameliyat yani derin beyin simülasyonun sterotaktiflik

cerrahi ile ilgili itiraz ettiklerin klasik obsesif

kompulsif bozukluk vakalarıydı. Tabii evet, evet, geri

dönüşsüzlüğe de itiraz ediyorum orada zaten yani hani.

Evet ama onlarda bir tek. Evet, evet yani.

Yani bu daha iktidari dediklerinde masar osmanın daha

biyolojik yaklaşımlara açık olduğunu da söylemiş oluyorsun.

Tabii ki yani başka çaremiz yok çünkü zaten.

De diyorum hatta ama tabii bu tıbbın ne kadar geliştiği,

gelişmediğiyle çok alakalı bu. Ilaçları ya da etki

mekanizmalarını açıklarken ki eksikliğimize de geliyor

sonuçta. Yani senin benim gençlerin değil

ama bilebildiğimiz bir dönemde ülser olan insanların

midelerinin yarısını alıyorlardı.

Şimdi antibiyotik veriyorlar. Ya ben bu arada 12 şey

söyleyebilirim. Lütfen.

Ibrahim, belki ben burada araya girebilirim sözünü kesebilirim

bir. Müzikle belki ara vererek

sonrasında devam edebiliriz diye ben önereceğim.

Bugünkü müzik parçası olarak da ben erikshi den jimnopedi.

Nin birinci bölümünü tercih ettim.

Bunun 1.888 yılında bestelemiş. Oldukça güzel bir parça.

O açıdan buraya koymakta yarar gördüm mirama çalıyor, jimnopedi

tekrar görüşmek üzere. Mira hanım çaldığı eriksatın

nesleri olan jimnopedinin birinci bölümünü dinledik.

Şimdi sözü tekrar ibrahim'e bırakırım.

Ibrahim kusura bakmam buyur sözlendi.

Rutin hoca'nın tedavi ile ilgili verdiği örnek benim aklıma şunu

getirdi, yani hiçbir zaman klinisiyenin içgörüsünü ya da

muhakemesini biraz DS mini yapmaya çalıştığı gibi

dışlayamayacağız. Yani standardize bir şu olursa

bu gibi bir durum söz konusu olmayacak.

Hemen ikinci söyleyeceğime geçeyim tahsinin bu

obsesyonların bir alt türü tanımlanamaz mı kısmı?

Geçen hafta konuştuğumuz bu otojen reaktif obsesasyonlar

ayrımında. Otobüsle obsesyonların daha çok

dürtü veyahut imge şeklinde geldiğini iddia ediyor.

Yani işte cinsellikle ilgili mesela saldırganlıkla ilgili ya

da şiddetle ilgili obsesyonlar bu gruba giriyor ve hakikaten

çoğunlukla dürtü ya da imge şeklinde reaktif obsesyonlarsa

belli bir düşünmeden. Süretilen obsesyon ve

komisyonları mesela kirli olduğunu düşününce düşünme ve

buna dayalı rahatsızlık ve sonrasında da temizlenme

kompresyonları gibi. Burada reeltive etolojiye atıf

için söylemiyorsun değil mi? Bir şekil tarih fon tarifi için.

Söylüyorsun, evet, aslında bunlar bilişsel mekanizmalar

üzerinden tarif edilen şeyler hani.

Dendiğinde dürtü ve imgenin kendisinin rahatsızlık yarattığı

durumlar raaktif dendiğinde ise gelen düşüncenin sonuçlarından

duyulan rahatsızlık yani işte hastalık ile ilgili korku.

Yani yine yine de sorum tarif ediyorsun.

Evet evet değil. O önemli altını çizmek lazım.

Çünkü psikiyatri yıllarca reaktife o amaçlı.

Evet evet, aynen öyle yani tabii bunu galiba çin uzak doğu'dan

psikiyatristler tarif ettiler ama onların bunları bu ayrımı

yapmalarının amacı bir parça şu olabilir.

Bunlar 2 etözlük olarak da farklı 2 obsesyon tipi olabilir

mi diye. Araştırdılar muhtemelen ama çok

da bence tutarlı bulgular yok. Hatta türkiye'den de galiba

Hakan Türkçe vardı içinde bulunduğu bir çalışmadı.

Yani işte şöyle bulmuşlar, hani siz otojen obsesyonların

egodiistonik olduğunu söylüyorsunuz ama bizim

baktıklarımızın çoğu egoistonik gibi çalışmanın sonucunu öyle

hatırlıyorum. Hemen başka bir konuya daha

geçeyim. Bu mazhar Osman ile ilgili

söylediğiniz iddiayı ya da elementer mi diyeceğiz

ingilizcesine. Ilker.

