Dayanıklılık

Herkese merhaba diken su bahçesi vaat etmiyoruz.

Potkezinin yeni bölümler size sesleniyoruz.

Ben doktor tahsil olmaz podcast bölümünde benimle beraber

profesör doktor timuçin ural, profesör doktor, cemaat Başoğlu,

doktor ibrahim emlak ve konuk olarak da profesör doktor Gamze

özçmez bizlerle beraber. Geçtiğimiz birkaç hafta da hem

toplumsal hem bireysel travmalar üzerine biraz konuşma fırsatı

bulmuştuk. Bu hafta eee travmalar ııı yola

çıkarak aslında ııı dayanıklılık kavramı üzerine konuşalım diye

düşündük. Ben sözü çok uzatmayayım.

Games hoca'ya bırakayım hocam siz başlayın istiyorsanız bizi

arada bilerek sizi yine bölelim. Çok teşekkürler sensin.

Şimdi geçen hafta aslında cem abinin söylediği bir şeyi

atladığımı fark ettim. Daha sonra dinlerken bölümü

cemadi diyor ki bu değişen çağla birlikte sanki hani bu toplumsal

dayanışma da bir çözülme var gibi bir şey söylüyor ve ben

onu. 2 tane sloganını hiç duruyorum, hayır diyorum

neredeyse. O aklıma takıldı.

Dolayısıyla hani cem abinin orada söylemek istediği kafamı

çok meşgul etti. Doğru anladıysam herhalde bu

çağda işte malum kişilerin yönettiği dünyada herhalde bir

yere vurgu yapmak istiyordu. Onu da belirterek başlayayım

istedim. Bugünkü sohbetimize şimdi

dayanıklılık kavramına biraz kökensel olarak da aktarayım

istiyorum başlarken. Işte rezilyans, yani latince

rezilliği veya rezilyodan köken alıyor ama zıplama veya geri

sıçrama gibi çevreler dışında tam etimolojisi pek de

bilinmiyor. Terimin kaynağına baktığımızda

dayanıklılık kritik durumlar karşısında özel bir eylemlilik

anını ve kendini ifade etme kapasitesini ima eden bir.

Kelime. Bunu söyleyerek başlayalım, ben

istedim. Bir de arada bir fark var.

Iyileşmeyle altını çizmekte yarar olur.

Kaybe ve travmaya karşı dayanıklılık kavramını iyileşme

sürecinden ayırt etmek gerekiyor.

Iyileşme terimin eşek üstü veya eşik 6 psikopatolojinin mesela

depresyon veya travma sonrası stres bozukluğu gibi.

Seyri anlamına gelen bir ifade belirtiler genelde bildiğiniz

gibi en az birkaç ay sürüyor. Ardından yavaşça olay öncesi

seviyelere düşüyor. Tam iyileşme dediğimizse bir

veya 2 yıl kadar sürebiliyor. Buna karşılık dayanıklılık

aslında bir denge koruma yetisi, yani olumsuzluklar, tehditler

gibi önemli stres kaynaklarının varlığında.

Iyi bir uyum yapma süreci bu bağlamda dayanıklılık yalnızca

ve yalnızca kişinin risk altına girdiği durumlarda tanımlanıyor.

Gelişim psikolojisi literatüründe dayanıklılık,

olumsuz veya istenmeyen yaşam koşullarına maruz kalan çocuklar

arasında olumlu sonuçların ve sağlıklı kişilik özelliklerinin

gelişimini sağlayan koruyucu etkenler açısından özellikle ele

alınmış. Daha çok da zaten bu kelime

gelişimsel psikoloji alanımdan öncelikle çıkmış.

Yetişkinler içinse ruhsal ve fiziksel işlevleri nispeten

sağlıklı seviyelerde bütün bu zorluklar karşısında sağlıklı

seviyelerde tutma yeteneği ile ilgili yani.

Dayanıklılık basit cepsikolojinin yokluğundan çok

daha fazlası olan bir kavram dayanıklı kişiler, normal

işlevlerde geçici dalgalanmalar, yaşasalar da yaratıcı

deneyimleriyle olumlu duyguları, koruma kapasitesi son derece

yüksek bireyler. Böyle bir giriş.

Aklıma geldi. Bana hep direnç de

çağrıştırıyor. Rezilliği hani dayanıklılık.

Bütün olumsuz koşullara dayanmak ama direnmek daha aktif bir şey

değil mi? Hani dayanıklılık görece pasif

gibi görünüyor ama direnmek daha aktif bir komponenti olan bir

kavram. Kavram sanki?

Ama hani direnç demek değil öte yandan.

Evet, yani burada ııı aklıma yine Leyla hanımın verdiği örnek

geldi. Derdi ki hani ben dayalıklılık

kavramını düşünürken bu örnek aklıma geliyor.

Sert bir fırtına da cami minaresi yıkılır ama yanındaki

ağaç esneklik sayesinde esnekliği sayesinde hani dalları

kırılabilir, yaprakları dökülebilir ama ayakta.

Kalmaya devam eder. Galiba en azından bazı

direnclerdi bu risk var. Yani o kuvvet karşısında nasıl

direndiğiniz de belki önemli. O kuvvete karşı koyarken çok

sert bir duruşla karşı koyduğunuzda sizi ezip geçmesi

de ihtimal dahiliydi. Yani kırıp belki dağıtması da

mümkün. Güzel.

Güzel bir nokta. Tanıyor dedin ya gamzecim.

Bi de akla batak çıka göndermesi geliyor çünkü rezilya rezilyo

dedin dimi. Yani batmadan çıkma imkanının

olmaması gibi bir şey. Bir taraftan da.

Yani edebiyattaki karşılığı batak çıka diye.

O. Zaman.

Batık. Batıp çıkma zaten iyileşme.

Oluyor herhalde dediğiniz gibi? Batmadan çıkılmaz gibi bir şey

meraklandı yani o. Rezil yo hani batıp çıkma gibi

bir şey. Evet, biraz da acı yatmaz geldi

şimdi aklıma. Mesela.

Evet. Yani veya freud'un kendisine

latincesini birebir hatırlayamayacağım ama seçtiği

bir motto var. Saldırır ama batmaz.

Gemilerin üstüne aslında bu motto yazılırmış ama freud

kendisi için de bunu uygun görmüş sallanır ama batmaz.

Bilmiyordum. Evet, gene esnekliğe dönük

dolaşıp dimi vurgu yapmış oluyoruz.

Evet. Yani şöyle doğru olmama.

Bu, nietzsche'nin hani dilimize böyle sıkça öldürmeyen darbe

güçlendirir? Esasen orijinal şeyinde böyle

sizi yere sermeyen yani aslında biraz.

Nasıl desem sizi sirkeleye sallayan darbe güçlendirir gibi

bir şey freud'inkine benziyor o açıdan.

