Mindfulness: Etkili bir terapi mi, kapitalizmin anestezisi mi?
Bu bölümde konuğumuz Prof. Dr. Fisun Akdeniz ile sohbete kaldığımız yerden devam ediyoruz.
Slavoj Žižek'in mindfulness hakkındaki görüşlerini içeren bir yazı
Herkese merhaba dikensiz bir bahçesi ifade etmiyoruz.
Podcastinin yeni bölümünden size sesleniyoruz.
Ben doktor Tahsin rolas bu podcast bölümünde benimle
beraber profesör, doktor, cemaat başrolup profesör doktor
timithon rolal, doktor ibrahim aylak her zamanki gibi burada
konuk olarak da sayın profesör, doktor fisin Akdeniz bizlerle
beraber geçtiğimiz hafta kadın ruh sağlığı ve gebelik hakkında
biraz konuşmuştuk. Bu hafta bu konudan biraz daha
çıkacağız. Hem loncity konuşacağız hem de
onun dışında mindfulness üzerine konuşma fırsatı bulacağız.
Ben sözü çok uzatmayayım ibrahim'e bırakayım.
Ben şu loncwitch meselesiyle ilgili bir şey söyleyebilir
miyim ya da sorabilir miyim? Daha doğrusu belki sonra post
Bartın psikozu konuşuruz. Bu yani uzun yaşamın hani bu
denli değil mi vurgulanması? Hani fizyolojik olanı kaçınılmaz
olarak böyle bir patolojikleştirmeyi barındırıyor
içinde. Politikaya girmediğinden
olmayacak dedi. Yok.
Buradan böyle trump'a giriyorum. Dolayısıyla bizim psikiyatrik
rahatsızlıklardı. Özellikle hani yaşamla çok iç
içe olduğu için sosyal yaşamla işte toplumla çok iç içe olduğu
için psikiyatrik rahatsızlığı tanımlamak, hastaların
deneyimlerini de bence etkiliyor yani.
Şöyle geçen anoreksiyon erbozayla ilgili bir makale
okudum. Orada galiba Thomas fox'un da
yine şöyle diyor. 19. Yüzyıldan önce bir çilecilik.
Biçimi olan anoreksiya mervezanın tıbbileştiril yani
çilecilik biçimi olan bir durumun tıbbileştirilmiş halidir
diyor anoreksener. Ve tıbbileştirilmesi burada
hatalı değil ama çilecilik toplumda ne diyelim normal bir
şey olarak karşılanabilirken işte manastırda yaşıyorsanız
vesaire artık 19. Yüzyıl sonrası kapitalizm de çok
kabul gören bir şey değil ve tıbbi bir kategoriye konuyor ve.
I. Hastanın deneyimini de bu tarif
bu tanım değiştiriyor. Şöyle söyleyeyim, sonra susayım
yani Premier opoz döneminde füsun hocamın söylediği gibi
artık yavaş yavaş ebeveynini de kaybedebilir.
Kişi aynı döneme denk gelecek şekilde çocukları evden
ayrılabilir ama bunu bizim patolojik.
Bir kategoriye sokmamız sanki sosyal bir yalnızlık ya da bazı
kayıpların sonucu değil de hastanın o an bir ızdırabı varsa
doğrudan premanapoz bozukluğunun bir sonucuymuş gibi
algılanabiliyor. Bilmiyorum, çok uzun konuştun.
Ama bir şey söyledin, doğru mu? Anladım anladık.
Yani. Hem Premier pazar durumla ilgili
dedin tıbbileştirme hem de. Yani kısaca yaz tutamamakla
ilgili mi her şey diye soruyorsun?
Yani şunu demek istiyorum mesela ben apo yılda preberopoz esasen
çoğunlukla fizyolojik bir durum ama uzun yaşam meselelerinden
ötürü bu kaçınılmaz olarak patolojikleştiriliyor.
Yani uzun ve sağlıklı yaşam. Dan ötürü bu
patolojikleştirildiğinde bunu yaşayan kadın.
Sanki hayatın getirdiği işte ölüm, çocukların ayrılması gibi
durumlara patolojik bir tepki verecek ya da bunu patolojik bir
şey olarak algılayacakmış gibi geliyor bana.
Evet, liga'ın bireyi daha zayıf zayıflatan bir şey özneyi ya da
daha zayıflatan bir söylem. Tıbba bağımlılığı arttıran
hekimlere bağımlılığı arttıran bir şey gibi.
Ben şöyle bir şey düşündüm, yani burada dinlerken örneğin atıfta
bulunmak ya da bir bağlantı kurma bizim en çok yaptığımız
bir şey. Yani o durumu anlamı ve
kavramamıza yardımcı oluyor. Bazen tabii çok tıbbi
terminoloji işte bu neyi? Alıyoruz.
Burada milat olarak işte adeti başlıyor ya da adet kanaması
başlıyor ya da adeti kesiliyor gibi.
Yani orada biz biz de bir atıfta bulunuyoruz.