Ilker geçer. Zaten.

Benzer ayrım yaz perse de vardır ya yani bir.

Belirtiliyor. Efendim ucu.

Primitiv diyeceğiz İptal. Et primiti yani primitivif demek

aslında onun bir alt prime daha indirgenememesi demek bir yerde

yani zaten o kendisi sebep ve sonuç olarak orada duruyor.

Yaz pes te bunların daha biyolojik olabileceğini

söylüyor. Yani mesela birincil sadece

primitif bir fenomendir. Daha işte kişinin özgeçmişiyle,

kişinin kişiliğiyle açıklanamaz. O yüzden bunların kökeni daha

biyolojiktir ama. Ikincil sanrılar ya da aşırı

değer vermiş düşünceler, kişinin özgeçmişinden anlaşılabilir,

çıkarılabilir. Ya da under standdıbler

anlaşılabilir. Onlar daha psikolojik etiyoloji

ve pardon. Pardon, bir doğru mu anlıyorum

indirgenemez mi diyeceğiz? Biyolojiye indirgenmeye daha

müsait mi diyeceğiz? Indirgenemesi.

Anlamak anlamında indirgenemez şundan dolayı yapıyor demiyoruz.

Nöral karşılığında nöral statına bakıp bakıp bakamayacağımızdan

yola çıkarak anlıyorum. O zaman nöral sutatına bakmaya

daha müsait diye düşünüyorum. Tam olarak.

Komplekslikler gibi. Tam böyle birincil.

Anlayarak yemek değil, araştırarak indirgemek.

Hatta açıklama işte. 10'a çıkart ait ya.

Açıklamadan yani tam da o yani indirgemek dediğin zaman zaten

peşin karar vermiş olup bir yere doğru gidiyorsun halbuki.

Ondan çok korkuyoruz ama. Asıl onu anlamaya çalışmak için

yapıyoruz. Bunu o zaman zaten Nevin onun

için de sordum. Hani bu bir form mu yoksa

mitolojiye atıf mı diye etolojiye atıfta bulunmadan

yoksa bütün hayatımız şunları ikiye üçe beşe ayırsak da

onların da birer döner. Su suratını bulsak rahat etsekle

geçmiş durumda. Olamayacak olan şey bu zaten.

Değil mi? Aynen öyle.

Yani epistemolojik açıdan hemen bunu söyleyeyim, primitif olan

da kullanacağımız yöntem. Açıklama yani ekspres national

ama primitif olmayan yani evet, diğer psikiyatrik fenomenler

içinse under standing'i kullanmamız anlamayı kullanmamız

lazım diyor. Şeyin bu mazhar osman'dan

timuçin hoca'nın yaptığı. Alıntı.

Bana bunu anımsattı. Indirgeme kelimesinin yanlış

anlaşıldığı durumları da söylemekte fayda var.

Yani indirgeme yani redüksiyon her zaman için zaten.

Bilimsel yöntem de gerekli olan mümkün olan en ince ayrıntısına

kadar bakıp fiziğe kadar indirgeyebilme çabası bu çaba

indirgemecilik olarak bakıldığında biraz titmatize

edilen ve basite indirgemeye çalışmakla bir tutulan bir şey

oldu ama indirgene bilirlik mümkünse zaten bizim

indirgeyebilmek için uğraşmamız gerekiyor in.

Için uğraşmasaydık pek çok bozukluktaki kromozomalmal

karşılıkları filan görme imkanımız olmayacaktı.

Biyolojiye ne kadar indirgeyebilirsek uğraşalım ama.

Indirgenmeye müsait olmayacak sadece.

Anlaşılarak, yani erkleyum da değil de.

Derste yanına ilerlememiz gerekenleri de ayırt etmemiz

lazım. Evet tam da OO işte söylemeye

çalıştığım oydu. Yani araştırmak için araştırmayı

hedefleyerek indirgeme çabası başka bir şey.

Hiç araştırma şansımızın olmadığı bir alanda oturduğumuz

yerden bunlar böyledirler dediğimiz zaman saçların hiç

yok. Orada hiç anlamaya çalışmıyoruz.

Kestirip atıyoruz. Tam da yani en büyük tuzak bu ve

indirgemeciliği stigmatize edenler bu tuzağa dikkat çekmek

için daha çok bunu yapıyor oldular.