Evet. Ama işte biraz sonra

bahsedeceğim. Bir de acaba dayanıklılıkla

çelikleşme etkisi diyerek teratürde geçen bir etki var.

Dayanıklılıktan farklı bir şey çelikleşme etkisi denen.

Çünkü orada bir yerde duygularınızı kaybediyorsunuz.

Belki de bir tür alex'in bir durumu ortaya çıkabiliyor.

Mesela 10'a çıkart dayalık demek mümkün değil.

Çünkü bir şeyi yitiriyorsunuz yani hani bu biraz da aklıma bu

dayanıklılık tavrımı tabi travma sonrası büyüme kavramını da

getiriyor. Oradan devam edersek nasıl?

Yani travma sonrası bazı bireyler mesela yaşadıkları işte

deneyime rağmen. Yani ciddi bir psikopatoloji

geliştirmek bir yana bundan çok daha güçlenerek hani ibrahim'in

söylediğin ilçeden hatırlattığı gibi hani öldürmeyen şey bazı

insanları güçlendiriyor ve hangi nitelikler bir insanı böylesi

bir deneyim yaşamasına rağmen? Güçlendirebiliyor.

Travma sonrası daha farklı gelişmiş bir yapıyla karşımıza

çıkıyor. Bu da çok aslında tartışılan

konulardan biri travma alındı. Ama bir kısmı da malada aktif mi

oluyor diyorsun? Yani güçlendiriyor ama.

Evet yani. O fosformetik büyüme yani travma

sonrası büyüme de değil. Mesela dayanıklılıkta değil

farklı bir etki. Hani onunla ilgili bazı

nörolojik bulgular da var. Hani biraz sonra bahsetmeyi de

planlamıştım. Yani o çelikleşme etkisini de

ayırt etmek gerekiyor diyor. Bazı araştırmacılar ve bunu nöro

görüntüleme bulgularıyla da destekliyorlar.

Bu kişilerdeki çelikleşme etkisi nasıl bir beyinde yapılanma

yaratıyor ve ne kaybettiriyor aslında?

Gam. Ze'cim bu klasik post travmatik

stresteki nam meslenen bir şey hissedememeyle yakın mı?

Ben onun içerikleşmeyi bilmiyordum.

Çelikleşme yetkisi. Dememek gibi yani.

Herhangi bir şey yani duygularda ve kötüleşme olduğu kesin ama

mesela travma sonrası stres bozukluğunda gördüğümüz işte o

yeniden yaşantılamalardır. Işte kabuslardır, ilkinmedir.

HP aksın aşırı çalışmasıdır. Bunlar orada yok ama mesela hani

israil için israil devletinin ortaya çıkışı ve bugün bize

gösterdikleri anlamında mesela böyle bir çelikleşme etkisi

düşünebilinir mi? Tamam, o zaman anladım namnes.

Standı. Saçma satılaşma gibi bir şey

Türkçe. De olumlu anlamda hep

kullanıldığı için yalnız. Çok doğru çok.

Doğru önemli oldu bu açıklama. Çelik neyin katılaşmayı içeren

bir şey? Çok doğru.

Iyi oldu bunu. Söyledim, halk arasında da

aslında katılaşma daha çok kullanılır dimi yani katılaştım.

Der evet insanlar evet. Dün ııı bir israilli bakan

konuşuyordu. Netanyahu'ya çok öfkeliydi.

Öfkelenmesinin sebebi de gazze'deki yardım.

Gazze'ye yardımların ulaşması konusunda taviz vermesiydi.

Ben böyle hayretle izledim. Yani koyu dindar bir Musevi

belli ki ve ağzından köpükler seçerek nasıl Netanyahu böyle

bir şeye izin verebilir? Bizim yaşadıklarımızın

gölgesinde böyle bir olaya nasıl müsaade edebilir diye o ekim

olaylarını atıp da söylüyordu. Ama yani 1.900 kırklarda

israil'in kuruluşundan iti. Mesela holokostan kurtulup

israil'e yerleşmeye gelen yahudilere ciddi bir ayrımcılık

yapıyor diğerleri. Diğerleri pologost'u

yaşamayanlar 100 karışsınız siz diyorlar.

Bize çok ezik yetersiz bir millet olarak gösterdiğimiz siz

nasıl olur da hani hangi yüzle geri gelirsiniz?

Keşke ölseydiniz o kamplarda diyenler çıkıyor.

Aklıma ne geldi biliyor musun? 93 abinde ben kendi ailenin

geçmişinin incelerken görmüştüm. 93 hâli zamanında yani ne

oluyor? 1.800 seksene doğru falan diyor.

Ermeni ve ruslarla işte Türklerin bir araya geldiği

yerlerde Kafkas, güney, bakır, kafkasya'da.

Kaçılacak mı, kaçılmayacak mı? Yani kars'tan daha aşağılara göç

edilecek mi, edilmeyecek mi konusunda ciddi bir tartışma

çıkıyor. Kimileri göç etmenin bir tür

bırakma ve hainlik olduğuna inanıyorlar.

Kimileri de göç edelim diye ısrar ediyorlar ve bu bir değer

seçimine dönüştürülüyor. Yani pragmatik olan hangisidir?

Hangi durumda daha iyi hayatta kalır falan değil düpedüz biz

değer seçimine dönüşüyor uzatmayayım.

Yani bu tür travmalar sonuç olarak katılaşmaya ve değer

seçimlerinin çok. Sert olmasına da.

Zemin hazırlayabiliyor. Evet.

Yani burada tabii ki bir büyümeden bahsetmek işte bu

nedenle mümkün değil. Yani çok donuk kalma gibi çünkü

zaten evet. Peki psikoterapi sürecinde ne

oluyor o zaman? Katie sürecinde dayanıklılığın

tabii ki artırılması önemli bir hedef.

Yani sadece travma bağlamında da değil, yani kişilik yapısındaki

daha kırılgan ama daha kırılgan yapıları da genelde aslında daha

dirençli, daha esnemeyen özellikler getiriyor.

Dolayısıyla evet bir esneklik çalışması, bir esnekme çalışması

gibi düşünmek mümkün. Şimdi siz söyleyince.

Hani. Kesinlikle öyle düşünebiliriz

gibi geldi bana. Çünkü hedef her zaman dayanıklı

da arttırmak, katlanma gücünü arttırmak.

Acı çekmeye karşı aslında bir. Izin vermeyi vermeyi getiriyor

yani terapi süreçlerinde önemli bir belki hedefle insan.

Insanlar acıyı yaşamamaya çalışırken geçen hafta da

konuşmuştuk. Acıyı yaşamamaya çalışırken

savunmalar devreye girdikçe iş çok daha çetrefilli ve zor sorun

yaratan bir yere gidiyor. Dolayısıyla böyle ne diyelim

uyumu bozan savunmaları bırakabilmenin önemli bir

yöntemi de bir acıya dayanıklılık kazanmak ama

çelikleşme olarak değil tabii bir.