Ona yönelik olarak yani bu örneğin menopozla ilgili kadının
adetten kesilmesi, kimi toplumlarda kültürlerde diyeyim.
Toplumlar topluluklarda çok pozitif bir şey yani daha kıdem
alıyor. Daha olgunlaştık diye kabul
ediliyor. Kimilerindeyse üremesi bitti ve
işi bitti diye algılanabiliyor. Temel olarak günümüzde ise daha
çok ben şunu görüyorum, modern toplum ve batı toplumunda genç
ve güzel olmak. Çok önemli bir konu.
Yani kişinin fitu olması derisinin değil mi?
Canlı durması işte cinsel isteğinin hep olması.
Iıı beyninin sislenmemesi hep fonksiyonlarının en yüksekte
olması ve zaten loncity bunu amaçlıyor.
Yani sizi daha uzun süre daha enerjik, daha sağlıklı, daha fit
görünen vesaire halinizi devam ettirip işte bütün hastalıkları
önlemeyle ilgili bir yol olabilir mi?
Gibi işleniyormuş gibi ve bu nedenle de.
Orada olan dalgalanmalar ve yoksunluklar yok edilmeye
çalışıyor ya da yerine konmaya çalışılıyor diye yorumluyorum.
Işte ben onu kestirmeden yaz tutamama diye formula etmiştim
zaten o yüzden çünkü kayıp tabii illa ölüm olması gerekmiyor
insan her gün bir kayıp yaşıyor ve her gün yaz tutuyor.
Aslında doğduğu günden itibaren. Eee ama böyle zamanlarda böyle
daha keskin belirgin tarikala beraber.
Yas tutamama kimi zaman yeni bir hastalık bulmaya ya da bunu
başka türlü anlamlandırmaya, değiştirmeye doğru gidiyor
maalesef. Ama.
Aynen. Peki füsun söylediğimden şimdi
lancevit ile ilgili olarak. Bir takım olumsuz görüşleri de
olduğunu mu çıkartacağız ben ııı?
Benim var bilmiyorum. Füsundane hep öyle olmasının
bekleniyor olduğuna dikkat çekti.
Ne ne düşünüyorsun? Lonc ümit ile ilgili ben hani
yine popülerleşmesine hep konuların popülerleşmesi beni
rahatsız ediyor. Yani bir şeyin çok fazla
popülerleştiğinde nedense biz biraz muhalifiz herhalde sürekli
bir öteki taraftan bakma yanımız çıkıyor.
Yoncilik çetin bence çok pozitif yanları da var.
Çok doğru söyledi vesaire ama her şeyin takviye işte kızıl
ışıklar gözlüklerin işte sarı renkte olması.
Bugün hiçbirimizin göz. Sarı değil, örneğin mavi ışığa
bakıyoruz ııı. Biz yıl önce bitiyle çok
ilgilenmiyor, grubumuz gibi görünüyor.
Bence pozitif söyledikleri de var ama bütün yaşamınızı buna
göre şekillendirdiğinizde de opsesif bir hal alıyor.
Yani işte anoreksideki ııı yemeyle ilgili olan takıntı ya
da işte otoreksia değil mi? Hani o sağlıklı beslenmeyle
ilgili aşırı hani bunlar dönemdir ya da sporu obsesif bir
şekilde yapma gibi. Şimdi de sanki loncu bir t ile
ilgili böyle bir grup böyle ciddi bir şekilde buna takılıyor
ve saplantılı bir hale getiriyor ve bir endüstri olmuş hal olmuş
durumda. Yani o balnas iyi hissetme.
Bu bir endüstri ve bir para kazanma yeri.
Loncity de bunun bir parçası gibi görüyorum.
Ondan eleştirel bir bakışım var ama doğru yapıldığında da biraz
önce söylediğim gibi bio oj diğer formanların kadında
kullanımını çok pozitif etkileri de var.
Doğru kullanılması gerekiyor. Çaya çorbaya her şeye değil de.
Burada kanıt düzeyi önemli. Hocam kanıta dayalı tıp
yapıyorsa sonuç itibariyle biz yıllardır psikiyatristler olarak
kanıta dayalı tıp yapalım diye uğraşıyorsa bir türlü
yapamıyoruz ama hani. Ve birçok branştan daha iyi
yapıyoruz. Tahsin biliyor musun?
Ya böyle haklısınız ama. Yani hani bir kesimde artık şey
yani hani böyle önerdikleri tedaviler ya da işte ne bileyim
takviyeler vesaire kanıt düzeyi yok yani hani varsa da çok düşük
kanıt düzeyine sahip ama öneriyorlar.
Yani hani benim de esas hani bu tip şeylerle, uygulamalarla
ilgili can sıkıcı bulduğum noktada o yani.
Kesinlikle çok doğru. Evet, kültüre ve piyasa
koşullarına göre çok değişen şeyler bunlar tabi.
Biz çok anti olduğumuz antipsiki okuyup yazdığımız içeriden
muhalefet etmeyi daha da çok sevdiğimiz zamanlarda
asistanlıkta şey diyorduk. Eee ilerde.