Evet, yıllar içinde öyle değil mi?

Ama öyle kalmasın yani? Dirgeme çabası sonuçta gayet.

Akla yakın bir gayret ne kadar indirebilsek peki?

Evet, yani en küçük çarpanlarına indirgeyiniz ya matematikle.

Bravo tam bunu söylerim. Evet.

Bu bahsettiğimiz bu indirgeme indirgemelerim eklerim ve

felçteğin şeyi de. Nasıl desem kaçtı da şeye kadar

gidiyor, onu da söyleyelim de 1.008 yüzlü yıllara kadar

gidiyor. Aslında önce bir tarihçi

tarafından ortaya atılıyor. Yanlış hatırlamıyorsam.

Ve berk değil. Yok hocam.

Ondan önce aslında var jon gustavo'nun.

Evet, evet yohan gustavo drolis'in diye bir tane tarihçi

var. Sanırım onun ortaya koyuyor. 2

kavram değil. Ben weber'le başladı yaz bez

ondan aldı diye o kadarcık biliyorum.

Web'den de öncesi var bence hocam hatta diliteye kadar

gidelim diye bir şey de var ya. Tamam, sen söyle ben bilmiyorum.

Onu tamam yani 10'a çıkart kadar gidiyor işte yoğun gustavo

droysen diye bir tarihçiye kadar gidiyor.

Daha sonrasında dintage bir metinde sanırım bunu geçiriyor

dediğiniz şey weber'de. Sosyal bilimler temelinde

eklerim ve ferstein'a kullanmaya başlıyor ve oldukça şey.

Yaz persi de çok yakın arkadaş gibi bir şey aslında.

Hani öyle bir durum var zaten yaz dersin.

Aldığı bazı terimler direk berberden berber.

Kitaplarından direk psikiyatriye geçirilmiş terimler.

Nereden biri de bol yerlerinin felstein ııı psikiyatride onun

kavgası da o şekilde başlamış oluyor diye söyleyebiliriz diye.

Ileteyim. Geçenlerde bir şey oldu ya şimdi

sen? Başka bir lafa girecektin ama

hemen bunu söyleyeyim. Şizofreni fenomenolojisiyle daha

doğrusu hezeyan fenomenisiyle ilgili bir makale göndermiştim.

Ya rosa rütvano veya doğru mu söylüyorum adını?

Herhalde. Onların galiba.

Onların yaptığı çalışmadan söz ederken twitter'da şey yazmıştı.

O onların yaptığı çok ayrıntılı bir fenomenolojik inceleme var.

Hezeyan şeyiyle tanrı içeriğiyle ilgili olarak ve fenomenisiyle

ilgili olarak. O ne kadar kısaltabileceğini ve

fenomenolojik bir herhangi bir makalenin kısaltılmasının ne

kadar zor olduğunu ana akım psikiyatri dergilerinde bunun

mümkün olmadığını yazmıştı. Onun üzerine şöyle düşündüm,

aslında erklarong yani açıklama için ferste çok ihtiyacımız var.

Bütün bak. Güzel ampirik araştırmalar,

keskin hipotezler filan hep daha önce yapılmış olan anlamaya

yönelik kalitatif çalışmalardan veya uzun vaka tariflerinden

çıkıyor. Bugün masar osman'la ilgili

timuçin anlattıkları da bu bakımdan anlamlı yani ayrıntılı.

Fenomenoloji tarif edilmeden veya kaner gibi sayfalarca vaka

tarifleri yapmadan. Iıı şeyin yolunu açamıyoruz.

Düzgün ampirik araştırmanın yolunu da açamıyoruz.

Evet ama tabii masör Osman da şey yapmayan bunları yapmış ama

sonra o da kolayca bunlar şöyledirler.

Şunlar böyledirler demiş çünkü. Anlamak ya da anlamaya çalışıyor

olmak? Birtakım dertleri olan insanlar

için. Çok iyi gelen bir şey değiller.

Zaman onlar için daha bekledikleri şey biliyor olmak

biliyor olmak için çok güzel üretiyor olmak.

Öyle bir yere koyar mısın? Evet, tabii evet.

Evet, yani tam da yaptığı iş bu. Anlayamıyor.

Biliyorum. Hadisemada salın da aynı

şekilde. Tabii ki evet.

Rasim'a salı da böyle düşünebiliriz.