Esneklikle. Tam tersine katılaşmayı

engelleyerek belki. Evet hıhı.

Biraz kavranın yazında nasıl geliştiğine dair birtakım şeyler

aktarayım mı, ne dersiniz? Çünkü.

Şizofreni alanında çalışan kişilersiniz.

Dolayısıyla şunu söyleyeyim, işte gelmese diye alanın

öncülerinden bir çalışmacı. 1.900 yetmişlerin başlarından

itibaren dayanıklılık kavramını işte biraz önce tartıştığımız

gibi zorluktan sıçrayıp toparlanma yeteneği olarak

tanımlıyor ve bu tanımı enmezın şizofreni hastası annelerin

çocuklarını, uzunlamasını izlediği bir çalışmadan ilhamla

yapıyor. Mersin 1.980 dokuzda yayınlıyor

çalışmasını böylesine yüksek riskli bir grupta bile uyumlu

sosyal davranış ve iş başarısı gösteren bir çok bireyin

bulunduğunu gösteriyor. Tabi bu kadar travmalarda

yoğrulan bir tarihten geldiğimiz için tür olarak bu travmaya

maruz kalma olasılığının yüksekliği ve tabii sağlık ve

efendim üzerindeki yıkıcı sonuçları.

Önleme, tedavi ve halk sağlığı politikalarının geliştirilmesi

açısından önemli bir araştırma alanı.

Onun için dayanıklılık özellikle bu mestton'la başlayan hatta

ondan öncesinde de hawaii'de tabii adalarda böyle

uzunlamasına çalışmalar yapmak çok daha kolay.

Gelişim psikoloğu emmiverner'in 1.955 yılında başlattığı ve 32

yıl süren bir izlem çalışması da çok besliyor.

Alanı Bernard doğan 698 çocuğu. Introl terim yaşamdan başlayarak

o hayatlarının otuzlu yıllarına kadar izliyor.

Doğum öncesi maruz kaldıkları stresten yoksulluğa, aile içi

şiddete ve diğer sorunlara pek çok olumsuz deneyini kaydediyor.

Bu çocuklarda ve çocukların üçte ikisi temelde istikrarlı,

başarılı, mutlu ailelerden. Bu arada diğer üçte biri ise.

Merstanın. Risk grubu olarak

belirleyebileceği bir grup bu risk grubundaki çocuklardan üçte

ikisi 10 yaşına geldiklerinde ciddi öğrenme ve davranış

sorunları geliştirmiş, 18 yaşına geldiklerinde suç kayıtları,

ruhsal sıkıntılar, sorunlar veya erken gebelik gibi olumsuzluklar

yaşamakta. Ama geriye kalan üçte biri

yeterli, kendine güvenen sevgi dolu genç yetişkinlere

dönüşüyor. Eee bu da önemli bir çalışma.

Literatüre baktığımızda dayanıklılık.

Dayanıklılık kavramının geliştirilmesinde ve

anlaşılmasında Bernard, özellikle birkaç etkenin

dayanıklılığı öngördüğünü de buluyor.

Bazıları şansa bağlı mesela dayanıklı çocukların bazılarının

işte destekleyici bir bakım verenle ebeveynle öğretmenle

güçlü bir bağları var ama diğer bir etken bireysel ve çocukların

çevreye nasıl tepki verdiğiyle ilgili.

Özellikle dayanıklı çocukların genç yaşlarından itibaren

dünyayla kendi koşullarında başa çıkanlar olduklarını,

yeteneklerini keşfeden yani deneyimi açık olumlu bir

toplumsal yönelime sahip olduklarını ve belki de en

önemlisi dayanıklı çocukların içsel kontrol odağının güçlü

olduğunu, başarılarının koşulların değil kendilerinin

belirlediğine inandıklarını görüyor.

Ben bu biraz önce psikoterapi ile konuş psikoterapiyle ilgili

konuşuyorduk. Yani gerçekten bunlar önemli

bireysel dayanıklılık noktaları. Çünkü dışarıyı sürekli.

Itham ettiğimizde suçladığınızda bir yerde hiçbir şekilde

kendinize dönüp bakamama ya da kör kalmayla karşı karşıyasınız

ve tabii ki bunun da bazı sonuçları var ve bu sonuçlar

arasında daha dayanıksız olmanız da geliyor.

Dolayısıyla bu kişisel özellikler açısından içsel

kontrol oda çok üstünde durulan bir etken.

Burada küçük bir müzik molası verelim.

Bugünkü müzik parçası olarak guataka grubudan en kobe esto

isimli parçayı dinleyeceğiz. Daha sonrasında tekrar

birlikteyiz. Müzik arasından sonra tekrar

birlikteyiz. Ben sözlü cem hoca'yı bırakayım.

Bir şey sorabilir miyim? Tabi.

Bu mantarın çalışmasında risk grubunun tanımı tam olarak ne?

Mes grubu daha kaotik ailelerden gelen yoksun ailelerden gelen

çocuklar özellikle risk grubu olarak bunlar tanımlanmış şiddet

var, evin içinde daha. Yoksul kalan çocuklar, yani her

anlamda madden de manende yoksun kalan çocuklar risk grubunu

oluşturanlar. Ama mesela hani ruhsal

bozukluklar açısından soruyorsanız ruhsal bozukluklara

bakılmamış ailede alformadde kullanımla evet.

Bakılmamış akıbetle ilgili bir şey var mı diye alt tan'la

ilgili bir şey var mı diye. Aile öyküsü yani geçmiş yaşantı

ailenin özellikle psikiyatrik açıdan değerlendirilmesi yok ama

autkanlıklar ortaya çıkan şu, yani risk grubunda olan

çocukların. Üçte ikisinde ciddi sorunlar

ortaya çıkıyor. Üçte bile ise bütün bu koşullara

rağmen dayanıklı diye tarif edilen bireyler.

Çünkü hayatlarını bir şekilde kurabiliyorlar.

Ilerleyebiliyorlar, kendilerini geliştirebiliyorlar.

Bütün dezavantajılar. Şöyle bir bölüm yazmış, şimdi

baktım da ben ben mestenı okumuş değildim.

Hemen baktım serendi. Peti'nin öneminden söz ediyor.