Güneş ışından korunmamanın kendisi de bir bozukluk olarak
tanımlanacak ve dsmar girecek filan dedik.
Biz kaldı. Yani füsunun dediği abartma
durumunun bir başka örneği olacak diye.
Güneşten koronadım da o korunmayanlara psikiyatrik
bozukluk tanısı koymasak iyi olur.
Şimdi ama hanis deyince kötü bir şeymiş gibi anlaşılıyor.
Hâlbuki vonles iyi bir şey yani zaten iyi olma hali onun için
hani ben lunciti konusunda. Olumsuz düşünüyorum, daha
doğrusu olumsuz düşünüyor değilim de insanların.
Yaz tutamayıp bunu da bir mesele haline getirmesine ve
affedersiniz suyunu çıkarmasına biraz canım sıkılıyor.
Dolayısıyla ben mesela kim itiraz edebilir, iyi olalım.
Hepimiz iyilik halini hepimiz isteyelim ama iyilik halini bir
ideoloji haline getirmek de nedir filan diye düşünüyorum
zaman zaman ama bunun istisnaları vardır herhalde.
Diyorum pusun sana soruyorum, var mıdır varsa nasıldır?
Tabi yani iyi hissetme konusu da hani lonca bitti, nasıl bir
yerden çıktıysa da iyi hissetme konusu da bir yerden çıktı.
Çünkü hani bu kadar karmaşık kaotik zıvanadan çıkmış bir.
Hayatta nasıl akıl sağlığımızı kendimizi koruyabilirizden
çıkıyor. Bütün her şey baktığımızda işte
buradan o vantos iyi hissetme, iyi hissetmeyle birlikte.
Eee eski kadim öğretilerin eee kimilerini tekrar günümüze
taşıma işte burada. Hani mindfulness, hani türkçesi
tam olmayan bir kelime? Hani herkes mindfulness dedi
denince anlaşılıyor diye çok da çevirmeye zorlamayacak.
Farkındalık diyorlar ama o da çok hoş.
Oldu. Avaarını su awer nasıl değil, o
mindful nasıl da ya esasında çok kadim bir öğreti ya budizm
felsefesinde gelen temel bir işte meditasyon tekniğini.
Uygulanması ve günümüze uyarlanması gibi düşünülebilir.
Mindfulness'la ilgili pratikleri o çok son herhalde 20 yılın yine
en gündemde olan konularından ruh sağlığıyla bağlantılık kısmı
loncity'de de benzer şekilde meditasyonlar vesaire de
söyleniyor. Zaten burada herhangi bir katkı
maddesi almadan ya da bir şeyi yerine koymadan.
Esasında kendi kendinize olabilme hâli gibi.
Hani bu bu da bir akım gibi başladı.
Esasında yine popülerleşme ben moda diyorum ama cem moda
kelimesini sevmedi. Popülerleşen konulardan biri son
20 yılda o da bir dalga gibi geliyor diye düşünüyorum ama
mindfulness içini boşaltmadan baktığımızda.
Ne yapmaya çalışıyorsunuz? Esasında dikkatimizi şimdi ve
burada da nasıl tutabiliriz? Üzerinde çalışılıyor baktığımız
çünkü. Hani zihnin OO kadar oynaklı
vesairesinde işte o defult networkler diyoruz.
Vesaire çeşitli tanımlar diyoruz.
Geçmişi pişmanlıkları, keşkeleri, vesaireleri ya da
gelecekle kaygıları arasında kaybolmuş bir kişinin şimdi ve
buradaya tutulma çabası, bütün meditasyonlar ya da maymuns
oluşturmaları bunun üzerine çalışıyor ve o orada o
dinginlikte kendini. Kendini daha iyi tanımlama ve o
anda durabilmeye çalışma gibi. Alıştırmaları tanımlayabiliriz.
Hani bu buraya nasıl geldiğim konusu da ilginç.
Şimdi psikoterapilerde işte psikodrama, psikodrama
eğitmenliği, sonra analitik yönelimli grup terapisi, onu
tamamlanması, işte bilişsel terapi, vesaire gibi gittikten
sonra bu üçüncü dalga bilişsel terapi modellerinde bilişsel
terapi modellerinde. Bu mindfulness'da gelenlerden
biri işte diğeri kabul ve kararlılık terapisi vesaire
gibi. Midye mısır'a da benzer şekilde
ilgi duymuştum. Eğer yeni şey çıktığında bir
ilgi o duymaya başlıyorum ve hani acaba nasıldır ve nasıl
psikiyatriye de uygulanabilir diye.