Aynı kuşak tabii ki. Bir bu burada küçük bir bununla

çok alakasız ama bahsettiğin hezeyan fenomen ölçüsüne de

gönderme yapacak bir şey söyleyeyim sana.

Bir bir ilaç araştırması için yurt dışında bir yerde ölçek

geçerli güvenilirliği çalışması yapıyorduk.

Yani konuyu bilmeyenler için söyleyeyim, herkesin o ölçeği

aynı biçimde kullanabilmeleri için değerlendirmeciler arası

güvenilirliği sağlamak için birlikte uyuşmayı sağlayabilmek

için hep birlikte bir vaka da işte bir video görürler ve

puanlarlar o puanlamanın sonucunda ne kadar aynı şeyleri

görüp görmediklerini anlamaya çalışırlar.

Böyle bir değerlendirmede. Bir mani hastası

değerlendirilirken, işte psikotik belirtilerin.

Derecelendirdiği item'e sıra gelindiğinde hastanın şöyle bir

şey dediğini hatırlıyorum. Şeyde o gösterilen filmde diyor

ki, ben ne zaman elimi cebime atsam para bulurum isa bana her

zaman oraya para koyar. Her zaman orada param vardır.

Ben de bunu tabi en yüksek işte 2468 diye gidiyorsa 024688 diye

puanladım. Ve diğer ülkelerden ağırlıkla

Hristiyan nüfusun çoğunlukta olduğu gelen ülkelerden insanlar

bunu sıfırı veya bazıları 2 diye nitelemişlerdi.

Lan birden onların arasında çok ayrıkçı bir duruma düştüm.

Sonra dedim ki, yani nasıl oluyor da bu kadar psikotik bir

belirtiyi siz hani hiçbir şey gibi değerlendiriyorsunuz?

Onlar dediler ki çünkü bu bir inanıştır.

Böyle bir şey vardır şey gibi yani hani.

Çocuğu veren Allah rızkını da verir ya da Allah beni canınız

bırakmaz elimi de her zaman. Kanka bu doyurur beni.

Öyle ifade etseler diyeceğim diyeceksin.

Evet ama öyle. Söyleyeyim.

Çevrilirken öyle çevrilemediği için.

Çünkü bu kültürel farklılıklar yansıtılamadığı için işte zaten

değerlendirmelerde en büyük problem de o olabiliyor.

Dolayısıyla anlamak için. Sadece daha çok vakit geçirmek,

anlamaya çalışmak, bireysel olarak kişiyi yetmiyor.

Tabii ki kültürel arka planı da iyi görmek, değerlendirmek

gerekiyor. Buna ben de bir örnek

verebilirim. Hocam ekleyebilirim sizi.

Ben de burada çalışmaya başladıktan sonra şey yani böyle

şeyden falan akut servislerden falan bana bazen hasta şey

yapıyorlar, danışıyorlar şey diye.

Hani biz bir hasta gördük, hani tanısın netleştiremiyoruz.

Biz psikoloji düşünüyoruz. Sende değerlendirir misin diye

bana da soruyorlardı işte gidip önce doktoruyla konuşuyorum,

sonra hastayla görüşmeye giriyordum.

Doktorayı doktorlar şey diye anlatıyor.

Bazen işte böyle göğsüne vuruyor, işte böyle çok.

Acıte filan diye. Şey yapıyorlar.

Yani hastanın yanına giderken hakkında şey oluyor.

Acaba nasıl bir hasta filan böyle bir şey oluyorum.

Yani irkiliyorum. Filan harbiden bekliyorsun?

Evet, evet, yani ne çıkacağını bilmiyorum.

Ben de çok şey yapıyorum. Sonrasında gittiğim zaman yani

bilmiyorum. Hani kültürel olarak benim

alıştığım bir tiyatrallik var yani hani onun dışında ek bir

şey yok örneğin yani sadece bir yaşam krizidir.

Yani uyum bozukluğu diyebileceğimiz hastalar oluyor

genelde. O açıdan hani o kültürel yapıyı

anlamak bilmek, onun aşina olmak o açıdan önemli hoca mühendis

verdiğimiz. Gösterme biçim oluyor değil mi?

Senin gördüğün. Evet, evet, yani benim

farkettiğim hocam burada çalışmaya başladığımdan beri

farkettim. Yani türk kökenli hastalar daha

tiyatral bir yapıya sahip oluyorlar.

Açıkçası somatik belirtileri daha açık oluyorlar.