Ben bunu çok önemsiyorum. Şöyle bir başlık, bu

serendibit'i 10 the way 10 the pes to development wesini

science yani. Gelişimsel olarak rezilyans

geliştirmekte şans. Im ve beklenmedik olumlu

yaşantıların etkisi sende bitti. Ben bunu mesela şimdi konuyu

kendi konuma çevirmeyeyim ama gelişimsel bozukluklarda ve

psikozlarda çok görüyorum. Desteğim çok iyi olduğu ve

mesela okulunun bile kendisine uygun olduğu birisi ile

karşılaşırsak gelişimsel atipikliği olan gençler çok daha

az travma oluyorlar ve ileride çok daha az pozitif, daha az

yaralanmış, daha uyuma yatkın falan kişiler olabiliyorlar.

Seven diti denen şey yani şans. Rastgeleliktir rast neylik

rastgelelik tesadüf. Rastgele rastgele güzellikler

diyelim onların. Etkisi var, şimdi görmeyelim,

daha fazla seni iyi söyleyeyim. Ama bu çok önemli çünkü

gerçekten çalışmada iyi. Bir çevreyle karşılaşmanın

öneminin 6 çok çizilmiş. Yani iyi bir öğretmen.

Iyi arkadaşlar okulda bir şekilde bir dayanışma anın

varlığı. Zorladıktansa mesela.

Tersi de geçerli değil mi? Yani.

Olumlu olacakken şansına olumsuz koşulların gelişmesiyle yani

Selen ditenin tersine işlemesiyle diyelim tanımına

uymasa da. Tarihsizlikten.

Evet, talihsizlik kal. Doğru.

Eee hatta şöyle bir şey söylüyor, werner, dayanıklılık

zaman içinde değişir diyor. Mesela bazı dayanıklı çocuklar

hassas noktalarda birden fazla ağır stres ve dayanıklı stres

yaşacak. Dayanıklılıkları buharlaşır.

Hani talihsizlikler. O yüzden dayanıklılığın sürekli

tutulması gereken bir çetele olduğunu söylüyor.

Denklemde hangi taraf daha ağır basıyor?

Dayanıklılık kaynakları mı yoksa risk faktörleri mi?

Yani risk faktörleri o kadar yoğun hale geri veriyor ki.

Dayanıklılık bunun altında kalıyor.

Yani herkesin bir kırılma noktası vardır diyor sonunda.

Çok önemli. Yani bir kez dayanıklıysan

sonsuza kadar dayanıklısın diye bir şey de yok.

Yok şeyde hani Leyla hanımın verdiği örnekten de gidersek

öyle bir fırtına olur ki o ağaç da kökünden sökülür.

Ya da belki bütün o fırtınalar karşısında dayanıklılığı öyle

sunanır ki sonunda. Evet.

Ama işte cem abinin söylediğinin de 6 zaten kendisi o serendi,

pisliği söylüyor diyor ki çocukken dayanıklı olmayanlar da

bir şekilde özellikle de böyle hoş karşılaşmalar güzelliklerle

dayanıklılık becerilerini geliştirebiliyor.

Bir kez daha şudur deyip kestirip atamadığımız bir

noktaya geliyoruz. Psikiyatrinin esas sözlerine

değil mi? Kesinlikle hiç kurtuluş yok.

Hiçbir kavram bundan kurtulmuyor ki.

Iyi ki? Evet.

Hani şimdi aklıma şeyin de meşhur bir dergi vardı ya

bakırköylülerin çıkarttığı işte. Sofra.

Şizofren getir. Onların sloganı değil miydi?

Yalnız. Nasıl abi?

Bir tek bakırköylüler çıkartmadı.

Derim şimdi onun üstüne değil, beraberim yatar mısın?

Beraber çıkar fatih altınöz tabi ki başlar fakültekin ama bir maç

yapmasın hepimiz. Yok, güzel anlatıyorsun?

Yine yolcuları diye başlamıştım. Aldığımız eğitimin daha iyi

olması gerektiğini istediğimiz gibi psikiyatrinin de ana akım

bakışında eleştirilmesi gereken taraflar olduğunu düşünen.

Kendinden gayet emin ve katı. Gençlerdik ama tibet'in başka

türlü anlatır mı bilmiyorum. Sen nasıl görüyorsun?

Yo yo çok beraberdik. Aynı gemideydik.

Ayn şizofrengi hikayesi tabi. Yağmur taylanın fatih altunözün

tabi kötüye günde var, başkaları da var.

Hakanın çok zaman zaman katkıları var talayın.

Sende varsın bilmiyorum o dönem içinde cem yani.

Tabi. Ben sadece çevirirler.

Yapmanlarımızı hatırlıyorum. Ankara Tabip Odası odasında

sıhhıye'de toplanmıştık. Toplantılardan biri oradaydı.

Şile yolu dışında orada da toplanmıştı.

Kaan özbayı hatırlıyorum. Ama işte ikisi eş zamanlı 2 ayrı

konu gibi yani şimdi evet bir hani.

O eğitim alamıyoruz dün dışında bütünüyle kuşkudayız diye bakan

bambaşka bir bakış açısının. Bu da asistan haklarından farklı

olarak ana akımı eleştirel bir bakış ağırlıklıydı.

Evet, evet doğru, yani ana akım eleştirel olması belki ortak

özelliği de. Yoksa şide yolculuğundan

bağımsız bir olgu. Ve doğru doğru, ben onu biraz

yanacam. Ben de tam umutoyu atıp

yapacaktım yani bizim kavramlarda bütünüyle bir kuşku

da olma hali mi zıplıyor ve. Güzellik de katıyor bu.

Ama tabii OO zaman o hani o zamanki anlamı ve önemi şuydu,

hiçbir şeyin kuşkuya ve yer vermeyecek şekilde

açıklanıldığının sanıldığı ya da böyle olmasının dayatıldığı bir

yerdi. Bütünüyle kuşkudayız demek son

derece de devrimci bir bakış. O yüzden hani şizofrengi hâlâ

konuşuluyorsa ya da hala fatih işte bu konuda çok önemli şeyler

yapmışsa bu bu cesaret ve o başkaldırının yani o dilin çok

büyük bir önemi var. Çünkü ne var ki, yani herkes her

zaman kuşku da olabilir gibi bir durum değil.

Kuşkuya. Yer vermeyecek şekilde olduğu ve

olması gerektiği. Tabii DSM ile biraz şey yapıyor

ama. Kristalize oluyor ama sadece DSM

de değil, her şey her türlü. Şöyledir, böyledir karşı bir.

Varoluşu o bambaşka. Herhalde asistan olarak

dayanıklılığımızı arttırmış olmalı.

O zamanki dayanışmanız. Öyle oldu sanıyorum bilmem.

Yani kesinlikle oldu, benim için kesinlikle oldu.

Evet. Yani o dönemin standlarını

düşününce şimdi onların kimler olduğuna bakınca, evet öyle

olmuş yani şey anlamında değil, sadece akademisyen olmak kağıt

ne bileyim işte iyi klinisyen olmak falan anlamında değil.

Tırnak içinde iyi insan olmak anlamında çok.