Ordan başlayan bi yolculuk işte maykıl nasıl komnetim terapisi
işte bu daha çok yine başlama yerim dirençli depresyonlarda
ilaç tedavileri vesaire dışında esasında terapi modellerinin de
kullanılmasından söz ediyoruz. Ya da tekrarlayan depresyonların
yenilemesini önlemede başka tekniklerde kullanmayla başlayan
da bir hikaye bu. Işte orada mindful ııı temelli,
komnatif terapi, bilişsel terapi grup terapileri şeklinde
yapılabiliyor. Remisyondaki depresyon
hastalarıyla bu model daha sonra işte bir poler hastalar,
anksiyete bozukluğu, hastaları, post travmatik, stres bozukluğu
hastaları, işte alkol ve madde bozukluğu yine aynı şekilde
orada da mindfulness semerli alıştırmaların kullanıldığı grup
terapileri en temel şey grup terapileri bunlar.
Benzer şekilde de yine bu madfulness temelli terapilerde,
örneğin öz şefkat yani kendine şefkat göstermeyi becerebilme ve
bunun alıştırmalarının yapıldığı bir terapi modeli var.
Burada özellikle. Stres altında yoğun stres
altında ve baskı altında çalışanlar da en çok da sağlık
çalışanlarıyla yapılmış çalışmalar var.
Onlar da ya da işte bakım verme yine benzer şekilde işte demans
hastasına bak, bakana vesaireler de kendine de bakım vermeyi
unutmaması üzerine kurulu olan bir terapi modeli, daha sonra da
onları işte öğrenme ve onlara uygulama şeyinde de bu aynı konu
işte iyi hissetme, iyi hissetmede kendini koruyup
kollamayı kendini öncelemeyi. Öğrenme esasında bütün bu terapi
modellerinin ana yeri diyebiliriz.
Peki timuçin sen bir şey soracaktım.
Merak ettiğim şeylerden biri gördüğüm örnekler, yani
uygulayıcısı olan veya devam eden kişilerden epey olumlu
şeyler geri bildirimler veriyorlar.
Öyle anlatıyorlar. Ben de çok merak etmeye
başladım. Şimdi acemi meraklı olarak
soruyorum, bütün bu söylediğin tanılarda angaje olmasını
mindfulness'e ve orada bir yere gelebilmesini belirleyen başka
özellikler var mı? Yani kişilik özellikleri gibi.
Dikkat eksikti hiperaktivite gibi yani gelişim boyunca etkili
olmuş başka şeyler. Ne olursa etkili olur mu yani?
Ne olur? Etkili olur mu ileride?
Bunun angaje olması zorlaşabilir diye de düşünebiliriz.
Kimler daha uygundur diye de düşünebiliriz.
Yani füsun ne bilirse öğrenelim. Şöyle soruyu sorduğundan, cem
hani neler var diye hemen aklıma gelen çağrışımlar, örneğin çocuk
ve ergenlerle yapılan çalışmalar var, gruplar da var, öğretiliyor
da zaten kimleri etkili dikkat eksikliğinde kullanabiliyorsunuz
ya da özellikle emosyon regülasyonunda zorlanan
çocuklarla çalışabiliyorsunuz? En çok da gördüğümüz şeyler
bunlar orada. Tabii süre önemli.
Yani siz çocuk ya da ergenle çalışacaksanız grup sonuçta bir
grup terapisi bu. Her hafta düzenli yapılması
gerekiyor. Genellikle bunların şeyi 18
haftalık program şeklinde oluyor.
Süreyi kısa tutmanız gerekiyor. Yani çocuk ve ergen olduğunda
ruhsal hastalık olduğunda da remisyonda olması gerekiyor.
Çünkü epizoot yada alevli bir dönemdi.
Kişinin orada dikkatini toplaması o kadar saat sessiz ve
kımıldamadan duyur durmaz, hareket etmeden durabilmesi çok
kolay bir şey değil. Ondan ona göre yapılması
gerekiyor. Ileri yaşla ilgili çalışmalar
var. Bir tane Avrupa Birliği çok
projesi vardı. Çok ilginç bir projeydi.
Çok büyük bir yatırım yapıldı. 65 yaş üstünde çeşitli ülkelerde
birkaç Avrupa ülkesinde. Bir grup. 65 yaşın üstündeki
kişiye işte midyele temelli terapi işte bunu.
Sadece 100 yüze dışında 10 line da yapabilirsiniz ya da çeşitli
aplikasyonlar yollayarak da şey yapabiliyorsunuz.
Bir grubunu öyle bir şey alıyorlar, bir kısmına işte dans
vesaire gibi bir şey öğretme ve yapma birisine de dille ilgili
bir şey yaptırıyorlar ve bunların çeşitli işte
görüntüleme çalışmaları acaba enflamasyon, hani o.
Toksik maddelerin vücuttan atılımının nasıl olduğu be yine
aynı şekilde düşünce sistemlerinin yaşlılığa karşı
direncinin nasıl olduğuyla ilgili.
Burada tabii beklentim çok parlak bir sonuç var.
Zeynep'i düşünürken. Ortalama veriyor, yani diğerleri
de mintemiz kadar iyi geliyor yani.
Yani bir dil öğrenmeye çalışmak ya da dans vesaire vesaire
konuları da aynı şekilde etkileyi yaşlanmayı yavaşlatma.