O yüzden hani yani normal ana dili olmayan biri ya da o

kültüre aşina olmayan biri bunun.

Bunu değerlendirdiği zaman çok farklı yorumlayabiliyor yani.

Çünkü o kültürün normunun da dışında bir durum olduğu için

belki de. Bir şey ekleyebilir miyim?

Bak bu bana şunu çağrıştırdı. Tamam, kültüre aşina olmak

ayrımı yapmak için çok kıymetli ama uzun takip edilen hastalarda

benim gördüğüm yani şimdi benim mesela ne bileyim 20 yıldır

takip ettiğim hastalar da var onlar için felstein ya da anlama

konusunda çok daha kolay. Iş yaptığım kişiler.

Kendi arkadaşlar yaşantısına yani günlük.

Yaşamına. Nasıl diyordun?

Almanca'da levent'i mi? Yaşam dünyası yaşam.

Dünya çok aşinalığı olduğum hatta lisanına da iyice aşina

olduğum kişiler böyle birinin yaşantısını anlarken benim

hezeyan deme ihtimalim gerçekten gitgide düşüyor.

Yani böyle bir hasta şimdi Türkiye Libya hasta bana isa

bana para verdi derse evet hezeyan diye düşünebilirim ama

gerçekten işte rızkını verdi falan gibi bir şeyi anlamak için

belli bir süre geçirmek gerekebilir.

Veya biraz daha kendine özgü şeyler söylediğinde anlayabilmek

için geçirdiğin vakit önemli bir değişken olur.

Aşinalık çok kıymetli. Evet, tam tam da bunu şey için

söylemiştim. Yani bilmek ve anlamaya çalışmak

ya da biliyorum. Ben anlıyorum ya da anlamaya

çalışıyorum arasındaki fark. Çünkü eğer bu kadar keskin bir

biçimde biz. Şu şudur, bu budur deyip bir

kenara koyucaksak ya da koyarsak o zaman kullanacağımız köy

biliyorum olur ve biliyorum olduğumuzda da bunu siz zaten

hiç şansınız yok. Yıllar önce bakırköy'de çocuğu

ölen. Güneydoğudan bir yerden ama

hangi ilden de hatırlamayan bir kadıncağız, bir türlü şeyden

çıkamıyor. O yas ve depresyon veren koli

sürecinden bütün tedaviler cevapsız tırnak içinde dirençli.

Hani var ya? Tırnak içinde.

Kim dirençti, evet, tırnak içinde kim direnç işte biz mi

hastama inanç mı? Hani kısmını bilemediğimiz.

Ve çok kolay kullandığımız o bilime. 111 süre geçiriliyor.

Her şey denendikten sonra doktoru bir şekilde akıl ediyor.

Diyor ki, konuşurken hastayla yani hasta yakınlarıyla evde

olsaydı ne olurdu, ne eksik bırakıldı, neyi yapıyoruz,

yapamıyoruzu. Bir ağıtçı geleneği olduğunu ve

aslında bu kişinin bir ağıtçıyla birlikte ağıt yakmaya ihtiyacı

olduğunu fark ettiğinde ve ağıtçı çağırmışlar.

Hastaneye ve ağıt yaktıktan sonra.

Belirtilerde hızlı bir gerileme olduğunu gözlemişlerdi.

Ben bunu hatırlıyorum ya orada mı konuştuk, sonradan mı

anlattın? Bakınmış olabilir.

Belki sen bakırköy'deyken de olmuş da olur.

Çok güzel bir örnek değil mi? Bu sohbetin de sonuna geldik.

Eee, ben yine bir ressam ve resim hakkında eee bilgi vermek

istiyorum. Ben bugün cloud mone hakkında

bilgi vereceğim. Kendisi 1.840 yılında paris'te

doğuyor. 1.926 yılında yine fransa'da vefat ediyor.

Kendisi realistik resimleriyle, empresyonist resimleriyle

aslında ünsalan biri. Oldukça ilginç eserleri var.

Kırıtımenin ben bugün. Nilüferler isimli resmini.

Göstermeyi düşündüm. Nilüferler isimli eseri oldukça

güzel bir eser. Renklerin kullanımı, çizgilerin

kullanımı çok güzel. Benim en çok dikkatimi çeken

müze dolaşırken en çok dikkatimi çeken tablolardan biri buydu.

Onu ifade etmek isterim. Eee, bizim söyleyeceklerimiz

şimdi bu kadar tekrar haftaya görüşmek üzere kendinize iyi

bakın.