Hep beraber hareket. O çok önemli.

Bir alan. Y fromman'dır.

Galiba o böyle anlatır. Geçenlerde bir yerlerde karşıma

çıktı. Hani hep konuşuruz ya insanın

insan olan özellikleri aslında maymun bedelini hapsolmuş

olmasından kaynaklanan bir şeyi, çaresizliği ve.

Eksikliği her zaman taşıyor, o da işte bütün bunları anlatır.

Açıklarken işte bu süreçte bu yolculukta bazı insanlar daha

aşağı bir noktayı, onun deyimiyle öyle söyleyeyim,

söyleyeyim, daha hayvani bir takım.

Dürtüsel tepkisel yaşantıları kendilerine yol olarak seçer ve

öyle devam ederler ama diğerleri de diyor.

Insan olma özelliğini başka insanlarla birlikte bir arada

olarak yaratıcılıkla ve dayanışarak geliştirmeyi

seçerler. Bu da insan olmanın gereği.

Gereğidir aslında filan gibi bir şey anlatıyor.

Hani katılınır, katılmaz çok başka türlü açıklamalar gelişti.

Yıllar içinde onun üstüne çok fazla.

Ama işte. Dayanışmanın da herhâlde o

dayanıklılığın oluşmasında. Selen dipiti açısından önemli

bir faktör olduğunu kabul etmek lazım.

Şimdi siz bunu söylerken ama aklıma bir de bonobolar geldi

isim türü ama çatışmaları çözerken son derece

becerikliler. Godilerden çok farklılar.

Rö düşelim barışalım değil mi? Öpüşelim, barışalım.

Evet. Işte hiçbir şeyde onda da dori

yok zaten. Evet, doğru.

Biraz daha bu dayanıklılık kavramına bakış açısına tarihsel

olarak bakarken hani günümüze gelindiğinde şunun 6 çiziliyor.

Hani ilk başta böyle daha. Kişisel bireysel özellikler işte

içsel kontrol odağı gibi hani aslında bireye de çok fazla yük

bindiren hani ne olursa işte meşhur bir tartışmalar ya yoksul

yoksulluğu seçiyor gibi böyle benim anlamakta çok zorlandığım

yani. Dolayısıyla yoksul olmayan da

yoksul olmamayı seçen gibi çok. Acayip bir bakış açısı.

Ne neredeyse varılacak bir böyle bütünüyle bireye dayan, her şeyi

böyle bir anlayıştan uzaklaştığını görüyoruz.

Dayanışma alanında yapılan çalışma bulgularıyla tabi bunun

en acı örneklerinden biri Bosna. Soykırımından sonra işte

insanlar kamplarda yaşıyorlar ve gelişmiş batı ülkeleri insan

seçecek alıp götürmek için ülkelerine yani ve bu seçimi

işte ı q testleriyle, kişilik testleriyle filan yaptıkları

söyleniyor. Kamplarda veya çocukları işte

gözlemleyerek hangilerini götürecekler, hangileri

götürülmeye değer gibi hani? Tabi dayanıklılık kavramı böyle

bir yere de gidebilir. O yüzden hani çalışmalar

ilerledikçe özellikle mesela dayanıklılık kendiliğinden

ortaya çıkmadığında oluşmasını desteklemek için müdahaleler ve

eğitimler tasarlamayı da amaçlayan ve olayı sadece işte

genetik ve bireysel özelliklere değil, bunun ötesinde çevresel

ve ekolojik sistemlere gömülü bir kavram olarak ele almanın

gerekliliğini altını çizen. Bir takım gelişmelerdi ortaya

çıkıyor süreçte ve tabii hani epigenetik genetik etkenler daha

bireysel olabilir ama toplumsal, ekonomik, kültürel kaynaklar

gibi farklı etkenlerin de öneminin 6 çiziliyor.

Böyle gelişen bir alan aslında toplumsal bileşenlerde de

özellikle aile arkadaşlar biraz önce.

Şile yolcularından bahsettiğimiz meslektaşlar veya hükümetler

gibi daha makro sistemler özellikle dikkate alınmalıdır

deniyor. Çünkü her şey bireylere bireyin

bir şekilde olayları aşıp aşmamasıyla ilgili gibi

anlaşılırsa tabii çok büyük bir kolaycılığa kaçırmış olunuyor.

Bir yerde fıtrat denmiş oluyor. Buna da tabii ki karşı çıkıyor

bilim. Bilim insanları da.

Dayanıklılık bütünleşik ve çok yönlü olarak değişen bir yapı ve

bunu yansıtan modellerden pardon biri alanın önemli

araştırmacılarından Michael under ın çoklu sistemli

dayanıklılık modeli. Bu model farklı dayanıklılık

kaynaklarına haritalandırıyor. Bunun için de cinsiyet, biyoloji

var, sağlık davranışları var. Mesela yine bireysel kaynaklar

arasında ama eğitim. Aile, yetkinlik, kişiler arası

ilişkiler, toplumsal gruplar ve deneyim gibi kaynaklar, resmi

kurumlar ve sivil toplum kuruluşlarına erişim, coğrafya,

coğrafya, tedarik, evet peder diyor ongar sosyoekonomik statü

gibi sosyoekolojik kaynaklar ve ungara göre zorluklar karşısında

dayanıklılık kaynını korumak ve sürdürmek veya geliştirmek için

tüm. Bu kaynakların arka planda

işlemesi şart. Dolayısıyla dayanıklılık, salt

esnekli bilişsel beceriler, uyumlu toplumsal davranışlar ve

stres yanıtı gibi bir dizi bireysel niteliği yer

atfedilirse büyük bir körlükle karşı karşıya kalacağınız açık.

Çünkü aslında biyolojik veya bilişsel düzeyde dayanıklılıkla

ilişkilendirdiğiniz bireysel özellikler çoğunlukla içine

doğup büyüdüğümüz çevrenin etkisiyle biçimleniyor.

Haliyle dayanıklılık çevrenize size ihtiyacınız olan

kaynakları. Ölçüde sağladığıyla ilişkilidir.

Biraz önce cem abinin de örnek verdiği kendi yardım, gelişimsel

bozukluğu olan hastalarından örneklendirdiği gibi, yani

dayanıklılık yalnızca içimizde saklı bir cevher olamaz.

Başta toplumsal adalet, kamu politikaları olmak üzere

toplumsal işleyişin ve dayanışmanın belirleyici rolü

yadsınamaz. Yani onun için aklıma dayanışma

gelince dayanıklılık, dayanıklılık gelince dayanışma

geliyor, kaçınıl. O ara.