Burada da yine lonca vitinin bir başka şeyi yaşlanmayı yavaşlatma
ile ilgili örneğin yaşlılarda da bunu yapma ama süresini
kısaltma. Şunu söyleyebilirim, hani sağlık
çalışanlarıyla ilgili? Bu mindples temelli öz şefkat
çalışmalarında da süreyi kısa tutuyoruz.
Bir tanesini ben çok yakın zamanda plastik cerrahi
asistanlarıyla yaptım. Onların tabi esasında iki iki
buçuk saatlik seanslar bunlar 58 hafta hatta bir tanesinde de
inziva olan bir şey. Şimdi bu sizce bir değil mi?
Plastik cerrahi asistanı için içi uykum bir zaman değil, iki
iki buçuk saatini buraya size ayıracak ya da şey yapacak.
Ona göre programı kısaltabiliyorsunuz ya da yoğun
bakım çalışanları yine aynı şekilde süreyi.
Kısaltıp ve alıştırmaları vesaireleri de daha kısaltarak
formlar hazırlayabiliyorsunuz. Yani kişinin durumuna göre.
Iıı yaş yaşam koşullarına göre ayarlanabilir bir durum ama yine
de bir formatı var. O formatı daha fazla
oynayamıyorsunuz. Çerçevesi var, çerçevesi var.
Cerrahi ve inziva kelimelerini yan yana düşünmenin imkansız
olduğu bir dünyada yaşıyoruz aslında.
Ama bu kısmı dedikodu hani yayınlanabilir de sorun yok.
Ve bu esasında bir hocadan geldi.
Yani ııı plastik cerrahi asistanları tükenmeyle ilgili
yakınıyorlar. Öğretim üyeleri, profesör kişi
de bizim Ege Üniversitesi psikiyatriye gidiyor.
Bu çocuklara nasıl yardımcı olabilir çok.
Güzel çok güzel. Evet, evet, onlarda diyorlar ki
işte fison bizim böyle gruplar yapıyor.
Bize de yapmıştı. Sorarız yapar, o sosyal proje
yapar zaten diye yapar mısın dediler.
Yok deneriz dedim. Ben çok ilginç ilk defa
hayatımda biraz sonra cinsiyet farkını da söyleyeceğim
katılanlar arasında. 20 25 kişiydik, çoğu erkek.
Ondan sonra hit aralarında gönüllü gelen sayısı ya 1'ya da
iki kişiydi. Diğerleri, hocaları ya da
kıdemlileri gitmelisin dediği için.
Gelmişti. E nasıl?
20 25'te iki. Iki kişi gönüllüydü.
Geri kalanlar gitti. Mecbur.
Emir komuta zincirinde. Onlar komutla gelmişlerdi ve?
Bunlar arasında örnek, bütün seans boyunca uyuyanlar vardı.
Yani bu allah'tan çok kişi değildi. 1'ya da iki kişiydi ama
her sütün oturumlara geldi ya o çok çok ilginç bir konu.
Yani çok ilginç. Tabii burada mart falan temelli
terapileri esasında gönüllü olunması gerekiyor.
Gönüllülük dışı gelinmesi beklenen bir şey değil,
istenmiyor da. Ve bakıldığında hani bütün bu
eğitimleri Amerika ve kanada'da aldığım için orada da gördüğüm
şey katı da ağırlıklı. Yani bu konuya merak edenler.
Eğitmen olmak isteyenlerde kadınlar erkeklerle ilgili hatta
böyle eğit, eğit, eğit, eğitmenlik, eğitici eğitimi
toplantısında erkekler vardı. Ben böyle bir işte bize geri
bildirimli görüşme yapıyoruz falan ben bana şey der
karşımdaki erkek dediler. Bu kadar geri bildirimde
bulunması yeterli diye söylediler.
Yani cinsiyetler arasında da bir fark olabiliyor.
Seansların işlenmesi yani orada da eğitici ve terapistin çok
önemli bir rolü var. OO topluluğu yönetmesi
açılsından. Peki eklektik mi o terapi
seansları yoksa maniprama geçti. Halk başka teknikler de var mı
yoksa spesifik bir. Formatı mı var?
Tamamen bul mindle temelli terapiyi geliştiren, özellikle
stres stres azaltma terapisi olarak çıkıyor. 1900 yetmişlerin
sonunda 1900 seksenlerin başında kabatzin isminde ismi değişik
gelebilir. Ama esasında beyaz Amerikalı
Musevi kökenli birisi m ı? T mi mezunu biyolojiden mezun
oluyor. Babası da çok ünlü bir
immünoloji profesörü annesi. Resim sanatçısı birisi bu john
kabatsi'nin hala yaşıyor. O işte bu meditasyonla
ilgileniyor. Çiçek, çocuklar o zamanlar hani
yetmişlerin sonu bunlar bu tür meditasyonlar budist felsefe
vesaire. Eee ve benzer şekilde masacus
hastanesinde başlıyor çalışmaya ve orada kanser hastaları ile
ilgili grup yapmak istediğini söylüyor.