Mesela yine literatürden bir örnek aktarayım, brodi ve

arkadaşları ergenlik yıllarının 3 ayrı döneminde sürekli

ayrımcılığa maruz kalan Afrika kökenli Amerikalı gençlerin

yirmili yaşlara geldiklerinde stres hormonları, kan basıncı

değerleriyleden kitle indeksi gibi belirtecilerini ölçüyor ve

bu gençlerin yüksek seviyede lojistik yük taşıdıklarını

gösteriyorlar. Yani ayrımcılık da biyolojik

zorlanma arasındaki bu ilişkin. Aileleri ve arkadaşlarından

duygusal ve araçsal destek görenlerde ise ortaya çıkmamış

yani dolayısıyla bu bulgu ayrımcılık söz konusu olduğunda

toplumsal dayamışlık ne kadar önemli bir dayanıklılık kaynağı

olduğunu da kanıtlıyor. Veya başka bir örnek

ingiltere'de ingiltere'de hükümet'i veya tony blaw

hükümeti döneminde büyümenin dayanıklılık desenlerine

etkisini inceliyor ve nasıl bir sonuçla karşılaşıyoruz sizce?

Belki yücelme Tahsin için migren teçhura hatırlamak imkansız.

Tony blayer, silik bir hatıra olabilir ama biri daha

sosyalist, daha toplumcu bir yönetim.

Sonra irak'da yaptıklarını bir kenara tabii koyuyorum kendi.

Ülkesinin içinde olabildiğince diye.

Olabildiğince işte okullarda yemek verilmesini destekliyor.

Sağlık politikalarını geliştiriyor vesaire mgrate

bildiğiniz gibi demirliydi ve çok sıkı böyle bir yumruk.

Yani, dolayısıyla burada tabii ki 10'a çıkart göre dayanıklılık

desenleri ortaya çıkıyor. Yani yaşadığımız tarihsel

dönemler kültür dayanıklılık açısından gerçekten hesaba

katılması gereken etkenler artık.

Geçen hafta siz bunu mu kast etmiştiniz?

Toplumsal mezunuyum. 10'a çıkart benzer bir şeydir, tam şimdi çok

iyi oldu bunların. Ama sonucu söyle yani o sonucu

çok merak ediyorum ben. Bir dayanıklılık, tony blay

dönemindeki çocuklarda daha yüksek bulunuyor.

Net olarak daha dayanıklı bireyler oluyorlar.

Geniş bir yaşlarımı nasıl bakılıyor?

Şimdi iyice iyice. Okula başlayan çocuklar

bildiğin. Bildiğim kadarıyla çalışmada bir

meslek edindikleri döneme ve mesleklere, mesleğine

başladıkları çağa kadar izleniyorlar.

Nasıl bir başarı eğrisi gösterdiklerine bakılıyor.

Mesela sağlık değişkenlerine bakılıyor.

Tıpkı brodi ve arkadaşlarının çalışmasındaki gibi.

Çok farklı desenler ortaya çıkıyor.

Ya anladım kıyasla. Böyle bir çalışma için

olabildiğince nesnel yani zaten zor ama nesnel olmak.

Ince nesnel şeylere bakmışlar. Biyolojik belirtileri

kullanmışlar. Evet, öznel yaşantıyı sorgulamak

çok zor çünkü gördüğünde. Ama bakılabilecek en nesnel ve

akla yakın şeylere bakmışlar. Çok.

Güzel. Evet, ve şimdi tekrar magazin

thatchervari yükselişler. Hani çokça düşünmemizi

gerektiren bir duruma işaret ediyor.

Evet. Pink floyd'un final katını

tekrar dinlemesi gereken zamanla olsun.

Haldun sesimi kapattım. Yanlışlıkla genetik komponent

olduğuna dair bir şey var ya inanışta var ya, daha doğrusu

çalışmalar falan da var böyle. Örneğin travma, sonra stres

bozukluğu işte. Belli şeylerde özellikle nasıl

desem? Ailelerde ya da belli gruplarda

daha fazla görülüyor. Hani bunun da hani genetik

olarak dayanıklılık konusunda bir yatkınlık yarattığı ile

ilgili bir şey var. Hani tez var öyle de bir söz

konusu. Tabii bir de ipi genetiği

herhalde Tahsin çok ciddi düşünmemiz lazım.

Evet, evet, ben onu diyecektim. Tam epi genetiğinde burada rolü

yaslanamaz herhalde sizin bahsettiğiniz çevresel faktörler

özellikle mo açıdan değerli olabilir.

Yani belki daha düşük ölçekte olumsuzluklar karşısında

bireysel kaynakların, kişisel özelliklerin dayanıklılık için

önemli olduğu söylenebilir. Bu açıdan baktığımızda çocukluk

çağında olumsuz deneyimlerimiz az sayı derse ört, kültür veya

etnik kökenimiz, yaşadığımız ülke ekonomik durumumuzdan

dolayı yaıtsal dezavantajlara eğer maruz kalmıyorsak ne kadar

güzel harflerde ama yüksek. Riskli bir bağlama girdiğimiz

anda araştırmalar bize dayanıklı kınan etkenlerin başında

erişebildiğimiz toplumsal kaynakların ve bağların

geldiğini ortaya koyuyor. Hani bütün bu dalga dalga

büyüyen çalışmaları bu şekilde özetlemek mümkün.

Ama bir yandan da hani dayanıklılığın bedeli diye başta

söylemiştim. Şöyle bir çalışma, bu işte the

fex of cherult matrigment one brain stres function and

conecity yani bir kere beynimizin.

Connectivity'yi nasıl çeviriyorduk bağlantı?

Sağlıklı. Hıhı.

Bunu bozan etkileri mesela gösterilmiş.

Bu çelikleşme etkisinin altında da bu etkilerin olabildiği

olabileceği söyleniyor. Yani bu çelikleşme etkisi gibi

bireysel dayanıklılık kaynakları olumlu fırsatlara karşı aslında

duyarlılığı azaltan unsurlar. Yani belki israil'in önceki

barış girişimlerine kör kalması bu açıdan düşünülebilir.

Yani tarihsel olarak yaşadıklarının onlarda.

Böyle bir çelikleşme etkisi yapmasının bir parayı olabilir

diye düşünülebilir. Rehabililerine.

Buyur buyur sen sök. Yok yanımda çağan buyurun.

Eee ya da kuşaklarca aktarılan travmanın çok.

Katı bir milliyetçiliğe dönüşmesiyle bağlantı.

Bağlantı kurabiliyorum ben yani? Bunu biraz daha açmak ister

misiniz cevab bey? Yani o çelikleşmenin dedin ya?

Özellik olmak dışında tam tersine bir olumlu fırsatlara

karşı duyarlılığı azaltabilmek bu durumda da.

Çeşitliliğe başka insanların da iyi insanlar olabileceğini olan

fırıncıdan kaldırması gibi bir ümitsizlik ve.

Çaresizlik tepeğim de katılık reçerikleşme.