Ben diyor. Hani bunlara meditasyon
yaptıracağım desek kimse tabii izin vermez ama size m ı t
mezunuysanız babanızda bir profesörse tabii ki kapılar her
yerde daha rahat açılıyor. Bu da dedikodu.
Ondan sonra. Ne hakikaten kanser hastalarıyla
yaptığı çalışmada. Iyi hissediyor kişiler katılan
kişiler bir format yapıyor ona göre yani kendince bir sınırları
belli olan bir şey. Çünkü sunması da gerekiyor.
Bunu yaparken daha sonra bu modeli geliştirme bunu başlama
şekli, kronik bedensel hastalığı olanlarla çalışmaya başlıyor.
Ve amacı stresin al azaltmak yani o algıyı azaltmakla ilgili
kapat. Senin modeli 8 haftalık bir
model. Süre iki iki buçuk saat her
seansını nasıl işleneceğinin bire bir şeyi var ve eğitim
alırken aynı şekilde maykulluluk temelli kogniti terapi de öyle.
Yani o 8 seans 8 seansta da ilk seansta ne yapılacağı, hangi
meditasyonların yapılacağı, hangi alıştırmaların yapılacağı.
Ikincide ne işlemci, üçüncüde nasıl işleneceği, hatta
paylaşımların terapist tarafından nasıl
sınırlandırılacağı, hangi konuların konuşulacağı ya çok
esnasında grup terapisini çok ciddi sınırları var.
Onları zaten uyguluyorsunuz. Öteki türlü ben yaptım oldu
terapisine dönebilir çünkü ya benim öğrendiğim model ve
yaptığım model bu şekilde. Aynı şekilde mindfulness temelli
öz şefkat terapisi de öyle. 8 seans her hafta haftada bir
yapılıyor, iki iki buçuk saatlik seanslar ve bir tane de.
Bir günlük retrit yani inziva oluyor.
Gibi böyle yani formatı var. Tamamen çerçevesi var.
Siz onun dışına çıkamıyorsunuz ki araştırmalarda bunu
birbiriyle. Karşılaştırabilsin diye de?
Burada küçük bir müzik molası verelim.
Bugünkü müzik parçası olarak George prokopidan ermusrete
dinleyeceğiz. Daha sonrasında tekrar
birlikteyiz. Müzik arasından sonra tekrar
birlikteyiz. Sohbete kaldığımız yerden devam
edebiliriz. Ya insanın aklından en çok
tükenmişlik içinde ııı çok kıymetli olabileceği geçiyor.
Yani, çünkü niyet aklımdan geçeni söylüyorum, okumadım bu
böyle bir şey ama. Tükenmişliği hazırlayan
etmenlerden bir tanesi de zaten. Hem öz şefkat veya hem de işte
mindful olabilmenin eksikliği olduğu için kendine iyi
bakamamayla da çok alakalı olduğundan hem onu öğrenince
kalıcı bir değişiklikte olabilir diye aklımdan geçti.
Bir şey okumadan. Ya bu plastik cerrahi
asistanlarına da mindfulness'la ilgili şey nasıl geliyor
derseniz, psikiyatriyle ilgili geçtiğimiz yıllarda Tahsin onu
bulup bir araştırma yapılıyor. Güney Kore çalışması plastik
cerrahi asistanlarıyla yapılmış. Aynı şekilde tükenme vesaireyi
nasıl azaltabiliriz, önleyebiliriz diye midf temelli
terapi yapılmış. Yani işte orada da 6 seans.
Benzer şekilde hangisi her seansta ne yapıldığıyla ilgili
1'de iyi bir sonuç bildirilince zaten.
Profesör de gençlere bu hani bunu nasıl sunabiliriz?
Burda bunu yapabilecek kimse var mı diye başlıyor.
Biz de benzer şekilde o modeli geliştirdik.
Yani bir bir araştırma gibi de yaptık yani ve şunu
söyleyebilirim, yani araştırma dışı kısmına.
Çünkü sonuçları bilmiyorum. Şu anda sonunda bu kadar
isteksiz gelen grupta çok az kişi.
Hani zaten dropah oranı düşüktü. Tahmin edeceğiniz gibi mecbur
oldukları için geldiler seanslara.
Ama ya sonuçta doğruyu söylemeyebilirlerdi ve memnun
olduklarını buradan bir şey öğrendiklerini söyleyenlerin
oranı yüksek de onu söyleyebilirim.
Yani %50'den fazlaydı. Iki kişiyse çok çok güzel bir
bildirimde buldun da hiç unutamayacağım.
Hiç öyle bir geri bildirim almamıştım.
Şimdiye kadar pek çok grup. Terapisi yaptım.
Bu konuda iki tanesi şey dedi a dedi ben dedi.
Bu seanslar sırasında bir şeyi fark ettim dedi.
Ben çocukluğumda dedi. Rota tuyu çok severdim dedi.
Çizgi film rota to bunu söylerdi.
Üzüm sadece bir üzümdür diye. Ben dedi şimdi dedi.
Ne demek istediğini anladım. Sizin bu yaptıkları dedi.
Mindfulness işte buymuş. Baba bir üzüm, sadece bir üzüm
diye rota tunun siz felsefesini bizi burada öğrettiniz gibi.
Yani bence bu bunu özetleyen bir her şeyi özetliyorduk.
Çok güzel bir geri bildirim gerçekten.
Bir aydınlanma yaşamış. Evet, evet ya, ama bu bir tanesi
abi, diğeri de öyle ya ben bunu uygularız diyenler çoktu.
Çünkü siz çeşitli modeller ve alıştırmalar öğretiyorsunuz.
Yani meditasyon adı altında bir tek tabii ki şey de ilginç.
Şimdi bu mindfulness temelli terapilerde meditasyon
kelimesini kullanmamaya çalışılıyor.
Meditasyon biraz daha böyle. Işte.
Dil maliye bir vesaire bir şeyler çok tanımladığı.
Bir. Yani bilim, bilim dışı birazdan.
Çağrısı öyle olduğu için alıştırma yani preptus ya da
ekser olarak geçiyor diye söyleyebilirim.
Tabi maymuns'la ilgili şimdi bunu söylerken.
Eleştiriler de çok şimdi onu işte mac.
Mydfulnessı yani mcdonald's'tan gelen ııı mac anlamında hani o
kadar çok kişi şu anda bakarsanız hani ınstagram'da da
var mindfulness. Eğitmeni o kadar çok kişi var ki
o kadar kişi grup yapıyor ııı ama şunu söyleyebilirim, temelli
kognatif terapi ve öz şefkat terapisinde terapistlerden biri
mutlaka ruh sağlığı çalışanı olmak zorunda.
Psikiyatrist olmak zorunda değil ama ruh sağlığı çalışanı olmak
zorunda. Bu çok önemli bir kelime.
Yani o ne demek oraya katılanın değil mi?
O ruhsal durumunu koordine edebilecek, kavrayabilecek grubu
idare edebilecek gücü olması gerekiyor.
O önemli bir eee ayrıntısı olarak söyleyebilir ama
mindfulness'ın dediğim gibi. Bu kadar popülerleşmesi vesaire
de ayrı bir konu. Tabii ayrı bir sektör olarak da
görüyorum ya da işte eleştirilerden biri örneğin.
Googleın CEO su. Işte seçic insight you ince bir
öyle bir şey kendi kendinden ara, kendine ara falan gibi
böyle kitap yazıyor. Tabii amaç ne?
Endüstride çalışan işte beyaz yakalıların performansını
artırmak, kendilerini iyi hissetsinler, daha fazla
çalışsınlar, dikkatlerini daha iyi toplasınlar vesaire üzerine
olan. Etkilerdi, eleştiri konusu
oluyor. Zizek çok güzel yazmış.
Yani zizeyin hakikaten bu konuda yazdıkları belki yine tahsim bu
bölümü ekleyebilir. Bence eleştiriler arasında en
güzel eleştirilerden biri olarak söyleyebilirim.
Onun bakış açısı. Küçümsemesi bu konuyu eee
bambaşka bir yerden de bakılabilir.
Tabii kapitalizm söz konusu olunca yapılacak hiçbir şey yok.
Her şey alınıp satılabilir ve daha doğrusu pazarlanabilir ve
pazarlamanın iyiliği için haline geliyor.
Yoksa eriks oynayan hipnoterapi de Metin erksanın bulduğu şey
sonuçta birçok farklı dala ayrıldı işte.
Biyopedlere, aile terapilerine ya da işte NLP ye nalp bugün
bir. Nurlinguist programın bir
pazarlama ve marketing. Yoluyla insanlara ulaşma ve
onları bir çeşit. Etkileyerek telkin altına alarak
etkili olma vesaire gibi yani kapitalizmin faaliyeti olarak
gündemde öyle de oluyor bunun hep.
Kapital geçiyor. Yani bu beyaz yakalıların daha
çok çalışma sağlamak da kapital dönsün.
Onun varlığı devam etsin diye de olur ama gene de ben tükenme
için doğru kişiyle çalışıldığında hani?
Çünkü bir kere öğrenilirse devam edilebilecek olan bir şey daha
söz ediyoruz değil mi yani? Grup terapisi bitti.
Iıı menfunes grubu. Ama katılan kişiler egzersizleri
sürdürebilirler. Tabii ki de amaç o zaten yani
sürdürmezseniz etkisi yok etiyor etkisi.
Yaptırmak tükenme içerisinde olan kişileri kıymetli olur gibi
zaten insanın ama bir. Makinede dönen çarkın bozulmuş
parçalarını değiştirip ya da onları iyileştirip yola devam
etmekten bahsetmiyoruz. Tabi değil mi yani?
Sonuçta insanlar kendilerini iyi hissetsinler derken insan
açısından bakıyoruz biz de ama fırsının dikkat çektiği şey çok
önemli. Yani hani ruh sağlığı
çalışanları dışında bunun bu kadar popüler olmasının kuşkusuz
parça değiştirip yola devam etmek gibi bir hedefi olsa
gerek. Önceden tan.