Iıı ya o kadar söyleyebiliyorum. Yani mesela bu çalışmada yani

çocukluk ça kötü muamelelerinin beyin üzerindeki.

Yapısal, işlevsel ve bağlantısal etkilerini değerlendiren bu

çalışmada, mesela işte bulunan belirtilen bulgulardan bir

tanesi. Özellikle işitme korteksinde

briecvher hacvinin artması, diğer yandan özellikle.

Bakayım şurada somut sensoryal korteks'te bir incelme yani

dolayısıyla amigdala hacminde artma ve çabuk tepki verme,

çabuk uyarılma hallerinin ortaya çıkışı gibi.

Bir takım bulgular var. Yani burada 3 tür gerçi grup

var. Bir tanesi sadece ebeveynin sözü

işte hakaretlerine maruz kalanlar, diğeri aile içi

şiddete tanıklık eden çocuklar. Üçüncü grubu da çocukluk çağında

cinsel tacize, tecavüze uğrayan çocuklar oluşturuyor.

Ve her birinde farklı bir bağlantı sağlık modeli ortaya

çıkıyor, işte biraz önce söylediğim gibi yani hayatta

kalmanın bir yolu olarak belki bu çelikleşme etkisi ama bir

yerde de yarattığı bu etkiyle olumlu.

Olumlu fırsatlara karşı daha duyarsız kalınabildiği de ortaya

koyuyor veya belirli genotipler dayanıklılıkla ilişkili kimi

bilişsel beceriler açısından zorlu ortamlarda avantaj

sağlıyor. Ama aynı gene tipler olumlu

ortamlarda maliyetle biraz önce söylediğiniz kuşaklar arası

travmanın iletimi durumunda ortaya çıkan yapılar, yani

toplumsal yapılaşma gibi. Yani sonuçta bu travmatik

olayların fiziksel sağlık üzerinde kalıcı etkileri olduğu

açık. Beyin yapılanması işlevselliği

dahil ve. Beyinde özellikle azalmış

bağlantı sağlık aracılığı baypas edilen bazı bölgelerden söz

ediyor. Araştırmacılar ve bu azalmış

bağlantı, sağlık olumsuz etkiyi önleme konusunda koruyucu ama

olumlu etkiyi deneyimlemede sınırlılık yaratıyor olabilir

deniyor. Yani bir kötü müdürlüğe.

Pekmek kolay değil. Ve tabii ki fiziksel sağlık

açısından ciddi etkiler gösterilmiş.

Mesela çocukluk çağında istismar yaşayan bireylerde yaşamayanlara

kıyaslandığında hipokamus prefonta bölge, serebelyum,

horpus, kallovum hacimlerinde amigdala tepkisinde bebeğin

ağlarının mimarisinde belirgin farklar saptanıyor.

Ve istismara uğrayıp psikopatoloji gelişenler de

dayanıklı olanlar karşılaştırıldığında her 2

grubun beyin yapılanmasına bağlantı sağlık düzeyi aslında

birebir aynı bulunuyor ve sonunda bu Twitter ve

arkadaşları dayanıklı bireylerde daha düşük bağlantı, sağlığın

sorumlu beyin bölgelerini bir nevi baykas ederek kırılganlığı

azaltıyor olabileceğini öne sürüyor.

Çok ilginç bir çalışma, yani çok fazla detayı var.

Hani burada boğmak istemiyorum ama bana çok çarpıcı geldi.

Hani dayanıklılık aslında ağır bedeller de üreten bir unsur

olabilir. O çok iyi oldu.

Gamze bu çelikleşme kavramının ingilizcesi ne?

Stepel in steening efekt? Ve düz onun.

Aynen dümdüz çevirisi gibi steamg efekt.

Evet, biz şeye bakmıştık. Yaşam boyu sağlık ve yaşamın

uzunluğuyla çok bağlantılı olan bu yokaryetik, kromozomların

uçlarında bulunan telomer bölgeleri herhangi bir yan

koymak, heterokromatiğin bölgeler.

Travmaya maruz kalmış olan şizofreni vakaları kalmamış

olanlar. Eee kardeşleri ve ring dışı

kontroller arasında pek. Çok bağlamda telomer uzunluğuyla

genel sağlık ve ailedeki erken ölümler arasında yakın bir

ilişki bulmuştuk. Evet.

Yani bu da. Sizin bulgunuz da destekliyor.

Bunu destekliyor? Evet.

Yani şöyle kabaca özetleyecek olursam.

Insanlar ancak her şart altında birbirlerini kapsayan,

kucaklayan ilişkiler kurabildiklerinde bonobolar

gibi. Kendi kimliklerine, taleplerine,

yurttaşlık hakları ve eşitlik çerçevesinde ortaya

koyabildiklerinde kişisel, toplumsal veya politik

yaşamlarında etkin olabildiklerinde

susturulmadıklarında adil bir şekilde muamele gördüklerinde

temel ihtiyaçlara erişebildiklerinde toplumsal

bütünlük içinde bir yere ait olduklarını hissettiklerinde.

Kültürel ve tarihsel köklerini koruyabildiklerinde dayanıklı

olabiliyor. Onun için toplumsal travmanın

sağ altında da bu dayanışma vazgeçilmez bir unsur değil,

başladığımız yere toplumsal travmaya da.

Çok güzel bir özet ve derleyip toplama aynı zamanda bu son

söylediklerini. Evet hakikaten.

Sadece yaşantı ve öğrenme değil, aynı zamanda biyolojik

karşılıklarını da ele almış olduğun için çok kıymetli oldu.

Gamzecim ağzına sağlık. Çok sağ olun.

Sorularımız için. Sabretmedik devam edecek

eşyerek. Koşul sağ olun.

Ilk sabredilecek bir şey yok yani söylediklerinin ağzından

bal damlıyor. Yani ne diyelim.

Buraya dönmek durumunda. Yani bu hakikaten şu an.

Şu an içinde bulunduğumuz yıkıcılık.

Bir şekilde yani sonumuzu getirebilir gerçekten yani bir

distopya okuduğumda hep yok canım bu kadardı değildir filan

duygusu yaşarım bilmiyorum. Siz nasıl hissedersiniz?

Ama gerçekten o distopyanın içinde olduğumuzu herhalde hiç

bu kadar yoğun hissetmemişimdir. Son bir yılda son birik bir kaç

yılda diyeyim veya. Tabii ki daha iklimle ilgili

şeyleri henüz görüyoruz ucunda. Onlar daha kristalize olduğunda

herhalde hiç hissetmediğimiz kadar net hissediyor olacağız.

Bütün filmleri öyle başlamaz mı? Dünya salgın hastalıklar,

yangınlar, savaşlar yüzünden yaşanmaz hale gelmişti cümleler.