Örneğin eleştirilerde yine hani aklıma gelen şey, örneğin
Amerikan ordusunda meditasyon yaptırmak şimdi.
Bu çok eleştiriliyor ya da davos'da kabadzin konferans
yapıyor ve işte o bütün o liderlere, vesaireye konuşmayla
beraber meditasyon yaptırıyor. Şimdi bunlar tabii çok
popülerleşmesi de eleştiri konularından biri ama.
Iıı bizim kullanma şeklimiz yani cem özellikle altını çizdi.
Yani hakikaten teşekkür ediyorum.
O tükenmeyle ilgili kısımda kişinin kendine bakabilmesini
öğretmek. Örneğin diyelim ki depresyon
yineleyen depresyon hastalarındaki modelde ne var
derseniz %11 hissel terapi var. Yani siz depresyonun ne olduğunu
öğretiyorsunuz. Uyku bozukluğu kendini nasıl
hissetme, vesaire ya da. O bilişsel çarpıtmalarla ilgili
alıştırmalar var. Sadece meditasyonlar yok bu
şeyde. Eee, bu tür kendi içgörü
kazandıracak Allah alıştırmalar da yapıyorsunuz.
Kendi kendine mektup yazmalar var.
Kendi kendine mottolar çıkarabilme var.
Kendini iyi hissettirecek, onları tekrarlama ve dikkatini
nasıl toplayabileceği ile ilgili siz pek çok teknik
öğretiyorsunuz, kendini nasıl yatıştırabilir işte en çok ayak
tabanlarını hissetme diye bir alıştırma var.
Örneğin orada emosyon regülasyon özellikle olumsuz duyguları
regüle etmek için açar. Güzel bir alıştım.
Çok basit bir alıştırma baktığımızda.
Gibi ondan hani orada çok kıymetli.
Aklınızla ilgili bu kadar söylesek yeterli.
Teşekkür ederiz. Yani daha ne söyleyeceksiniz?
Çok teşekkür ederim ben. Iyice araştırmaya karar verdim,
kayıt etmiyoruz diye şey yapıyoruz ya.
Tükenme ve ııı şey ııı. Mindfulness vurgusunu yapınca.
Araştır cam dediğim okuyacağım, öğreneceğim falan diyeceğim yani
nereye gideyim, ne yapayım diye bakıcam öğretim için bana.
Öğren bakmayın eğitimle başlıyor.
Bana sana 4 kulak olmam gerekiyor kesinlikle.
Ben size direkt söyleyeyim, benim başlama şeklim ben kitap
okuyarak başladım. Yani kabat zinin kitabını
okuduğumda daha sonra işte benzer şekilde bu minyamız
temellik ognetip terapinin dineleyici depresyonlardaki
kullanım modelini okudu. Ondan sonra youtube'a
baktığınızda zaten bütün bu alıştırmalar var.
O alıştırmalarda meditasyon denemeleri, sonra da ya ben bunu
öğrenmek istiyorum ve yapmak istiyorum.
Yani eğiticisi olmak istiyorum diye başladım yani.
Inzivalara gittim hepsi de pandemi öncesiydi bir inzivaya
gittiğimde bundan sonra her sene gideceğim dedim.
Çünkü inanılmaz bir şey. Yani 5 gün sessizlikte
kalıyorsunuz. Konuşmak zorunda değilsiniz.
Kimse sizi zorlamıyor ve her türlü uyarandan uzakta ay için
hep güzel bir şey. Yani daha ne olsun diyorum her
türlü bu bu böyle başlanıyor cem öyle diyeyim yani.
Okuyarak youtube zaten kapatsin. Bu arada çok iyi bir konuşmacı
şarlatan da değil, çok çok hakikaten hani OM ı t mezunu
olmasının şeyini görüyorsunuz o parlak ışığına.
Ve onun gibi de pek çok kişi var.
Aynı şekilde. Kaynak var yani.
Evet çok var. Fisin hocayla yaptığımız
sohbetin sonuna geldik. Bu bölümün sonunda yine bir
ressam ve resimden bahsedeceğim. Resim olarak morning san'dan,
ressam olarak da edward hooper'dan bahsedeceğim.
Önce kısaca edward hopardan bahsedeyim.
Kendisi Amerikan Amerikalı bir ressam.
Genellikle yalnızlık, şehir hayatı, sessizlik gibi temalara
işlemesiyle ünlü biri. Resimlerinde oldukça gerçekçi
temalardan bahsettiğini söyleyebiliriz.
Bu resimde morningsan da bunlardan biri. 1942 tarihli bu
tabloda bir kadın yatağın kenarında oturup güneş ışığına
da doğru bakıyor. Eee.
Burada sessizlik ve o anki düşünce hali oldukça aslında
güçlü duyguları yansıtıyor. Bu açıdan önemli ve konumuz olan
mindfulness'a da bence uyuyor. Bizi dinlediğiniz için
teşekkürler. Tekrar görüşmek üzere kendinize
iyi bakın.
Podbean