Ama abi. Hollywood'da sonra şey oluyor.

10'a çıkart katılan bir romans oluyor.

Iıı veya bir aile eee dramı oluyor.

Hem onlar düzeliyor, hem biz aile dramına daha çok

odaklanıyoruz bu Hollywood. Evet, ben alıştırmaya

çalışıyorum. Drama daha önüme.

Yapıyoruz, odaklanıyoruz, başka bir şeye bakmıyoruz.

Yani ben de kapılıyorum tabi ki. Tabi ki ibrahim aylak seyretmez

böyle şeyleri ama. Ben kapılmıyorum hocam.

Nasıl canım? Hiç kapılmıyorum.

Ben merlak. Daha çok sanat.

Filmler izlediği için. Hocam biliyorum, biliyorum.

Hayır bir şey. Ibrahim o zaman dünyayı güzellik

kurtaracak diyor. Bu da aşkı suçu nasıl

sloganıdır? Evet, Fransız ekolünden biraz

öyle. Gamzecim çok teşekkür ederiz.

Gerçekten bize vakit ayırman çok büyük bir şey oldu.

Güzellik oldu. Ben çok teşekkür ederim.

Çok heyecanlıydım. Başlarda böyle çok saygı

duyduğum, çok sevdiğim meslektaşlarımın hani bu kadar

emekle ortaya koyduğu bir potkestı.

Hani bir. Şey getirebilirim umarım diye

başlamıştım. Ama.

Şimdi hemen bizim programa kayıda başlamadan önce bir mesaj

aldım. Bu travma kadar hoşuma giden bir

şey yoktu bu. Tür şeylerle devam etmeniz çok

iyi olurdu diyen bir şey. Benim tanıdığım öğrencilerden

biri. Çok sağ olsun pek çok olumlu

geri bildirim vardır. Eminim hazına sağlık.

Çok teşekkür ederim. Sizin aklınız böceğinize sağlık.

Hep birlikte. Dayanışmanın önemini bugün

vurguladın zaten. Biz de öyle yapmaya çalışıyoruz.

Acaba bir bölümü gerçekten şile yolcularına ay ayırmayı düşünür

müsünüz? Şile yolcularıyla beraber

yapmayı mı diyorsun? Evet.

Aaa fatih'i arayayım Kağan özbayrağı bulayım.

Ankara tıpta katılmış olanları bulayım.

Kaan şile de yoktu ama tabii o sürecin içinde olduğu gibi

eğitim. Süreci hep vardı.

Ya tabi canım var yani şile yolcuları zaten beri çeşit şey

slogan yada. Yani şile'ye gitmiş olmak

gerekmiyordu onun için. Evet evet OO.

Bir audun öncesiydi. Romantik bir ifade bir söylem

oluyor. Halbuki evet yani.

Taahhüdü başlatan asistan hareketi arkasından paud'un

kuruluşu şile yolcuları. Içinde işte raşitle.

Ben süleyla anneme faudu kurmayın.

Biz türk nöro psikiyatri derneğini şubeleştirip

yaygınlaştırılımı savunuyor. Idikten öyle mi diyordun?

Evet, evet, o zamanki düşüncemiz oydu.

Ben de tam Raşit tükel ve süheyl ünalı anmak gerekir diye.

Evet, evet, işte böyle. Böylece cem hürrulu da aşkı

elinde tabi. Yani evet, fatihi davet edip

konuşmakta güzel olur. Niye olmasın?

Bi de şizofrengi özel bölümü işte parçalar geldi şimdi.

Evet, hem Gamze istek yallıyor, peçete yazıyor.

Hakikaten güzel olur. Biz şeye hacettepe'ye

çağırmıştık. Konu konuşmacı olarak fatih

altınacı hatta yankıyla yankı Gezer ile sorular da

hazırlamıştık. Bayağı güzel olmuştu.

Bizler de dinleyelim, ibrahim? Bence çok güzel oldu.

Ya timuçin de ben de senin de böyle bir şey.

Tabii ki. Çok da güzel olur.

Bu bölümüm ve Gamze hocayla yaptığımız kayıtların sonuna

geldik. Gamze hocaya ben de teşekkür

ediyorum. Gerçekten ııı çok güzel ııı.

Birkaç bölüm daha doğrusu bir bölümler serisi yarattık diye

düşünüyorum. Bu kayıtlı Gamze hoca

dayanıklılık hakkında konuşacağını söyleyince.

Benim aklıma eee ünlü bir tablo geldi.

Eee Japon bir ressamın onu size sunmak istiyorum eee tablomla da

the gregradwayway of kanagawava bu tabloyu casrşika hokusu

resmetmiş. Bu resimle ilgili şunu

söyleyeyim, öncelikle daha doğrusu ressam ile ilgili ben

şunu söyleyeyim kendisi. 1.760 yılında eduda doğuyor.

Eda bugünkü tokyanın japonya'daki o zamanlar ki adı,

daha doğrusu önceleri tahta uyma sanatıyla ilgilenmeye başlıyor.

Bir ustanın yanında çıraklık yapıyor.

Daha sonrasında gravürs sanatına ilgi duymaya başlıyor. 18 yaşına

geldiğinde de dönemin en önemli Japon baskı resim sanatı olan

okuyor. Sanatının temsilcilerinden kat

sukavezo'nun şunun sorunun. Atölyesine katılıyor ve orada

sanat hayatına devam ediyor. Sanat hayatı boyunca bir sürü

şey yapıyor. Resimler, baskılar, gravürler

bir sürü ııı üretimi oluyor. Çok ilginç bir ressam aslında

çok tutkulu, sürekli olarak resim yapmaya ilgi duyan bile

kendisi 1.849 yılında 89 yaşında hayatını kaybediyor.

Tokyo'da ölmeden önce şunu söylemiş, keşke biraz daha

yaşayabilsem. Belki 100 yaşına gel gelirsem

gerçekten bir ressam olabilirim demiş.

Beni yani benim açımdan etkileyici bir cümleyi de onu

paylaşmak istedim. Bu resimle ilgili de bu resim

bana direkt olarak dayanıklılığı çağrıştırdı.

Çünkü baktığınız zaman bu resme arkada küçük bir fuji daha

görebiliyorsunuz. Fucudanın önünde kocaman

dalgalar büyük ihtimalle toksinami dalgası gibi dalgalar

bunlar ve o dalgalara direnmeye çalışan küçük kayıkları

görüyorsunuz. Bu aslında hani ııı

hayatımızdaki şeyi de hani dayanıklılığı da anlatması

bakımından ya da benzemesi bakımından güzel bir tablo diye

düşündüm. Bizi dinlediğiniz için teşekkür

ederiz. Bu haftalık bizden bu kadar 2

hafta sonra tekrar görüşmek üzere kendinize iyi bakın.